جلد (تازیانه): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
−
جلد به فتح جیم تازیانه زدن. جلدة یکبار زدن.
+
'''«جَلد»''' به معنای تازیانه زدن است و به تازیانه زدن «جَلْد» گفته می‌شود، بدان جهت که تازیانه به پوست بدن می‌رسد، یا بدان سبب که تازیانه از پوست ساخته می‌شده است.
  
−
و تازیانه، تابیده‌ای چرمی یا ریسمانی است که برای راندن چارپایان، تنبیه خطاکاران و مانند اینها از آن استفاده می‌شود و به آن شلاق و قَمچی نیز گفته می‌شود
+
== مفهوم‌شناسی ==
 +
«جِلد» (به كسر اول) یعنی پوست بدن انسان يا حيوان؛ و «جَلد» (به فتح اول) مصدر است به معنى تازيانه زدن. به عقيده [[شیخ طبرسی|شیخ طبرسى]] و [[راغب اصفهانی]] علّت اين تسميه آن است كه تازيانه به پوست بدن مى‏ رسد و شايد علت اين تسميه آن باشد كه تازيانه از پوست درست می شده است، على هذا «جلدة» به معنى دفعه و مرّه است یعنی یکبار زدن.<ref>قاموس قرآن، قرشی، ج۲، ص۴۲.</ref>
  
−
و به تازیانه زدن جَلْد گفته می‌شود بدان جهت که تازیانه به پوست بدن می‌رسد یا بدان سبب که تازیانه از پوست ساخته می‌شده است <ref> دائرة المعارف قرآن كريم، جلد 6، صفحه 81 </ref>
+
«جَلدة» و تازیانه، تابیده‌ای چرمی یا ریسمانی است که برای راندن چهارپایان، تنبیه خطاکاران و مانند اینها از آن استفاده می‌شود و به آن شلّاق نیز گفته می‌شود.<ref> دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۶، ص ۸۱. </ref>
  
−
در صریح [[قرآن]]، تازیانه زدن حدی شرعی است در دو معصیت یکی زنا که چون ثابت شود مرد و زن هر یک را صد تازیانه باید زد.
+
به تصریح [[قرآن]]، تازیانه زدن [[حدود‌‌‌‌|حدّی]] [[شرع|شرعی]] است در دو [[معصیت]]:
  
−
*«{{متن قرآن|الزَّانِيَةُ وَ الزَّانىِ فَاجْلِدُواْ كلُ‌َّ وَاحِدٍ مِّنهُْمَا مِاْئَةَ جَلْدَة}}»(سوره نور/آیه2)؛زن و مرد زنا کار هر یک را صد تازیانه بزنید.
+
* یکی «[[زنا]]» (بدون داشتن همسر) که چون ثابت شود، مرد و زن هر یک را صد تازیانه باید زد: {{متن قرآن|«الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ...}}<ref>[[آیه 2  سوره نور|سوره نور، آیه ۲.]]</ref>؛ زن و مرد زنا کار هر یک را صد تازیانه بزنید...».
−
 
+
* دوم «[[قذف|قَذف]]» است، یعنی [[تهمت]] زنا به مرد یا زن که حد آن هشتاد تازیانه است: {{متن قرآن|«وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا...}}<ref>[[آیه 4 سوره نور|سوره نور، آیه ۴.]]</ref>؛ کسانیکه زنان عفیفه را نسبت به زنا دهند و چهار گواه نیاورند آنان را هشتاد تازیانه بزنید...».
−
در فحشا زن را مقدم فرمود بر مرد.
 
−
 
 
−
دوم قذف یعنی تهمت زنا به مرد یا زن که حد آن هشتاد تازیانه است.
 
−
 
 
−
*«{{متن قرآن|وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثمُ‌َّ لَمْ يَأْتُواْ بِأَرْبَعَةِ شهَُدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَ لَا تَقْبَلُواْ لهَُمْ شهََادَةً أَبَدًا}}»(سوره نور/آیه4)؛ کسانیکه زنان عفیفه را نسبت بزنا دهند و چهار گواه نیاورند آنان را هشتاد تازیانه بزنید.  
 
