روضة المتقین (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۱۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
كتاب «[[من لایحضره الفقیه]]» یكی از كتب چهارگانه روایی معتبر [[شیعه]] است كه حاوی روایات فقهی می‌باشد و به قلم [[شیخ صدوق]] (متوفی 381 ق.) جمع‌آوری و تدوین شده است. این كتاب همچون دیگر [[كتب اربعه]]، از متون اصلی روایی است كه از زمان تدوین آن مورد مراجعه و توجه علمای شیعه بوده، به طوری كه بیش از هیجده شرح و تعلیقه بر آن نوشته شده است.
+
{{مشخصات کتاب
  
«روضه المتقین» شرح عربی کتاب [[من لایحضره الفقیه]] در 14 جلد تالیف محمدتقی مجلسی ([[مجلسی اول]])، پدر [[علامه مجلسی]]، یكی از بهترین شرح های نوشته شده بر این كتاب بوده و بارها به چاپ رسیده است. چاپ جدید آن در چهارده جلد و به نحوی مطلوب منتشر شده است.
+
|عنوان=
  
روضه المتقین همچنان كه مجلسی خود در آخر كتاب می‌گوید عصاره دانش و معلومات فقهی و كلامی او در طول پنجاه سال تحصیل و تحقیق می‌باشد.
+
|تصویر= [[پرونده:روضة المتقين.jpg|240px|وسط]]
  
آن عالم و محدث گرانقدر در روضه المتقین، علاوه بر تصحیح من لایحضره الفقیه كه به گفته وی در آن زمان نسخه‌های پرغلط داشته، به مقابله این كتاب با دیگر كتب چهارگانه روایی پرداخته و هر جا كه روایتی با سند ضعیف ذكر شده آن را با نقل روایتی با سند قوی از سه كتاب دیگر تكمیل و جبران كرده است.
+
|نویسنده= محمدتقی مجلسی
  
در این كتاب به مقتضای روایات، مطالب سودمندی از سوی شارح آورده شده و نه تنها در زمینه [[فقه]] و [[احكام]] عملی، بلكه در دیگر زمینه‌ها از جمله بحث های رجالی، ادبی، كلامی و عرفانی، نیز سخن گفته شده است. تدوین چنین كتاب ارزشمندی به احاطه و تسلط بر بسیاری از علوم، از جمله: [[لغت]]، [[رجال]]، [[فقه]]، [[اصول فقه]]، [[تفسیر]] و [[كلام]]، نیاز داشته كه خود نمایانگر وسعت و وفور علم مؤلف آن می‌باشد.
+
|موضوع= احاديث فقهی شيعه
  
روضه المتقين حاصل قلم پخته مؤلّف در سنين کمال است. مجلسي لغات مبهم و نکات مفصّل حديث را توضيح مي دهد و گاه معناي اصطلاحي آن را هم بيان مي کند و به اراده معناي مجازي (و نه حقيقي) توسط معصومي که روايت از او نقل مي‌شود، تذکر مي دهد و از اين رهگذر، از بروز اشکالات احتمالي در حديث پيشگيري مي‌کند. او اضطراب متن را به مانند اضطراب سند نشان مي دهد و براي فهم معناي حديث، نسخه هاي گوناگون و متن کامل حديث را مي يابد و آن را ارائه مي دهد <ref>درسنامه فهم حديث ، عبدالهادي مسعودي ، ج 1  ، ص 50 </ref>
+
|زبان= عربی
  
لازم به ذکر است [[ملا محمدتقی مجلسی]] شرح دیگری نیز بر کتای من لایحضره الفقیه به فارسی به نام «لوامع الصاحبقرانی» دارد.
+
|تعداد جلد= ۱۴
  
==منابع==
+
|عنوان افزوده1= تحقیق
 +
 
 +
|افزوده1= سیدحسین موسوی کرمانی و علی‌پناه اشتهاردی
 +
 
 +
|عنوان افزوده2=
 +
 
 +
|افزوده2=
 +
 
 +
|لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/74949/ روضةالمتقين]
 +
 
 +
}}
 +
'''«روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه»''' تألیف [[محمدتقی مجلسی|ملا محمدتقی مجلسی]] (م ۱۰۷۰ ق)، از بهترین شروح کتاب «[[من لایحضره الفقیه]]» در ۱۴ جلد است. مؤلف در اين كتاب، با شرح روايات فقهی [[اهل البیت|اهل‌بيت]] عليهم‌السلام و بيان حال [[سند حدیث|اسناد]] روايات، اثرى ماندگار و ارزشمند را براى حوزه‌هاى علميه [[شيعه]] بر جاى نهاده است.
 +
 
 +
==مؤلف==
 +
[[محمدتقی مجلسی|ملا محمدتقی مجلسی]] (۱۰۷۰-۱۰۰۳ ق)، از علما و [[محدث|محدثان]] مشهور [[شیعه]] در قرن یازدهم هجری است. وی مدرس حوزه علمیه [[اصفهان]] در دوران [[صفویه]] و پدر علامه [[محمد باقر مجلسی|محمدباقر مجلسی]] (صاحب [[بحار الانوار|بحارالانوار]]) است.
 +
 
 +
مرحوم مجلسی، از محضر بزرگانی چون [[شیخ بهائی]] و [[ملا عبدالله شوشتری|ملا عبداللّه شوشتری]] کسب فیض کرده است. او خود شاگردانی مانند [[آقا حسین خوانساری|محقق خوانساری]]، [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزایری]] و [[ملا صالح مازندرانی|ملا محمدصالح مازندرانی]] تربیت نمود.
 +
 
 +
وی بر احیای [[حدیث|احادیث]] پای می فشرد و توانش را در خدمت نشر گفته های [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم السلام) بذل نمود. شرح «[[زیارت جامعه کبیره|زیارت جامعه]]»، شرح «[[صحیفه سجادیه]]»، «الاحیاء الاحادیث» و «[[لوامع صاحبقرانی (کتاب)|لوامع صاحبقرانی]]» از دیگر آثار ارزشمند اوست.
 +
 
 +
==معرفی کتاب==
 +
«روضة المتقین» اثر [[محمدتقی مجلسی|ملا محمدتقی مجلسی]]، شرحى مزجى بر كتاب «[[من لایحضره الفقیه]]» [[شیخ صدوق]] (متوفی ۳۸۱ ق) یکی از [[کتب اربعه|کتب اربعه]] روایی معتبر [[شیعه]] و حاوی روایات [[فقه|فقهی]] است.
 +
 
 +
«روضة المتقین» يكى از بهترين کتاب‌هايى است كه در شرح كتاب «من‌ لا‌يحضره‌ الفقيه» به نگارش درآمده است و مجلسی در آخر کتاب، آن را عصاره دانش و معلومات فقهی و کلامی خود در طول پنجاه سال تحصیل و تحقیق معرفی نموده است. «روضة المتقین» حاصل قلم پخته مؤلّف در سنین کمال است. تدوین چنین کتاب ارزشمندی به احاطه و تسلط بر بسیاری از علوم، از جمله: [[علم لغت|لغت]]، [[رجال]]، [[فقه]]، [[اصول فقه]]، [[تفسیر]] و [[کلام]]، نیاز داشته که خود نمایانگر وسعت و وفور علم مؤلف آن می‌باشد. لازم به ذکر است مرحوم مجلسی شرح دیگری نیز بر کتاب «من لایحضره الفقیه» به فارسی به نام «[[لوامع صاحبقرانی (کتاب)|لوامع صاحبقرانی]]» دارد.
 +
 
 +
[[شیخ آقا بزرگ تهرانی|آقا بزرگ تهرانى]] در كتاب «[[الذریعة الی تصانیف الشیعة (کتاب)|الذريعة]]» مى‌فرمايد: مؤلف در سال ۱۰۶۳ قمرى نگارش كتاب را به پايان رسانده و تاريخ نگارش نسخه‌اى كه [[وقف]] [[آستان قدس رضوى]] شده سال ۱۰۶۴ و ۱۰۶۵ قمرى مى‌باشد. و تاريخ وقف نامه كتاب نيز سال ۱۰۸۳ قمرى و نویسنده وقف نامه نيز [[علامه مجلسى]] از طرف پدر بزرگوار خود مى‌باشد.
 +
 
 +
== محتوای کتاب ==
 +
كتاب «روضة المتقين» در ۱۴ جلد مى‌باشد و ترتيب مباحث آن به ترتيب كتاب «[[من لایحضره الفقیه]]» مى‌باشد. جلد اول در شرح خطبه «من لا يحضر» و كتاب الطهارة، جلد دوم كتاب الصلاة، جلد سوم زكات، خمس و صوم و همينطور تا جلد سيزدهم كه شامل باب نوادر مى‌باشد.
  
* محمدرضا ضميری، کتابشناسي تفصيلي مذاهب اسلامی (با تلخیص)، ص 350-351.
+
مؤلف در اين كتاب به شرح جملات [[شيخ صدوق]] و بررسى [[سند حدیث|اسناد]] روايات و بيان صحيح و غير صحيح آن بنابر طريق شيخ صدوق و يا [[شیخ کلینی|شيخ كلينى]] و بررسى متن روايات و فقه الرواية، پرداخته است. اين كتاب از منابع با ارزش فقه روايات نيز مى‌باشد؛ يعنى بررسى دلالت و معنا و مفهوم روايات اهل‌بيت [[پیامبر اسلام|پيامبر]](ص).  
  
* مجموعه گلشن ابرار (ج1، ص218)، زندگی نامه علامه محمدتقی مجلسی از سيد محمد ميرخندان.
+
در این کتاب به مقتضای روایات، مطالب سودمندی از سوی شارح آورده شده و نه تنها در زمینه [[فقه]] و [[احکام]] عملی، بلکه در دیگر زمینه‌ها از جمله بحث های [[علم رجال|رجالی]]، [[علم کلام|کلامی]]، [[عرفان|عرفانی]] و ادبی، نیز سخن گفته شده است. مؤلف در اين كتاب به نظرات علماى [[اهل تسنن|تسنن]] در عصر [[ائمه]] عليهم‌السلام نيز اشاره دارد.
  
*درسنامه فهم حديث ، عبدالهادي مسعودي ، ج 1  ، ص 50
+
[[محمدتقی مجلسی]] لغات مبهم و نکات مفصّل [[حدیث|حدیث]] را توضیح می دهد و گاه معنای اصطلاحی آن را هم بیان می کند و به اراده معنای مجازی (و نه حقیقی) توسط [[معصوم|معصومی]] که روایت از او نقل می‌شود، تذکر می دهد و از این رهگذر، از بروز اشکالات احتمالی در حدیث پیشگیری می‌کند. او [[حدیث مضطرب‌|اضطراب]] متن را به مانند اضطراب [[سند حدیث|سند]] نشان می دهد و برای فهم معنای حدیث، نسخه های گوناگون و متن کامل حدیث را می یابد و آن را ارائه می دهد.
  
 +
==منابع==
 +
*[[نرم افزار جامع فقه اهلبیت (علیهم السلام) ۲|نرم افزار جامع فقه اهل البیت علیهم‌السلام]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 +
*کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری، ص ۳۵۰-۳۵۱.
 +
*[[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]] (ج۱، ص۲۱۸)، زندگی‌نامه علامه محمدتقی مجلسی از سید محمد میرخندان.
 +
*درسنامه فهم حدیث، عبدالهادی مسعودی، ج۱ ص۵۰.
 +
{{حدیث}}
 +
{{فقه}}
 +
[[رده:منابع حدیثی]]
 
[[رده:منابع فقهی]]
 
[[رده:منابع فقهی]]
[[رده:منابع حدیثی]]
+
[[رده:منابع فقه شیعه]]
{{حدیث}}
+
[[رده:کتاب‌های فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۴

روضة المتقين.jpg
نویسنده محمدتقی مجلسی
موضوع احاديث فقهی شيعه
زبان عربی
تعداد جلد ۱۴
تحقیق سیدحسین موسوی کرمانی و علی‌پناه اشتهاردی

روضةالمتقين

«روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه» تألیف ملا محمدتقی مجلسی (م ۱۰۷۰ ق)، از بهترین شروح کتاب «من لایحضره الفقیه» در ۱۴ جلد است. مؤلف در اين كتاب، با شرح روايات فقهی اهل‌بيت عليهم‌السلام و بيان حال اسناد روايات، اثرى ماندگار و ارزشمند را براى حوزه‌هاى علميه شيعه بر جاى نهاده است.

مؤلف

ملا محمدتقی مجلسی (۱۰۷۰-۱۰۰۳ ق)، از علما و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری است. وی مدرس حوزه علمیه اصفهان در دوران صفویه و پدر علامه محمدباقر مجلسی (صاحب بحارالانوار) است.

مرحوم مجلسی، از محضر بزرگانی چون شیخ بهائی و ملا عبداللّه شوشتری کسب فیض کرده است. او خود شاگردانی مانند محقق خوانساری، سید نعمت الله جزایری و ملا محمدصالح مازندرانی تربیت نمود.

وی بر احیای احادیث پای می فشرد و توانش را در خدمت نشر گفته های اهل بیت (علیهم السلام) بذل نمود. شرح «زیارت جامعه»، شرح «صحیفه سجادیه»، «الاحیاء الاحادیث» و «لوامع صاحبقرانی» از دیگر آثار ارزشمند اوست.

معرفی کتاب

«روضة المتقین» اثر ملا محمدتقی مجلسی، شرحى مزجى بر كتاب «من لایحضره الفقیه» شیخ صدوق (متوفی ۳۸۱ ق) یکی از کتب اربعه روایی معتبر شیعه و حاوی روایات فقهی است.

«روضة المتقین» يكى از بهترين کتاب‌هايى است كه در شرح كتاب «من‌ لا‌يحضره‌ الفقيه» به نگارش درآمده است و مجلسی در آخر کتاب، آن را عصاره دانش و معلومات فقهی و کلامی خود در طول پنجاه سال تحصیل و تحقیق معرفی نموده است. «روضة المتقین» حاصل قلم پخته مؤلّف در سنین کمال است. تدوین چنین کتاب ارزشمندی به احاطه و تسلط بر بسیاری از علوم، از جمله: لغت، رجال، فقه، اصول فقه، تفسیر و کلام، نیاز داشته که خود نمایانگر وسعت و وفور علم مؤلف آن می‌باشد. لازم به ذکر است مرحوم مجلسی شرح دیگری نیز بر کتاب «من لایحضره الفقیه» به فارسی به نام «لوامع صاحبقرانی» دارد.

آقا بزرگ تهرانى در كتاب «الذريعة» مى‌فرمايد: مؤلف در سال ۱۰۶۳ قمرى نگارش كتاب را به پايان رسانده و تاريخ نگارش نسخه‌اى كه وقف آستان قدس رضوى شده سال ۱۰۶۴ و ۱۰۶۵ قمرى مى‌باشد. و تاريخ وقف نامه كتاب نيز سال ۱۰۸۳ قمرى و نویسنده وقف نامه نيز علامه مجلسى از طرف پدر بزرگوار خود مى‌باشد.

محتوای کتاب

كتاب «روضة المتقين» در ۱۴ جلد مى‌باشد و ترتيب مباحث آن به ترتيب كتاب «من لایحضره الفقیه» مى‌باشد. جلد اول در شرح خطبه «من لا يحضر» و كتاب الطهارة، جلد دوم كتاب الصلاة، جلد سوم زكات، خمس و صوم و همينطور تا جلد سيزدهم كه شامل باب نوادر مى‌باشد.

مؤلف در اين كتاب به شرح جملات شيخ صدوق و بررسى اسناد روايات و بيان صحيح و غير صحيح آن بنابر طريق شيخ صدوق و يا شيخ كلينى و بررسى متن روايات و فقه الرواية، پرداخته است. اين كتاب از منابع با ارزش فقه روايات نيز مى‌باشد؛ يعنى بررسى دلالت و معنا و مفهوم روايات اهل‌بيت پيامبر(ص).

در این کتاب به مقتضای روایات، مطالب سودمندی از سوی شارح آورده شده و نه تنها در زمینه فقه و احکام عملی، بلکه در دیگر زمینه‌ها از جمله بحث های رجالی، کلامی، عرفانی و ادبی، نیز سخن گفته شده است. مؤلف در اين كتاب به نظرات علماى تسنن در عصر ائمه عليهم‌السلام نيز اشاره دارد.

محمدتقی مجلسی لغات مبهم و نکات مفصّل حدیث را توضیح می دهد و گاه معنای اصطلاحی آن را هم بیان می کند و به اراده معنای مجازی (و نه حقیقی) توسط معصومی که روایت از او نقل می‌شود، تذکر می دهد و از این رهگذر، از بروز اشکالات احتمالی در حدیث پیشگیری می‌کند. او اضطراب متن را به مانند اضطراب سند نشان می دهد و برای فهم معنای حدیث، نسخه های گوناگون و متن کامل حدیث را می یابد و آن را ارائه می دهد.

منابع

  • نرم افزار جامع فقه اهل البیت علیهم‌السلام، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
  • کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری، ص ۳۵۰-۳۵۱.
  • گلشن ابرار (ج۱، ص۲۱۸)، زندگی‌نامه علامه محمدتقی مجلسی از سید محمد میرخندان.
  • درسنامه فهم حدیث، عبدالهادی مسعودی، ج۱ ص۵۰.
فقه
کلیات: تاریخ فقه، ابواب فقه، احکام، اجتهاد، منابع اجتهاد در فقه شیعه، تقلید، اصول فقه، قواعد فقهی
منابع: عروة الوثقى، شرایع الاسلام، علل الشرائع، لمعه، جواهرالكلام، المكاسب المحرمه، مدارک الاحکام و ...
↓ رده ها ↓
فقه: فقیهان، منابع فقهی، اصطلاحات فقهی، آیات الاحکام، منابع اجتهاد در فقه شیعه، قواعد فقه
اصول فقه: اصول فقه، اصولیون، منابع اصول فقه، اصطلاحات اصول فقه
احکام: احکام، احکام عبادی، احکام اقتصادی، احکام خانواده، احکام روابط اجتماعی، احکام قضایی و جزایی، احکام اطعمه و اشربه، اصطلاحات احكام
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه