وهاب (اسم الله): تفاوت بین نسخه‌ها
(←معنای وهاب) |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | '''«وَهّاب»''' یکی از [[اسماء الله الحسنی]] است، که در [[قرآن|قرآن کریم]] سه بار به آن اشاره شده و در همه موارد وصف [[خدا]] قرار گرفته است، چنانكه مى فرمايد: | |
| − | *رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ <ref> سوره آل عمران آیه | + | |
| − | *قالَ رَبِّ اغْفِرْ لي وَ هَبْ لي مُلْكاً لا يَنْبَغي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ <ref> | + | *«{{متن قرآن|رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ}}<ref>[[آیه 8 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۸.]]</ref>؛ خدایا ... رحمت خود را بر ما ارزانى دار، زيرا تو بخشاينده‌اى». |
| − | + | *«{{متن قرآن|أَمْ عِنْدَهُمْ خَزائِنُ رَحْمَةِ رَبِّكَ الْعَزيزِ الْوَهَّابِ}}<ref>[[آیه 9 سوره ص|سوره ص، آیه ۹.]]</ref>؛ آيا گنجينه هاى رحمت پروردگار توانا و بخشاينده ات نزد آنها است؟»! | |
| + | *«{{متن قرآن|قالَ رَبِّ اغْفِرْ لي وَ هَبْ لي مُلْكاً لا يَنْبَغي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ}}<ref>[[آیه 35 سوره ص|همان، آیه ۳۵.]]</ref>؛ براى من سلطنتى عطا كن که پس از من كسى شايسته آن نباشد، چرا كه تو بخشاينده‌اى. | ||
==معنای وهاب== | ==معنای وهاب== | ||
| − | + | «وَهّاب» صیغه مبالغه است از ریشه (وهب)<ref> مجمع البحرین، ج2، ص182. </ref> و به معنای کسی است که زیاد اموالش را به دیگران می بخشد.<ref> لسان العرب، ج1، ص803. </ref> و [[الله|خداوند]] را «وَهّاب» گویند، زیرا نعمتهای فراوانی را به بندگان می بخشد.<ref> لسان العرب، ج1، ص803.</ref> | |
| + | |||
| + | [[راغب اصفهانی]] مى گويد: لفظ «وهاب» از «هبه» گرفته شده و معنى اين است كه چيزى بدون عوض تمليك ديگرى كنى، چنانكه مى فرمايد: «{{متن قرآن|وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ...}}<ref>[[آیه 84 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۸۴.]]</ref>؛ اسحاق را به ابراهيم بخشيديم». و نيز مى فرمايد: «{{متن قرآن|اَلْحَمْدُ للّهِ الّذِى وَهَبَ لِى عَلَى الكِبَرِ إِسماعِيلَ وَ إِسْحاقَ...}}<ref>[[آیه 39 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۳۹.]]</ref>؛ سپاس خدا را كه در بزرگ سالى به من اسماعيل و اسحاق را بخشيد. | ||
| + | |||
| + | توضيح اين كه بخشش دو ركن دارد: 1. چيزى را كه مى بخشد، خود مالك آن باشد. 2. آن را بدون عوض ببخشد. | ||
| + | بنابراين، واهب و بخشاينده واقعى خداست و جز او بخشاينده اى نيست، زيرا او مالك جهان و آنچه در او است، و مالكيت ديگران در طول مالكيت او، و به تمليك او صورت مى گيرد. او است كه واقعاً بدون عوض مى بخشد، در حالى كه ديگران روى انگيزه ستايش در اين جهان يا به اميد پاداش در [[آخرت]] و يا لااقل ارضاى عاطفه درونى مى بخشند. | ||
| + | |||
| + | تجلّى اين اسم در زندگى ما اين است كه به دنيا دل نبنديم، و به شيوه دستور قرآن، مال را به ديگران ببخشيم. قرآن شيوه بخشش را چنين بيان كرده است: «{{متن قرآن|وَ الّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قِواماً}}<ref>[[آیه 67 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۷.]]</ref>؛ آنان كه اگر انفاق كنند، اسراف نمى ورزند و نه خسّت نشان مى دهند بلكه راهى ميان اين دو را مى گيرند.<ref>منشور جاوید، ج2 ص391.</ref> | ||
| − | + | ==پانویس== | |
| − | |||
| − | == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | مجمع البحرین | + | *[https://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=15#id390_p390 منشور جاوید، آیت‌الله جعفر سبحانی، ج2]. |
| − | + | *[[مجمع البحرین]]، فخرالدین طریحی، تهران، كتابفروشى مرتضوى، 1375 ش. | |
| − | لسان العرب | + | *[[لسان العرب]]، ابن منظور، بيروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414 ق. |
| − | + | {{قرآن}} | |
| + | [[رده:واژگان قرآنی]] | ||
[[رده:اسماء و صفات الهی]] | [[رده:اسماء و صفات الهی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶
«وَهّاب» یکی از اسماء الله الحسنی است، که در قرآن کریم سه بار به آن اشاره شده و در همه موارد وصف خدا قرار گرفته است، چنانكه مى فرمايد:
- «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ[۱]؛ خدایا ... رحمت خود را بر ما ارزانى دار، زيرا تو بخشاينده‌اى».
- «أَمْ عِنْدَهُمْ خَزائِنُ رَحْمَةِ رَبِّكَ الْعَزيزِ الْوَهَّابِ[۲]؛ آيا گنجينه هاى رحمت پروردگار توانا و بخشاينده ات نزد آنها است؟»!
- «قالَ رَبِّ اغْفِرْ لي وَ هَبْ لي مُلْكاً لا يَنْبَغي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ[۳]؛ براى من سلطنتى عطا كن که پس از من كسى شايسته آن نباشد، چرا كه تو بخشاينده‌اى.
معنای وهاب
«وَهّاب» صیغه مبالغه است از ریشه (وهب)[۴] و به معنای کسی است که زیاد اموالش را به دیگران می بخشد.[۵] و خداوند را «وَهّاب» گویند، زیرا نعمتهای فراوانی را به بندگان می بخشد.[۶]
راغب اصفهانی مى گويد: لفظ «وهاب» از «هبه» گرفته شده و معنى اين است كه چيزى بدون عوض تمليك ديگرى كنى، چنانكه مى فرمايد: «وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ...[۷]؛ اسحاق را به ابراهيم بخشيديم». و نيز مى فرمايد: «اَلْحَمْدُ للّهِ الّذِى وَهَبَ لِى عَلَى الكِبَرِ إِسماعِيلَ وَ إِسْحاقَ...[۸]؛ سپاس خدا را كه در بزرگ سالى به من اسماعيل و اسحاق را بخشيد.
توضيح اين كه بخشش دو ركن دارد: 1. چيزى را كه مى بخشد، خود مالك آن باشد. 2. آن را بدون عوض ببخشد. بنابراين، واهب و بخشاينده واقعى خداست و جز او بخشاينده اى نيست، زيرا او مالك جهان و آنچه در او است، و مالكيت ديگران در طول مالكيت او، و به تمليك او صورت مى گيرد. او است كه واقعاً بدون عوض مى بخشد، در حالى كه ديگران روى انگيزه ستايش در اين جهان يا به اميد پاداش در آخرت و يا لااقل ارضاى عاطفه درونى مى بخشند.
تجلّى اين اسم در زندگى ما اين است كه به دنيا دل نبنديم، و به شيوه دستور قرآن، مال را به ديگران ببخشيم. قرآن شيوه بخشش را چنين بيان كرده است: «وَ الّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قِواماً[۹]؛ آنان كه اگر انفاق كنند، اسراف نمى ورزند و نه خسّت نشان مى دهند بلكه راهى ميان اين دو را مى گيرند.[۱۰]
پانویس
- ↑ سوره آل عمران، آیه ۸.
- ↑ سوره ص، آیه ۹.
- ↑ همان، آیه ۳۵.
- ↑ مجمع البحرین، ج2، ص182.
- ↑ لسان العرب، ج1، ص803.
- ↑ لسان العرب، ج1، ص803.
- ↑ سوره انعام، آیه ۸۴.
- ↑ سوره ابراهیم، آیه ۳۹.
- ↑ سوره فرقان، آیه ۶۷.
- ↑ منشور جاوید، ج2 ص391.
منابع
- منشور جاوید، آیت‌الله جعفر سبحانی، ج2.
- مجمع البحرین، فخرالدین طریحی، تهران، كتابفروشى مرتضوى، 1375 ش.
- لسان العرب، ابن منظور، بيروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414 ق.