−
 
 
−
در مذهب [[اهل بیت]] علیهم السلام حد نوشیدن مسکر نیز هشتاد تازیانه است و حد [[قواد]] هفتاد و پنج تازیانه و حد [[لواط]]  که دخول نکند صد تازیانه است علی المشهور و اگر دخول کند کشتن است و چون در قرآن صریح نیامده فقهای مذاهب دیگر اختلاف کرده اند و تفصیل آن را در کتب [[فقه]] باید طلب کرد.
 
  
 +
در مذهب [[اهل بیت]] علیهم السلام حد نوشیدن [[شراب خواری|مُسکر]] نیز هشتاد تازیانه است و حد «قَوّاد» هفتاد و پنج تازیانه و حد «[[لواط]]» که دخول نکند صد تازیانه است -علی المشهور- و اگر دخول کند کشتن است و چون در قرآن صریح نیامده، فقهای مذاهب دیگر اختلاف کرده اند و تفصیل آن را در کتب [[فقه]] باید طلب کرد.<ref>نثر طوبی، علامه شعرانی، ج ۱، ص ۱۳۳.</ref>
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
−
 
 
==منابع==
 
==منابع==
−
*علامه شعرانی، نثر طوبی:دائره المعارف لغات قرآن کریم، ج1، ص133
 
−
*دائرة المعارف قرآن كريم، جلد 6، صفحه 81
 
  
 +
*[[نثر طوبی]]، علامه شعرانی، ج۱، ص۱۳۳.
 +
*[[دائرة المعارف قرآن کریم (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶، ص۸۱.
 +
*[[قاموس قرآن (کتاب)|قاموس قرآن]]، علی‌اکبر قرشی، ج۲، ص۴۲.
 +
{{قرآن}}
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:احکام قضایی و جزایی]]
 
[[رده:احکام قضایی و جزایی]]
 +
[[رده:اصطلاحات فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰

«جَلد» به معنای تازیانه زدن است و به تازیانه زدن «جَلْد» گفته می‌شود، بدان جهت که تازیانه به پوست بدن می‌رسد، یا بدان سبب که تازیانه از پوست ساخته می‌شده است.

مفهوم‌شناسی

«جِلد» (به كسر اول) یعنی پوست بدن انسان يا حيوان؛ و «جَلد» (به فتح اول) مصدر است به معنى تازيانه زدن. به عقيده شیخ طبرسى و راغب اصفهانی علّت اين تسميه آن است كه تازيانه به پوست بدن مى‏ رسد و شايد علت اين تسميه آن باشد كه تازيانه از پوست درست می شده است، على هذا «جلدة» به معنى دفعه و مرّه است یعنی یکبار زدن.[۱]

«جَلدة» و تازیانه، تابیده‌ای چرمی یا ریسمانی است که برای راندن چهارپایان، تنبیه خطاکاران و مانند اینها از آن استفاده می‌شود و به آن شلّاق نیز گفته می‌شود.[۲]

به تصریح قرآن، تازیانه زدن حدّی شرعی است در دو معصیت:

  • یکی «زنا» (بدون داشتن همسر) که چون ثابت شود، مرد و زن هر یک را صد تازیانه باید زد: «الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ...[۳]؛ زن و مرد زنا کار هر یک را صد تازیانه بزنید...».
  • دوم «قَذف» است، یعنی تهمت زنا به مرد یا زن که حد آن هشتاد تازیانه است: «وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا...[۴]؛ کسانیکه زنان عفیفه را نسبت به زنا دهند و چهار گواه نیاورند آنان را هشتاد تازیانه بزنید...».

در مذهب اهل بیت علیهم السلام حد نوشیدن مُسکر نیز هشتاد تازیانه است و حد «قَوّاد» هفتاد و پنج تازیانه و حد «لواط» که دخول نکند صد تازیانه است -علی المشهور- و اگر دخول کند کشتن است و چون در قرآن صریح نیامده، فقهای مذاهب دیگر اختلاف کرده اند و تفصیل آن را در کتب فقه باید طلب کرد.[۵]

پانویس

  1. ↑ قاموس قرآن، قرشی، ج۲، ص۴۲.
  2. ↑ دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۶، ص ۸۱.
  3. ↑ سوره نور، آیه ۲.
  4. ↑ سوره نور، آیه ۴.
  5. ↑ نثر طوبی، علامه شعرانی، ج ۱، ص ۱۳۳.

منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه