سوره مریم

از دانشنامه‌ی اسلامی
(تغییرمسیر از سوره مريم)
پرش به: ناوبری، جستجو
<<کهف مریم طه>>
شماره: ۱۹
جزء : ۱۶
محل نزول: مکه
ترتيب نزول : ۴۴
تعداد آیه : ۹۸
متن و ترجمه سوره

فهرست سوره‌های قرآن

سوره مریم نوزدهمین سوره قرآن است و دارای98 آیه است.

نزول[ویرایش]

سوره مریم به اتفاق همه، مکی است.

این سوره در ترتیب مصحف نوزدهمین سوره و در ترتیب نزول چهل و چهارمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره ق و پس از آن سوره طه نازل شده است.

شماره آيات:[ویرایش]

بقولى 98 و بقولى 99 آيه است.

فضيلت سوره:[ویرایش]

ابى بن كعب، از پيامبر گرامى اسلام، نقل كرده است كه هر كس اين سوره را بخواند به عدد كسانى كه زكريا و يحيى و مريم و عيسى و موسى و هارون و ابراهيم و اسحاق و يعقوب را تصديق يا تكذيب كردند، و بعدد كسانى كه از خدا فرزند خواستند، و بعدد كسانى كه از خدا فرزند نخواستند، او را ده حسنه مى‌دهد. امام صادق (ع) فرمود: هر كس سوره مريم را بخواند، از دنيا نميرود تا اينكه نعمتى به او داده شود كه براى او و مال و فرزندش، وسيله بی ‌نيازى باشد. در آخرت نيز از اصحاب عيسى بن مريم است و اجر او در آخرت، به اندازه ملك سليمان است در اين جهان.

هدف سوره[ویرایش]

غرض اين سوره به طوری كه در آخرش بدان اشاره نموده می‌فرمايد:" فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا ..." بشارت و انذار است، چيزی كه هست همين غرض را در سياقی بديع و بسيار جالب ريخته نخست به داستان زكريا و يحيی و قصه مريم و عيسی و سرگذشت ابراهيم و اسحاق و يعقوب و ماجرای موسی و هارون و داستان اسماعيل و حكايت ادريس و سهمی كه به هر يك از ايشان از نعمت ولايت داده- كه يا نبوت بوده و ياصدق و اخلاص- اشاره كرده، آن گاه علت اين عنايت را چنين بيان فرموده كه اين بزرگواران خصلتهای برجسته‌ای داشته‌اند از آن جمله نسبت به پروردگارشان خاضع و خاشع بودند، و ليكن اخلاف ايشان از ياد خدا اعراض نموده به مساله توجه به پروردگار به كلی بی ‌اعتناء شدند، و به جای آن دنبال شهوت را گرفتند به همين جهت به زودی حالت" غی" را كه همان از دست دادن رشد است ديدار می‌كنند، مگر آنكه كسی از ايشان توبه كند و به پروردگار خود بازگشت نمايد كه او سرانجام به اهل نعمت میپيوندد.

سپس نمونه‌هايی از لغزشهای اهل غی و زورگوييهای آنان و آرای خارج از منطقشان از قبيل نفی معاد، و به خدا نسبت پسر داری دادن، و بت پرستيدن و آنچه كه از لوازم اين لغزشها است از نكبت و عذاب را خاطر نشان می‌سازد.

بنا بر اين، می‌توان گفت بيان اين سوره شبيه به بيان مدعيی است كه برای اثبات دعوی خود مثال‌هايی می‌آورد. كانه گفته شده فلانی را و فلانی و فلانی كه از اهل رشد و دارای موهبتی الهی بودند در زندگی اين روش را داشتند كه دل از شهوات نفس كنده و به سوی پروردگار خود متوجه شدند، و طريقه خضوع و خشوع را پيش گرفتند كه هر وقت آيات پروردگارشان را متذكر می‌شدند از صميم دل خاضع می‌گشتند. و طريقه آدمی به سوی رشد و موهبت همين است، ليكن اخلاف همين نامبردگان اين طريقه را كنار گذاشتند، يعنی از عمل اعراض و به شهوات مذموم رو آوردند، و اين رويه، ايشان را جز به سوی" غی" كه خلاف رشد است نكشانيده، جز بر باطل استوارترشان نمیكند، و سرانجامشان اين می‌شود كه رجوع به خدا را انكار، و شركايی برای خدا اثبات نموده، سد راه دعوت هم می‌شوند و اين جز به سوی نكبت و عذاب رهنمونشان نمی‌كند. پس اين سوره- همانطور كه ملاحظه می‌فرماييد- با ذكر چند مثال آغاز و با گرفتن نتيجه‌ای كلی از آن مثلها، كه مورد نظر بوده، خاتمه يافته است. و اين نتيجه ‌گيری از جمله" أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ" شروع شده و تا چند آيه بعد ادامه می‌يابد.

پس اين سوره مردم را به سه طائفه تقسيم می‌كند: 1- آنهايی كه خدا انعامشان كرد كه يا انبياء بودند و يا اهل اجتباء و هدايت 2- اهل غی، يعنی آنهايی كه مايه و استعداد رشد خود را از دست دادند 3- آن كسانی كه توبه نموده ايمان آوردند، و عمل صالح كردند كه به زودی به اهل نعمت و رشد می‌پيوندند. و آن گاه ثواب توبه تائبين و مسترشدين و عذاب غاوياكه همنشينان شيطان و از اوليای اويند- را تذكر می‌دهد[۱]


پانویس[ویرایش]

  1. ترجمه تفسیر المیزان، ج‌14، ص: 5


منابع[ویرایش]

  • فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌15، ص: 140
  • محمد حسین طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، ج‌14، ص: 5، قم 1374

پیوست[ویرایش]

سوره مریم/متن و ترجمه

قرآن
(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه ↓ رده ها ↓
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن

سوره های قرآن

آیات قرآن

واژگان قرآنی

شخصیت های قرآنی

قصه های قرآنی

علوم قرآنی

معارف قرآن

علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
متن و ترجمه قرآن