سید محمدباقر موحد ابطحی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(فعالیت های اجتماعی و فرهنگی)
 
(۳۶ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
'''آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی''' (۱۳۰۵ ۱۳۹۲ ش) فقیه، رجالی، محدث و از محبان دلسوخته آقا [[بقیه الله]] عجل الله تعالی فرجه است. ایشان با بنیان نهادن مدرسه و مرکز پژوهشی «الامام المهدی» در [[قم]]، به گردآوری اخبار و احادیث اهل بیت علیهم السلام همت گماشته که ره آورد آن، انتشار ده ها کتاب ارزنده مانند الصحیفة السجادیة، الجامعة صحیفة الامام الرضا علیه السلام و. .. است.
+
'''«آیت‌الله سید محمدباقر موحد ابطحی»''' (۱۳۰۵-۱۳۹۲ ش)، فقیه، محدث و رجالی برجسته [[شیعه]] معاصر و از شاگردان آیت‌الله [[آيت الله ارباب|آقا رحیم ارباب]] بود. این عالم ربانی، منشأ خدمات اجتماعی و فرهنگی متعددی بود و نیز با بنیان نهادن مدرسه و مرکز پژوهشی «الامام المهدی» در [[قم]]، به گردآوری [[احادیث]] و اخبار [[اهل بیت]] علیهم‌السلام همت گماشت که ره‌آورد آن، انتشار ده‌ها کتاب ارزنده مانند «جامع الأخبار و الآثار عن النبی و الائمةالاطهار» است.
 
 
 
{{شناسنامه عالم
 
{{شناسنامه عالم
||نام کامل = سید محمدباقر موحد ابطحی
+
||نام کامل = سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
||تصویر= [[پرونده:MBMA.jpg|220px]]
+
||تصویر= [[پرونده:MBMA.jpg|۲۲۰px]]
 
||زادروز =  ۱۳۰۵ شمسی
 
||زادروز =  ۱۳۰۵ شمسی
 
|زادگاه = [[اصفهان]]
 
|زادگاه = [[اصفهان]]
 
|وفات =  ۱۳۹۲ شمسی
 
|وفات =  ۱۳۹۲ شمسی
|مدفن =  قم - حرم حضرت معصومه سلام الله علیها
+
|مدفن =  [[قم]]، حرم حضرت معصومه سلام الله علیها
|اساتید =  حضرات آیات: رحیم اربات، بروجردی، حجت کوه کمره ای و امام خمینی
+
|اساتید =  [[آيت الله ارباب|آقا رحیم ارباب]]، [[بروجردی، حسین|سید حسین بروجردی]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت حجت کوه‌کمره‌ای]]، [[سید احمد خوانساری]]،...
 
|شاگردان =  
 
|شاگردان =  
|آثار = فقه جامع الاحادیث، معجم اسناد روایات، رجال و حدیث، المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم در 10 جلد و ...
+
|آثار = المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم، الصحیفة السجادیة الجامعة، جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمةالاطهار، فقه جامع الاحادیث، معجم اسناد روایات، عوالم العلوم،...
 
}}
 
}}
  
==نسب==
+
==ولادت و نسب==
ابطحی شهرت سلسله ای از [[سادات]] رفیع الدرجات است و تیره های مختلفی هستند که در کاشان و [[تهران]] و قم و [[خراسان]] و سایر نقاط [[ایران]] و [[عراق]] سکونت دارند. بعضی از آنها حسینی و بعضی موسوی و برخی رضوی و یا علوی و غیره می باشند؛ ولی به این شهرت و صفت هویت خود را معروف ساخته اند.
+
سید محمدباقر ابطحی، در سال ۱۳۴۶ قمری (۲ اسفند ۱۳۰۶ شمسی) در شب دوم ماه مبارک [[رمضان]]، در خانواده ای از [[سادات]] جلیل القدر اهل علم و معرفت در [[اصفهان]] به دنیا آمد. پدرش، آیت الله حاج سید مرتضی موحد ابطحی از علمای اصفهان بود. جدّ مادری اش نیز آیت الله [[سید محمدتقی موسوی اصفهانی|سید محمدتقی موسوی فقیه احمدآبادی]]، نویسنده کتاب «[[مکیال المکارم]]» است.
 
