سنت: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | {{ | + | {{خوب}} |
| − | + | '''«سُنّت»''' در لغت به معناى سیره و طریقه و شیوه و روش -خوب یا بد- است كه استمرار داشته باشد.<ref>لسان العرب، ج۱۳، ص۲۲۵؛ الإفصاح، ج۲، ص۱۲۸۰.</ref> در [[قرآن کریم]] گاهی سنّت صريحا به [[خدا]] نسبت داده شده و به معنای طريقۀ خدا است،<ref>قاموس قرآن، ج۳، ص۳۴۲.</ref> مثل: {{متن قرآن|«فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ وَ خَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ»}}<ref>[[سوره غافر]]، ۸۵.</ref> و می فرماید: {{متن قرآن|«... وَ لَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا»}}.<ref>[[سوره فاطر]]، ۴۳.</ref> «سُنَّة اللّه» به دو صورت گفته شده؛ يكى براى روش حکمت خدايى و ديگر روش طاعت و بندگى به او.<ref>ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ج۲، ص۲۶۵.</ref> | |
| − | + | اما '''«سُنّت»''' در اصطلاح -بسته به مورد استفاده- معانی مختلفی دارد، از جمله: | |
| − | |||
| − | |||
| − | + | *به معنای [[مستحب]]؛ که عمل به آن [[ثواب]] دارد و ترک آن [[عذاب|عقاب]] ندارد. | |
| − | + | *عملی که مطابق عمل صاحب [[شرع]] است. در مقابل این لفظ، [[بدعت]] قرار دارد. | |
| − | + | *سنت به معنای «سخن و عمل و تقریر<ref>مقصود از تقریر این است که شخصی در حضور پیامبر کاری را انجام دهد و آن حضرت در مورد آن ساکت بماند با اینکه به آن شخص توجّه داشته و به کار او آگاه است. چرا که سکوت ایشان دلیلی بر تأیید ایشان از کار آن شخص است. زیرا اگر آن را خلاف می دانستند بنا به وظیفه پیامبری و هدایت حتما تذکر می دادند.</ref> [[پیامبر اسلام|پیامبر]]» در نزد [[اهل سنت]] و «سخن و عمل و تقریر [[معصوم]]» نزد [[شیعه]]، یکی از [[منابع اجتهاد در فقه شیعه|منابع استنباط]] [[احکام شرعی]] است.<ref>رک: فرمانیان، فرق تسنن، ص۱۸.</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| + | «معصومین» در نزد شیعه علاوه بر [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]]، [[ائمه اطهار|امامان]] و [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت فاطمه]] (سلام الله علیهم اجمعین) هستند. دلیل شیعه در '''سنت''' دانستن قول و فعل و تقریر [[ائمه اطهار]] و استناد بدانها -علاوه بر معصوم دانستن ایشان- که خود لزوم تبعیت از آنها را در پی دارد، برخى از آیات [[قرآن|قرآن مجید]] و احادیث [[متواتر]] است؛ از آن جمله [[حدیث ثقلین]] از پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) است که فرمود: «من دو چیز گرانبها بعد از خود براى شما باقى مىگذارم که به آنها رجوع کنید و مادام که به این دو رجوع نمایید گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و [[عترت|عترتم]]، یعنی [[اهل البیت|اهل بیتم]]».<ref>شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ج۱، ص۲۳۳؛ صحیح ترمذی، حدیث ۳۷۸۶.</ref> | ||
| + | برخی از علمای [[اهل سنت]]، سنت [[صحابه]] را نیز همچون سنت پیامبر [[حجت]] دانستهاند.<ref>به عنوان نمونه: شاطبى در الموافقات، ج ۴، ص ۷۴. </ref> اهل سنت معتقدند هر کس اطلاق نام صحابی بر او صحیح باشد، [[عدالت|عادل]] است.<ref>الاصابة فى تمییز الصحابة، ج ۱، ص ۱۶۲.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| − | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | + | *الإصابة فى تمییز الصحابة، ابن حجر عسقلانی، بیروت، دارالکتب العلمیة، ط الأولى، ۱۴۱۵ق. | |
| − | + | *فرق تسنن، مهدی فرمانیان، قم، نشر ادیان، ۱۳۸۶ش. | |
| − | + | *الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، شیخ مفید، قم، موسسه آل البیت، چاپ اول، ۱۴۱۳ق. | |
| − | + | *الإفصاح فى فقه اللغة، حسین یوسف موسى، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ چهارم، ۱۴۱۰ق. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{فقه/اصول فقه}} | {{فقه/اصول فقه}} | ||
| − | + | {{حدیث}} | |
| − | [[رده:منابع اجتهاد در فقه شیعه]] | + | [[رده:واژگان قرآنی]][[رده:اصطلاحات حدیثی]][[رده:منابع اجتهاد در فقه شیعه]] |
| − | + | {{سنجش کیفی | |
| − | + | |سنجش=شده | |
| + | |شناسه= خوب | ||
| + | |عنوان بندی مناسب= خوب | ||
| + | |کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب | ||
| + | |رعایت سطح مخاطب عام= خوب | ||
| + | |رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب | ||
| + | |جامعیت= متوسط | ||
| + | |رعایت اختصار= خوب | ||
| + | |سیر منطقی= خوب | ||
| + | |کیفیت پژوهش= خوب | ||
| + | |رده= دارد | ||
| + | }} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۳
«سُنّت» در لغت به معناى سیره و طریقه و شیوه و روش -خوب یا بد- است كه استمرار داشته باشد.[۱] در قرآن کریم گاهی سنّت صريحا به خدا نسبت داده شده و به معنای طريقۀ خدا است،[۲] مثل: «فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ وَ خَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ»[۳] و می فرماید: «... وَ لَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا».[۴] «سُنَّة اللّه» به دو صورت گفته شده؛ يكى براى روش حکمت خدايى و ديگر روش طاعت و بندگى به او.[۵]
اما «سُنّت» در اصطلاح -بسته به مورد استفاده- معانی مختلفی دارد، از جمله:
- به معنای مستحب؛ که عمل به آن ثواب دارد و ترک آن عقاب ندارد.
- عملی که مطابق عمل صاحب شرع است. در مقابل این لفظ، بدعت قرار دارد.
- سنت به معنای «سخن و عمل و تقریر[۶] پیامبر» در نزد اهل سنت و «سخن و عمل و تقریر معصوم» نزد شیعه، یکی از منابع استنباط احکام شرعی است.[۷]
«معصومین» در نزد شیعه علاوه بر پیامبر اکرم، امامان و حضرت فاطمه (سلام الله علیهم اجمعین) هستند. دلیل شیعه در سنت دانستن قول و فعل و تقریر ائمه اطهار و استناد بدانها -علاوه بر معصوم دانستن ایشان- که خود لزوم تبعیت از آنها را در پی دارد، برخى از آیات قرآن مجید و احادیث متواتر است؛ از آن جمله حدیث ثقلین از پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) است که فرمود: «من دو چیز گرانبها بعد از خود براى شما باقى مىگذارم که به آنها رجوع کنید و مادام که به این دو رجوع نمایید گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و عترتم، یعنی اهل بیتم».[۸]
برخی از علمای اهل سنت، سنت صحابه را نیز همچون سنت پیامبر حجت دانستهاند.[۹] اهل سنت معتقدند هر کس اطلاق نام صحابی بر او صحیح باشد، عادل است.[۱۰]
پانویس
- ↑ لسان العرب، ج۱۳، ص۲۲۵؛ الإفصاح، ج۲، ص۱۲۸۰.
- ↑ قاموس قرآن، ج۳، ص۳۴۲.
- ↑ سوره غافر، ۸۵.
- ↑ سوره فاطر، ۴۳.
- ↑ ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ج۲، ص۲۶۵.
- ↑ مقصود از تقریر این است که شخصی در حضور پیامبر کاری را انجام دهد و آن حضرت در مورد آن ساکت بماند با اینکه به آن شخص توجّه داشته و به کار او آگاه است. چرا که سکوت ایشان دلیلی بر تأیید ایشان از کار آن شخص است. زیرا اگر آن را خلاف می دانستند بنا به وظیفه پیامبری و هدایت حتما تذکر می دادند.
- ↑ رک: فرمانیان، فرق تسنن، ص۱۸.
- ↑ شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ج۱، ص۲۳۳؛ صحیح ترمذی، حدیث ۳۷۸۶.
- ↑ به عنوان نمونه: شاطبى در الموافقات، ج ۴، ص ۷۴.
- ↑ الاصابة فى تمییز الصحابة، ج ۱، ص ۱۶۲.
منابع
- الإصابة فى تمییز الصحابة، ابن حجر عسقلانی، بیروت، دارالکتب العلمیة، ط الأولى، ۱۴۱۵ق.
- فرق تسنن، مهدی فرمانیان، قم، نشر ادیان، ۱۳۸۶ش.
- الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، شیخ مفید، قم، موسسه آل البیت، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
- الإفصاح فى فقه اللغة، حسین یوسف موسى، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ چهارم، ۱۴۱۰ق.
| فقه/اصول فقه | ||
| اصول فقه | مبحث الفاظ: مشتق، اوامر، نواهی، مفاهیم، عام و خاص ، مطلق و مقید ، مجمل و مبین | منابع اصول فقه |
| ملازمات عقلیه: مستقلات عقلیه و غیر مستقلات عقلیه | ||
| مباحث حجت: کتاب، سنت، اجماع، حجیت ظواهر، شهرت، سیره ، قیاس، تعادل و تراجیح | ||
| مباحث اصول عملیه :اصل برائت، اصل احتیاط، اصل تخییر، اصل استصحاب | ||
| پیوندهای مرتبط: | رده:اصول فقه | رده:اصولیون | رده:منابع اصول فقه | رده:اصطلاحات اصول فقه | قواعد فقهی | احکام |
