ماه ذی الحجه: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(وقایع مهم ذی‌الحجه)
 
(۱۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{ذی الحجه}}
 
{{ذی الحجه}}
  
 +
ماه «ذی‌الحجه» دوازدهمین و آخرین ماه از [[ماه های قمری|ماه‌های قمری]] و همچنین از ماه‌های حرام و ماه‌‌های [[حج]] است. این ماه از ماه‌های بسیار شریف است، دهه اول آن فضیلت بسیاری دارد و از ایام معلومات است که در [[قرآن]] به آن اشاره شده است. [[روزه]] گرفتن در ۹ روز اول آن بسیار [[ثواب]] دارد و پاداشش برابر پاداش یک عمر روزه است. [[حاج شیخ عباس قمی|محدث قمی]] اعمال و اذکار و ادعیه و نمازهای مستحبی این ماه را در [[مفاتیح الجنان]] برشمرده است.
  
 +
== وقایع مهم ذی‌الحجه ==
 +
'''پیش از اسلام:'''
  
 +
[[نخستین حج حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل|نخستین حج "حضرت ابراهیم" و "حضرت اسماعیل" (علیهماالسلام)]]، استقرار یافتن کشتی "[[حضرت نوح|حضرت نوح علیه السلام]]" پس از فروکش کردن طوفان بر کوه جودی<ref> بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۴۵، ص ۲۰۲.</ref>، گلستان شدن آتش "[[نمرود]]" بر "[[حضرت ابراهیم علیه السلام|حضرت ابراهیم علیه السلام]]"<ref>ترجمه التنبیه و الاشراف، ص 192.</ref>، غلبه یافتن "حضرت موسی علیه السلام" بر ساحران "[[فرعون]]"<ref>وقایع الایام، شیخ عباس قمی، ۱۸ ذی‌الحجه </ref> و انتخاب جانشین برای حضرات [[موسی علیه السلام|موسی]]، [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] و [[عیسی بن مریم(ع)|عیسی]] علیهم السلام، از اتفاقاتی است که گفته شده در ماه ذی الحجه رخ داده است.
  
ماه ذی‌الحجه دوازدهمین و آخرین ماه از ماه‌های قمری و همچنین از ماه‌های حرام و ماه‌‌های [[حج]] است. این ماه از ماه‌های بسیار شریف است، دهه اول آن فضیلت بسیاری دارد و از ایام معلومات است که در [[قرآن]] به آن اشاره شده است. روزه گرفتن در 9 روز اول آن بسیار ثواب دارد و پاداشش برابر پاداش یک عمر روزه است.
+
'''برخی از وقایع مهم تاریخ اسلام که در این ماه به وقوع پیوسته است:'''
  
محدث قمی اعمال و اذکار و ادعیه و نمازهای مستحبی این ماه را در [[مفاتیح الجنان]] برشمرده است. وقایع بسیار مهمی در این ماه روی داده که در زیر به آن‌ها اشاره می‌‌شود:
+
*[[ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س)|ازدواج "حضرت فاطمه سلام الله علیها" با "امام علی علیه‌السلام"]] در اول یا ۱۹ ذی‌الحجه سال ۲ ق.
 +
*[[حدیث سد الابواب|ماجرای سد الابواب و استثنای "حضرت علی علیه‌السلام"]] در [[۹ ذی الحجه|۹ ذی‌الحجه]] سال ۲ ق.
 +
*بخشیدن فدک به "[[حضرت زهرا سلام الله علیها]]" توسط "[[پیامبر صلی الله علیه وآله]]" پس از نزول آیه «وَآتِ ذَا الْقُرْ‌بَیٰ حَقَّهُ»<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_26_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A1 سوره اسراء، آیه 26.]</ref> در [[۱۴ ذی الحجه]] سال ۷ ق.
 +
*[[روز مباهله]] پیامبر صلی الله علیه و آله با مسیحیان [[نجران]]، نزول [[آیه مباهله]]<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_61_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A2%D9%84_%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86 سوره آل عمران، آیه 61.]</ref> و [[آیه تطهیر]]<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_33_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8 سوره احزاب، آیه 33.]</ref> در فضیلت [[اهل بیت علیهم السلام]] در [[۲۴ ذی الحجه]] سال ۹ ق.
 +
*[[نزول سوره انسان در شأن اهل بیت (ع)|نزول سوره دهر در شأن اهل البیت علیهم‌السلام]] در [[۲۵ ذی الحجه]] سال ۹ یا ۱۰ ق.
 +
*انتصاب "[[امیرالمومنین]]" علیه‌السلام به جانشینی "[[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه و آله" و [[عید غدیر|عید سعید غدیر]]، نزول [[آیه تبلیغ]]<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_67_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%87 سوره مائده، آیه 67.]</ref> در مورد [[خلافت]] و وصایت "[[امام علی علیه السلام]]" و نزول [[آیه اکمال]]<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_3_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%87 سوره مائده، آیه 3.]</ref> درباره واقعه [[غدیر خم]] و [[امامت امام علی علیه السلام|ولایت "امام علی علیه السلام"]] در [[۱۸ ذی الحجه]] سال ۱۰ ق.
 +
* [[انگشتربخشی حضرت علی به مستمند و نزول آیه ولایت|انگشتربخشی "حضرت علی علیه‌السلام" به مستمند و نزول آیه ولایت]] در [[۲۴ ذی الحجه]] سال ۱۰ ق.
 +
*شهادت "[[مسلم بن عقیل]]" و "[[هانی بن عروه]]" علیهماالسلام در [[کوفه]] در ۹ ذی الحجه سال ۶۰ ق.
 +
*شهادت "[[امام باقر]] علیه‌السلام" در [[۷ ذی الحجه]] سال ۱۱۴ ق.
 +
* [[ولادت امام هادی علیه السلام|ولادت مسعود "امام علی النقی علیه السلام"]] در [[مدینه|مدينه]] در [[۱۵ ذی الحجه]] سال ۲۱۲ ق.
 +
'''بخشی از حوادث مهم تاریخ معاصر، که در این ماه به وقوع پیوسته است:'''
 +
* ۱۳۶۱ ق. درگذشت "[[محمدحسین غروی اصفهانی]]" فقیه و [[عارف]] بزرگ [[شیعه]] (۲۳ آذر ۱۳۲۱ ش): '''[[۵ ذی الحجه]]'''
 +
*۱۳۶۵ ق. وفات "[[سید ابوالحسن اصفهانی]]" فقیه و [[مرجعیت|مرجع]] بزرگ شیعه (۱۳ آبان ۱۳۲۵ ش): '''[[۹ ذی الحجه]]'''
 +
* ۱۳۹۶ ق. درگذشت "[[حاج آقا رحیم ارباب|حاج آقا رحیم ارباب اصفهانی]]"  [[فقیه]]، فیلسوف، متکلم، [[عارف]] و ریاضیدان (۱۹ آذر ۱۳۵۵ ش): '''۱۸ ذی الحجه'''
 +
* ۱۳۵۹ ق. درگذشت "[[شیخ عباس قمی]]" نویسنده کتاب [[مفاتیح الجنان]] (۱ بهمن ۱۳۱۹ ش): '''[[۲۲ ذی الحجه]]'''
 +
* ۱۴۰۲ ق. [[شهادت]] "[[شهید عطاءالله اشرفی اصفهانی|عطاءالله اشرفی اصفهانی]]" نماینده "[[امام خمینی]]" در [[کرمانشاه]] و از شهدای محراب (۲۳ مهر ۱۳۶۱ ش)<ref> نشریه الکترونیکی گذرستان، شماره 56.</ref>: '''[[۲۶ ذی الحجه]]'''
 +
* ۱۴۰۷ ق. کشتار حجاج ایرانی در [[مکه]] در [[مراسم برائت از مشرکان]] (۹ مرداد ۱۳۶۶ ش)<ref>این روز بنا بر تقویم عربستان سعودی ۶ ذی‌الحجه بوده است.</ref>: '''[[۶ ذی الحجه]]'''
 +
* ۱۴۱۹ ق. درگذشت "[[سید عبدالکریم رضوی کشمیری|سید عبدالکریم رضوی کشمیری]]" [[فقیه]]، [[عارف]] از اساتید حوزه علمیه [[نجف]] و [[قم]] (۱۸ فروردین ۱۳۷۸ ش): '''[[۲۰ ذی الحجه]]'''
 +
* ۱۴۱۹ق. شهادت "[[علی صیاد شیرازی]]" از فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران به‌دست سازمان مجاهدین خلق [[ایران]] (۲۱ فروردین ۱۳۷۸ ش): '''[[۲۳ ذی الحجه]]'''
 +
*۱۴۲۷ ق. اعدام "صدام" حاکم عراق و عامل کشتار الدجیل و سرکوب انتفاضه شعبانیه (۹ دی ۱۳۸۵ ش): '''۹ ذی الحجه'''
 +
* ۱۴۳۶ ق. فاجعه منا، مرگبارترین حادثه در [[حج تمتع]] که به کشته و مفقود شدن بیش از هفت هزار تن از حاجیان انجامید (۲ مهر ۱۳۹۴ ش): '''[[۱۰ ذی الحجه]]'''
 +
'''[[فهرست وقایع ماه ذی الحجه|مشاهده فهرست وقایع ماه ذی الحجه]]'''
  
ازدواج [[حضرت فاطمه]] زهرا سلام الله علیها با امیرالمومنین [[امام علی]] علیه‌السلام (روز ششم ذی‌الحجه سال دوم)، شهادت حضرت [[امام باقر]] علیه‌السلام (روز هفتم ذی‌الحجه سال 114 قمری)، ترویه و کوچ حاجیان از [[مکه]]، شهادت حضرت [[مسلم بن عقیل]] علیه‌السلام در سال 59 قمری، هجرت انتصاب امیرالمومنین علی علیه‌السلام به جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و عید سعید غدیر (روز هیجدهم سال دهم) و قتل [[عثمان بن عفان]] خلیفه سوم، (روز هیجدهم سال 35)، [[روز مباهله]] پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با مسیحیان نجران (روز بیست و چهارم)، [[بیعت مردم با امام علی]] علیه‌السلام و تصدی خلافت ظاهری امام (روز بیست و پنجم ذی‌الحجه سال 35 قمری) و قتل عمر خطاب به دست ابولؤلؤ (روز بیست و نهم). روز نهم این ماه عرفه و روز دهمش روز [[عید قربان]] است.
+
==اعمال ماه ذی‌الحجه==
  
'''اعمال ماه ذی‌الحجه'''
+
بدان که این ماه از ماه‌هاى شریفه است و وقتى که این ماه مى‌آمد صلحاى [[صحابی|صحابه]] و [[تابعین|تابعین]] اهتمام عظیم در [[عبادت]] مى‌کردند و دهه اول آن ایامش، ایام معلومات و در نهایت فضیلت و برکت است و از [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله مرویست که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامى نزد حق تعالى محبوب‌تر از این دهه نیست و از براى دهه چند عمل است:
  
بدان كه اين ماه از ماه‌هاى شريفه است و وقتى كه اين ماه مى‌آمد صلحاى صحابه و تابعين اهتمام عظيم در [[عبادت]] مى‌كردند و دهه اول آن ايامش، ايام معلومات و در نهايت فضيلت و بركت است و از [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله مرويست كه عمل خير و عبادت در هيچ ايامى نزد حق تعالى محبوب‌تر از اين دهه نيست و از براى دهه چند عمل است:
+
#[[روزه]] گرفتن نه روز از اول این دهه که [[ثواب]] روزه تمام عمر دارد.
 +
#خواندن دو [[رکعت|رکعت]] نماز در بین نماز مغرب و عشاء در تمام شب‌هاى این دهه، به این صورت که در هر رکعت بعد از [[سوره حمد|حمد]] یک مرتبه [[سوره توحید|توحید]] و سپس آیه «و واعدنا موسى...» ([[سوره اعراف]]، ۱۴۲) را بخواند تا با ثواب حاجیان شریک شود.
 +
#از روز اول تا [[روز عرفه]] بعد از [[نماز صبح]] پیش از مغرب این دعاى [[امام صادق]] علیه‌السلام را بخواند: «<I>اللهم هذه الایام التى فضلتها...»</I>
 +
#در هر روز از دهه بخواند پنج دعایى را که [[جبرئیل]] براى [[حضرت عیسى]] علیه‌السلام هدیه آورده است.
 +
#نیم ساعت قبل از زوال خورشید دو رکعت [[نماز]]، در هر رکعت بعد از حمد و توحید، ده بار [[سوره قدر]] خوانده شود.
 +
#بخواند [[تهلیل|تهلیلات]] علویه را و اگر روز ده مرتبه بخواند بهتر است: <I>"لا اله الا الله عدد اللیالى والدهور لا اله الا الله عدد امواج البحور لا اله الا الله و رحمته خیر مما یجمعون لا اله الا الله عدد الشوک والشجر لا اله الا الله عدد الشعر والوبر لا اله الا الله عدد الحجر والمدر لا اله الا الله عدد لمح العیون لا اله الا الله فى اللیل اذا عسعس والصبح اذا تنفس لا اله الا الله عدد الریاح فى البرارى والصخور لا اله الا الله من الآن الى یوم ینفخ فى الصور."</I>
  
# [[روزه]] گرفتن نه روز از اول اين دهه كه ثواب روزه تمام عمر دارد.
+
==پیوندها==
# خواندن دو ركعت نماز در بين نماز مغرب و عشاء در تمام شب‌هاى اين دهه به اين صورت كه در هر ركعت بعد از حمد يك مرتبه توحيد و سپس آيه «و واعدنا موسى» را بخواند تا با ثواب حاجيان شريك شود.
 
# از روز اول تا [[روز عرفه]] بعد از [[نماز صبح]] پيش از مغرب اين دعاى صادقى ([[امام صادق]] علیه‌السلام) را بخواند: <I>اللهم هذه الايام التى فضلتها...</I>
 
# در هر روز از دهه بخواند پنج دعايى را كه [[جبرئيل]] براى [[حضرت عيسى]] عليه‌السلام هديه آورده است.
 
# نیم ساعت  قبل از زوال خورشید دو رکعت [[نماز]]، در هر رکعت بعد از حمد و توحید، ده بار [[سوره قدر]] خوانده شود.
 
# بخواند تهليلات علويه را و اگر روز ده مرتبه بخواند بهتر است.
 
  
<I>"لا اله الا الله عدد الليالى والدهور لا اله الا الله عدد امواج البحور لا اله الا الله و رحمته خير مما يجمعون لا اله الا الله عدد الشوك والشجر لا اله الا الله عدد الشعر والوبـر لا اله الا الله عدد الحجر والمدر لا اله الا الله عدد لمح العيون لا اله الا الله فى الليل اذا عـسعس والصبح اذا تنفس لا اله الا الله عدد الرياح فى البرارى والصخور لا اله الا الله من الان الى يوم ينفخ فى الصور."</I>
+
* [[نماز روز اول ذی الحجه]].
 
 
پیوند:
 
 
 
[http://wiki.ahlolbait.ir/home/-/wiki/Islamic_Wiki/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%A7%D9%88%D9%84%20%D8%B0%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D8%A9 نماز روز اول ذی الحجه].
 
  
 
==منابع برای مطالعه بیشتر==
 
==منابع برای مطالعه بیشتر==
  
[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/31855/%D9%81%D9%8A%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%8A%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%85/preview/31084/%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A/#!page=47 وقایع الایام شیخ عباس قمی، ماه ذی‌الحجه].
+
* [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/31855/%D9%81%D9%8A%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%8A%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%85/preview/31084/%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A/#!page=47 وقایع الایام شیخ عباس قمی، ماه ذی‌الحجه].
  
 
[[رده:ماه های قمری]]
 
[[رده:ماه های قمری]]
 +
[[رده:ماه ذی الحجه]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۲

ذی الحجه ۱۴۴۵ در تقویم ایران
شنبه ۱ ۸ ۱۵ ۲۲ ۲۹
یک‌شنبه ۲ ۹ ۱۶ ۲۳ ۱+
دوشنبه ۳ ۱۰ ۱۷ ۲۴
سه‌شنبه ۴ ۱۱ ۱۸ ۲۵
چهارشنبه ۵ ۱۲ ۱۹ ۲۶
پنج‌شنبه ۶ ۱۳ ۲۰ ۲۷
جمعه ۷ ۱۴ ۲۱ ۲۸
دانشنامه تقویم


ماه «ذی‌الحجه» دوازدهمین و آخرین ماه از ماه‌های قمری و همچنین از ماه‌های حرام و ماه‌‌های حج است. این ماه از ماه‌های بسیار شریف است، دهه اول آن فضیلت بسیاری دارد و از ایام معلومات است که در قرآن به آن اشاره شده است. روزه گرفتن در ۹ روز اول آن بسیار ثواب دارد و پاداشش برابر پاداش یک عمر روزه است. محدث قمی اعمال و اذکار و ادعیه و نمازهای مستحبی این ماه را در مفاتیح الجنان برشمرده است.

وقایع مهم ذی‌الحجه

پیش از اسلام:

نخستین حج "حضرت ابراهیم" و "حضرت اسماعیل" (علیهماالسلام)، استقرار یافتن کشتی "حضرت نوح علیه السلام" پس از فروکش کردن طوفان بر کوه جودی[۱]، گلستان شدن آتش "نمرود" بر "حضرت ابراهیم علیه السلام"[۲]، غلبه یافتن "حضرت موسی علیه السلام" بر ساحران "فرعون"[۳] و انتخاب جانشین برای حضرات موسی، سلیمان و عیسی علیهم السلام، از اتفاقاتی است که گفته شده در ماه ذی الحجه رخ داده است.

برخی از وقایع مهم تاریخ اسلام که در این ماه به وقوع پیوسته است:

بخشی از حوادث مهم تاریخ معاصر، که در این ماه به وقوع پیوسته است:

مشاهده فهرست وقایع ماه ذی الحجه

اعمال ماه ذی‌الحجه

بدان که این ماه از ماه‌هاى شریفه است و وقتى که این ماه مى‌آمد صلحاى صحابه و تابعین اهتمام عظیم در عبادت مى‌کردند و دهه اول آن ایامش، ایام معلومات و در نهایت فضیلت و برکت است و از رسول خدا صلى الله علیه و آله مرویست که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامى نزد حق تعالى محبوب‌تر از این دهه نیست و از براى دهه چند عمل است:

  1. روزه گرفتن نه روز از اول این دهه که ثواب روزه تمام عمر دارد.
  2. خواندن دو رکعت نماز در بین نماز مغرب و عشاء در تمام شب‌هاى این دهه، به این صورت که در هر رکعت بعد از حمد یک مرتبه توحید و سپس آیه «و واعدنا موسى...» (سوره اعراف، ۱۴۲) را بخواند تا با ثواب حاجیان شریک شود.
  3. از روز اول تا روز عرفه بعد از نماز صبح پیش از مغرب این دعاى امام صادق علیه‌السلام را بخواند: «اللهم هذه الایام التى فضلتها...»
  4. در هر روز از دهه بخواند پنج دعایى را که جبرئیل براى حضرت عیسى علیه‌السلام هدیه آورده است.
  5. نیم ساعت قبل از زوال خورشید دو رکعت نماز، در هر رکعت بعد از حمد و توحید، ده بار سوره قدر خوانده شود.
  6. بخواند تهلیلات علویه را و اگر روز ده مرتبه بخواند بهتر است: "لا اله الا الله عدد اللیالى والدهور لا اله الا الله عدد امواج البحور لا اله الا الله و رحمته خیر مما یجمعون لا اله الا الله عدد الشوک والشجر لا اله الا الله عدد الشعر والوبر لا اله الا الله عدد الحجر والمدر لا اله الا الله عدد لمح العیون لا اله الا الله فى اللیل اذا عسعس والصبح اذا تنفس لا اله الا الله عدد الریاح فى البرارى والصخور لا اله الا الله من الآن الى یوم ینفخ فى الصور."

پیوندها

منابع برای مطالعه بیشتر

  • پرش به بالا بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۴۵، ص ۲۰۲.
  • پرش به بالا ترجمه التنبیه و الاشراف، ص 192.
  • پرش به بالا وقایع الایام، شیخ عباس قمی، ۱۸ ذی‌الحجه
  • پرش به بالا سوره اسراء، آیه 26.
  • پرش به بالا سوره آل عمران، آیه 61.
  • پرش به بالا سوره احزاب، آیه 33.
  • پرش به بالا سوره مائده، آیه 67.
  • پرش به بالا سوره مائده، آیه 3.
  • پرش به بالا نشریه الکترونیکی گذرستان، شماره 56.
  • پرش به بالا این روز بنا بر تقویم عربستان سعودی ۶ ذی‌الحجه بوده است.