سوره دخان

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به: ناوبری، جستجو
<<زخرف دخان جاثیة>>
شماره: ۴۴
جزء : ۲۵
محل نزول: مکه
ترتيب نزول : ۶۴
تعداد آیه : ۵۹
متن و ترجمه سوره

فهرست سوره‌های قرآن


سوره دخان چهل و چهارمین سوره قرآن است و دارای 59 آیه است.

نزول[ویرایش]

سوره دخان مکی است.

این سوره در ترتیب مصحف چهل و چهارمین سوره و در ترتیب نزول شصت و چهارمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره زخرف و پس از آن سوره جاثیه نازل شده است.

تعداد آيات[ویرایش]

بنابر قرائت اهل كوفه پنجاه و نه آيه، بنابر قرائت اهل بصره پنجاه و هفت آيه، بنابر قرائت ديگر قراء پنجاه و شش آيه است. اختلاف آيات در چهار مورد است:

  1. «حم» از نظر اهالى كوفه
  2. «ان هؤلاء يقولون» (آیه 34) از نظر كوفى
  3. «شجرة الزّقوم» (آیه 43) از نظر عراقى، شامى و مدنى اوّل.
  4. «فى البطون» از نظر عراقى، مكّى و مدنى اخير.

فضيلت سوره[ویرایش]

  • ابى بن كعب از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله روايت مي كند كه فرمودند: (هر كس شب جمعه سوره دخان را بخواند آمرزيده خواهد شد).
  • ابو امامه از پيامبر خدا صلی الله علیه و آله روايت مي كند كه فرمودند: (هر كس سوره دخان را شب و روز جمعه بخواند خداوند در بهشت خانه‌اى برايش بنا خواهد نمود).
  • ابوحمزه ثمالى از امام باقر علیه السلام روايت مي كند كه فرمود: (هر كس سوره دخان را در نمازهاى فريضه و نافله خود بخواند خداوند او را روز قيامت جزء امان يافتگان مبعوث خواهد فرمود و او را زير سايه عرش خود جا داده، حسابى آسان از او مي كند و نامه عملش را بدست راستش مي دهد).[۱]

هدف سوره[ویرایش]

غرض سوره در يك كلمه خلاصه می‌شود، و آن اين است كه می‌خواهد كسانی را كه به كتاب خدا شك دارند از عذاب دنيا و عذاب آخرت انذار كند. و اين غرض را در اين سياق بيان می‌كند كه: قرآن كتابی است روشن كه از ناحيه خدا نازل شده بر كسی كه او به سوی مردم گسيل داشته، تا انذارشان كند. و به اين منظور نازل كرده تا رحمتی از او به بندگانش باشد. و در بهترين شب نازل كرده، شب قدر كه در آن شب هر امری بطور خلل‌ناپذيری تقدير می‌شود. چيزی كه هست مردم- يعنی كفار- در باره آن خود را به شك می‌اندازند، و با هوی و هوس خود بازی می‌كنند، و به زودی عذابی دردناك در دنيا از هر سو ايشان را احاطه می‌كند، آن گاه به سوی پروردگار خود برمی‌گردند، و خداوند بعد از فصل قضاء و محاسبه دقيق با عذابی جاودانه از ايشان انتقام می‌گيرد.

آن گاه برای آنان مثالی در خصوص عذاب دنيوی می‌آورد و آن داستان موسی (ع) است، كه به سوی قوم فرعون و برای نجات بنی اسرائيل گسيل شد، و فرعونيان او را تكذيب كردند، و خداوند به همين جرم در دريا غرقشان كرد.

و سپس برای عذاب دومشان كه آن را انكار می‌كردند، يعنی بازگشت به خدا در روز فصل قضا (قيامت) چنين اقامه حجت می‌كند كه: قيامت آمدنی است، چه بخواهند و چه نخواهند. و در آخر پاره‌ای از اخبار قيامت را و آنچه بر سر مجرمين می‌آيد و آنچه از انواع عذاب به آنها می‌رسد، برشمرده، قسمتی هم از ثوابهايی را كه به متقين می‌رسد كه حاصل جمعش عبارت است از حياتی طيب و مقامی كريم، بيان می‌كند [۲]

پانویس[ویرایش]

  1. نورالثّقلين، ج 4، ص 619 به نقل از ثواب الاعمال با فرق اين كه بجاى هر كس... بخواند «هر كس هميشه بخواند» آمده است.
  2. ترجمه الميزان، ج‌18، ص: 19

منابع[ویرایش]

  • فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌22، ص281.
  • محمد حسین طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، ج‌18، ص: 19، قم 1374
  • ترتیب نزول سوره ها، در همین دانشنامه

پیوست[ویرایش]

سوره دخان/متن و ترجمه

قرآن
(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه ↓ رده ها ↓
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن

سوره های قرآن

آیات قرآن

واژگان قرآنی

شخصیت های قرآنی

قصه های قرآنی

علوم قرآنی

معارف قرآن

علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
متن و ترجمه قرآن