رؤوف (اسم الله)
«رءوف»، صیغه مبالغه به معناى بسیار مهربان است. این اسم و صفت الهى ده بار در قرآن کریم ذکر شده است؛ دو بار به تنهایی و ۸ بار با اسم و صفت «رحیم»[۱] و در همه موارد وصف خدا قرار گرفته است:
- «...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»[۲].
- «...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»[۳].
- «... إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۴].
- «...إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۵].
- «...إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۶].
- «...فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۷].
- «...إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۸].
- «...وَأَنَّ اللَّهَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۹].
- «...وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۱۰].
- «...رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۱۱].
با توجه به مواردى که مصدر این کلمه (رأفت) در قرآن آمده است، مى توان گفت که این لفظ حاکى از یک نوع رقت قلب است، چنان که مى فرماید: «... وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ ...[۱۲]؛... هرگز در عمل به دین خدا نسبت به زن و مرد بدکار رقت دست ندهد...».
و در آیه دیگر مى فرماید: «... وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً...[۱۳]؛... ما در دلهاى کسانى که از مسیح پیروى کردند، رأفت و رحمت قرار دادیم...».
بنابر این به هنگام اطلاق اسم (رؤوف) بر خدا، باید از لوازم امکانى و خواص مادى آن تجرید شود; یعنى خدا در حالى که رؤوف است، امّا پیراسته از رقت قلب و تأثر درونى مى باشد.
آخرین نکته این که در آیات قرآن، اسم «رؤوف» بر «رحیم» مقدم است و شاید وجه آن این باشد که رحیم به کسى مى گویند که مورد ترحم را از نزدیک مشاهده مى کند و فقر او را لمس کرده، در این حالت ابراز همدردى مى کند; در حالى که رؤوف کسى را مى گویند که به دیگران نیکى کند، هرچند از نزدیک وضع آنان را مشاهده نکند و در جدول فضایل نفسانى دومى برترى دارد، شاید از این جهت قبل از رحیم قرار گرفته است.[۱۴]
پانویس
- ↑ اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج۱، ص ۵۰۵-۵۰۸.
- ↑ سوره بقره،آیه ۲۰۷.
- ↑ سوره آل عمران،آیه۳۰.
- ↑ سوره بقره،آیه ۱۴۳.
- ↑ سوره توبه،آیه ۱۱۷.
- ↑ سوره نحل،آیه ۷.
- ↑ سوره نحل،آیه ۴۷.
- ↑ سوره حج،آیه ۶۵.
- ↑ سوره نور،آیه ۲۰.
- ↑ سوره حدید،آیه ۹.
- ↑ سوره حشر،آیه ۱۰.
- ↑ سوره نور،آیه ۲.
- ↑ سوره حدید،آیه ۲۷.
- ↑ منشور جاوید، جعفر سبحانی، صفحه ۲۶۴.
منابع
- فرهنگ قرآن، جلد ۱۵، صص ۱۹۵-۱۹۴.
- منشور جاوید، جعفر سبحانی، پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی.




