رؤوف (اسم الله): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ رؤوف را به رؤوف (اسم الله) منتقل کرد)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+
'''«رءوف»'''، صیغه مبالغه به معناى بسیار مهربان است. این اسم و صفت الهى ده بار در [[قرآن|قرآن کریم]] ذکر شده است؛ دو بار به تنهایی و ۸ بار با اسم و صفت «[[رحیم]]»<ref>اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج۱، ص ۵۰۵-۵۰۸.</ref> و در همه موارد وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است:
  
رؤف، صيغه مبالغه به معناى بسيار مهربان است.
+
*{{متن قرآن|«...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»}}<ref>[[آیه 207 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۰۷.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»}}<ref>[[آیه 30 سوره آل عمران|سوره آل عمران،آیه۳۰.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 143 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۱۴۳.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 117 سوره توبه| سوره توبه،آیه ۱۱۷.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 7 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۷.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 47 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۴۷.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 65 سوره حج|سوره حج،آیه ۶۵.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...وَأَنَّ اللَّهَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 20 سوره نور|سوره نور،آیه ۲۰.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 9 سوره حدید|سوره حدید،آیه ۹.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«...رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»}}<ref>[[آیه 10 سوره حشر|سوره حشر،آیه ۱۰.]]</ref>.
  
اين اسم و صفت الهى ده بار در [[قرآن]] ذكر شده است. دو بار به تنهایی و 8 بار با اسم و صفت «[[رحیم]]».<ref>اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج1، ص 505-508.</ref>
+
با توجه به مواردى که مصدر این کلمه (رأفت) در [[قرآن]] آمده است، مى توان گفت که این لفظ حاکى از یک نوع رقت قلب است، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ ...}}<ref>[[آیه 2 سوره نور|سوره نور،آیه ۲.]]</ref>؛... هرگز در عمل به دین خدا نسبت به زن و مرد بدکار رقت دست ندهد...».
  
* {{متن قرآن|«...واللّهُ رَءوفٌ بِالعِباد»}}. ([[سوره بقره]](2)، 207)
+
و در آیه دیگر مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً...}}<ref>[[آیه 27 سوره حدید|سوره حدید،آیه ۲۷.]]</ref>؛... ما در دلهاى کسانى که از مسیح پیروى کردند، رأفت و رحمت قرار دادیم...».
* {{متن قرآن|«...واللّهُ رَءُوفٌ بِالعِباد»}}. ([[سوره آل عمران]](3)، 30)
+
 
* {{متن قرآن|«...اِنَّ اللّهَ بِالنّاسِ لَرَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره بقره]](2)، 143)
+
بنابر این به هنگام اطلاق اسم (رؤوف) بر خدا، باید از لوازم امکانى و خواص مادى آن تجرید شود; یعنى خدا در حالى که رؤوف است، امّا پیراسته از رقت قلب و تأثر درونى مى باشد.
* {{متن قرآن|«...اِنَّهُ بِهِم رَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره توبه]](9)، 117)
+
 
* {{متن قرآن|«...اِنَّ رَبَّكُم لَرَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره نحل]](16)، 7)
+
آخرین نکته این که در [[آیه|آیات]] قرآن، اسم «رؤوف» بر «رحیم» مقدم است و شاید وجه آن این باشد که رحیم به کسى مى گویند که مورد ترحم را از نزدیک مشاهده مى کند و فقر او را لمس کرده، در این حالت ابراز همدردى مى کند; در حالى که رؤوف کسى را مى گویند که به دیگران نیکى کند، هرچند از نزدیک وضع آنان را مشاهده نکند و در جدول فضایل نفسانى دومى برترى دارد، شاید از این جهت قبل از رحیم قرار گرفته است.<ref>منشور جاوید، جعفر سبحانی، صفحه ۲۶۴.</ref>
* {{متن قرآن|«...فَاِنَّ رَبَّكُم لَرَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره نحل]](16)، 47)
 
* {{متن قرآن|«...اِنَّ اللّهَ بِالنّاسِ لَرَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره حج]](22)، 65)
 
* {{متن قرآن|«...واَنَّ اللّهَ رَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره نور]](24)، 20)
 
* {{متن قرآن|«...واِنَّ اللّهَ بِكُم لَرَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره حديد]](57)، 9)
 
* {{متن قرآن|«...رَبَّنا اِنَّكَ رَءوفٌ رَحيم»}}. ([[سوره حشر]](59)، 10)
 
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 
 
==منابع==
 
==منابع==
فرهنگ قرآن، جلد 15، صص 195-194.
+
* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، جلد ۱۵، صص ۱۹۵-۱۹۴.
 
+
* [http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=11#id263_p263 منشور جاوید، جعفر سبحانی، پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی.]
 
{{اسماء الله}}
 
{{اسماء الله}}
 
+
{{قرآن}}
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۹

«رءوف»، صیغه مبالغه به معناى بسیار مهربان است. این اسم و صفت الهى ده بار در قرآن کریم ذکر شده است؛ دو بار به تنهایی و ۸ بار با اسم و صفت «رحیم»[۱] و در همه موارد وصف خدا قرار گرفته است:

  • «...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»[۲].
  • «...وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»[۳].
  • «... إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۴].
  • «...إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۵].
  • «...إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۶].
  • «...فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۷].
  • «...إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۸].
  • «...وَأَنَّ اللَّهَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۹].
  • «...وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۱۰].
  • «...رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»[۱۱].

با توجه به مواردى که مصدر این کلمه (رأفت) در قرآن آمده است، مى توان گفت که این لفظ حاکى از یک نوع رقت قلب است، چنان که مى فرماید: «... وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ ...[۱۲]؛... هرگز در عمل به دین خدا نسبت به زن و مرد بدکار رقت دست ندهد...».

و در آیه دیگر مى فرماید: «... وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً...[۱۳]؛... ما در دلهاى کسانى که از مسیح پیروى کردند، رأفت و رحمت قرار دادیم...».

بنابر این به هنگام اطلاق اسم (رؤوف) بر خدا، باید از لوازم امکانى و خواص مادى آن تجرید شود; یعنى خدا در حالى که رؤوف است، امّا پیراسته از رقت قلب و تأثر درونى مى باشد.

آخرین نکته این که در آیات قرآن، اسم «رؤوف» بر «رحیم» مقدم است و شاید وجه آن این باشد که رحیم به کسى مى گویند که مورد ترحم را از نزدیک مشاهده مى کند و فقر او را لمس کرده، در این حالت ابراز همدردى مى کند; در حالى که رؤوف کسى را مى گویند که به دیگران نیکى کند، هرچند از نزدیک وضع آنان را مشاهده نکند و در جدول فضایل نفسانى دومى برترى دارد، شاید از این جهت قبل از رحیم قرار گرفته است.[۱۴]

پانویس

منابع

اسماء الله در قرآن
تعداد:۱۳۵
الف اله، اَحَد، اوّل، آخِر، اعلى، اکرم، اعلم، ارحم الراحمین، احکم الحاکمین، احسن الخالقین، اهل التقوی، اهل‌ المغفرة، اقرب، ابقى، اسرع الحاسبین.
ب بارى، باطن، بدیع، بَرّ، بصیر.
ت توّاب.
ج جبّار، جامع.
ح حکیم، حلیم، حیّ، حق، حمید، حسیب، حفیظ، حفى.
خ خبیر، خالق، خلاق، خیر، خیرالماکرین، خیرالرازقین، خیرالفاصلین، خیرالحاکمین، خیرالفاتحین، خیرالغافرین، خیرالوارثین، خیرالراحمین، خیرالمنزلین.
ذ ذوالعرش، ذوالطول، ذوانتقام، ذوالفضل العظیم، ذوالرحمة، ذوالقوة، ذوالجلال و الاکرام، ذوالمعارج.
ر رحمان، رحیم، رؤوف، رب، رفیع الدرجات، رزاق، رقیب.
س سمیع، سلام، سریع الحساب، سریع العقاب.
ش شهید، شاکر، شکور، شدید العذاب، شدید العقاب، شدید المحال.
ص صمد.
ظ ظاهر.
ع عالِمُ غيبِ السماواتِ و الأرضِ، علیم، عزیز، عفوّ، على، عظیم، علام‌الغیوب، عالم الغیب و الشهادة.
غ غافرالذنب،غالب، غفار، غفور، غنى.
ف فالق الاصباح، فالق الحب و النوى، فاطر، فتّاح.
ق قوى، قدوس، قیوم، قاهر، قهار، قریب، قادر، قدیر، قابل‌التوب، القائم على کل نفس.
ک کبیر، کریم، کافی.
ل لطیف.
م مؤمن، مهیمن، متکبر، مصوِّر، مجید، مجیب، مبین، مولی، محیط، مقیت، متعال، محیى، متین، مقتدر، مستعان، مبدى، مالک الملک.
ن نصیر ، نور.
و وهاب، واحد، ولی، والی، واسع، وکیل، ودود.
ه هادی.


قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه