صراط
كلمه «صِراط» به معنی راهِ، بيش از چهل مرتبه در قرآن کریم آمده و معمولا با صفت «مستقیم» همراه است، از جمله:
- «اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ»[۱].
- «مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»[۲].
- «إِنَّ رَبِّي عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»[۳].
- «وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ»[۴].
واژه «صِراط»، با «سين» و «صاد» هر دو خوانده شده و هر دو به يک معنى است (راه)، آن در اصل با «سين» است ولى گويند: با صاد افصح است كه صاد با طاء قريب المخرج است.[۵]
«صِراط» مطابق با برخی روایات، نام پُلی بر روی جهنم است که همه انسان‌ها در قیامت باید از آن عبور کنند و این پل از مو باریک‌تر و از لبه شمشیر تیزتر است.[۶] بر اساس برخی روایات، مؤمنان خالص در نهایت آسانی و به سرعت از آن می‌گذرند، برخی به دشواری می‌گذرند و سرانجام نجات می‌یابند، بعضی از مردم نیز به جهنم می‌افتند.
در بیان چیستی «صراط مستقیم» در روایات اهل بیت (علیهم السلام) آمده است: صراط، راه معرفت خداوند است و دو صراط وجود دارد: صراطی در دنیا و صراطی در آخرت؛ اما صراط دنیا امامی است که اطاعتش واجب است، هرکس او را در دنیا بشناسد و از هدایت او پیروی کند، از صراطی که پل دوزخ است -در آخرت-، عبور کند و هر کس او را در دنیا نشناسد، قدم او بر صراط آخرت می لغزد و در آتش دوزخ می غلطد.[۷]
همچنین در اخبار شیعه و سنی نيز وارد شده كه مصداق بارز و مراد از «صراط مستقيم»، حضرت محمد و آل او عليهم السلام است؛ چنانکه در «فرائد السمطين»، ابراهيم حموينى به اسناد خود از امام باقر عليه السّلام، فرمود: «نحن خيرة اللّه و نحن الطّريق الواضح و الصّراط المستقيم».[۸] و محدث حنبلى از بریده اسلمی از پيامبر اکرم صلّى اللّه عليه وآله نقل کرده: «الصّراط المستقيم هو صراط محمّد و آل محمّد عليهم السّلام».[۹]
پانویس
- ↑ سوره حمد، آیه ۶.
- ↑ سوره آل عمران، آیه ۱۰۱.
- ↑ سوره هود، آیه ۵۶.
- ↑ سوره یاسین، آیه ۶۱.
- ↑ تفسیر احسن الحدیث، سید علی‌اکبر قرشی.
- ↑ کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۱۲، ح۴۸۶.
- ↑ شیخ صدوق، معانی الأخبار، ص۲۸؛ بحرانی، تفسير برهان، ج۱، ص۵۰، ح۲۱.
- ↑ علامه امینی، الغدير، ج۲، ص۳۱۱.
- ↑ بحرانی، تفسير برهان، ج۱، ص۵۲، ح۳۹.
منابع
- تفسير اثنا عشرى، سید حسین شاه‌عبدالعظیمی، ج۱، ص۴۳.
| اعتقادات شیعه | |
| توحید | توحید ذاتی * توحید صفاتی * توحید افعالی * توحید در عبادت * بداء * اسماء و صفات الهی |
| عدل | قضا و قدر * اختیار * امر بین الامرین |
| نبوت | عصمت پیامبران * خاتمیت * وحی * اعجاز * عدم تحریف قرآن |
| امامت |
باورها: ضرورت وجود امام * عصمت امامان * اهل بیت * چهارده معصوم * ولایت تكوینی * علم غیب امامان * غیبت امام زمان (عج) * انتظار * رجعت * توسل * شفاعت * آخر الزمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله * امام علی(ع) * امام حسن(ع) * امام حسین(ع) * امام سجاد(ع) * امام باقر(ع) * امام صادق(ع) * امام کاظم(ع) * امام رضا(ع) * امام جواد(ع) * امام هادی(ع) * امام عسکری(ع) * امام مهدی(عج) |
| معاد | برزخ * معاد جسمانی * حشر * صراط * میزان * بهشت * جهنم |
