سوره انشقاق: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(تعیین رده)
(ویرایش)
 
(۱۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
==سوره 84 / الانشقاق==
+
{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
 +
{{شناسنامه سوره
 +
|نام=انشقاق
 +
|قبلی=مطففین
 +
|بعدی=بروج
 +
|شماره=۸۴
 +
|جزء=۳۰
 +
|محل نزول=مکه
 +
|ترتیب نزول=۸۳
 +
|تعداد آیه=۲۵
 +
}}
 +
'''سوره انشقاق''' هشتاد و چهارمین [[سوره]] از سور [[قرآن|قرآن کریم]] است و دارای ۲۵ [[آیه]] می باشد.
  
'''<I>بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ</I>''' / به نام خداوند رحمتگر مهربان
+
==نزول سوره==
  
'''<I>إِذَا السَّمَاء انشَقَّتْ ﴿1﴾</I>''' / آن گاه كه آسمان ز هم بشكافد.(1)
+
سوره انشقاق به اتفاق عالمان قرآنی، [[مکی|مکى]]<ref> البرهان فى علوم ‌القرآن، ج ۱، ص ۲۸۱؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۵؛ التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷.</ref> و در [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزول]]، هشتاد و سومین سوره [[قرآن]] است<ref> التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹.</ref> که پس از [[سوره انفطار]] و قبل از [[سوره روم]] نازل شده<ref> بصائر ذوى التمییز، ج ۱، ص ۹۹؛ التمهید، ج ۱، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷.</ref> و به این ترتیب، از آخرین سوره‌هاى فرود آمده در [[مکه]] است. نظم سوره و پیوستگى آیات آن دلیل بر نزول یکپارچه آن است.<ref> التفسیر الحدیث، ج ۵، ص ۴۲۳.</ref>
  
'''<I>وَ أَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَ حُقَّتْ ﴿2﴾</I>''' / و پروردگارش را فرمان برد و (چنين) سزد.(2)
+
==تعداد آیات ==
  
'''<I>وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ ﴿3﴾</I>''' / و آن گاه كه زمين كشيده شود.(3)
+
سوره انشقاق داراى ۲۵ [[آیه]]، ۱۰۸ کلمه<ref> المعجم الاحصائى، ج ۱، ص ۳۰۴.</ref> و ۴۳۰ حرف<ref> روض الجنان، ج ۲۰، ص ۱۹۴؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹.</ref> است.<ref> غرائب القرآن، ج ۶، ص ۴۶۸؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۴۰؛ المعجم الاحصائى، ج ۱، ص ۳۰۹.</ref> برخى با ادغام آیات ۷ و ۸، این سوره را ۲۴ آیه<ref> الاتقان، ج ۱، ص ۱۵۰؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹؛ تاریخ قرآن، حجتى، ص ۱۴۸.</ref> و بعضى افزون بر آن، با یکى دانستن آیات ۱۰ و ۱۱ آن را ۲۳ آیه دانسته‌اند.<ref> الصافى، ج ۵، ص ۳۰۴؛ روض الجنان، ج ۲۰، ص ۱۹۴.</ref>
  
'''<I>وَ أَلْقَتْ مَا فِيهَا وَ تَخَلَّتْ ﴿4﴾</I>''' / و آن چه را كه در آن است بيرون افكند و تهى شود.(4)
+
آیه ۲۱ انشقاق، یکى از موارد ده‌گانه [[سجده]] مستحب نزد دانشمندان [[شیعه]]<ref> همان، ص ۲۰۵؛ تفسیر جامع آیات الاحکام، ج ۳، ص ۱۲۵.</ref> و از موارد چهارده‌گانه سجده واجب نزد بیشتر علماى [[اهل سنت]] است.<ref> احکام القرآن، ج ۴، ص ۱۹۱۱.</ref>
  
'''<I>وَ أَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَ حُقَّتْ ﴿5﴾</I>''' / و پروردگارش را فرمان برد و (چنين) سزد.(5)
+
==محتواى سوره ==
  
'''<I>يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ ﴿6﴾</I>''' / اى انسان حقا كه تو به سوى پروردگار خود به سختى در تلاشى و او را ملاقات خواهى كرد.(6)
+
*آیات ۱ ـ ۵ سوره انشقاق با بیان حوادث هولناک پایان این جهان، به برپایى روز [[قیامت]] اشاره دارد.
 +
*در آیه ۶ مى‌فرماید: براى [[انسان]] سیرى است به سوى پروردگارش و او در این مسیر تا آنجا پیش مى‌رود که پروردگارش را ملاقات کند.
 +
*در آیات ۷ ـ ۱۲، ملاک پاداش در روز [[رستاخیز]] را [[نامه اعمال|نامه عمل]] مى‌داند که بر اساس آن به حساب انسان‌ها رسیدگى مى‌شود.
 +
*در آیات ۱۳ ـ ۱۵، خوشحالى از [[کفر|کفر]] و [[گناه]] و نیز گمان به عدم [[معاد]] و بازگشت پس از [[مرگ]] را دو علت براى [[عذاب]] بدکاران مى‌شمارد و احاطه همه جانبه ربّ العزّه به تمامى رفتارها و پندارهاى انسان را یادآور مى‌شود.
 +
*در آیات ۱۶ ـ ۱۹ با ۴ سوگند به مراحل سیر انسان در دنیا و [[آخرت]] و انتقالش از حالى به حال دیگر اشاره مى‌کند.
 +
*آیات پایانى سوره، ابراز شگفتى از [[ایمان]] نیاوردن کافران و آگاهى پروردگار از آنچه ایشان در دل پنهان کرده‌اند و بیان فرجام بدکاران و نیکوکاران را دربردارد.<ref> اهداف کل سوره، ج ۴، ص ۹۶؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۴۱.</ref>
  
'''<I>فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ ﴿7﴾</I>''' / اما كسى كه كارنامه  اش به دست راستش داده شود.(7)
+
== فضیلت سوره ==
 +
در فضیلت [[تلاوت قرآن|تلاوت]] این سوره، از [[پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله آمده است: هر کس همواره این سوره را بخواند، [[خداوند]] او را از دریافت [[نامه اعمال|نامه عمل]] از پشت سر در امان مى‌دارد.<ref> مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۵؛ بصائر ذوى التمییز، ج ۱، ص ۵۰۹.</ref>
  
'''<I>فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا ﴿8﴾</I>''' / بزودى  اش حسابى بس آسان كنند.(8)
+
در [[حدیث|حدیثى]] دیگر از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل شده است: کسى که همواره در نمازهاى [[واجب]] و [[مستحب]]، سوره‌هاى [[سوره انفطار|انفطار]] و انشقاق را بخواند، خداوند بین او و حاجتش فاصله نمى‌افکند و مانعى میان او و خدا نخواهد بود و پیوسته خداوند به او مى‌نگرد تا از حساب مردم فارغ شود.<ref> ثواب‌الاعمال، ص ۲۶۰؛ مجمع‌البیان، ج ۱۰، ص ۶۷۹.</ref>
  
'''<I>وَ يَنقَلِبُ إِلَى أَهْلِهِ مَسْرُورًا ﴿9﴾</I>''' / و شادمان به سوى كسانش بازگردد.(9)
+
==پانویس==
 +
<references />
 +
==منابع==
 +
*محمدحسن درایتى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد ۴، صفحه ۵۲۰-۵۲۲.
  
'''<I>وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاء ظَهْرِهِ ﴿10﴾</I>''' / و اما كسى كه كارنامه  اش از پشت  سرش به او داده شود.(10)
+
==پیوست==
  
'''<I>فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُورًا ﴿11﴾</I>''' / زودا كه هلاك (خويش) خواهد.(11)
+
[[سوره انشقاق/متن و ترجمه|'''سوره انشقاق / متن و ترجمه''']]{{فهرست سوره های قرآن
 +
|سوره=۸۴.[[سوره انشقاق|الإنشقاق]]
 +
|قبلی=۸۳.[[سوره مطففین|المطففين]]
 +
|بعدی=۸۵.[[سوره بروج|البروج]]
 +
}}
 +
{{قرآن}}
  
'''<I>وَ يَصْلَى سَعِيرًا ﴿12﴾</I>''' / و در آتش افروخته درآيد.(12)
+
[[رده: سوره های قرآن]]
 
 
'''<I>إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُورًا ﴿13﴾</I>''' / او در (ميان) خانواده خود شادمان بود.(13)
 
 
 
'''<I>إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ ﴿14﴾</I>''' / او مى  پنداشت كه هرگز برنخواهد گشت.(14)
 
 
 
'''<I>بَلَى إِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيرًا ﴿15﴾</I>''' / آرى در حقيقت پروردگارش به او بينا بود.(15)
 
 
 
'''<I>فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ ﴿16﴾</I>''' / نه نه [[سوگند]] به [[شفق]].(16)
 
 
 
'''<I>وَاللَّيْلِ وَ مَا وَسَقَ ﴿17﴾</I>''' / سوگند به شب و آن چه (شب) فروپوشاند.(17)
 
 
 
'''<I>وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ ﴿18﴾</I>''' / سوگند به ماه چون (بدر) تمام شود.(18)
 
 
 
'''<I>لَتَرْكَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقٍ ﴿19﴾</I>''' / كه قطعا از حالى به حالى برخواهيد نشست.(19)
 
 
 
'''<I>فَمَا لَهُمْ لَايُؤْمِنُونَ ﴿20﴾</I>''' / پس چرا آنان باور نمى  دارند.(20)
 
 
 
'''<I>وَ إِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لَايَسْجُدُونَ ﴿21﴾</I>''' / و چون بر آنان [[قرآن]] تلاوت مى  شود، چهره بر خاك نمى  سايند.(21)
 
 
 
'''<I>بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ ﴿22﴾</I>''' / (نه) بلكه آنان كه [[كفر]] ورزيده اند، [[تكذيب]] مى  كنند.(22)
 
 
 
'''<I>وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ ﴿23﴾</I>''' / و خدا به آن چه در سينه دارند، داناتر است.(23)
 
 
 
'''<I>فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿24﴾</I>''' / پس آنان را از عذابى دردناك خبر ده.(24)
 
 
 
'''<I>إِلَّا الَّذِينَ آمَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ﴿25﴾</I>''' / مگر كسانى كه گرويده و كارهاى شايسته كرده اند كه آنان را پاداشى بى  منت  خواهد بود.(25)
 
[[رده:مشخصات کامل سوره‌های قرآن]]
 

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۳۷

Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از دائرة المعارف قرآن کریم است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


<<مطففین انشقاق بروج>>
شماره: ۸۴
جزء : ۳۰
محل نزول: مکه
ترتيب نزول : ۸۳
تعداد آیه : ۲۵
متن و ترجمه سوره

فهرست سوره‌های قرآن

سوره انشقاق هشتاد و چهارمین سوره از سور قرآن کریم است و دارای ۲۵ آیه می باشد.

نزول سوره

سوره انشقاق به اتفاق عالمان قرآنی، مکى[۱] و در ترتیب نزول، هشتاد و سومین سوره قرآن است[۲] که پس از سوره انفطار و قبل از سوره روم نازل شده[۳] و به این ترتیب، از آخرین سوره‌هاى فرود آمده در مکه است. نظم سوره و پیوستگى آیات آن دلیل بر نزول یکپارچه آن است.[۴]

تعداد آیات

سوره انشقاق داراى ۲۵ آیه، ۱۰۸ کلمه[۵] و ۴۳۰ حرف[۶] است.[۷] برخى با ادغام آیات ۷ و ۸، این سوره را ۲۴ آیه[۸] و بعضى افزون بر آن، با یکى دانستن آیات ۱۰ و ۱۱ آن را ۲۳ آیه دانسته‌اند.[۹]

آیه ۲۱ انشقاق، یکى از موارد ده‌گانه سجده مستحب نزد دانشمندان شیعه[۱۰] و از موارد چهارده‌گانه سجده واجب نزد بیشتر علماى اهل سنت است.[۱۱]

محتواى سوره

  • آیات ۱ ـ ۵ سوره انشقاق با بیان حوادث هولناک پایان این جهان، به برپایى روز قیامت اشاره دارد.
  • در آیه ۶ مى‌فرماید: براى انسان سیرى است به سوى پروردگارش و او در این مسیر تا آنجا پیش مى‌رود که پروردگارش را ملاقات کند.
  • در آیات ۷ ـ ۱۲، ملاک پاداش در روز رستاخیز را نامه عمل مى‌داند که بر اساس آن به حساب انسان‌ها رسیدگى مى‌شود.
  • در آیات ۱۳ ـ ۱۵، خوشحالى از کفر و گناه و نیز گمان به عدم معاد و بازگشت پس از مرگ را دو علت براى عذاب بدکاران مى‌شمارد و احاطه همه جانبه ربّ العزّه به تمامى رفتارها و پندارهاى انسان را یادآور مى‌شود.
  • در آیات ۱۶ ـ ۱۹ با ۴ سوگند به مراحل سیر انسان در دنیا و آخرت و انتقالش از حالى به حال دیگر اشاره مى‌کند.
  • آیات پایانى سوره، ابراز شگفتى از ایمان نیاوردن کافران و آگاهى پروردگار از آنچه ایشان در دل پنهان کرده‌اند و بیان فرجام بدکاران و نیکوکاران را دربردارد.[۱۲]

فضیلت سوره

در فضیلت تلاوت این سوره، از پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله آمده است: هر کس همواره این سوره را بخواند، خداوند او را از دریافت نامه عمل از پشت سر در امان مى‌دارد.[۱۳]

در حدیثى دیگر از امام صادق علیه‌السلام نقل شده است: کسى که همواره در نمازهاى واجب و مستحب، سوره‌هاى انفطار و انشقاق را بخواند، خداوند بین او و حاجتش فاصله نمى‌افکند و مانعى میان او و خدا نخواهد بود و پیوسته خداوند به او مى‌نگرد تا از حساب مردم فارغ شود.[۱۴]

پانویس

  1. البرهان فى علوم ‌القرآن، ج ۱، ص ۲۸۱؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۵؛ التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷.
  2. التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹.
  3. بصائر ذوى التمییز، ج ۱، ص ۹۹؛ التمهید، ج ۱، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ التحریر والتنویر، ج ۳۰، ص ۲۱۷.
  4. التفسیر الحدیث، ج ۵، ص ۴۲۳.
  5. المعجم الاحصائى، ج ۱، ص ۳۰۴.
  6. روض الجنان، ج ۲۰، ص ۱۹۴؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹.
  7. غرائب القرآن، ج ۶، ص ۴۶۸؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۴۰؛ المعجم الاحصائى، ج ۱، ص ۳۰۹.
  8. الاتقان، ج ۱، ص ۱۵۰؛ تاریخ قرآن، رامیار، ص ۵۸۹؛ تاریخ قرآن، حجتى، ص ۱۴۸.
  9. الصافى، ج ۵، ص ۳۰۴؛ روض الجنان، ج ۲۰، ص ۱۹۴.
  10. همان، ص ۲۰۵؛ تفسیر جامع آیات الاحکام، ج ۳، ص ۱۲۵.
  11. احکام القرآن، ج ۴، ص ۱۹۱۱.
  12. اهداف کل سوره، ج ۴، ص ۹۶؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۴۱.
  13. مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۵؛ بصائر ذوى التمییز، ج ۱، ص ۵۰۹.
  14. ثواب‌الاعمال، ص ۲۶۰؛ مجمع‌البیان، ج ۱۰، ص ۶۷۹.

منابع

  • محمدحسن درایتى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد ۴، صفحه ۵۲۰-۵۲۲.

پیوست

سوره انشقاق / متن و ترجمه

سوره قبلی:

۸۳.المطففين

۸۴.الإنشقاق سوره بعدی:

۸۵.البروج

۱.سوره فاتحه ۲.سوره بقره ۳.سوره آل عمران ۴.سوره نساء ۵.سوره مائده ۶.سوره انعام ۷.سوره اعراف ۸.سوره انفال ۹.سوره توبه ۱۰.سوره یونس ۱۱.سوره هود ۱۲.سوره یوسف ۱۳.سوره رعد ۱۴.سوره ابراهیم ۱۵.سوره حجر ۱۶.سوره نحل ۱۷.سوره اسراء ۱۸.سوره کهف ۱۹.سوره مریم ۲۰.سوره طه ۲۱.سوره انبیاء ۲۲.سوره حج ۲۳.سوره مومنون ۲۴.سوره نور ۲۵.سوره فرقان ۲۶.سوره شعراء ۲۷.سوره نمل ۲۸.سوره قصص ۲۹.سوره عنکبوت ۳۰.سوره روم ۳۱.سوره لقمان ۳۲.سوره سجده ۳۳.سوره احزاب ۳۴.سوره سبأ ۳۵.سوره فاطر ۳۶.سوره یس ۳۷.سوره صافات ۳۸.سوره ص ۳۹.سوره زمر ۴۰.سوره غافر ۴۱.سوره فصلت ۴۲.سوره شوری ۴۳.سوره زخرف ۴۴.سوره دخان ۴۵.سوره جاثیه ۴۶.سوره احقاف ۴۷.سوره محمد ۴۸.سوره فتح ۴۹.سوره حجرات ۵۰.سوره ق ۵۱.سوره ذاریات ۵۲.سوره طور ۵۳.سوره نجم ۵۴.سوره قمر ۵۵.سوره الرحمن ۵۶.سوره واقعه ۵۷.سوره حدید ۵۸.سوره مجادله ۵۹.سوره حشر ۶۰.سوره ممتحنه ۶۱.سوره صف ۶۲.سوره جمعه ۶۳.سوره منافقون ۶۴.سوره تغابن ۶۵.سوره طلاق ۶۶.سوره تحریم ۶۷.سوره ملک ۶۸.سوره قلم ۶۹.سوره الحاقه ۷۰.سوره معارج ۷۱.سوره نوح ۷۲.سوره جن ۷۳.سوره مزمل ۷۴.سوره مدثر ۷۵.سوره قیامه ۷۶.سوره انسان ۷۷.سوره مرسلات ۷۸.سوره نبأ ۷۹.سوره نازعات ۸۰.سوره عبس ۸۱.سوره تکویر ۸۲.سوره انفطار ۸۳.سوره مطففین ۸۴.سوره انشقاق ۸۵.سوره بروج ۸۶.سوره طارق ۸۷.سوره اعلی ۸۸.سوره غاشیه ۸۹.سوره فجر ۹۰.سوره بلد ۹۱.سوره شمس ۹۲.سوره لیل ۹۳.سوره ضحی ۹۴.سوره انشراح ۹۵.سوره تین ۹۶.سوره علق ۹۷.سوره قدر ۹۸.سوره بینه ۹۹.سوره زلزال ۱۰۰.سوره عادیات ۱۰۱.سوره قارعه ۱۰۲.سوره تکاثر ۱۰۳.سوره عصر ۱۰۴.سوره همزه ۱۰۵.سوره فیل ۱۰۶.سوره قریش ۱۰۷.سوره ماعون ۱۰۸.سوره کوثر ۱۰۹.سوره کافرون ۱۱۰.سوره نصر ۱۱۱.سوره مسد ۱۱۲.سوره اخلاص ۱۱۳.سوره فلق ۱۱۴.سوره ناس

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن