سوره یونس: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
(۱۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
اين سوره مباركه- همانطور كه از آياتش پيداست- در مكه نازل شده و از سوره‌هايى است كه نزول آن در اوائل بعثت بوده، و اين سوره بطورى كه از پيوستگى و اتصال آيات كريمه ‌اش پيداست يكباره نازل شده است. ولى بعضى  از مفسرين سه آيه از اين سوره را كه از جمله" فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ ..." شروع مى‌شود استثناء كرده و گفته‌اند كه اين سه آيه در مدينه نازل شده است. و بعضى  ديگر آيه" وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ"  را استثناء كرده و گفته‌اند در مدينه و در باره يهوديان نازل شده، و ليكن از الفاظ اين آيات هيچ دليلى بر اين دو قول ديده نمی‌شود.
+
{{شناسنامه سوره
 +
|نام=یونس
 +
|قبلی=توبه
 +
|بعدی=هود
 +
|شماره=۱۰
 +
|جزء=۱۱
 +
|محل نزول=مکه
 +
|ترتیب نزول=۵۱
 +
|تعداد آیه=۱۰۹
 +
}}
 +
'''«سوره یونس»''' دهمین [[سوره]] از [[قرآن|قرآن کریم]] است و دارای ۱۰۹ [[آیه]] می باشد.
  
== فضيلت سوره ==
+
==نزول سوره==
  
ابى بن كعب از [[رسول خدا]]- صلى اللَّه عليه و آله- روايت كرده كه فرمود: هر كس اين سوره را بخواند ده حسنه خدا بدو عطا مي كند بشماره هر كس كه يونس پيغمبر را تصديق كرده و يا تكذيب نموده، و بشماره هر كس كه همراه فرعون غرق شده است.
+
سوره مبارکه «یونس» - همانطور که از آیاتش پیداست - در [[مکه]] نازل شده و از سوره‌ هایى است که [[نزول قرآن|نزول]] آن در اوائل [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]] بوده و این سوره بطورى که از پیوستگى و اتصال آیات کریمه ‌اش پیداست، یکباره نازل شده است. ولى بعضى از مفسرین، سه [[آیه|آیه]] از این سوره را که از جملۀ {{متن قرآن|«فَإِنْ کنْتَ فِی شَک مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَیک ...»}} شروع مى‌شود استثناء کرده و گفته‌ اند که این سه آیه در [[مدینه|مدینه]] نازل شده است. و بعضى دیگر آیه {{متن قرآن|«وَ مِنْهُمْ مَنْ یؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا یؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّک أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِینَ»}} را استثناء کرده و گفته‌ اند در مدینه و درباره [[یهود|یهودیان]] نازل شده، ولیکن از الفاظ این آیات هیچ دلیلى بر این دو قول دیده نمی‌شود.
و از [[امام صادق علیه السلام]] روايت شده كه فرمود: هر كه سوره يونس را در هر دو ماه يا سه ماه (يك بار) بخواند ترس آنكه وى از جاهلان باشد براى او نيست، و در روز قيامت از مقربان خواهد بود.
 
         
 
== هدف سوره ==
 
غرض اين سوره، يعنى آن هدفى كه سوره براى بيان آن نازل شده، عبارت است از تاكيد مردم به التزام به توحيد، و اين تاكيد را از راه بشارت و انذار انجام داده، گويا اين سوره بعد از آنكه مشركين، مساله وحى را انكار كردند و قرآن را سحر خواندند نازل شده، و ادعاى آنان را به اين بيان رد كرده كه: قرآن كتابى است آسمانى و نازل شده به علم خداى تعالى، و آنچه از معارف توحيد كه در آن است از قبيل وحدانيت خداى تعالى و علم و قدرت او، و اينكه خلقت منتهى به او است، و سنت‌هاى عجيبى كه در خلقت عالم دارد، و اينكه خلق همگى با اعمالشان به سوى او بر مى‌گردند، و در برابر آنچه كرده‌اند جزاء داده مى‌شوند- خير باشد جزاى خير داده مى‌شوند و شر باشد جزاى شر- همه و همه امورى است كه آيات آسمان و زمين بر آن دلالت دارد، و عقل سالم نيز به سوى آن راهنمايى مى‌كند. پس، همه اينها معانى و معارفى است حق، و معلوم است كه كلامى كه بر چنين معارفى دلالت مى‌كند كلام حكيم است، و سحر باطلى كه با عباراتى شيرين و فريبنده زينت شده نمى‌تواند حاكى از چنين معارفى باشد.
 
  
دليل بر آنچه گفتيم اين است كه خداى تعالى سوره مورد بحث را با گفتار در باره تكذيب دشمنان نسبت به قرآن كريم آغاز نموده و فرموده:" أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا ... قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ" و با لحنى چون:" وَ اتَّبِعْ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ" ختم فرموده است، و
+
این سوره در ترتیب مصحف، دهمین سوره و در [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزول]]، پنجاه و یکمین سوره [[قرآن|قرآن کریم]] است که پیش از آن [[سوره اِسراء|سوره اسراء]] و پس از آن [[سوره هود]] نازل شده است.
  
                     
+
==محتوا و هدف سوره ==
آن آغاز و اين انجام را در خلال آيات آن نيز چند بار تذكر داده، يك جا فرموده:" وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُنا" و جاى ديگر فرموده:" وَ ما كانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرى‌ مِنْ دُونِ اللَّهِ ..."، و جاى ديگر فرموده:" يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ ..."، و نيز فرموده:" فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ ...".
+
[[علامه طباطبایى|علامه طباطبائی]] ره در مورد هدف این سوره می گوید:
 +
غرض این سوره که سوره براى بیان آن نازل شده، تاکید مسئله [[توحید|توحید]] است از راه بشارت و [[انذار]]. گویا این سوره بعد از آنکه مشرکین، مساله [[وحی|وحى]] را انکار کردند و [[قرآن]] را سحر خواندند نازل شده، و خدا در این سوره ادعاى آنان را به این بیان رد کرده که: قرآن کتابى است آسمانى و نازل شده به علم [[الله|خداى تعالى]]، و آنچه از معارف توحید که در آن است از قبیل وحدانیت خداى تعالى و [[علم الهی|علم]] و [[قدرت الهی|قدرت]] او، و اینکه خلقت منتهى به او است، و سنت‏هاى عجیبى که در خلقت عالم دارد، و اینکه خلق همگى با اعمالشان به سوى او بر مى‏ گردند، و در برابر آنچه کرده‌‏اند از خیر و شر جزاء داده مى‏‌شوند، امورى است که آیات آسمان و زمین بر آن دلالت دارد، و [[عقل]] سالم نیز به سوى آن راهنمایى مى‏ کند. پس، همه اینها معانى و معارفى است [[حق]]، و معلوم است که کلامى که بر چنین معارفى دلالت مى‌‏کند کلام حکیم است، و سحر فریبنده‌ی [[باطل]] نمى ‏تواند حاکى از چنین معارفى باشد.  
  
پس همين كه می‌بينيم اين مطلب، يعنى سخن از حقانيت قرآن در چند جاى سوره تكرار شد و در اول و آخر آن آمده، بايد بفهميم كه زمينه و اساس آيات اين سوره همان پاسخگويى و رد انكار كفارى است كه وحى بودن قرآن را انكار مى‌كردند، و به همين جهت است كه باز مى‌بينيم تهديدهايى كه در اين سوره آمده- كه قسمت عمده سوره است- در باره مكذبين آيات خدا از اين امت است، اينها هستند كه تهديدشان كرده است به قضاء بين آنان، و بين پيامبرشان (صلوات اللَّه عليه) و فرموده: اين قضاء، سنتى است كه خداى تعالى در بين هر امتى با پيغمبرش جارى كرده. و نيز میبينيم كه سوره مورد بحث را با تعقيب همين جريان ختم نموده، بطورى كه گويى بيان حقيقت نامبرده از مختصات اين سوره است.
+
دلیل بر آنچه گفتیم این است که خداى تعالى سوره مورد بحث را با گفتار در باره تکذیب دشمنان نسبت به [[قرآن|قرآن کریم]] آغاز نموده و فرموده: {{متن قرآن|«أَکانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَینا... قالَ الْکافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِینٌ»}} و با لحنى چون: {{متن قرآن|«وَاتَّبِعْ ما یوحى‌ إِلَیک»}} ختم فرموده است، و آن آغاز و این انجام را در خلال آیات آن نیز چند بار تذکر داده، یکجا فرموده: {{متن قرآن|«وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَیهِمْ آیاتُنا»}} و جاى دیگر فرموده: {{متن قرآن|«وَ ما کانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ یفْتَرى‌ مِنْ دُونِ اللَّهِ ...»}}، و جاى دیگر فرموده: {{متن قرآن|«یا أَیهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْکمْ مَوْعِظَةٌ ...»}} و نیز فرموده: {{متن قرآن|«فَإِنْ کنْتَ فِی شَک مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَیک ...»}}.  
  
بنا بر اين جا دارد كه ما سوره يونس را به سوره انذار و قضاء عدل بين رسول خدا (صلى اللَّه عليه و آله) و بين امتش معرفى كنيم، و اتفاقا سوره با همين قضاء ختم شده، آنجا كه خطاب به رسول گرامى خود فرموده:" وَ اصْبِرْ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ".
+
پس همین که می ‌بینیم این مطلب، یعنى سخن از حقانیت قرآن در چند جاى سوره تکرار شد و در اول و آخر آن آمده، باید بفهمیم که زمینه و اساس آیات این سوره همان پاسخگویى و رد انکار کفارى است که [[وحی|وحى]] بودن قرآن را انکار مى ‌کردند، و به همین جهت است که باز مى ‌بینیم تهدیدهایى که در این سوره آمده -که قسمت عمده سوره است- در باره مکذبین آیات خدا از این امت است، اینها هستند که تهدیدشان کرده است به قضاء بین آنان، و بین پیامبرشان (صلوات اللَّه علیه) و فرموده: این قضاء، سنتى است که خداى تعالى در بین هر امتى با پیغمبرش جارى کرده.
" الر، تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ" اشاره با لفظ" تلك" كه مخصوص به مواردى است كه مشار اليه دور باشد به اين منظور است كه بفهماند قرآن كريم در افقى دور و سطحى عالى و مقامى بلند قرار دارد، چون كلام خداى تعالى است، كلامى است كه از چنين مقام بلندى، مقام على اعلى و خداى رفيع الدرجات و خداى ذو العرش نازل شده
 
  
== منابع ==
+
و نیز می بینیم که سوره مورد بحث را با تعقیب همین جریان ختم نموده، بطورى که گویى بیان حقیقت نامبرده از مختصات این سوره است. بنابراین جا دارد که ما سوره یونس را به سوره انذار و قضاء عدل بین رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله و بین امتش معرفى کنیم و اتفاقا سوره با همین قضاء ختم شده، آنجا که خطاب به رسول گرامى خود فرموده: {{متن قرآن|«وَاصْبِرْ حَتَّى یحْکمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَیرُ الْحاکمِینَ»}}.
*فضل بن حسن طبرسی،ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌11، ص: 25
+
==فضیلت سوره ==
*محمد حسین طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان،ج‌10، ص: 6، قم 1374
 
  
 +
[[ابی بن کعب|ابى بن کعب]] از [[رسول خدا]] صلى اللَّه علیه و آله روایت کرده که فرمود: هر کس این سوره را بخواند، ده حسنه [[الله|خدا]] بدو عطا می کند به شماره هر کس که [[حضرت یونس علیه السلام|یونس پیغمبر]] را تصدیق کرده و یا تکذیب نموده و بشماره هر کس که همراه [[فرعون]] غرق شده است.
 +
 +
و از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: هر که [[سوره یونس]] را در هر دو ماه یا سه ماه (یکبار) بخواند، ترس آنکه وى از جاهلان باشد براى او نیست و در روز [[قیامت|قیامت]] از مقربان خواهد بود.
 +
 +
==منابع==
 +
 +
*[[فضل بن حسن طبرسی]]، [[مجمع البیان فی تفسیر القرآن]]، ترجمه گروه مترجمان، انتشارات فراهانی، تهران، ۱۳۶۰ش، ج‌۱۱، ص۲۵.
 +
*[[محمدحسین طباطبایی]]، [[تفسیر المیزان]]، ترجمه محمد باقر موسوی همدانی، قم ۱۳۷۴، ج‌۱۰، ص۶.
 +
*[[محمدحسین طباطبایی]]، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏۱۰، ص۷.
 +
*[http://wiki.ahlolbait.com/index.php/%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%87%D8%A7 ترتیب نزول سوره ها]، در همین دانشنامه.
  
 
==پیوست==
 
==پیوست==
[[سوره يونس/متن و ترجمه سوره|متن و ترجمه سوره]]
+
 
 +
[[سوره یونس/متن و ترجمه|'''سوره یونس/متن و ترجمه''']]
 +
{{فهرست سوره های قرآن
 +
|سوره=۱۰.[[سوره یونس|يونس]]
 +
|قبلی=۹.[[سوره توبه|التوبة]]
 +
|بعدی=۱۱.[[سوره هود|هود]]
 +
}}
 +
{{قرآن}}
  
 
[[رده:سوره های قرآن]]
 
[[رده:سوره های قرآن]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۵

<<توبه یونس هود>>
شماره: ۱۰
جزء : ۱۱
محل نزول: مکه
ترتيب نزول : ۵۱
تعداد آیه : ۱۰۹
متن و ترجمه سوره

فهرست سوره‌های قرآن

«سوره یونس» دهمین سوره از قرآن کریم است و دارای ۱۰۹ آیه می باشد.

نزول سوره

سوره مبارکه «یونس» - همانطور که از آیاتش پیداست - در مکه نازل شده و از سوره‌ هایى است که نزول آن در اوائل بعثت بوده و این سوره بطورى که از پیوستگى و اتصال آیات کریمه ‌اش پیداست، یکباره نازل شده است. ولى بعضى از مفسرین، سه آیه از این سوره را که از جملۀ «فَإِنْ کنْتَ فِی شَک مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَیک ...» شروع مى‌شود استثناء کرده و گفته‌ اند که این سه آیه در مدینه نازل شده است. و بعضى دیگر آیه «وَ مِنْهُمْ مَنْ یؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا یؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّک أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِینَ» را استثناء کرده و گفته‌ اند در مدینه و درباره یهودیان نازل شده، ولیکن از الفاظ این آیات هیچ دلیلى بر این دو قول دیده نمی‌شود.

این سوره در ترتیب مصحف، دهمین سوره و در ترتیب نزول، پنجاه و یکمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره اسراء و پس از آن سوره هود نازل شده است.

محتوا و هدف سوره

علامه طباطبائی ره در مورد هدف این سوره می گوید: غرض این سوره که سوره براى بیان آن نازل شده، تاکید مسئله توحید است از راه بشارت و انذار. گویا این سوره بعد از آنکه مشرکین، مساله وحى را انکار کردند و قرآن را سحر خواندند نازل شده، و خدا در این سوره ادعاى آنان را به این بیان رد کرده که: قرآن کتابى است آسمانى و نازل شده به علم خداى تعالى، و آنچه از معارف توحید که در آن است از قبیل وحدانیت خداى تعالى و علم و قدرت او، و اینکه خلقت منتهى به او است، و سنت‏هاى عجیبى که در خلقت عالم دارد، و اینکه خلق همگى با اعمالشان به سوى او بر مى‏ گردند، و در برابر آنچه کرده‌‏اند از خیر و شر جزاء داده مى‏‌شوند، امورى است که آیات آسمان و زمین بر آن دلالت دارد، و عقل سالم نیز به سوى آن راهنمایى مى‏ کند. پس، همه اینها معانى و معارفى است حق، و معلوم است که کلامى که بر چنین معارفى دلالت مى‌‏کند کلام حکیم است، و سحر فریبنده‌ی باطل نمى ‏تواند حاکى از چنین معارفى باشد.

دلیل بر آنچه گفتیم این است که خداى تعالى سوره مورد بحث را با گفتار در باره تکذیب دشمنان نسبت به قرآن کریم آغاز نموده و فرموده: «أَکانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَینا... قالَ الْکافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِینٌ» و با لحنى چون: «وَاتَّبِعْ ما یوحى‌ إِلَیک» ختم فرموده است، و آن آغاز و این انجام را در خلال آیات آن نیز چند بار تذکر داده، یکجا فرموده: «وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَیهِمْ آیاتُنا» و جاى دیگر فرموده: «وَ ما کانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ یفْتَرى‌ مِنْ دُونِ اللَّهِ ...»، و جاى دیگر فرموده: «یا أَیهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْکمْ مَوْعِظَةٌ ...» و نیز فرموده: «فَإِنْ کنْتَ فِی شَک مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَیک ...».

پس همین که می ‌بینیم این مطلب، یعنى سخن از حقانیت قرآن در چند جاى سوره تکرار شد و در اول و آخر آن آمده، باید بفهمیم که زمینه و اساس آیات این سوره همان پاسخگویى و رد انکار کفارى است که وحى بودن قرآن را انکار مى ‌کردند، و به همین جهت است که باز مى ‌بینیم تهدیدهایى که در این سوره آمده -که قسمت عمده سوره است- در باره مکذبین آیات خدا از این امت است، اینها هستند که تهدیدشان کرده است به قضاء بین آنان، و بین پیامبرشان (صلوات اللَّه علیه) و فرموده: این قضاء، سنتى است که خداى تعالى در بین هر امتى با پیغمبرش جارى کرده.

و نیز می بینیم که سوره مورد بحث را با تعقیب همین جریان ختم نموده، بطورى که گویى بیان حقیقت نامبرده از مختصات این سوره است. بنابراین جا دارد که ما سوره یونس را به سوره انذار و قضاء عدل بین رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله و بین امتش معرفى کنیم و اتفاقا سوره با همین قضاء ختم شده، آنجا که خطاب به رسول گرامى خود فرموده: «وَاصْبِرْ حَتَّى یحْکمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَیرُ الْحاکمِینَ».

