علیم (اسم الله): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} عليم، از مشتقّات ...' ایجاد کرد)
 
 
(۱۰ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
−
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+
'''«عَلیم»'''، از مشتقّات «[[علم]]» و از [[اسماء الحسنی|اسماء و صفات]] [[الله|خداوند]] متعال است.<ref>الاسماء والصّفات، بيهقى، ج۱، ص۱۹۶.</ref> علیم، صفت مشبهه علم است و در موردى بکار مى رود که به ثبوت صفت علم اشاره داشته باشد.
  
−
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
+
علم از لوازم حیات است و حیات، صفت ذاتى اولى خداوند است. علم او مثل سایر صفات ذات او، همیشه و لایزال در فعلیت تامّه واجب و ثابت است. براى ذات و صفات او نهایت و حدّ و غایتى نیست، ازلى و ابدى و به هر چیزى محیط است؛ یعنى حقیقت علم او به معناى شهود، حضور و احاطه او بر هر چیز است.
  
−
عليم، از مشتقّات «علم» و از اسما و صفات خداوند است. <ref> الاسماء و الصّفات، بيهقى، ج 1، ص 196. </ref>  
+
لفظ «علیم» در [[قرآن کریم]] ۱۶۲ بار وارد شده و درهمه موارد جز چند موردى که یادآور مى شویم وصف خدا قرار گرفته است. از جمله مواردى که در مورد غیر خدا بکار رفته است: {{متن قرآن|«إِنَّ هذا لَساحرٌ عَلِیمٌ»}}<ref>[[آیه 109 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۰۹.]]</ref> و آیه {{متن قرآن|«قالَ اجْعَلْنى عَلى خَزائِنِ الأرض إِنِّى حَفیظٌ عَلیمٌ»}}<ref>[[آیه 55 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۵۵.]]</ref>.
−
علم از لوازم حيات است، و حيات، صفت ذاتى اوّلى خداوند متعال است. علم او مثل ساير صفات ذات او، هميشه و لايزال در فعليّت تامّه واجب و ثابت است. براى ذات و صفات او نهايت و حدّ و غايتى نيست، ازلى و ابدى و به هر چيزى محيط است؛ يعنى حقيقت علم او به معناى شهود، حضور و احاطه او بر هر چيز است. عليم، صفت مشبّهه علم است و در موردى به كار مى رود كه به ثبوت صفت علم اشاره داشته باشد.  
 
  
−
اين واژه در قرآن در 162 بار در قرآن به كار رفته و اكثر كاربرد آن در مورد تثبيت صفت علم است و در كنار اسمى ديگر به كار رفته است كه با معناى آن مناسبت دارد، مثل سميع و حكيم و خبير و... آمده است. <ref> التحقيق، ج 8 ، ص 209 - 210، «علم». </ref> همچنين صفات ديگرى چون اَعْلَمْ، عالِم، عالِم الغيب و الشهادة و علاّم الغيوب مورد بررسى قرار گرفته است.
+
از این موارد که علیم در مورد غیر خدا به کار رفته مى توان حدس زد که این لفظ در مورد مصداق برتر و بارز بکار مى رود، یعنى آنجا که متکلم بخواهد علم فردى را به صورت برترى توصیف کند به جاى عالم، «علیم» بکار مى برد.
−
+
 
−
و نيز : بقره (2) 29 و 32 و95 و 115 و 127 و 137 و 158 و 181 و 215 و 224 و 227 و 231 و 244 و 246 و 247 و 256 و 261 و 268 و 273 و 282 و 283 ؛ آل عمران (3) 34 و 35 و 36 و 73 و 92 و 115 و 119 و 121 و 154 و 167 ؛نساء (4) 11 و 12 و 17و 24 و 25 و 26 و32 و 35 و 39 و 45 و 70 و 92 و 104 و 111 و 127 و 147 و 148 و 170 و 176 ؛ مائده (5) 7 و 54 و 61 و 76 و 97 و 109 و 116 ؛ انعام (6) 13 و 53 و 58 و 73 و 83 و 96 و 101 و 115 و 117 و 118 و 119 و 124 و 128 و 139 ؛ اعراف (7) 109 و 112 و 200 ؛ انفال (8) 17 و 42 و 43 و 53 و 61 و 71 و 75 ؛ توبه (9) 15 و 25 و 44 و 47 و 60 و 78 و 93 و 94 و 96 و 97 و 98 و 105 و 110 ؛ يونس (10) 36 و 40 و 65 و 79 ؛ هود (11) 5 و 31 ؛ يوسف (12) 6 و 19 و 34 و 50 و 55 و 71 و 76 و 83 و 100 ؛ رعد (13) 9 ؛ حجر (15) 25 و 53 و 86 ؛ نحل (16) 28 و 70 و 101 و 125 ؛ اسراء (17) 25 و 47 و 54 و 55 ؛ كهف (18) 19 و 21 و 22 و 26 ؛ مريم (19) 70 ؛ طه (20) 104 ؛ انبياء (21) 4 ؛ حج (22) 52 و 59 و 68 ؛ مؤمنون (23) 51 و 92 و 96 ؛ نور (24) 18 و 21 و 28 و 32 و 35 و 41 و 58 و 59 و 60 و 64 ؛ شعراء (26) 34 و 37 و 188 و 220 ؛ نمل (27) 6 و 78 ؛ قصص (28) 37 و 56 و 85 ؛ عنكبوت (29) 5 و 10 و 32 و 60 و 62 ؛ روم (30) 54 ؛ لقمان (31) 23 و 34 ؛ سجده (32) 6 ؛ احزاب (33) 1 و 40 و 51 و 54 ؛ سبأ (34) 3 و 26 و 48 ؛ فاطر (35) 8 و 38 و 44 ؛ يس (36) 38 و 79 و 81 ؛ زمر (39) 7 و 46 و 70 ؛ غافر (40) 2 ؛ فصلت (41) 12 و 36 ؛ شورى (42) 12 و 24 و 50 ؛ زخرف (43) 9 و 84 ؛ دخان (44) 6 ؛ احقاف (46) 8 ؛ فتح (48) 4 و 26 ؛ حجرات (49) 1 و 8 و 13 و 16 ؛ ق (50) 45 ؛ ذاريات (51) 28 و 30 ؛ نجم (53) 30 و 32 ؛ حديد (57) 3 و 6 ؛ مجادله (58) 7؛ حشر (59) 22 ؛ ممتحنه (60) 1 و 10 ؛ جمعه (62) 7 و 8 ؛ تغابن (64) 4 و 11 و 18 ؛ تحريم (66) 2 و 3 ؛ ملك (67) 13 ؛ قلم (68) 7 ؛ جن (72) 26 ؛ انسان (76) 30 ؛ انشقاق (84) 23
+
و در مواردى كه «عليم» در مورد [[خدا]] ذکر شده، با يكى از اسمهایی به کار رفته است که با معناى آن مناسبت دارد، مثل [[سمیع (اسم الله)|سمیع]]، [[حکیم (اسم الله)|حکیم]]، [[خبیر]]، [[واسع]] و... ؛<ref>التحقیق، ج۸، ص ۲۰۹-۲۱۰، «علم».</ref> چنانکه می فرماید: {{متن قرآن|«اِنَّكَ اَنتَ السَّميعُ العَليم»}}<ref>[[آیه 127 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۲۷.]]</ref>، {{متن قرآن|«وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ»}}<ref>[[آیه 73 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۷۳.]]</ref> و {{متن قرآن|«إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»}}<ref>[[آیه 11 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۱.]]</ref>.
 +
 
 +
واژه «عليم» در [[آیه|آیات]] زیر آمده است:
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
 +
!شماره||نام سوره||آیات
 +
|-
 +
|1||[[سوره بقره]](2)||آیات 29 و 32 و95 و 115 و 127 و 137 و 158 و 181 و 215 و 224 و 227 و 231 و 244 و 246 و 247 و 256 و 261 و 268 و 273 و 282 و 283.
 +
|-
 +
|2||[[سوره آل عمران]](3)||آیات 34 و 35 و 36 و 73 و 92 و 115 و 119 و 121 و 154 و 167.
 +
|-
 +
|3||[[سوره نساء]](4)||آیات 11 و 12 و 17و 24 و 25 و 26 و32 و 35 و 39 و 45 و 70 و 92 و 104 و 111 و 127 و 147 و 148 و 170 و 176.
 +
|-
 +
|4||[[سوره مائده]](5)||آیات 7 و 54 و 61 و 76 و 97 و 109 و 116.
 +
|-
 +
|5||[[سوره انعام]](6)||آیات 13 و 53 و 58 و 73 و 83 و 96 و 101 و 115 و 117 و 118 و 119 و 124 و 128 و 139.
 +
|-
 +
|6||[[سوره اعراف]](7)||آیات 109 و 112 و 200.
 +
|-
 +
|7||[[سوره انفال]](8)||آیات 17 و 42 و 43 و 53 و 61 و 71 و 75.
 +
|-
 +
|8||[[سوره توبه]](9)||آیات 15 و 25 و 44 و 47 و 60 و 78 و 93 و 94 و 96 و 97 و 98 و 105 و 110.
 +
|-
 +
|9||[[سوره يونس]](10)||آیات 36 و 40 و 65 و 79.
 +
|-
 +
|10||[[سوره هود]](11)||آیات 5 و 31.
 +
|-
 +
|11||[[سوره یوسف]](12)||آیات  6 و 19 و 34 و 50 و 55 و 71 و 76 و 83 و 100.
 +
|-
 +
|12||[[سوره رعد]](13)||آیه 9.
 +
|-
 +
|13||[[سوره حجر]](15)||آیات 25 و 53 و 86.
 +
|-
 +
|14||[[سوره نحل]](16)||آیات 28 و 70 و 101 و 125.
 +
|-
 +
|15||[[سوره اسراء]](17)||آیات 25 و 47 و 54 و 55.
 +
|-
 +
|16||[[سوره کهف]](18)||آیات 19 و 21 و 22 و 26.
 +
|-
 +
|17||[[سوره مریم]](19)||آیه 70.
 +
|-
 +
|18||[[سوره طه]](20)||آیه 104.
 +
|-
 +
|19||[[سوره انبیاء]](21)||آیه 4.
 +
|-
 +
|20||[[سوره حج]](22)||آیات 52 و 59 و 68.
 +
|-
 +
|21||[[سوره مومنون]](23)||آیات 51 و 92 و 96.
 +
|-
 +
|22||[[سوره نور]](24)||آیات 18 و 21 و 28 و 32 و 35 و 41 و 58 و 59 و 60 و 64.
 +
|-
 +
|23||[[سوره شعراء]](26)||آیات 34 و 37 و 188 و 220.
 +
|-
 +
|16||[[سوره نمل]](27)||آیات 6 و 78.
 +
|-
 +
|17||[[سوره قصص]](28)||آیات 37 و 56 و 85.
 +
|-
 +
|18||[[سوره عنکبوت]](29)||آیات 5 و 10 و 32 و 60 و 62.
 +
|-
 +
|19||[[سوره روم]](30)||آیه 54.
 +
|-
 +
|20||[[سوره لقمان]](31)||آیات 23 و 34.
 +
|-
 +
|21||[[سوره سجده]](32)||آیه 6.
 +
|-
 +
|22||[[سوره احزاب]](33)||آیات 1 و 40 و 51 و 54.
 +
|-
 +
|23||[[سوره سبا]](34)||آیات 3 و 26 و 48.
 +
|-
 +
|24||[[سوره فاطر]](35)||آیات 8 و 38 و 44.
 +
|-
 +
|25||[[سوره یس]](36)||آیات 38 و 79 و 81.
 +
|-
 +
|26||[[سوره زمر]](39)||آیات 7 و 46 و 70.
 +
|-
 +
|27||[[سوره غافر]](40)||آیه 2.
 +
|-
 +
|28||[[سوره فصلت]](41)||آیات 12 و 36.
 +
|-
 +
|29||[[سوره شوری]](42)||آیات 12 و 24 و 50.
 +
|-
 +
|30||[[سوره زخرف]](43)||آیات 9 و 84.
 +
|-
 +
|31||[[سوره دخان]](44)||آیه 6.
 +
|-
 +
|32||[[سوره احقاف]](46)||آیه 8.
 +
|-
 +
|33||[[سوره فتح]](48)||آیات 4 و 26.
 +
|-
 +
|34||[[سوره حجرات]](49)||آیات 1 و 8 و 13 و 16.
 +
|-
 +
|35||[[سوره ق]](50)||آیه 45.
 +
|-
 +
|36||[[سوره ذاریات]](51)||آیات 28 و 30.
 +
|-
 +
|37||[[سوره نجم]](53)||آیات 30 و 32.
 +
|-
 +
|38||[[سوره حدید]](57)||آیات 3 و 6.
 +
|-
 +
|39||[[سوره مجادله]](58)||آیه 7.
 +
|-
 +
|40||[[سوره حشر]](59)||آیه 22.
 +
|-
 +
|41||[[سوره ممتحنه]](60)||آیات 1 و 10.
 +
|-
 +
|42||[[سوره جمعه]](62)||آیات 7 و 8.
 +
|-
 +
|43||[[سوره تغابن]](64)||آیات 4 و 11 و 18.
 +
|-
 +
|44||[[سوره تحریم]](66)||آیات 2 و 3.
 +
|-
 +
|45||[[سوره ملک]](67)||آیه 13.
 +
|-
 +
|46||[[سوره قلم]](68)||آیه 7.
 +
|-
 +
|47||[[سوره جن]](72)||آیه 26.
 +
|-
 +
|48||[[سوره انسان]](76)||آیه 30.
 +
|-
 +
|49||[[سوره انشقاق]](84)||آیه 23.
 +
|}
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
−
 
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
−
 
 
==منابع==
 
==منابع==
  
−
فرهنگ قرآن، جلد 21، صص 181-180.
+
*"العلیم"، منشور جاوید، آیت الله جعفر سبحانی، ج۲ ص۲۹۲.
 +
*[[فرهنگ قرآن]]، جلد ۲۱، ص۱۸۱-۱۸۰.
  
 +
{{اسماء الله}}
 +
{{قرآن}}
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 +
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۲

«عَلیم»، از مشتقّات «علم» و از اسماء و صفات خداوند متعال است.[۱] علیم، صفت مشبهه علم است و در موردى بکار مى رود که به ثبوت صفت علم اشاره داشته باشد.

علم از لوازم حیات است و حیات، صفت ذاتى اولى خداوند است. علم او مثل سایر صفات ذات او، همیشه و لایزال در فعلیت تامّه واجب و ثابت است. براى ذات و صفات او نهایت و حدّ و غایتى نیست، ازلى و ابدى و به هر چیزى محیط است؛ یعنى حقیقت علم او به معناى شهود، حضور و احاطه او بر هر چیز است.

لفظ «علیم» در قرآن کریم ۱۶۲ بار وارد شده و درهمه موارد جز چند موردى که یادآور مى شویم وصف خدا قرار گرفته است. از جمله مواردى که در مورد غیر خدا بکار رفته است: «إِنَّ هذا لَساحرٌ عَلِیمٌ»[۲] و آیه «قالَ اجْعَلْنى عَلى خَزائِنِ الأرض إِنِّى حَفیظٌ عَلیمٌ»[۳].

از این موارد که علیم در مورد غیر خدا به کار رفته مى توان حدس زد که این لفظ در مورد مصداق برتر و بارز بکار مى رود، یعنى آنجا که متکلم بخواهد علم فردى را به صورت برترى توصیف کند به جاى عالم، «علیم» بکار مى برد.

و در مواردى كه «عليم» در مورد خدا ذکر شده، با يكى از اسمهایی به کار رفته است که با معناى آن مناسبت دارد، مثل سمیع، حکیم، خبیر، واسع و... ؛[۴] چنانکه می فرماید: «اِنَّكَ اَنتَ السَّميعُ العَليم»[۵]، «وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ»[۶] و «إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»[۷].

واژه «عليم» در آیات زیر آمده است:

شماره نام سوره آیات
1 سوره بقره(2) آیات 29 و 32 و95 و 115 و 127 و 137 و 158 و 181 و 215 و 224 و 227 و 231 و 244 و 246 و 247 و 256 و 261 و 268 و 273 و 282 و 283.
2 سوره آل عمران(3) آیات 34 و 35 و 36 و 73 و 92 و 115 و 119 و 121 و 154 و 167.
3 سوره نساء(4) آیات 11 و 12 و 17و 24 و 25 و 26 و32 و 35 و 39 و 45 و 70 و 92 و 104 و 111 و 127 و 147 و 148 و 170 و 176.
4 سوره مائده(5) آیات 7 و 54 و 61 و 76 و 97 و 109 و 116.
5 سوره انعام(6) آیات 13 و 53 و 58 و 73 و 83 و 96 و 101 و 115 و 117 و 118 و 119 و 124 و 128 و 139.
6 سوره اعراف(7) آیات 109 و 112 و 200.
7 سوره انفال(8) آیات 17 و 42 و 43 و 53 و 61 و 71 و 75.
8 سوره توبه(9) آیات 15 و 25 و 44 و 47 و 60 و 78 و 93 و 94 و 96 و 97 و 98 و 105 و 110.
9 سوره يونس(10) آیات 36 و 40 و 65 و 79.
10 سوره هود(11) آیات 5 و 31.
11 سوره یوسف(12) آیات 6 و 19 و 34 و 50 و 55 و 71 و 76 و 83 و 100.
12 سوره رعد(13) آیه 9.
13 سوره حجر(15) آیات 25 و 53 و 86.
14 سوره نحل(16) آیات 28 و 70 و 101 و 125.
15 سوره اسراء(17) آیات 25 و 47 و 54 و 55.
16 سوره کهف(18) آیات 19 و 21 و 22 و 26.
17 سوره مریم(19) آیه 70.
18 سوره طه(20) آیه 104.
19 سوره انبیاء(21) آیه 4.
20 سوره حج(22) آیات 52 و 59 و 68.
21 سوره مومنون(23) آیات 51 و 92 و 96.
22 سوره نور(24) آیات 18 و 21 و 28 و 32 و 35 و 41 و 58 و 59 و 60 و 64.
23 سوره شعراء(26) آیات 34 و 37 و 188 و 220.
16 سوره نمل(27) آیات 6 و 78.
17 سوره قصص(28) آیات 37 و 56 و 85.
18 سوره عنکبوت(29) آیات 5 و 10 و 32 و 60 و 62.
19 سوره روم(30) آیه 54.
20 سوره لقمان(31) آیات 23 و 34.
21 سوره سجده(32) آیه 6.
22 سوره احزاب(33) آیات 1 و 40 و 51 و 54.
23 سوره سبا(34) آیات 3 و 26 و 48.
24 سوره فاطر(35) آیات 8 و 38 و 44.
25 سوره یس(36) آیات 38 و 79 و 81.
26 سوره زمر(39) آیات 7 و 46 و 70.
27 سوره غافر(40) آیه 2.
28 سوره فصلت(41) آیات 12 و 36.
29 سوره شوری(42) آیات 12 و 24 و 50.
30 سوره زخرف(43) آیات 9 و 84.
31 سوره دخان(44) آیه 6.
32 سوره احقاف(46) آیه 8.
33 سوره فتح(48) آیات 4 و 26.
34 سوره حجرات(49) آیات 1 و 8 و 13 و 16.
35 سوره ق(50) آیه 45.
36 سوره ذاریات(51) آیات 28 و 30.
37 سوره نجم(53) آیات 30 و 32.
38 سوره حدید(57) آیات 3 و 6.
39 سوره مجادله(58) آیه 7.
40 سوره حشر(59) آیه 22.
41 سوره ممتحنه(60) آیات 1 و 10.
42 سوره جمعه(62) آیات 7 و 8.
43 سوره تغابن(64) آیات 4 و 11 و 18.
44 سوره تحریم(66) آیات 2 و 3.
45 سوره ملک(67) آیه 13.
46 سوره قلم(68) آیه 7.
47 سوره جن(72) آیه 26.
48 سوره انسان(76) آیه 30.
49 سوره انشقاق(84) آیه 23.

پانویس

  1. ↑ الاسماء والصّفات، بيهقى، ج۱، ص۱۹۶.
  2. ↑ سوره اعراف، آیه ۱۰۹.
  3. ↑ سوره یوسف، آیه ۵۵.
  4. ↑ التحقیق، ج۸، ص ۲۰۹-۲۱۰، «علم».
  5. ↑ سوره بقره، آیه ۱۲۷.
  6. ↑ سوره آل عمران، آیه ۷۳.
  7. ↑ سوره نساء، آیه ۱۱.

منابع

  • "العلیم"، منشور جاوید، آیت الله جعفر سبحانی، ج۲ ص۲۹۲.
  • فرهنگ قرآن، جلد ۲۱، ص۱۸۱-۱۸۰.
اسماء الله در قرآن
تعداد:۱۳۵
الف اله، اَحَد، اوّل، آخِر، اعلى، اکرم، اعلم، ارحم الراحمین، احکم الحاکمین، احسن الخالقین، اهل التقوی، اهل‌ المغفرة، اقرب، ابقى، اسرع الحاسبین.
ب بارى، باطن، بدیع، بَرّ، بصیر.
ت توّاب.
ج جبّار، جامع.
ح حکیم، حلیم، حیّ، حق، حمید، حسیب، حفیظ، حفى.
خ خبیر، خالق، خلاق، خیر، خیرالماکرین، خیرالرازقین، خیرالفاصلین، خیرالحاکمین، خیرالفاتحین، خیرالغافرین، خیرالوارثین، خیرالراحمین، خیرالمنزلین.
ذ ذوالعرش، ذوالطول، ذوانتقام، ذوالفضل العظیم، ذوالرحمة، ذوالقوة، ذوالجلال و الاکرام، ذوالمعارج.
ر رحمان، رحیم، رؤوف، رب، رفیع الدرجات، رزاق، رقیب.
س سمیع، سلام، سریع الحساب، سریع العقاب.
ش شهید، شاکر، شکور، شدید العذاب، شدید العقاب، شدید المحال.
ص صمد.
ظ ظاهر.
ع عالِمُ غيبِ السماواتِ و الأرضِ، علیم، عزیز، عفوّ، على، عظیم، علام‌الغیوب، عالم الغیب و الشهادة.
غ غافرالذنب،غالب، غفار، غفور، غنى.
ف فالق الاصباح، فالق الحب و النوى، فاطر، فتّاح.
ق قوى، قدوس، قیوم، قاهر، قهار، قریب، قادر، قدیر، قابل‌التوب، القائم على کل نفس.
ک کبیر، کریم، کافی.
ل لطیف.
م مؤمن، مهیمن، متکبر، مصوِّر، مجید، مجیب، مبین، مولی، محیط، مقیت، متعال، محیى، متین، مقتدر، مستعان، مبدى، مالک الملک.
ن نصیر ، نور.
و وهاب، واحد، ولی، والی، واسع، وکیل، ودود.
ه هادی.


قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
برگرفته از «https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=علیم_(اسم_الله)&oldid=160846»
آپارات موسسه اهل البیت علیهم السلام کانال عکس نوشته قرآن و حدیث در اینستاگرام تلگرام قرآن و حدیث کانال قرآن و حدیث در ایتا
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه