قوی (اسم الله)
این اسم و صفت خداوند به معناى نیرومندى و توانایی،[۱] نه بار به صورت معرفه و نكره در قرآن آمده است؛ هفت مرتبه با صفت «عزیز» و دو بار با صفت «شدیدالعقاب».[۲]
- «... إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ»[۳].
- «فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا صَالِحًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيزُ»[۴].
- «اَالَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ»[۵].
- «... إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ»[۶].
- «وَرَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا خَيْرًا وَكَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزًا»[۷].
- «ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَكَفَرُوا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ إِنَّهُ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ»[۸].
- «اللَّهُ لَطِيفٌ بِعِبَادِهِ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيزُ»[۹].
- «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ»[۱۰].
- «كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ»[۱۱].
چنانکه گفته شد، در این آیات، این اسم گاهى با (شدید العقاب) و گاهى با (عزیز) همراه آمده است، و از اسم همراه مى توان به معناى قوى پى برد.
«قوى» در لغت در مقابل ضعیف است، راغب مى گوید: لفظ «قوه» گاهى در معنى قدرت بکار مى رود چنان که مى فرماید: «... خُذُوا ما آتَیناکمْ بِقُوَّة ...[۱۲]؛ آنچه را به شما داده ایم به قدرت بگیرید»؛ و گاهى استعداد و آمادگى در شیئ «قوه» نامیده مى شود.
ولى با توجه به موارد استعمال «قوه» در قرآن مى توان گفت، قوه مرتبه شدیده قدرت است، خواه قدرت بدنى باشد، چنان که مى فرماید: «قالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنّا قُوّة»[۱۳]، یا قوت روحى چنان که مى فرماید: «یا یحْیى خُذِ الکتابَ بِقُوَّة»[۱۴]؛ و یا نیروهاى کمک دهنده، چنان که حضرت لوط آرزو مى کند که اى کاش قوه و قدرتى مى داشت تا بدکاران را از عمل زشت باز مى داشت: «لَوْ أَنَّ لى بِکمْ قُوَّة»[۱۵]؛ و نظیر همین است گفتار وزیران ملکه سبا که خود را چنین توصیف کردند: «... نَحْنُ أُولُوا قُوَّة وَ أُولُوا بَأْس شَدید[۱۶]؛ ما دارندگان نیرو و جنگجویان با قدرتى هستیم».
شیخ صدوق مى گوید: قوى معناى معروفى دارد و آن این است که کار را بدون زحمت و کمک گیرى از کسى انجام مى دهد.[۱۷]
در هر حال قوى کسى است که داراى قدرت مطلقه است، و به خاطر همین معنا با دو اسم (عزیز) و (شدید العقاب) همراه مى باشد.[۱۸]
پانویس
- ↑ شرح اسماء اللّه الحسنى، للرّازى، ص ۲۹۸.
- ↑ اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ۲، ص ۱۱۰۳ - ۱۱۰۶.
- ↑ سوره انفال، آیه ۵۲.
- ↑ سوره هود، آیه ۶۶.
- ↑ سوره حج، آیه ۴۰.
- ↑ همان، آیه ۷۴.
- ↑ سوره احزاب، آیه ۲۵.
- ↑ سوره غافر، آیه ۲۲.
- ↑ سوره شوری، آیه ۱۹.
- ↑ سوره حدید، آیه ۲۵.
- ↑ سوره مجادله، آیه ۲۱.
- ↑ سوره بقره، آیه ۶۳.
- ↑ سوره فصلت، آیه ۱۵.
- ↑ سوره مریم، آیه ۱۲.
- ↑ سوره هود، آیه ۸۰.
- ↑ سوره نمل، آیه ۳۳.
- ↑ توحید، صدوق، ص ۲۲۰.
- ↑ منشور جاوید، سبحانی، ج۲ ص ۳۲۸-۳۲۹.
منابع
- منشور جاوید، آیت الله جعفر سبحانی، ج۲ ص۳۲۸.
- فرهنگ قرآن، جلد ۲۳، ص ۵۶۴.




