دین پیامبر اسلام پیش از بعثت: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | {{ | + | {{خوب}} |
| − | + | [[شیعه]] در مورد [[دین]] و آیین [[رسول خدا]] (صلی الله علیه وآله) پیش از [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]]، معتقد است که آن حضرت در تمام این دوران، لحظهای [[بت پرستی|بتپرستی]] نکرد و از آئین مشرکین و سنتهای [[شرک]] آلود و غلط ایشان پیروی ننمود. همچنین پیامبر قبل از بعثت، عبادتهایی از قبیل [[نماز]]، [[روزه]] و [[حج]] انجام میداده است. | |
| − | |||
| − | == | + | ==اعتقاد شیعه در مورد دین پیامبر قبل از بعثت== |
| − | + | [[علامه مجلسى]] در «[[بحار الانوار]]» پس از نقل اقوال مختلف در این رابطه مى گويد: «آنچه از اخبار معتبر و آثار [[حدیث مستفیض|مستفيض]] براى من روشن شده اين است كه [[رسول خدا]] صلى اللّه عليه وآله قبل از بعثتش از زمانى كه خداوند در ابتداى سن آن حضرت عقلش را كامل كرد، نبى و مؤيّد به روح القدس بود، [[فرشته]] با وى سخن مى گفت، سخن فرشته را مى شنيد و در خواب او را مى ديد. سپس بعد از چهل سالگى رسول گرديد، با فرشته روبهرو سخن مى گفت و [[قرآن]] بر وى نازل شد و مأمور به تبليغ گرديد».<ref>بحار الانوار، ج۱۸، ۲۴۸</ref> | |
| − | + | «نبی» به کسی گفته می شود که از عالم غیب به او [[وحی]] می شود و موظف است بدان چه بر او وحی شده عمل کند، ولی «رسول» موظف به هدایت مردم است و بایستی آنچه خدا آن را مامورش می کند به مردم ابلاغ کند. | |
| − | + | [[فتال نیشابوری|فتّال نيشابورى]] نیز در «[[روضة الواعظین و تبصرة المتعظین (کتاب)|روضة الواعظین]]» گفته است: «طايفه [[شيعه]] [[اجماع]] دارند بر اينكه رسول خدا صلى اللّه عليه وآله در نهان رسول و نبى بود و از زمانى كه خداوند تعالى او را [[تکلیف|مكلّف]] كرد، بر خلاف آنچه [[قريش]] انجام مى دادند [[روزه]] مى گرفت و [[نماز]] مى خواند. چون چهل ساله شد خداوند عزوجل به [[جبرئيل]] فرمان داد نزد او برود و فرمان آشكار كردن [[رسالت]] را به او ابلاغ كند».<ref> روضة الواعظين، ص۵۲</ref> | |
| − | [[ | ||
| − | + | برای درک بیشتر این مطلب، به روایات زیر توجه کنید که در باب «طبقات الانبیاء والرسل والائمة» از کتاب شریف «[[الکافی (کتاب)|الکافی]]» نقل شده، که [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «إن الله تبارک و تعالی اتخذ ابراهیم عبداً قبل أن یتخذه نبیا و إن الله اتخذه نبیا قبل أن یتخذه رسولا و إن الله اتخذه رسولا قبل أن یتخذه خلیلا و إن الله اتخذه خلیلا قبل أن یجعله اماماً فلما جمع له الاشیاء، قال: انّی جاعلُک للناس اماماً».<ref> الاصول من الکافی، باب طبقات الانبیاء والرسل والائمة، ج ۲.</ref> براستی که خدای تعالی ابراهیم را به بندگی خویش برگرفت پیش از آن که به نبوت برگیرد، و خدای تعالی او را به [[نبوت]] خویش برگرفت پیش از آن که به رسالت برگیرد، و به رسالت برگرفت پیش از آن که بدوستی خود برگیرد و به دوستی برگرفت پیش از آن که به [[امامت]] برگیرد و چون همه این ها را برای او گردآورد فرمود: من تو را برای مردم [[امام]] قرار دادم. | |
| − | و | + | و نیز [[کلینی]] به [[سند حدیث|سند]] خود از [[زرارة بن اعین|زراره]] روایت کرده که گوید: از [[امام باقر]] علیه السلام معنای [[آیه]] شریفه {{متن قرآن|«و کان رسولاً نبیّاً»}} و فرق میان «رسول» و «نبی» را پرسیدم و آن حضرت در پاسخ من فرمود: «النبی الذی یری فی منامه و یسمع الصوت و لا یعاین الملک والرسول الذی یسمع الصوت و یری فی المنام و یعاین الملک...».<ref> الاصول من الکافی، باب الفرق بین الرسول والنبی والمحدث، ج ۱.</ref> نبی کسی است که در خواب (فرشته را) ببیند و صدای (او را) بشنود ولی به عیان فرشته را نبیند و رسول کسی است که صدا را بشنود و در خواب ببیند و در عیان نیز او را مشاهده کند. |
| − | + | و روایت دیگری که از یزید کناسی روایت کرده که گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: آیا [[عیسی بن مریم]] در آن هنگام که در گهواره سخن گفت [[حجت]] خدای تعالی بر مردم زمان خود بود؟ امام علیه السلام در جواب من فرمود: «کان یومئذ نبیاً حجة لله غیر مرسل، اما تسمع لقوله تعالی حین قال {{متن قرآن|"انّی عبدُالله آتانی الکتابَ و جعلَنی نبیاً"}}».<ref> بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۲۷۸.</ref> وی در آن روز «نبی» و حجتی بود از سوی خدا ولی «مرسل» و فرستاده بسوی کسی نبود، آیا این گفتار خدای تعالی را نشنیده ای آن هنگام که عیسی گفت: «من بنده خدایم که کتاب به من داده و مرا "نبی" قرارم داده». | |
| − | + | و از روایت اخیر و استشهاد به آیه قرآنی به خوبی معلوم می شود که مقام [[نبوت]] مقامی است که ممکن است به پیامبران در گهواره نیز داده شود، چنانکه به [[حضرت عیسی]] علیه السلام داده شد. | |
| − | |||
| − | + | از طرف دیگر، روایاتی دلالت دارند که خداوند هیچ فضیلت و کرامت و [[معجزه]] ای به پیامبری از پیامبران خود عطا نفرمود، جز آن که آن را به [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله نیز عطا فرمود، مانند روایت مفصلی که از «[[ارشاد القلوب]]» دیلمی نقل شده که [[امیرالمؤمنین ]] علیه السلام به مردی [[یهود|یهودی]] که در این باره سئوال کرد فرمود: «فوالله ما اعطی الله عزوجل نبیاً و لا مرسلاً درجة و لا فضیلة الا و قد جمعها لمحمد صلی الله علیه وآله و زادَه علی الانبیاء والمرسلین اضعافا...».<ref> بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۳۴۱.</ref> به خدا [[سوگند]] که خدای عزوجل به هیچ نبی و مرسلی درجه و فضیلتی عطا نفرمود، جز آن که آن را برای [[حضرت محمد]] صلی الله علیه و آله گردآورده و بلکه چند برابر آن ها افزوده است. | |
| − | + | ==روایات نبوت پیامبر پیش از بعثت== | |
| − | + | از جمله این روایات، سخن [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] علیه السلام است در «[[خطبه قاصعه]]» (خطبه ۱۹۲ [[نهج البلاغه]]) که آن حضرت درباره [[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: «ولقد قرَنَ الله به صلی الله علیه وآله من لدُن أن کان فطیماً اعظم ملک من ملائکته یسلک به طریق المکارم و محاسن اخلاق العالم لیله و نهاره». خدای تبارک و تعالی از لحظه ای که پیغمبر را از شیر گرفتند بزرگترین فرشته از [[فرشتگان]] خود را قرین او فرمود تا [[اخلاق]] نیکو و صفات پسندیده را به وی بیاموزد... و معنای تعلیم فرشته جز همان [[نبوت]] چیز دیگری نیست.<ref>خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه.</ref> | |
| − | و | + | و در چند روایت در «[[اصول کافی]]» آمده که منظور از «[[روح]]» در آیه {{متن قرآن|«وکذلک أوحینا الیک روحاً مِن أمرِنا»}}<ref> [[سوره شوری]]، آیه ۵۲.</ref> و نیز آیه {{متن قرآن|«یسئلونک عن الروح قُل الروحُ من أمر ربّی»}}<ref> [[سوره اسراء]]، آیه ۸۵.</ref> همین فرشته بوده، که یکی از آنها روایت زیر است که [[کلینی]] به سند خود از [[ابو بصیر|ابی بصیر]] روایت کرده که گوید: از [[امام صادق]] علیه السلام [[تفسیر]] «روح» را در آیه {{متن قرآن|«یسئلونک عن الروح»}} پرسیدم و آن حضرت فرمود: «خَلق اعظم مِن جبرئیل و میکائیل، کان مع رسول الله صلی الله علیه وآله و هو مع الائمه و هو من الملکوت».<ref> بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۲۵۶.</ref> یعنی: این روح، خلقی است از مخلوقات خدا بزرگتر از [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] که به همراه رسول خدا صلی الله علیه وآله بوده و همراه [[ائمه اطهار|امامان]] نیز هست و او از [[عالم ملکوت]] (و مجردات و فرشتگان) است. |
| − | و | + | و در روایتی که [[محمد بن حسن صفار|محمد بن حسن صفار]] در کتاب «[[بصائر الدرجات]]» روایت کرده این گونه است که امام صادق علیه السلام فرمود: «ان الروح خَلق اعظم من جبرئیل و میکائیل، کان مع رسول الله صلی الله علیه وآله یُسدّده و یُرشده و هو مع الاوصیاء مِن بعده»؛ و بلکه در پاره ای از روایات آمده که «[[روح القدس]]» که نامش در [[قرآن کریم]] و در روایات آمده نام همین فرشته بود نه نام جبرئیل و نام جبرئیل «[[روح الامين|روح الامین]]» است که در قرآن کریم نیز آمده است. |
| − | + | ==عبادت پیامبر قبل از بعثت== | |
| − | + | در روایتی آمده است [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله در سن چهار سالگی و در حالی که همراه با عمویشان [[ابوطالب]]، در منطقهی بُصری حضور داشتند، [[نماز]] خواندند. بُصری منطقهای بود که [[قریش]] برای تجارت به آن سفر میکردند.<ref> بحار الانوار، ج۱۵، ص۳۶۱</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | برای | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references /> | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | |
| + | *درسهایی از تاریخ تحلیلی اسلام، هاشم رسولی محلاتی، جلد ۲. | ||
| + | *بحارالأنوار، محمدباقر مجلسى، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق. | ||
| + | *[https://thaqalain.ir/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%84%D9%85-%D9%82%D8%A8/ "آیین پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم قبل از بعثت"، پایگاه ثقلین]. | ||
{{شناختنامه رسول خدا (ص)}} | {{شناختنامه رسول خدا (ص)}} | ||
| − | + | [[رده:پیامبر اکرم]] | |
[[رده:پیامبر اکرم قبل از بعثت]] | [[رده:پیامبر اکرم قبل از بعثت]] | ||
[[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]] | [[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰
شیعه در مورد دین و آیین رسول خدا (صلی الله علیه وآله) پیش از بعثت، معتقد است که آن حضرت در تمام این دوران، لحظهای بتپرستی نکرد و از آئین مشرکین و سنتهای شرک آلود و غلط ایشان پیروی ننمود. همچنین پیامبر قبل از بعثت، عبادتهایی از قبیل نماز، روزه و حج انجام میداده است.
محتویات
اعتقاد شیعه در مورد دین پیامبر قبل از بعثت
علامه مجلسى در «بحار الانوار» پس از نقل اقوال مختلف در این رابطه مى گويد: «آنچه از اخبار معتبر و آثار مستفيض براى من روشن شده اين است كه رسول خدا صلى اللّه عليه وآله قبل از بعثتش از زمانى كه خداوند در ابتداى سن آن حضرت عقلش را كامل كرد، نبى و مؤيّد به روح القدس بود، فرشته با وى سخن مى گفت، سخن فرشته را مى شنيد و در خواب او را مى ديد. سپس بعد از چهل سالگى رسول گرديد، با فرشته روبهرو سخن مى گفت و قرآن بر وى نازل شد و مأمور به تبليغ گرديد».[۱]
«نبی» به کسی گفته می شود که از عالم غیب به او وحی می شود و موظف است بدان چه بر او وحی شده عمل کند، ولی «رسول» موظف به هدایت مردم است و بایستی آنچه خدا آن را مامورش می کند به مردم ابلاغ کند.
فتّال نيشابورى نیز در «روضة الواعظین» گفته است: «طايفه شيعه اجماع دارند بر اينكه رسول خدا صلى اللّه عليه وآله در نهان رسول و نبى بود و از زمانى كه خداوند تعالى او را مكلّف كرد، بر خلاف آنچه قريش انجام مى دادند روزه مى گرفت و نماز مى خواند. چون چهل ساله شد خداوند عزوجل به جبرئيل فرمان داد نزد او برود و فرمان آشكار كردن رسالت را به او ابلاغ كند».[۲]
برای درک بیشتر این مطلب، به روایات زیر توجه کنید که در باب «طبقات الانبیاء والرسل والائمة» از کتاب شریف «الکافی» نقل شده، که امام صادق علیه السلام فرمود: «إن الله تبارک و تعالی اتخذ ابراهیم عبداً قبل أن یتخذه نبیا و إن الله اتخذه نبیا قبل أن یتخذه رسولا و إن الله اتخذه رسولا قبل أن یتخذه خلیلا و إن الله اتخذه خلیلا قبل أن یجعله اماماً فلما جمع له الاشیاء، قال: انّی جاعلُک للناس اماماً».[۳] براستی که خدای تعالی ابراهیم را به بندگی خویش برگرفت پیش از آن که به نبوت برگیرد، و خدای تعالی او را به نبوت خویش برگرفت پیش از آن که به رسالت برگیرد، و به رسالت برگرفت پیش از آن که بدوستی خود برگیرد و به دوستی برگرفت پیش از آن که به امامت برگیرد و چون همه این ها را برای او گردآورد فرمود: من تو را برای مردم امام قرار دادم.
و نیز کلینی به سند خود از زراره روایت کرده که گوید: از امام باقر علیه السلام معنای آیه شریفه «و کان رسولاً نبیّاً» و فرق میان «رسول» و «نبی» را پرسیدم و آن حضرت در پاسخ من فرمود: «النبی الذی یری فی منامه و یسمع الصوت و لا یعاین الملک والرسول الذی یسمع الصوت و یری فی المنام و یعاین الملک...».[۴] نبی کسی است که در خواب (فرشته را) ببیند و صدای (او را) بشنود ولی به عیان فرشته را نبیند و رسول کسی است که صدا را بشنود و در خواب ببیند و در عیان نیز او را مشاهده کند.
و روایت دیگری که از یزید کناسی روایت کرده که گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: آیا عیسی بن مریم در آن هنگام که در گهواره سخن گفت حجت خدای تعالی بر مردم زمان خود بود؟ امام علیه السلام در جواب من فرمود: «کان یومئذ نبیاً حجة لله غیر مرسل، اما تسمع لقوله تعالی حین قال "انّی عبدُالله آتانی الکتابَ و جعلَنی نبیاً"».[۵] وی در آن روز «نبی» و حجتی بود از سوی خدا ولی «مرسل» و فرستاده بسوی کسی نبود، آیا این گفتار خدای تعالی را نشنیده ای آن هنگام که عیسی گفت: «من بنده خدایم که کتاب به من داده و مرا "نبی" قرارم داده».
و از روایت اخیر و استشهاد به آیه قرآنی به خوبی معلوم می شود که مقام نبوت مقامی است که ممکن است به پیامبران در گهواره نیز داده شود، چنانکه به حضرت عیسی علیه السلام داده شد.
از طرف دیگر، روایاتی دلالت دارند که خداوند هیچ فضیلت و کرامت و معجزه ای به پیامبری از پیامبران خود عطا نفرمود، جز آن که آن را به پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله نیز عطا فرمود، مانند روایت مفصلی که از «ارشاد القلوب» دیلمی نقل شده که امیرالمؤمنین علیه السلام به مردی یهودی که در این باره سئوال کرد فرمود: «فوالله ما اعطی الله عزوجل نبیاً و لا مرسلاً درجة و لا فضیلة الا و قد جمعها لمحمد صلی الله علیه وآله و زادَه علی الانبیاء والمرسلین اضعافا...».[۶] به خدا سوگند که خدای عزوجل به هیچ نبی و مرسلی درجه و فضیلتی عطا نفرمود، جز آن که آن را برای حضرت محمد صلی الله علیه و آله گردآورده و بلکه چند برابر آن ها افزوده است.
روایات نبوت پیامبر پیش از بعثت
از جمله این روایات، سخن امیرالمؤمنین علیه السلام است در «خطبه قاصعه» (خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه) که آن حضرت درباره رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «ولقد قرَنَ الله به صلی الله علیه وآله من لدُن أن کان فطیماً اعظم ملک من ملائکته یسلک به طریق المکارم و محاسن اخلاق العالم لیله و نهاره». خدای تبارک و تعالی از لحظه ای که پیغمبر را از شیر گرفتند بزرگترین فرشته از فرشتگان خود را قرین او فرمود تا اخلاق نیکو و صفات پسندیده را به وی بیاموزد... و معنای تعلیم فرشته جز همان نبوت چیز دیگری نیست.[۷]
و در چند روایت در «اصول کافی» آمده که منظور از «روح» در آیه «وکذلک أوحینا الیک روحاً مِن أمرِنا»[۸] و نیز آیه «یسئلونک عن الروح قُل الروحُ من أمر ربّی»[۹] همین فرشته بوده، که یکی از آنها روایت زیر است که کلینی به سند خود از ابی بصیر روایت کرده که گوید: از امام صادق علیه السلام تفسیر «روح» را در آیه «یسئلونک عن الروح» پرسیدم و آن حضرت فرمود: «خَلق اعظم مِن جبرئیل و میکائیل، کان مع رسول الله صلی الله علیه وآله و هو مع الائمه و هو من الملکوت».[۱۰] یعنی: این روح، خلقی است از مخلوقات خدا بزرگتر از جبرئیل و میکائیل که به همراه رسول خدا صلی الله علیه وآله بوده و همراه امامان نیز هست و او از عالم ملکوت (و مجردات و فرشتگان) است.
و در روایتی که محمد بن حسن صفار در کتاب «بصائر الدرجات» روایت کرده این گونه است که امام صادق علیه السلام فرمود: «ان الروح خَلق اعظم من جبرئیل و میکائیل، کان مع رسول الله صلی الله علیه وآله یُسدّده و یُرشده و هو مع الاوصیاء مِن بعده»؛ و بلکه در پاره ای از روایات آمده که «روح القدس» که نامش در قرآن کریم و در روایات آمده نام همین فرشته بود نه نام جبرئیل و نام جبرئیل «روح الامین» است که در قرآن کریم نیز آمده است.
عبادت پیامبر قبل از بعثت
در روایتی آمده است پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله در سن چهار سالگی و در حالی که همراه با عمویشان ابوطالب، در منطقهی بُصری حضور داشتند، نماز خواندند. بُصری منطقهای بود که قریش برای تجارت به آن سفر میکردند.[۱۱]
پانویس
- ↑ بحار الانوار، ج۱۸، ۲۴۸
- ↑ روضة الواعظين، ص۵۲
- ↑ الاصول من الکافی، باب طبقات الانبیاء والرسل والائمة، ج ۲.
- ↑ الاصول من الکافی، باب الفرق بین الرسول والنبی والمحدث، ج ۱.
- ↑ بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۲۷۸.
- ↑ بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۳۴۱.
- ↑ خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه.
- ↑ سوره شوری، آیه ۵۲.
- ↑ سوره اسراء، آیه ۸۵.
- ↑ بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۲۵۶.
- ↑ بحار الانوار، ج۱۵، ص۳۶۱
منابع
- درسهایی از تاریخ تحلیلی اسلام، هاشم رسولی محلاتی، جلد ۲.
- بحارالأنوار، محمدباقر مجلسى، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- "آیین پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم قبل از بعثت"، پایگاه ثقلین.
