یهود

يهود نام قوم حضرت موسی علیه‌السلام است. آنان از نسل حضرت يعقوب علیه‌السلام (ملقّب به اسرائیل) بودند، از این رو «بنی‌اسرائیل» نیز نامیده شده‌اند. قرآن کریم در موارد بسیاری از تاریخ و سیرۀ این قوم یاد کرده است.

مختصرى از تاريخ يهود

قوم یهود از نسل حضرت ابراهیم علیه السلام هستند و از طریق فرزندش اسحاق (ع) و نوه‌اش یعقوب (ع) — که لقب او «اسرائیل» (به معنای عبدالله) است — شکل گرفته است یهودیان از نسل حضرت يعقوب علیه‌السلام ملقّب به اسرائیل (به معنای بنده خدا) بودند، از این رو «بنی‌اسرائیل» نیز نامیده شده‌اند. وجه تسمیه «یهود» اختلاف است: برخی آن را به معنای «هدایت‌یافته» می‌دانند (به‌خاطر توبه قوم موسی از گوساله‌پرستی) و برخی دیگر آن را منسوب به «یهوذا»، فرزند چهارم حضرت یعقوب (ع) می‌دانند.

حضرت يعقوب فرزند اسحاق پسر حضرت ابراهیم علیه السلام است و از آنجا که جدش حضرت ابراهیم قبلا به کنعان (فلسطین) مهاجرت کرده بود. اسحاق و یعقوب از ابتدا در آنجا سکونت داشتند.

یعقوب علیه السلام دوازده پسر داشت كه با او در كنعان زندگى مى كردند، و پس از آنكه يكى از آن دوازده برادر يعنى حضرت يوسف (در پايان دوران پرماجراى خود) بر اريكه سلطنت مصر استوار گشت، به سال 1740 قبل از ميلاد، يازده برادر از كنعان به قصد تهيه آذوقه به مصر رفتند، و سرانجام در كنار برادر در آن سرزمين استقرار يافتند و جمعيتشان افزون گشت

زندگی گروه های اولیه مهاجران بنی اسرائیل در مصر با رونق زیادی همراه بود، اما در نسل های بعدی طبقه حاکم و مردم مصر با بنی اسرائیل که بیگانه به حساب می آمدند بد رفتار می کردند و آنها را به خدمت گرفته آزار و شکنجه می دادند تا اینکه موسى بن عمران علیه السلام به نبوت مبعوث گشت؛ و آنها را از دست فرعون نجات داده از مصر خارج نمود. پژوهشگران در مورد تاريخ خروج بنى اسرائيل به علت تناقض هایی که در تورات وجود دارد اختلاف دارند. برخی آن را در روزگار تحوتمس سوم ( 1490 - 1436 ق . م ) پنداشته‌اند. و كسانى ديگر بر بنياد گزارشى در سفر خروج ، آن را در روزگار رامسس دوم ( 1290 - 1224 ق . م ) شمرده‌اند.

موسی علیه السلام بنی اسرائیل را به سمت کنعان برد اما آنها حاضر نشدند وارد کنعان شوند و گفتند در آن قومی ستمگر هستند تو و پروردگارت بروید و با آنان بجنگید تا آنها بیرون روند. در نتیجه حدود چهل سال، که طی آن یک نسلشان از بین رفت، در صحرای سینا سرگردان بودند تا اینکه پس از وفات موسی، یوشع بن نون جانشین وی شد و بتدریج کنعان را فتح کرد.

برخی تاريخ سياسى قوم يهود را به هفت دوره تقسيم كرده اند:

• از حضرت ابراهيم تا حضرت موسى.

• از حضرت موسى تا شائول، دوره خلاصى بنى اسرائيل از عبوديت مصر و بعثت حضرت موسى در كوه سينا و چهل سال گردش قوم در صحرا.

• از شائول تا تقسيم مملكت يهود كه حدودا 120 سال و شامل دوران ترقى يهود تحت سلطنت حضرت داود و حضرت سليمان است.

• از تقسيم تا انتهاى تأليف عهد قديم (تورات) كه تقريبا 500 سال طول كشيد و شامل وفات سليمان نبی و انقراض سلطنت اسرائيل است.

• از مراجعت از اسيرى تا بعثت حضرت مسيح علیه السلام.

• از آمدن حضرت مسيح تا انهدام اورشلیم.

• از انهدام اورشليم به بعد كه يهودان در جهان پراكنده شدند.

يهود در قرآن و احاديث

آيات قرآن و نيز روايات درباره اين قوم، به تكرار آمده است كه اينك به شمارى از آنها اشاره مى شود:

• «وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَىٰ نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ ...؛ جهودان و مسيحيان گفتند ما به منزله فرزندان خدائيم و خداوند ما را دوست دارد».

بگو (اى محمد) اگر اين ادعا حقيقت دارد پس چرا (حسب كتب خودتان) شما را بر اثر معصيت عذاب مى كند؟ خير، شما نيز همانند ديگر افراد بشر مى باشيد.

• «لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا ...؛ سرسخت ترين مردم در دشمنى با مسلمانان جهودان و مشركان مى باشند».

• «وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ ...»؛ یهودیان گفتند عزیر (پيغمبر) فرزند خدا است».

• «وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَىٰ حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا ...؛ آنان (يهودان) را بيش از هر كس بر زندگى حريص مى يابى ...».

• «وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ ۚ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا ۘ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ ...؛ یهود گفتند دست خدا بسته است (و ديگر در جهان آفرينش تصرفى نكند)، بلکه دست خودشان بسته و لعنت خدا بر آنها باد بلكه دست خدا هميشه باز است ...».

در حدیثی از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) آمده كه هر آنكس مسلمانى را در معامله اى فريب دهد از ما (مسلمانان) بشمار نيايد و روز قيامت با يهود محشور گردد، چه آنان بيش از هر كس از خلق خدا در صدد فريب مسلمانان مى باشند.

از ام سلمه نقل است كه پیامبر (صلی الله علیه وآله) وصيت نمود پس از وفاتش یهودیان را از جزیرة العرب بيرون كنند.

يهود در مدينه

قرنها پيش از بعثت رسول گرامى اسلام، طوايفى از يهود در مدينه و حومه آن تا خيبر زندگى مى كردند، كه معروف ترين آنها قبايل «بنى قريظه» و «بنى نضير» و «بنى قينقاع» بودند.

یهودیان قبل از ظهور پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله، پیوسته از ظهور ایشان خبر می‌دادند و اخبار آن حضرت را پیوسته در مکه دنبال می‌کردند. اما پس از ظهور و بعثت پیامبر، راه عداوت و دشمنی در پیش گرفتند.

دلایل بسیاری برای این دشمنی برشمرده‌اند، از جمله اینکه: یهودیان به اصالت نژادی خود همیشه مغرور بوده‌ و می‌خواسته‌اند به همه مردم خاصه فقرا و ضعفا حکومت نمایند؛ و نیز تصور باطلی داشته‌اند که دین آسمانی فقط دین ایشان است و هیچ کس غیر از ایشان، حقی در رسالت و پیامبری ندارد؛ به علاوه، آنان مردمی بودند که تقوی نداشتند، سنگ‌دلی و بی‌رحمی و ارتکاب به گناه در همه کارهایشان به چشم می‌خورد. از این‌ رو دشمنیشان نسبت به پیامبر و مسلمانان عرب و عموم بشریت زیاد بود.

پيامبر (صلی الله علیه وآله) در آغاز هجرت و به محض ورود به شهر مدينه، طىّ عهدنامه اى با آنها پيمان حسن جوار و عدم تعرض و عدم مزاحمت بست و سران اين قبايل، عهدنامه را امضا نمودند، اما آنان به خوى تبهكارى و مفسده جوئى پيوسته، در پنهانى برخلاف مضمون عهدنامه به اذيت و آزار پيغمبر و مسلمانان مى پرداختند و مكرراً دشمنان اسلام را يارى مى دادند، تا اين كه در جنگ احزاب آشكارا به همكارى كفار قريش شتافته و عليه پيغمبر اسلام به نبرد برخاستند. اما سرانجام، قبایل یهود، یکی پس از دیگری‌ مغلوب سپاه اسلام شدند. ‌بسیاریشان کشته و بسیاری هم به سرزمین‌های دیگر کوچ کردند.

مطالب مرتبط

• بنی‌اسرائیل
• یهودیان حجاز در صدر اسلام

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن	(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن	آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن	تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی	تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
	دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن	تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن