ذوالعرش
«عرش» در قرآن ۲۲ بار وارد شده و در چهار مورد به اضافه لفظ «ذو» یا «ذى» وصف خدا قرار گرفته است، چنان که مى فرماید:
«وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ 💠[۱] ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ[۲]؛ او است آمرزنده، و مهربان، صاحب عرش بزرگ».
و در آیه دیگر مى فرماید:
«قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَىٰ ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا[۳]؛ اگر با او خدایان دیگرى بود سعى مى کردند به سوى صاحب عرش راهى پیدا کنند».
و نیز مى فرماید:
«إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ 💠[۴] ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ[۵]؛ این گفتار رسول بزرگوار (جبرئیل) قدرتمندى است والا مقام در پیشگاه صاحب عرش».
و باز مى فرماید:
«رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ[۶]؛ بالا برنده درجات (بندگان) و صاحب عرش، وحى را به فرمان خود به هر یک از بندگانش که بخواهد القاءمى کند تا مردم را از روز ملاقات (قیامت) بیم دهد».
رفیع در اینجا به معنى رافع است و با مراجعه به موارد استعمال این کلمه در قرآن روشن مى شود که «رفع» فعل خود خدا است، مثلاً مى فرماید: «... يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ ...[۷]؛ خداوند مقام مؤمنان را (یک درجه بالا مى برد) ولى افراد دانشمند را درجاتى مى بخشد»[۸].
پانویس