 
یکی از این تیره ها ابطحی های [[اصفهان]] و خمینی شهرند که در آن سامان زندگی می کنند و تمامی با همبستگی و خویشاوندی دارند و در پشت سوم و چهارم الی دهم یکی می شوند.<ref>گنجینه دانشمندان : ج2.</ref>
 
 
 
==ولادت==
 
سید محمدباقر ابطحی فرزند آیت الله سید مرتضی ابطحی و سبط مرحوم آیت اللَّه متقی حاج سید محمدتقی فقیه احمدآبادی، در سال 1346 قمری، برابر با 2 اسفند 1306 شمسی در شب دوم ماه مبارک [[رمضان]]، در خانواده ای از سادات جلیل القدر اهل علم و معرفت در بیت علم و تقوا در [[اصفهان]] به دنیا آمد. پدرش، آیت الله حاج سید مرتضی موحد ابطحی از علمای اصفهان بود. جدّ مادری اش نیز آیت الله سید محمدتقی موسوی احمدآبادی، نویسنده کتاب [[مکیال المکارم]] است.
 
 
 
==تحصیلات==
 
===اصفهان===
 
سید محمدباقر مقدمات و دروس سطح، متون فقه و اصول را در [[مدرسه صدر بازار|مدرسه صدر]] اصفهان نزد والد ماجدش و اساتید مشهور اصفهان از جمله آیت اللَّه حاج آقا [[آيت الله ارباب|رحیم ارباب]] و آیت اللَّه حاج شیخ محمود مفید فراگرفته است.
 
 
 
===قم===
 
آیت الله سپس در 17 سالگی، در [[ربیع الاول]] سال 1365 ق مهاجرت به قم نمود و در مدرسه حجتیه اقامت و از دراسات و ابحاث مرحوم آیت اللَّه [[آيت الله حجت کوه کمره|حجت]] و نیز محضر و درس آیت اللَّه [[بروجردی، حسین|بروجردی]] حاضر شد و با این که در آن موقع سنش از بیست تجاوز نکرده بود، کاملا با ایراد و نقد و صحبت کردن در درس معظم له، جلب نظر ایشان را نموده و پاسخ می گرفت و کتاب قضاء و شهادات را در محضر آیت اللَّه حاج [[سید احمد خوانساری]] استفاده نمود.
 
 
 
===نجف===
 
وی در سال 1370 ق به حوزه علمیه نجف رفت و از محضر آیات عظام [[سید عبدالهادی شیرازی]]، [[سید محسن حکیم|حکیم]]، [[سید محمود حسینی شاهرودی|شاهرودی]] و [[خویی، ابوالقاسم|خوئی]] بهره مند شد،
 
 
 
===بازگشت به قم===
 
به علت گرمای طاقت فرسای نجف، مجبور به مراجعت به قم گردید. فقه، اصول، رجال، حدیث و تفسیر را از محضر آیات عظام معاصر خود؛ فلسفه، اسفار و شفاء را از فیلسوف بزرگ [[علامه طباطبائی]] و قانون [[ابن سینا|بوعلی]] را از والد ماجدش و علامه حاج میرزا محمد طبیب زاده فراگرفته و ضمناً به تدریس سطوح عالیه فقه و اصول پرداخت.
 
  
==اساتید==
+
ابطحی شهرت سلسله ای از سادات است و در کتاب «گنجینه دانشمندان» در تشریح این خاندان آمده است: این شجره طیبه، نسبشان به [[امام موسی کاظم علیه السلام|حضرت موسی بن جعفر]] علیهما السلام می رسد و از سادات جلیل القدر موسوی محسوب می شوند. سیادت این سلسلۀ جلیله مورد گواهی علمای بزرگ و مشاهیر سادات موسوی مانند صاحب [[روضات الجنات (کتاب)|روضات]] می باشد... .<ref>گنجینه دانشمندان، ج ۸، ص ۲۴۵ .</ref>
حضرات آِیات:
 
* [[آيت الله ارباب|ارباب]]
 
* [[سید محمد حجت کوه کمری|حجت کوه کمری]]
 
* [[سید عبدالهادی شیرازی]]
 
* [[سید محسن حکیم|حکیم]]
 
* [[سید محمود حسینی شاهرودی|شاهرودی]]
 
* [[خویی، ابوالقاسم|خوئی]]
 
* [[بروجردی، حسین|بروجردی]]
 
* [[امام خمینی]]
 
* [[سید احمد خوانساری]]
 
* [[گلپایگانی، محمدرضا|گلپایگانی]]
 
* علامه طباطبایی
 
  
==آثار==
+
==تحصیلات و استادان==
===کتاب===
+
سید محمدباقر، پس از يادگيری خواندن و نوشتن و آموختن [[صرف]] و [[نحو]] نزد پدر بزرگوارش وارد [[حوزه علمیه]] [[اصفهان]] شد.
1.المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم، تفسیر، عربی، 10 جلد
 
  
2.الصحیفة السجادیة الجامعة، دعا، عربی؛ (این کتاب دربردارنده 270 دعا و نیایش از امام سجاد علیه السلام است، در حالی که صحیفه سجادیه که از قبل موجود بودند، 54 دعا دارند)
+
وی اصول و لمعتين را در [[مدرسه صدر بازار|مدرسه صدر]] اصفهان نزد اساتيدی همچون پدر بزرگوارشان، سيد محمدباقر سدهی، آقا ضياء تجويدی، شیخ محمدحسن نجف آبادی و شیخ حبیب الله حبیب آبادی تلمذ کرد.
  
3.جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمه الاطهار، حدیث، عربی، 2 جلد؛ (در این کتاب، روایتهای ائمه معصومین علیه السلام در زمینه تفسیر قرآن، گرد آمده است)
+
[[سطوح حوزه|سطوح عالی حوزه]] را از محضر درس بزرگانی همچون مرحوم والدشان، [[آيت الله ارباب|آیت الله آقا رحیم ارباب]] و مرحوم طبیب زاده بهره علمی گرفت.
  
4.الصحیفة العلویة الجامعة، دعا، (700 دعا از امام علی علیه السلام)
+
[[منطق]] را نزد شیخ محمدرضا كلباسی، علوم طبيعی و [[ریاضی|رياضی]] را نزد آیت الله مجدالعلما نجفی و قسمتی از [[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]] را نزد فیلسوف بزرگ شیخ محمود مفید آموخت.
  
5.صحیفه فاطمه زهرا و چهار فرزندش، دعا، عربی، (دعاهای فاطمه زهرا سلام الله علیها و فرزندانش: امام حسن، امام حسین، امام باقر و امام کاظم علیه السلام)
+
در [[طب]]، کتاب شرح نفيسی و اسباب را نزد مرحوم والد گرانقدر خود و «[[القانون فی الطب (کتاب)|قانون]]» [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|بوعلی سینا]] را نزد مرحوم طبیب زاده تلمذ کرد و مدتی را نیز به فراگیری طب به صورت عملی نزد حكيم مشهور میرزا ابوالقاسم گوگردی مشغول بود.<ref>ایرنا: کد خبر: ۸۱۰۹۳۲۶۸.</ref>
  
6.صحیفه امام صادق علیه السلام، دعا، عربی، (1000 دعا از امام صادق علیه السلام)
+
سید محمدباقر ابطحی سپس در ۱۷ سالگی، در [[ربیع الاول]] سال ۱۳۶۵ ق. مهاجرت به [[قم]] نمود و در مدرسه حجتیه اقامت و از دراسات و ابحاث [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] مرحوم آیت اللَّه [[آيت الله حجت کوه کمره|سید محمد حجت کوه‌کمری]] و نیز محضر و درس آیت اللَّه [[بروجردی، حسین|سید حسین بروجردی]] حاضر شد و با این که در آن موقع سنش از بیست تجاوز نکرده بود، کاملا با ایراد و نقد و صحبت کردن در درس معظم له، جلب نظر ایشان را نموده و پاسخ می گرفت و کتاب قضاء و شهادات را در محضر آیت اللَّه [[سید احمد خوانساری]] استفاده نمود.
  
7.الصحیفة الرضویة الجامعة، دعا، عربی، (دعا و مناجاتهای امام رضا، امام جواد، امام هادی، امام عسکری و امام زمان علیه السلام)
+
همچنین وی در سال ۱۳۷۰ ق. به حوزه علمیه [[نجف]] رفت و از محضر آیات عظام [[سید عبدالهادی شیرازی]]، [[سید محسن حکیم|سید محسن حکیم]]، [[سید محمود حسینی شاهرودی|سید محمود شاهرودی]] و [[خویی، ابوالقاسم|سید ابوالقاسم خوئی]] بهره مند شد، اما بعد از مدتی به علت ناسازگاری آب و هوای نجف با وضعیت مزاجی و بیمار شدن وی به توصیه فقیه و عارف وارسته آیت الله [[سید جمال الدین گلپایگانی|سید جمال الدين گلپایگانی]] به [[قم]] مراجعت کرد.
  
8.الدرر اللاّمعة فی احادیث الجامعة، حدیث و رجال، عربی، (این کتاب، مقدمه ای بر کتاب جامع الاحادیث الشیعه نوشته آیت الله العظمی بروجردی است)
+
آیت الله ابطحی بعد از ورود مجدد به قم، [[تفسیر]]، [[فلسفه]]، [[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]] و [[الشفاء (کتاب)|شفاء]] را از فیلسوف بزرگ [[علامه طباطبائی]] بهره علمی گرفته و به مقام منيع [[اجتهاد]] و استنباط نايل شد.
  
9.عوالم العلوم، عربی
+
==آثار و تألیفات==
 +
استاد موحد ابطحی، با تشكيل گروهی از محققین فعال در مؤسسه تحقيقاتی "الامام المهدی علیه السلام" به اقدامی گسترده در امر تألیف، تحقیق و نشر آثار [[اهل بیت]] علیهم السلام پرداخت که تاکنون بیش از يكصد عنوان کتاب از تالیفات و تحقیقات معظم له تقدیم محققان و پژوهشگران علوم اهل بیت علیهم السلام شده است.
 +
[[پرونده:Akhbar.jpg|thumb|left|جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمه الاطهار علیهم السلام - یکی از آثار آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی]]
 +
===کتاب‌ها===
  
10.فقه جامع الاحادیث، حدیث، عربی، (موضوع این کتاب، تفسیر، دلالت احادیث و بررسی تعارض و رفع آنها است)
+
# المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم، در ۱۰ جلد
 
+
# الصحیفة السجادیة الجامعة<ref>این کتاب دربردارنده ۲۷۰ دعا و نیایش از امام سجاد علیه السلام است، در حالی که صحیفه سجادیه که از قبل موجود بودند، ۵۴ دعا دارند</ref>
11.معجم اسناد روایات، رجال و حدیث، عربی
+
# جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمة الاطهار علیهم السلام، در ۲ جلد<ref>در این کتاب، روایتهای ائمه معصومین علیه السلام در زمینه تفسیر قرآن، گرد آمده است</ref>
 +
# الصحیفة العلویة الجامعة<ref>۷۰۰ دعا از امام علی علیه السلام</ref>
 +
# صحیفه [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه زهرا]] و چهار فرزندش<ref>دعاهای فاطمه زهرا سلام الله علیها و فرزندانش: امام حسن، امام حسین، امام باقر و امام کاظم علیه السلام</ref>
 +
# صحیفه [[امام صادق]] علیه السلام<ref>هزار دعا از امام صادق علیه السلام</ref>
 +
# الصحیفة الرضویة الجامعة<ref>دعا و مناجاتهای امام رضا، امام جواد، امام هادی، امام عسکری و امام زمان علیهم السلام</ref>
 +
# الدُرر اللامعة فی احادیث الجامعة<ref>این کتاب، مقدمه ای بر کتاب جامع الاحادیث الشیعه نوشته آیت الله العظمی بروجردی است</ref>
 +
# عوالم العلوم
 +
# فقه جامع الاحادیث<ref>موضوع این کتاب، تفسیر، دلالت احادیث و بررسی تعارض و رفع آنها است</ref>
 +
# معجم اسناد روایات.
  
 
===مقالات:===
 
===مقالات:===
  
1.بررسی بعد سیاسی حج
+
# بررسی بعد سیاسی [[حج]]
 
+
# اهمیت خانه خدا و کیفیت اداره حرمین شریفین
2.اهمیت خانه خدا و کیفیت اداره حرمین شریفین
+
# علل جلوگیری آل سعود از حج حجّاج [[ایران|ایرانی]] از ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۹ ه
 
+
# برائت از مشرکین در حج
3.علل جلوگیری آل سعود از حج حجاج ایرانی از 1367 تا 1369ه. ش
+
# گفتاری پیرامون اهمیت [[عید فطر]] و [[عید قربان]]
 
 
4.برائت از مشرکین در حج
 
 
 
5.گفتاری پیرامون اهمیت عید فطر و قربان
 
 
 
خدمات، فعالیت ها و مدیریت ها
 
1. سرپرست مرکز پژوهشی و مدرسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، قم.
 
 
 
2.تبلیغ، اقلیدِ فارس
 
 
 
3.اعزام مبلغ، اقلید، سرحد و چهاردانگه
 
 
 
4.مناظره با «بن باز»، امام جماعت وهابی مسجدالحرام، مکه
 
 
 
5.بنیان نهادن مدرسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، قم
 
 
 
6.ساخت درمانگاه ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
 
 
 
7.ساخت بیمارستان ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
 
 
 
8.ساخت مساجد فراوان، اقلید و چهاردانگه
 
 
 
9.ساخت هنرستان صنعتی، اقلید فارس
 
 
 
10.ساخت کارگاه های قالی بافی، اقلید فارس
 
  
11.ساخت پایگاه بزرگ امام رضا علیه السلام، اصفهان
+
==فعالیت‌ها و خدمات فرهنگی==
 +
آیت الله موحد ابطحی سال هاي متمادی به تدريس [[سطوح حوزه|سطوح]] عاليه و خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] در [[حوزه علميه قم]] پرداخت و شاگردانی را پروراند.  
  
12.همکاری در احداث لوله کشی آب، مازندران
+
همچنین ایشان با تصمیم قطعی، تمام اوقات خود را مصروف احيای مصادر اولیه و تألیف جامعی بزرگ که شامل آثار [[اهل بیت]]، معارف، [[تفسير]]، [[فقه]]، احوال انبیاء و [[ائمه]] طاهرين، [[عقاید]]، [[اخلاق]]، [[آداب و سنن اسلامی|آداب]] و غیره با حفظ اتحاد روایات با تمام مصادر و جوامع [[حدیث]] چون [[بحارالانوار]] و [[وسائل الشيعه]] و [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|تفسير برهان]]، قرار داد و با این هدف الهی، مدرسه مؤسسه تحقيقاتی "الامام المهدی علیه السلام" را در سال ۱۳۵۶ شمسی در [[قم]] احداث کرد.
  
13.همکاری در ساخت کارخانه قند، اقلید فارس
+
یکی از ویژگی‌های بارز مرحوم آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی، رابطه عاشقانه‌ای بود که ایشان با [[امام زمان]] علیه السلام داشتند، به گونه ­ای که به گفته خود ایشان، [[دعا]] و نوشتن عرض حال خدمت حضرت بقیه الله الاعظم علیه السلام در عصرهای [[جمعه]]، در شصت سال آخر عمر ایشان ترک نشد. ایشان توفیقات خود را در عرصه‌های مختلف علمی و اجتماعی ناشی از این توسلات می‌دانستند و به موارد خاصی در این زمینه اشاره می‌کردند.[[پرونده:SME.jpg|thumb|left|امامزاده سيد محمد بن عبيدالله بن حسن بن عبيدالله بن [[حضرت عباس علیه السلام|ابی الفضل العباس]] علیه‌السلام، در اقلید فارس]]از جمله [[باقیات الصالحات]] و خدمات فرهنگی و اجتماعی ایشان به این شرح است:
  
14.بازسازی امامزاده سید محمد، اقلید فارس
+
* تبلیغ و اعزام مبلغ در اقلید، سرحد و چهاردانگه
 +
* مناظره با «[[عبدالعزیز بن باز]]»، امام جماعت [[وهابیت|وهابی]] [[مسجدالحرام]]، در [[مکه]]
 +
* بنیان نهادن مدرسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، [[قم]]
 +
* ساخت درمانگاه ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
 +
* ساخت بیمارستان ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
 +
* ساخت مساجد فراوان در اقلید و چهاردانگه
 +
* ساخت هنرستان صنعتی، اقلید فارس
 +
* ساخت کارگاه های قالی بافی، اقلید فارس
 +
* ساخت پایگاه بزرگ [[امام رضا]] علیه السلام، [[اصفهان]]
 +
* همکاری در احداث لوله کشی آب، مازندران
 +
* همکاری در ساخت کارخانه قند، اقلید فارس
 +
* بازسازی امامزاده سيد محمد بن عبيدالله بن حسن بن عبيدالله بن [[حضرت عباس علیه السلام|ابی الفضل العباس]] علیه‌السلام، اقلید فارس
 +
* طرح نقشه [[مسجد جمکران]]، قم
  
15.طرح نقشه مسجد جمکران، قم
+
==وفات==
 +
روح بلند و ملکوتی مرحوم آیت الله سید محمدباقر ابطحی همزمان با ایام شهادت [[حضرت فاطمه معصومه علیها السلام|حضرت فاطمه معصومه]] سلام الله علیها در سال ۱۳۹۲ شمسی به ملکوت اعلی پیوست. پیکر مطهر این عالم ربانی، در روز [[جمعه]] به سمت حرم مطهر [[تشییع جنازه|تشييع]] شد و پس از اقامه [[نماز میت|نماز]] توسط آیت الله [[حسین وحید خراسانی|وحید خراسانی]]، در [[حرم حضرت معصومه عليها السلام|حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه]] سلام الله علیها به خاک سپرده شد.
  
==باقیات الصالحات==
+
==منابع==
1- مدرسه الامام المهدی علیه السلام در قم
 
 
 
2- مدرسه علمی در شهرستان اقلید
 
 
 
3- مساجد بسیاری در منطقه وسیع اقلید و سرحد چهاردانگه ییلاق تمام عشایر فارس
 
 
 
4- مراکز تبلیغ در شهرستان اقلید و سرحد چهاردانگه
 
 
 
5- درمانگاه ولی عصر علیه السلام در حومه اقلید
 
 
 
6- بیمارستان ولی عصر علیه السلام در شهرستان اقلید.
 
 
 
==رحلت==
 
روح بلند و ملکوتي اين عالم رباني همزمان با ايام شهادت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در سال 1392 هجری شمسی به ملکوت اعلي پيوست. پيکر مطهر  مرحوم آيت الله، در روز جمعه به سمت حرم مطهر کريمه اهل بيت  تشييع شد.
 
 
 
حضرت آيت الله العظمي وحيد خراساني بر پيکر پاک و مطهر اين فقيه مجاهد نماز خواندند و سرانجام جنازه اين فقيد سعيد در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.
 
  
 +
*گنجينه دانشمندان، محمد شریف رازی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ‎‎‎‎‎‎۱۳۵۲.
 +
*خبرگزاری جمهوری اسلامی.
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
سطر ۱۳۸: سطر ۹۲:
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
<gallery mode="packed" heights="170">
 
<gallery mode="packed" heights="170">
پرونده:موحد (7).jpg|alt=آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی به همراه برادر|از راست: سید محمدعلی موحد ابطحی، سید محمدباقر موحد ابطحی و سید محمدعلی روضاتی
+
پرونده:موحد0 (7).jpg|alt=سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی در جوانی و در کنار پدر|سید مرتضی موحد ابطحی موسوی و سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (7).jpg|alt=آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی به همراه برادر|از راست: سید محمدعلی موحد ابطحی موسوی، سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی و [[سید محمدعلی روضاتی|سید محمدعلی روضاتیان]]
 +
پرونده:موحد (10).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی در جوانی
 +
پرونده:موحد0 (2).jpg|از راست: [[سید احمد فقیه امامی]]، ناشناس و سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (4).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد0 (5).jpg|alt=خانواده موحد ابطحی موسوی|نشسته از راست: سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی، سید مرتضی موحد ابطحی موسوی و محمدعلی موحد ابطحی موسوی - ایستاده از راست: سید حسین موحد ابطحی موسوی، [[سید حجت موحد ابطحی|سید مهدی (حجت) موحد ابطحی موسوی]]، سید علی موحد ابطحی موسوی، سید رضا موحد ابطحی موسوی و سید حسن موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (8).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (2).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی به همراه مردم در راهپیمایی انقلاب در اقلید امام زمان علیه السام
 +
پرونده:موحد (5).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:امامی (5).jpg|از راست: قمی، سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی، [[سید حسن فقیه امامی]]، [[حسن صافی اصفهانی]]، مهدی مظاهری و سید مجتبی میردامادی
 +
پرونده:موحد (9).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:ح م ا (3).jpg|از راست: سید مهدی (حجت) موحد ابطحی موسوی، [[سید حسن فقیه امامی]] و سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (1).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد0 (1).jpg|سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (6).jpg|تتشییع پیکر سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
 +
پرونده:موحد (3).jpg|اقامه نماز میت سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی توسط [[حسین وحید خراسانی]] در [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه سلام الله علیها]]
 
</gallery>
 
</gallery>
 
+
[[رده:علمای معاصر|موحد ابطحی موسوی،سید محمدباقر]]
[[رده:علمای معاصر|موحد ابطحی،سید محمدباقر]]
+
[[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:مجتهدین]]
 +
[[رده:فقیهان]][[رده:محدثان]]
 +
[[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۲

«آیت‌الله سید محمدباقر موحد ابطحی» (۱۳۰۵-۱۳۹۲ ش)، فقیه، محدث و رجالی برجسته شیعه معاصر و از شاگردان آیت‌الله آقا رحیم ارباب بود. این عالم ربانی، منشأ خدمات اجتماعی و فرهنگی متعددی بود و نیز با بنیان نهادن مدرسه و مرکز پژوهشی «الامام المهدی» در قم، به گردآوری احادیث و اخبار اهل بیت علیهم‌السلام همت گماشت که ره‌آورد آن، انتشار ده‌ها کتاب ارزنده مانند «جامع الأخبار و الآثار عن النبی و الائمةالاطهار» است.

۲۲۰px
نام کامل سید محمدباقر موحد ابطحی موسوی
زادروز ۱۳۰۵ شمسی
زادگاه اصفهان
وفات ۱۳۹۲ شمسی
مدفن قم، حرم حضرت معصومه سلام الله علیها

Line.png

اساتید

آقا رحیم ارباب، سید حسین بروجردی، سید محمد حجت حجت کوه‌کمره‌ای، سید احمد خوانساری،...


آثار

المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم، الصحیفة السجادیة الجامعة، جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمةالاطهار، فقه جامع الاحادیث، معجم اسناد روایات، عوالم العلوم،...


ولادت و نسب

سید محمدباقر ابطحی، در سال ۱۳۴۶ قمری (۲ اسفند ۱۳۰۶ شمسی) در شب دوم ماه مبارک رمضان، در خانواده ای از سادات جلیل القدر اهل علم و معرفت در اصفهان به دنیا آمد. پدرش، آیت الله حاج سید مرتضی موحد ابطحی از علمای اصفهان بود. جدّ مادری اش نیز آیت الله سید محمدتقی موسوی فقیه احمدآبادی، نویسنده کتاب «مکیال المکارم» است.

ابطحی شهرت سلسله ای از سادات است و در کتاب «گنجینه دانشمندان» در تشریح این خاندان آمده است: این شجره طیبه، نسبشان به حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام می رسد و از سادات جلیل القدر موسوی محسوب می شوند. سیادت این سلسلۀ جلیله مورد گواهی علمای بزرگ و مشاهیر سادات موسوی مانند صاحب روضات می باشد... .[۱]

تحصیلات و استادان

سید محمدباقر، پس از يادگيری خواندن و نوشتن و آموختن صرف و نحو نزد پدر بزرگوارش وارد حوزه علمیه اصفهان شد.

وی اصول و لمعتين را در مدرسه صدر اصفهان نزد اساتيدی همچون پدر بزرگوارشان، سيد محمدباقر سدهی، آقا ضياء تجويدی، شیخ محمدحسن نجف آبادی و شیخ حبیب الله حبیب آبادی تلمذ کرد.

سطوح عالی حوزه را از محضر درس بزرگانی همچون مرحوم والدشان، آیت الله آقا رحیم ارباب و مرحوم طبیب زاده بهره علمی گرفت.

منطق را نزد شیخ محمدرضا كلباسی، علوم طبيعی و رياضی را نزد آیت الله مجدالعلما نجفی و قسمتی از اسفار را نزد فیلسوف بزرگ شیخ محمود مفید آموخت.

در طب، کتاب شرح نفيسی و اسباب را نزد مرحوم والد گرانقدر خود و «قانون» بوعلی سینا را نزد مرحوم طبیب زاده تلمذ کرد و مدتی را نیز به فراگیری طب به صورت عملی نزد حكيم مشهور میرزا ابوالقاسم گوگردی مشغول بود.[۲]

سید محمدباقر ابطحی سپس در ۱۷ سالگی، در ربیع الاول سال ۱۳۶۵ ق. مهاجرت به قم نمود و در مدرسه حجتیه اقامت و از دراسات و ابحاث فقه و اصول مرحوم آیت اللَّه سید محمد حجت کوه‌کمری و نیز محضر و درس آیت اللَّه سید حسین بروجردی حاضر شد و با این که در آن موقع سنش از بیست تجاوز نکرده بود، کاملا با ایراد و نقد و صحبت کردن در درس معظم له، جلب نظر ایشان را نموده و پاسخ می گرفت و کتاب قضاء و شهادات را در محضر آیت اللَّه سید احمد خوانساری استفاده نمود.

همچنین وی در سال ۱۳۷۰ ق. به حوزه علمیه نجف رفت و از محضر آیات عظام سید عبدالهادی شیرازی، سید محسن حکیم، سید محمود شاهرودی و سید ابوالقاسم خوئی بهره مند شد، اما بعد از مدتی به علت ناسازگاری آب و هوای نجف با وضعیت مزاجی و بیمار شدن وی به توصیه فقیه و عارف وارسته آیت الله سید جمال الدين گلپایگانی به قم مراجعت کرد.

آیت الله ابطحی بعد از ورود مجدد به قم، تفسیر، فلسفه، اسفار و شفاء را از فیلسوف بزرگ علامه طباطبائی بهره علمی گرفته و به مقام منيع اجتهاد و استنباط نايل شد.

آثار و تألیفات

استاد موحد ابطحی، با تشكيل گروهی از محققین فعال در مؤسسه تحقيقاتی "الامام المهدی علیه السلام" به اقدامی گسترده در امر تألیف، تحقیق و نشر آثار اهل بیت علیهم السلام پرداخت که تاکنون بیش از يكصد عنوان کتاب از تالیفات و تحقیقات معظم له تقدیم محققان و پژوهشگران علوم اهل بیت علیهم السلام شده است.

جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمه الاطهار علیهم السلام - یکی از آثار آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی

کتاب‌ها

  1. المدخل الی تفسیر الموضوعی للقرآن کریم، در ۱۰ جلد
  2. الصحیفة السجادیة الجامعة[۳]
  3. جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمة الاطهار علیهم السلام، در ۲ جلد[۴]
  4. الصحیفة العلویة الجامعة[۵]
  5. صحیفه فاطمه زهرا و چهار فرزندش[۶]
  6. صحیفه امام صادق علیه السلام[۷]
  7. الصحیفة الرضویة الجامعة[۸]
  8. الدُرر اللامعة فی احادیث الجامعة[۹]
  9. عوالم العلوم
  10. فقه جامع الاحادیث[۱۰]
  11. معجم اسناد روایات.

مقالات:

  1. بررسی بعد سیاسی حج
  2. اهمیت خانه خدا و کیفیت اداره حرمین شریفین
  3. علل جلوگیری آل سعود از حج حجّاج ایرانی از ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۹ ه.ش
  4. برائت از مشرکین در حج
  5. گفتاری پیرامون اهمیت عید فطر و عید قربان

فعالیت‌ها و خدمات فرهنگی

آیت الله موحد ابطحی سال هاي متمادی به تدريس سطوح عاليه و خارج فقه و اصول در حوزه علميه قم پرداخت و شاگردانی را پروراند.

همچنین ایشان با تصمیم قطعی، تمام اوقات خود را مصروف احيای مصادر اولیه و تألیف جامعی بزرگ که شامل آثار اهل بیت، معارف، تفسير، فقه، احوال انبیاء و ائمه طاهرين، عقاید، اخلاق، آداب و غیره با حفظ اتحاد روایات با تمام مصادر و جوامع حدیث چون بحارالانوار و وسائل الشيعه و تفسير برهان، قرار داد و با این هدف الهی، مدرسه مؤسسه تحقيقاتی "الامام المهدی علیه السلام" را در سال ۱۳۵۶ شمسی در قم احداث کرد.

یکی از ویژگی‌های بارز مرحوم آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی، رابطه عاشقانه‌ای بود که ایشان با امام زمان علیه السلام داشتند، به گونه ­ای که به گفته خود ایشان، دعا و نوشتن عرض حال خدمت حضرت بقیه الله الاعظم علیه السلام در عصرهای جمعه، در شصت سال آخر عمر ایشان ترک نشد. ایشان توفیقات خود را در عرصه‌های مختلف علمی و اجتماعی ناشی از این توسلات می‌دانستند و به موارد خاصی در این زمینه اشاره می‌کردند.

امامزاده سيد محمد بن عبيدالله بن حسن بن عبيدالله بن ابی الفضل العباس علیه‌السلام، در اقلید فارس

از جمله باقیات الصالحات و خدمات فرهنگی و اجتماعی ایشان به این شرح است:

  • تبلیغ و اعزام مبلغ در اقلید، سرحد و چهاردانگه
  • مناظره با «عبدالعزیز بن باز»، امام جماعت وهابی مسجدالحرام، در مکه
  • بنیان نهادن مدرسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، قم
  • ساخت درمانگاه ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
  • ساخت بیمارستان ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، اقلید فارس
  • ساخت مساجد فراوان در اقلید و چهاردانگه
  • ساخت هنرستان صنعتی، اقلید فارس
  • ساخت کارگاه های قالی بافی، اقلید فارس
  • ساخت پایگاه بزرگ امام رضا علیه السلام، اصفهان
  • همکاری در احداث لوله کشی آب، مازندران
  • همکاری در ساخت کارخانه قند، اقلید فارس
  • بازسازی امامزاده سيد محمد بن عبيدالله بن حسن بن عبيدالله بن ابی الفضل العباس علیه‌السلام، اقلید فارس
  • طرح نقشه مسجد جمکران، قم

وفات

روح بلند و ملکوتی مرحوم آیت الله سید محمدباقر ابطحی همزمان با ایام شهادت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در سال ۱۳۹۲ شمسی به ملکوت اعلی پیوست. پیکر مطهر این عالم ربانی، در روز جمعه به سمت حرم مطهر تشييع شد و پس از اقامه نماز توسط آیت الله وحید خراسانی، در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.

منابع

  • گنجينه دانشمندان، محمد شریف رازی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ‎‎‎‎‎‎۱۳۵۲.
  • خبرگزاری جمهوری اسلامی.

پانویس

  1. گنجینه دانشمندان، ج ۸، ص ۲۴۵ .
  2. ایرنا: کد خبر: ۸۱۰۹۳۲۶۸.
  3. این کتاب دربردارنده ۲۷۰ دعا و نیایش از امام سجاد علیه السلام است، در حالی که صحیفه سجادیه که از قبل موجود بودند، ۵۴ دعا دارند
  4. در این کتاب، روایتهای ائمه معصومین علیه السلام در زمینه تفسیر قرآن، گرد آمده است
  5. ۷۰۰ دعا از امام علی علیه السلام
  6. دعاهای فاطمه زهرا سلام الله علیها و فرزندانش: امام حسن، امام حسین، امام باقر و امام کاظم علیه السلام
  7. هزار دعا از امام صادق علیه السلام
  8. دعا و مناجاتهای امام رضا، امام جواد، امام هادی، امام عسکری و امام زمان علیهم السلام
  9. این کتاب، مقدمه ای بر کتاب جامع الاحادیث الشیعه نوشته آیت الله العظمی بروجردی است
  10. موضوع این کتاب، تفسیر، دلالت احادیث و بررسی تعارض و رفع آنها است


آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه