برّ: تفاوت بین نسخهها
Saeed zamani (بحث | مشارکتها) (ایجاد) |
(←بَرّ به معنی نیکوکار) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | «برّ» از واژگان [[قرآن|قرآنی]]، به فتح باء (بَرّ) به معنی نیکوکار و نیز به معنی خشکی مقابل دریاست و به کسر باء (بِرّ) به معنی نیکوکاری آمده است.<ref>نثر طوبی، علامه شعرانی، ذیل واژه «بر».</ref> | |
| − | به فتح باء | ||
| − | == بَرّ به معنی خشکی == | + | ==بَرّ به معنی خشکی== |
| − | |||
| − | + | «بَرّ» به معنی خشکی و بیابان در مقابل دریا (بحر) در [[قرآن|قرآن کریم]] بسیار آمده است، مانند: «{{متن قرآن|... وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ...}}<ref>[[آیه 96 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۹۶.]]</ref>؛... شکار حیوان بَری بر شما حرام است چون [[احرام|مُحرم]] باشید ...». | |
| − | + | یا «{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ...}}<ref>[[آیه 22 سوره یونس| سوره یونس، آیه ۲۲.]]</ref>؛ او کسى است که شما را در خشکى و دریا راه می برد ...». | |
| − | |||
| − | + | و نیز آیه «{{متن قرآن|ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ...»}}<ref>[[آیه 41 سوره روم|سوره روم، آیه ۴۱.]]</ref>؛ فساد در خشکی و دریا پدیدار گشت، با آنچه دستهای مردم فراهم آورده است ...». | |
| − | + | ==بَرّ به معنی نیکوکار== | |
| − | + | «[[بَرّ (اسم الله)|بَرّ]]» به معنی «نیکوکار» یکی از نامهای [[الله|خدای تعالی]] است: «{{متن قرآن|... إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ}}<ref>[[آیه 28 سوره طور|سوره طور، آیه ۲۸.]]</ref>؛ ... خداست نیکوکار و مهربان». | |
| − | |||
| + | همچنین در [[سوره مریم]] در توصیف [[حضرت یحیی]] علیه السلام آمده است: {{متن قرآن|«وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا»}}<ref>[[آیه 14 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۱۴.]]</ref>. | ||
| + | |||
| + | و مثل آن را برای [[حضرت عیسی]] علیه السلام از زبان خود او آورده «{{متن قرآن|وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا}}<ref>[[آیه 32 سوره مریم|همان، آیه ۳۲.]]</ref>؛ و [مرا] به مادرم نیکوکار [ساخته] و مرا گردنکش [و] نگون بخت قرار نداده است». | ||
| + | |||
| + | جمع «بَرّ» نیز به معنای نیکوکار، «أبرار» و «بَرَرَة» است. خداوند در آیات بسیار، نیکان را به پاداش نیک نوید داده است، مانند: {{متن قرآن|«إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ»}}<ref>[[آیه 13 سوره انفطار| سوره انفطار، آیه ۱۳.]]</ref> و نیز: {{متن قرآن|«... وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ»}}<ref>[[آیه 198 سوره آل عمران| سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.]]</ref>. | ||
| + | |||
| + | و [[ملائکه]] ای که حاملان صحف مطهره (قرآن) هستند را به اعتبار نیکی اعمالشان «بررة» گفته است: {{متن قرآن|«{{آیه|80|15}} 💠<ref>[[آیه 15 سوره عبس|سوره عبس، آیه ۱۵.]]</ref> {{آیه|80|16}}<ref>[[آیه 16 سوره عبس|همان، آیه ۱۶.]]</ref>»}}.<ref>تفسیرالمیزان، علامه طباطبائی، ج۲۰، ص۲۰۲.</ref> | ||
==بِرّ به معنی نیکوکاری== | ==بِرّ به معنی نیکوکاری== | ||
| + | برای تفصیل در این مورد مقاله «[[بر و نیکی]]» را ببینید. | ||
| − | بِرّ به معنی | + | «[[بر و نیکی|بِرّ]]» به معنی «نیکی و نیکوکاری» نیز در [[قرآن]] بسیار آمده است. خدا افرادی را که به نیکی سفارش نموده و خود آن را انجام نمی دهند، نکوهش می کند: «{{متن قرآن|أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ ...}}<ref>[[آیه 44 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۴۴.]]</ref>؛ آیا مردم را به نیکى دستور می دهید و خود را از یاد می برید؟ ...». |
| − | + | «{{متن قرآن|... وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ...}}<ref>[[آیه 2 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۲.]]</ref>؛ ... یاری یکدیگر کنید در نیکوکاری و تقوی و یاری مکنید در گناه و بیداد، یعنی تجاوز از حد ...». | |
| − | + | «{{متن قرآن|لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ ...}}<ref>[[آیه 177 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۷۷.]]</ref>؛ نیکوکاری به این نیست که روی به مشرق و مغرب کنید بلکه نیکوکار کسی است که ایمان به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب و پیغمبران دارد ...». | |
| − | + | و «بِرّ» به صورت فعلی چنین آمده است: «{{متن قرآن|وَوَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا ...»}}<ref>[[آیه 224 سوره بقره|همان، آیه ۲۲۴.]]</ref>؛ خداوند را در معرض سوگند خود قرار ندهید برای ترک نیکی و پرهیزکاری ...». | |
| − | + | و فرمود: «{{متن قرآن|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ ...}}<ref>[[آیه 8 سوره ممتحنه|سوره ممتحنه، آیه ۸.]]</ref>؛ خدای شما را نهی نمی کند از کافرانی که با شما در دین جنگ نکردند و شما را از موطن خویش بیرون نراندند که احسان نمائید با ایشان و عادلانه رفتار کنید ...». | |
| − | + | خداوند در این [[آیه]] علت [[جهاد]] و مورد آن را بیان فرموده است. علت جهاد آن است که کفار شما را رنج می دادند و در دین با شما جنگ می کردند و شما را از خانه هایتان می راندند و بیرون می کردند چنانکه فرمود: «{{متن قرآن|... وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ...}}<ref>[[آیه 13 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۳.]]</ref>؛... آهنگ بیرون راندن رسول کردند وآغاز جنگ بار اول از جانب آنان بود ...»؛ و هم از این آیه معلوم می شود که احسان و یاری فقرای کفار و ضعفای آنان [[حرام]] نیست مگر آن که به جنگ با مسلمانان آیند و این آیه شامل مشرکین نیز می شود بلکه مورد آن مشرک است. | |
| − | |||
| − | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| − | + | {{قرآن}} | |
| − | [[رده: | + | [[رده:واژگان قرآنی]] |
| + | <references /> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۲
«برّ» از واژگان قرآنی، به فتح باء (بَرّ) به معنی نیکوکار و نیز به معنی خشکی مقابل دریاست و به کسر باء (بِرّ) به معنی نیکوکاری آمده است.[۱]
بَرّ به معنی خشکی
«بَرّ» به معنی خشکی و بیابان در مقابل دریا (بحر) در قرآن کریم بسیار آمده است، مانند: «... وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ...[۲]؛... شکار حیوان بَری بر شما حرام است چون مُحرم باشید ...».
یا «هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ...[۳]؛ او کسى است که شما را در خشکى و دریا راه می برد ...».
و نیز آیه «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ...»[۴]؛ فساد در خشکی و دریا پدیدار گشت، با آنچه دستهای مردم فراهم آورده است ...».
بَرّ به معنی نیکوکار
«بَرّ» به معنی «نیکوکار» یکی از نامهای خدای تعالی است: «... إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ[۵]؛ ... خداست نیکوکار و مهربان».
همچنین در سوره مریم در توصیف حضرت یحیی علیه السلام آمده است: «وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا»[۶].
و مثل آن را برای حضرت عیسی علیه السلام از زبان خود او آورده «وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا[۷]؛ و [مرا] به مادرم نیکوکار [ساخته] و مرا گردنکش [و] نگون بخت قرار نداده است».
جمع «بَرّ» نیز به معنای نیکوکار، «أبرار» و «بَرَرَة» است. خداوند در آیات بسیار، نیکان را به پاداش نیک نوید داده است، مانند: «إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ»[۸] و نیز: «... وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ»[۹].
و ملائکه ای که حاملان صحف مطهره (قرآن) هستند را به اعتبار نیکی اعمالشان «بررة» گفته است: «بِأَيْدِي سَفَرَةٍ 💠[۱۰] كِرَامٍ بَرَرَةٍ[۱۱]».[۱۲]
بِرّ به معنی نیکوکاری
برای تفصیل در این مورد مقاله «بر و نیکی» را ببینید.
«بِرّ» به معنی «نیکی و نیکوکاری» نیز در قرآن بسیار آمده است. خدا افرادی را که به نیکی سفارش نموده و خود آن را انجام نمی دهند، نکوهش می کند: «أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ ...[۱۳]؛ آیا مردم را به نیکى دستور می دهید و خود را از یاد می برید؟ ...».
«... وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ...[۱۴]؛ ... یاری یکدیگر کنید در نیکوکاری و تقوی و یاری مکنید در گناه و بیداد، یعنی تجاوز از حد ...».
«لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ ...[۱۵]؛ نیکوکاری به این نیست که روی به مشرق و مغرب کنید بلکه نیکوکار کسی است که ایمان به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب و پیغمبران دارد ...».
و «بِرّ» به صورت فعلی چنین آمده است: «وَوَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا ...»[۱۶]؛ خداوند را در معرض سوگند خود قرار ندهید برای ترک نیکی و پرهیزکاری ...».
و فرمود: «لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ ...[۱۷]؛ خدای شما را نهی نمی کند از کافرانی که با شما در دین جنگ نکردند و شما را از موطن خویش بیرون نراندند که احسان نمائید با ایشان و عادلانه رفتار کنید ...».
خداوند در این آیه علت جهاد و مورد آن را بیان فرموده است. علت جهاد آن است که کفار شما را رنج می دادند و در دین با شما جنگ می کردند و شما را از خانه هایتان می راندند و بیرون می کردند چنانکه فرمود: «... وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ...[۱۸]؛... آهنگ بیرون راندن رسول کردند وآغاز جنگ بار اول از جانب آنان بود ...»؛ و هم از این آیه معلوم می شود که احسان و یاری فقرای کفار و ضعفای آنان حرام نیست مگر آن که به جنگ با مسلمانان آیند و این آیه شامل مشرکین نیز می شود بلکه مورد آن مشرک است.
پانویس
- ↑ نثر طوبی، علامه شعرانی، ذیل واژه «بر».
- ↑ سوره مائده، آیه ۹۶.
- ↑ سوره یونس، آیه ۲۲.
- ↑ سوره روم، آیه ۴۱.
- ↑ سوره طور، آیه ۲۸.
- ↑ سوره مریم، آیه ۱۴.
- ↑ همان، آیه ۳۲.
- ↑ سوره انفطار، آیه ۱۳.
- ↑ سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.
- ↑ سوره عبس، آیه ۱۵.
- ↑ همان، آیه ۱۶.
- ↑ تفسیرالمیزان، علامه طباطبائی، ج۲۰، ص۲۰۲.
- ↑ سوره بقره، آیه ۴۴.
- ↑ سوره مائده، آیه ۲.
- ↑ سوره بقره، آیه ۱۷۷.
- ↑ همان، آیه ۲۲۴.
- ↑ سوره ممتحنه، آیه ۸.
- ↑ سوره توبه، آیه ۱۳.
