برّ: تفاوت بین نسخهها
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | به فتح باء به معنی نیکوکار و به معنی خشکی مقابل | + | «برّ» از واژگان [[قرآن|قرآنی]]، به فتح باء (بَرّ) به معنی نیکوکار و نیز به معنی خشکی مقابل دریاست و به کسر باء (بِرّ) به معنی نیکوکاری آمده است.<ref>نثر طوبی، علامه شعرانی، ذیل واژه «بر».</ref> |
==بَرّ به معنی خشکی== | ==بَرّ به معنی خشکی== | ||
| − | + | «بَرّ» به معنی خشکی و بیابان در مقابل دریا (بحر) در [[قرآن|قرآن کریم]] بسیار آمده است، مانند: {{متن قرآن|«...وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا...}}<ref>[[آیه 96 سوره مائده|سوره مائده،آیه۹۶.]]</ref>؛...شکار حیوان بَری بر شما حرام است چون [[احرام|مُحرم]] باشید...». | |
| − | یا {{متن قرآن|«هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ | + | یا {{متن قرآن|«هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ...}}<ref>[[آیه 22 سوره یونس| سوره یونس،آیه۲۲.]]</ref>؛او کسى است که شما را در خشکى و دریا راه می برد...». |
| + | |||
| + | و نیز آیه {{متن قرآن|«ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ...»}}<ref>[[آیه 41 سوره روم|سوره روم،آیه۴۱.]]</ref>؛ فساد در خشکی و دریا پدیدار گشت، با آنچه دستهای مردم فراهم آورده است...». | ||
==بَرّ به معنی نیکوکار== | ==بَرّ به معنی نیکوکار== | ||
| − | + | «[[بَرّ (اسم الله)|بَرّ]]» به معنی «نیکوکار» یکی از نامهای [[الله|خدای تعالی]] است: {{متن قرآن|«...إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ}}<ref>[[آیه 28 سوره طور|سوره طور،آیه۲۸.]]</ref>؛...خداست نیکوکار و مهربان». | |
| − | در [[سوره مریم]] در توصیف [[حضرت یحیی]] علیه السلام آمده است: {{متن قرآن| | + | همچنین در [[سوره مریم]] در توصیف [[حضرت یحیی]] علیه السلام آمده است: {{متن قرآن|«وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا»}}<ref>[[آیه 14 سوره مریم|سوره مریم،آیه۱۴.]]</ref>. |
| − | و مثل آن را برای [[حضرت عیسی]] علیه السلام از زبان خود او آورده {{متن قرآن| | + | و مثل آن را برای [[حضرت عیسی]] علیه السلام از زبان خود او آورده {{متن قرآن|«وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا}}<ref>[[آیه 32 سوره مریم|سوره مریم،آیه۳۲.]]</ref>؛ و [مرا] به مادرم نیکوکار [ساخته] و مرا گردنکش [و] نگون بخت قرار نداده است». |
| − | جمع | + | جمع «بَرّ» نیز به معنای نیکوکار، «أبرار» و «بَرَرَة» است. خداوند در آیات بسیار، نیکان را به پاداش نیک نوید داده است، مانند: {{متن قرآن|«إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ»}}<ref>[[آیه 13 سوره انفطار| سوره انفطار،آیه۱۳.]]</ref> و نیز: {{متن قرآن|«...وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ»}}<ref>[[آیه 198 سوره آل عمران| سوره آل عمران،آیه۱۹۸.]]</ref>. |
| − | و ملائکه ای که حاملان صحف مطهره (قرآن) هستند را | + | و [[ملائکه]] ای که حاملان صحف مطهره (قرآن) هستند را به اعتبار نیکی اعمالشان «بررة» گفته است: {{متن قرآن|«بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرَامٍ بَرَرَةٍ»}} <ref>[[آیه 15 سوره عبس|سوره عبس،آیات ۱۵و۱۶.]]</ref>.<ref>تفسیرالمیزان، علامه طباطبائی، ج۲۰، ص۲۰۲.</ref> |
==بِرّ به معنی نیکوکاری== | ==بِرّ به معنی نیکوکاری== | ||
| + | برای تفصیل در این مورد مقاله «[[بر و نیکی]]» را ببینید. | ||
| − | بِرّ به معنی | + | «[[بر و نیکی|بِرّ]]» به معنی «نیکی و نیکوکاری» نیز در [[قرآن]] بسیار آمده است. خدا افرادی را که به نیکی سفارش نموده و خود آن را انجام نمی دهند، نکوهش می کند: {{متن قرآن|« أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ...}}<ref>[[آیه 44 سوره بقره|سوره بقره،آیه۴۴.]]</ref>؛آیا مردم را به نیکى دستور می دهید و خود را از یاد می برید؟...». |
| − | {{متن قرآن| | + | {{متن قرآن|«...وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ...}}<ref>[[آیه 2 سوره مائده|سوره مائده،آیه۲.]]</ref>؛...یاری یکدیگر کنید در نیکوکاری و تقوی و یاری مکنید در گناه و بیداد، یعنی تجاوز از حد...». |
| − | {{متن قرآن| | + | {{متن قرآن|«لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ...}}<ref>[[آیه 177 سوره بقره|سوره بقره،آیه۱۷۷.]]</ref>؛ نیکوکاری به این نیست که روی به مشرق و مغرب کنید بلکه نیکوکار کسی است که ایمان به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب و پیغمبران دارد...». |
| − | + | و «بِرّ» به صورت فعلی چنین آمده است: {{متن قرآن|«وَوَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا ...»}}<ref>[[آیه 224 سوره بقره|همان،آیه۲۲۴.]]</ref>؛ خداوند را در معرض سوگند خود قرار ندهید برای ترک نیکی و پرهیزکاری...». | |
| − | {{متن قرآن| | + | و فرمود: {{متن قرآن|«لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ...}}<ref>[[آیه 8 سوره ممتحنه|سوره ممتحنه،آیه۸.]]</ref>؛ خدای شما را نهی نمی کند از کافرانی که با شما در دین جنگ نکردند و شما را از موطن خویش بیرون نراندند که احسان نمائید با ایشان و عادلانه رفتار کنید...». |
| − | + | خداوند در این [[آیه]] علت [[جهاد]] و مورد آن را بیان فرموده است. علت جهاد آن است که کفار شما را رنج می دادند و در دین با شما جنگ می کردند و شما را از خانه هایتان می راندند و بیرون می کردند چنانکه فرمود: {{متن قرآن|«...وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ...}}<ref>[[آیه 13 سوره توبه|سوره توبه،آیه۱۳.]]</ref>؛...آهنگ بیرون راندن رسول کردند وآغاز جنگ بار اول از جانب آنان بود...». و هم از این آیه معلوم می شود که احسان و یاری فقرای کفار و ضعفای آنان [[حرام]] نیست مگر آن که به جنگ با مسلمانان آیند و این آیه شامل مشرکین نیز می شود بلکه مورد آن مشرک است. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | {{متن قرآن| | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| − | + | {{قرآن}} | |
[[رده:واژگان قرآنی]] | [[رده:واژگان قرآنی]] | ||
| + | <references /> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۰
«برّ» از واژگان قرآنی، به فتح باء (بَرّ) به معنی نیکوکار و نیز به معنی خشکی مقابل دریاست و به کسر باء (بِرّ) به معنی نیکوکاری آمده است.[۱]
بَرّ به معنی خشکی
«بَرّ» به معنی خشکی و بیابان در مقابل دریا (بحر) در قرآن کریم بسیار آمده است، مانند: «...وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا...[۲]؛...شکار حیوان بَری بر شما حرام است چون مُحرم باشید...».
یا «هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ...[۳]؛او کسى است که شما را در خشکى و دریا راه می برد...».
و نیز آیه «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ...»[۴]؛ فساد در خشکی و دریا پدیدار گشت، با آنچه دستهای مردم فراهم آورده است...».
بَرّ به معنی نیکوکار
«بَرّ» به معنی «نیکوکار» یکی از نامهای خدای تعالی است: «...إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ[۵]؛...خداست نیکوکار و مهربان».
همچنین در سوره مریم در توصیف حضرت یحیی علیه السلام آمده است: «وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا»[۶].
و مثل آن را برای حضرت عیسی علیه السلام از زبان خود او آورده «وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا[۷]؛ و [مرا] به مادرم نیکوکار [ساخته] و مرا گردنکش [و] نگون بخت قرار نداده است».
جمع «بَرّ» نیز به معنای نیکوکار، «أبرار» و «بَرَرَة» است. خداوند در آیات بسیار، نیکان را به پاداش نیک نوید داده است، مانند: «إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ»[۸] و نیز: «...وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ»[۹].
و ملائکه ای که حاملان صحف مطهره (قرآن) هستند را به اعتبار نیکی اعمالشان «بررة» گفته است: «بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرَامٍ بَرَرَةٍ» [۱۰].[۱۱]
بِرّ به معنی نیکوکاری
برای تفصیل در این مورد مقاله «بر و نیکی» را ببینید.
«بِرّ» به معنی «نیکی و نیکوکاری» نیز در قرآن بسیار آمده است. خدا افرادی را که به نیکی سفارش نموده و خود آن را انجام نمی دهند، نکوهش می کند: « أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ...[۱۲]؛آیا مردم را به نیکى دستور می دهید و خود را از یاد می برید؟...».
«...وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ...[۱۳]؛...یاری یکدیگر کنید در نیکوکاری و تقوی و یاری مکنید در گناه و بیداد، یعنی تجاوز از حد...».
«لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ...[۱۴]؛ نیکوکاری به این نیست که روی به مشرق و مغرب کنید بلکه نیکوکار کسی است که ایمان به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب و پیغمبران دارد...».
و «بِرّ» به صورت فعلی چنین آمده است: «وَوَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا ...»[۱۵]؛ خداوند را در معرض سوگند خود قرار ندهید برای ترک نیکی و پرهیزکاری...».
و فرمود: «لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ...[۱۶]؛ خدای شما را نهی نمی کند از کافرانی که با شما در دین جنگ نکردند و شما را از موطن خویش بیرون نراندند که احسان نمائید با ایشان و عادلانه رفتار کنید...».
خداوند در این آیه علت جهاد و مورد آن را بیان فرموده است. علت جهاد آن است که کفار شما را رنج می دادند و در دین با شما جنگ می کردند و شما را از خانه هایتان می راندند و بیرون می کردند چنانکه فرمود: «...وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ...[۱۷]؛...آهنگ بیرون راندن رسول کردند وآغاز جنگ بار اول از جانب آنان بود...». و هم از این آیه معلوم می شود که احسان و یاری فقرای کفار و ضعفای آنان حرام نیست مگر آن که به جنگ با مسلمانان آیند و این آیه شامل مشرکین نیز می شود بلکه مورد آن مشرک است.
پانویس
- ↑ نثر طوبی، علامه شعرانی، ذیل واژه «بر».
- ↑ سوره مائده،آیه۹۶.
- ↑ سوره یونس،آیه۲۲.
- ↑ سوره روم،آیه۴۱.
- ↑ سوره طور،آیه۲۸.
- ↑ سوره مریم،آیه۱۴.
- ↑ سوره مریم،آیه۳۲.
- ↑ سوره انفطار،آیه۱۳.
- ↑ سوره آل عمران،آیه۱۹۸.
- ↑ سوره عبس،آیات ۱۵و۱۶.
- ↑ تفسیرالمیزان، علامه طباطبائی، ج۲۰، ص۲۰۲.
- ↑ سوره بقره،آیه۴۴.
- ↑ سوره مائده،آیه۲.
- ↑ سوره بقره،آیه۱۷۷.
- ↑ همان،آیه۲۲۴.
- ↑ سوره ممتحنه،آیه۸.
- ↑ سوره توبه،آیه۱۳.