فضیلت سوره

ابى بن کعب از رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله روایت کرده که فرمود: هر کس این سوره را بخواند، ده حسنه خدا بدو عطا می کند به شماره هر کس که یونس پیغمبر را تصدیق کرده و یا تکذیب نموده و بشماره هر کس که همراه فرعون غرق شده است.

و از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: هر که سوره یونس را در هر دو ماه یا سه ماه (یکبار) بخواند، ترس آنکه وى از جاهلان باشد براى او نیست و در روز قیامت از مقربان خواهد بود.

منابع

پیوست

سوره یونس/متن و ترجمه

سوره قبلی:

۹.التوبة

۱۰.يونس سوره بعدی:

۱۱.هود

۱.سوره فاتحه ۲.سوره بقره ۳.سوره آل عمران ۴.سوره نساء ۵.سوره مائده ۶.سوره انعام ۷.سوره اعراف ۸.سوره انفال ۹.سوره توبه ۱۰.سوره یونس ۱۱.سوره هود ۱۲.سوره یوسف ۱۳.سوره رعد ۱۴.سوره ابراهیم ۱۵.سوره حجر ۱۶.سوره نحل ۱۷.سوره اسراء ۱۸.سوره کهف ۱۹.سوره مریم ۲۰.سوره طه ۲۱.سوره انبیاء ۲۲.سوره حج ۲۳.سوره مومنون ۲۴.سوره نور ۲۵.سوره فرقان ۲۶.سوره شعراء ۲۷.سوره نمل ۲۸.سوره قصص ۲۹.سوره عنکبوت ۳۰.سوره روم ۳۱.سوره لقمان ۳۲.سوره سجده ۳۳.سوره احزاب ۳۴.سوره سبأ ۳۵.سوره فاطر ۳۶.سوره یس ۳۷.سوره صافات ۳۸.سوره ص ۳۹.سوره زمر ۴۰.سوره غافر ۴۱.سوره فصلت ۴۲.سوره شوری ۴۳.سوره زخرف ۴۴.سوره دخان ۴۵.سوره جاثیه ۴۶.سوره احقاف ۴۷.سوره محمد ۴۸.سوره فتح ۴۹.سوره حجرات ۵۰.سوره ق ۵۱.سوره ذاریات ۵۲.سوره طور ۵۳.سوره نجم ۵۴.سوره قمر ۵۵.سوره الرحمن ۵۶.سوره واقعه ۵۷.سوره حدید ۵۸.سوره مجادله ۵۹.سوره حشر ۶۰.سوره ممتحنه ۶۱.سوره صف ۶۲.سوره جمعه ۶۳.سوره منافقون ۶۴.سوره تغابن ۶۵.سوره طلاق ۶۶.سوره تحریم ۶۷.سوره ملک ۶۸.سوره قلم ۶۹.سوره الحاقه ۷۰.سوره معارج ۷۱.سوره نوح ۷۲.سوره جن ۷۳.سوره مزمل ۷۴.سوره مدثر ۷۵.سوره قیامه ۷۶.سوره انسان ۷۷.سوره مرسلات ۷۸.سوره نبأ ۷۹.سوره نازعات ۸۰.سوره عبس ۸۱.سوره تکویر ۸۲.سوره انفطار ۸۳.سوره مطففین ۸۴.سوره انشقاق ۸۵.سوره بروج ۸۶.سوره طارق ۸۷.سوره اعلی ۸۸.سوره غاشیه ۸۹.سوره فجر ۹۰.سوره بلد ۹۱.سوره شمس ۹۲.سوره لیل ۹۳.سوره ضحی ۹۴.سوره انشراح ۹۵.سوره تین ۹۶.سوره علق ۹۷.سوره قدر ۹۸.سوره بینه ۹۹.سوره زلزال ۱۰۰.سوره عادیات ۱۰۱.سوره قارعه ۱۰۲.سوره تکاثر ۱۰۳.سوره عصر ۱۰۴.سوره همزه ۱۰۵.سوره فیل ۱۰۶.سوره قریش ۱۰۷.سوره ماعون ۱۰۸.سوره کوثر ۱۰۹.سوره کافرون ۱۱۰.سوره نصر ۱۱۱.سوره مسد ۱۱۲.سوره اخلاص ۱۱۳.سوره فلق ۱۱۴.سوره ناس

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن