شدید المحال (اسم الله)
تعبیر «شدیدُ المِحال» در قرآن یک بار و به عنوان وصف خدا آمده است، چنانکه مىفرماید: «... وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِي اللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ»؛[۱] ... آنان درباره خدا با هم جدل مى کنند و عذاب خدا سخت است.
هرگاه لفظ «محال» مصدر فعل ثلاثى «مَحُلَ» باشد به معنى عقاب و کیفر است، و اگر مصدر فعل ثلاثى «حَوَلَ» یا «حِیلَ» باشد، به گونه اى که حرف میم زاید باشد، در این صورت به معنى حیله خواهد بود، و مسلماً اِسناد حیله به خدا همان گونه که در اسم «خیر الماکرین» بیان شد، از باب «مشاکله» است، یعنى خدا به ظاهر کارى را صورت مى دهد که مجرمان فکر مى کنند به سود آنها است، در حالى که به زیانشان مى باشد و حقیقت این حیله در برخى از آیات به عنوان «استدراج» بیان شده است، چنان که مى فرماید:
«وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ»؛[۲] آنان که آیات ما را تکذیب کرده اند، به تدریج از راهى که نمى دانند، گرفتارشان مى کنیم.
و نیز مى فرماید: «فَذَرْنِي وَمَنْ يُكَذِّبُ بِهَٰذَا الْحَدِيثِ ۖ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ»؛[۳] تکذیب کننده قرآن را به من واگذار به زودى آنها را از راهى که نمى دانند، گرفتار مى کنیم.
لازم به ذکر است که در «دعای جوشن کبیر» نیز، توصیف «يَا مَنْ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ»[۴] در مورد خدای سبحان وارد شده است.
پانویس
- ↑ سوره رعد،آیه ۱۳.
- ↑ سوره اعراف،آیه ۱۸۲.
- ↑ سوره قلم،آیه ۴۴.
- ↑ مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی.
منابع




