سر الصلوة؛ معراج السالکین و صلوة العارفین (کتاب): تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | {{مشخصات کتاب | |
| − | |||
|عنوان= | |عنوان= | ||
| − | |تصویر=[[پرونده:معراج السالکین.jpg| | + | |تصویر=[[پرونده:معراج السالکین.jpg|۲۴۰px|وسط]] |
|نویسنده=روح الله موسوی خمینی | |نویسنده=روح الله موسوی خمینی | ||
| سطر ۱۲: | سطر ۱۱: | ||
|زبان=فارسی | |زبان=فارسی | ||
| − | |تعداد جلد= | + | |تعداد جلد=۱ |
|عنوان افزوده1= | |عنوان افزوده1= | ||
| سطر ۲۲: | سطر ۲۱: | ||
|افزوده2= | |افزوده2= | ||
| − | |لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/34780/ | + | |لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/34780/ سرّ الصلاة] |
}} | }} | ||
| − | + | '''«سرّ الصلوة؛ معراج السالکین و صلوة العارفین»''' تألیف [[امام خمینی|سید روحالله موسوی خمینی]] (م ۱۳۶۸ ش)، کتابی [[اخلاق|اخلاقى]] و [[عرفان|عرفانی]] پیرامون اسرار [[نماز]] است. انگيزه تأليف اين اثر، شرح برخى از مقامات روحى اولياى خدا در سلوک روحانى و معراج ايمانى نماز بیان شده است. | |
| − | امام | + | ==مؤلف== |
| − | + | [[امام خمینی|سید روح الله الموسوى الخمینى]] معروف به «امام خمینى» (۱۳۶۸-۱۲۸۱ ش)، [[فقیه]]، عارف، مرجع تقلید و بنیانگذار جمهوری اسلامی [[ایران]] بود. | |
| − | == | + | او از علمای بزرگی چون [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائرى]]، [[سید ابوالحسن رفیعی قزوینی|سید ابوالحسن رفیعى قزوینى]]، [[محمدعلی شاه آبادی]] و [[میرزا جواد آقا ملکی تبریزی|میرزا جواد ملکى تبریزى]] بهره برد و خود شاگردان برجسته ای مانند [[مرتضی مطهری]]، [[شهید بهشتی|شهید بهشتى]]، [[محمد فاضل لنکرانی|فاضل لنکرانى]]، [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازى]] و [[سید علی حسینی خامنه ای|سید علی خامنهای]] پرورش داد. |
| + | |||
| + | امام خمینی از سال ۱۳۴۱ شمسی به دنبال تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی به مبارزه و مخالفت علنی با رژیم پهلوی اقدام نمود و در سال ۱۳۵۷ به رهبری ایشان، رژیم پهلوی سرکوب و انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید. | ||
| + | |||
| + | از ایشان آثار متعددی در [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]]، [[عرفان]] و [[اخلاق]] برجای مانده است، از جمله: [[مناهج الوصول الی علم الاصول]]، [[انوار الهدایه (کتاب)|انوار الهدایة فى التعلیقة على الکفایة]]، [[المکاسب المحرمه (کتاب)|المکاسب المحرمه]]، مصباح الهدایة الى الخلافة والولایة، کشف الاسرار، ولایت فقیه و '''سرّ الصلاة'''. | ||
| + | |||
| + | ==معرفی کتاب== | ||
| + | «سرّ الصلوة (معراج السالكين و صلوة العارفين)» از آثار [[اخلاق|اخلاقى]] و [[عرفان|عرفانى]] مرحوم [[امام خمينى]] براى نخبگان -و نه همگان- است كه نویسنده در آن، برخى از اسرار و حكمتهاى معنوى [[نماز]] را شرح داده و در ضمن، تفسيرى مختصر براى [[سوره حمد]] ذكر كرده است. ايشان نگارش كتاب حاضر را در تاريخ ۱۹ خرداد ۱۳۱۸ شمسی در ۳۸ سالگى به پايان برده است. | ||
| + | |||
| + | نام اصلى كتاب -چنانكه بر نسخه اصل دستخط ثبت شده است- «معراج السالكين و صلوة العارفين» است، اما امام خمینی از اين كتاب بارها با عنوان «سرّ الصلوة» ياد كردهاند و در فهرستى كه از آثار خويش براى مرحوم [[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] ذكر نمودهاند آن را «سرّ الصلوة على لسان العرفاء» ناميدهاند. به همين جهت «مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى» نام «سرّ الصلوة، معراج السالكين و صلوة العارفين» را براى آن اختيار نموده است. | ||
| + | |||
| + | ازآنجاکه کتاب شریف «سرّ الصلوة» از لحاظ عبارت و نگارش، سنگين و هم از لحاظ عمق مطلب عرفانى و حقائق كشفى آن، مغلق بوده است، برای عموم طالبان حقایق دینی قابل استفاده نبوده، بدینخاطر در راستای عمومیسازی آثار و افکار [[امام خمینی]]، برخی شرحی فارسی و گویا بر آن بنگارند. از جمله، «معراج عارفان» اثر علی زمانی قمشهای است، که شرح و تحریری جدید از «سر الصلوة» امام خمینی می باشد. شارح در سبب نگارش این شرح مینویسد: «کتاب سر الصلوة (معراج السالكين و صلاة العارفين)، از گنجینههای نفیس و ارزشمند عرفانی است که پیرامون برترین عبادتها یعنی نماز – ستون دین - از خامه مبارک امام خمینی(ره) با رویکردی عالمانه و عارفانه...، اما رازمند که در یک سلسله عبارات چونان رشتهای از در و جواهر بههمپیوسته، به نگارش آمده است. رازمندی آن سبب شد که مؤسسه محترم تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(ره) از حقیر بخواهد شرحی با زبان و بیان سادهتر بر آن بنگارم.» | ||
| + | |||
| + | ==محتوای کتاب== | ||
| − | + | کتاب «سرّ الصلوة» از یک مقدمه، دو مقاله و یک خاتمه تنظیم شده است. مقدّمه آن از ديدگاهى [[اخلاق|اخلاقى]] و [[عرفان|عرفانى]]، مباحثى چون مدارج [[انسان]] و جايگاه و مراتب [[نماز]]، ويژگى نماز سالک و [[اولیاء الله|اولياى الهى]]، سرّ اجمالى نماز اهل [[معرفت]]، اهميت حضور قلب و کیفیت حصول آن در نماز را در بردارد. | |
| − | + | در مقاله اوّل، مقدمات نماز ([[طهارت]] قلبى و جسمى قبل از نماز، [[وضو]]، پوشاندن عورت، ازاله [[نجس|نجاست]]، مکان نمازگزار، وقت و استقبال به [[قبله]]) و [[احكام]] فقهى آنها به همراه اسرار معنوى نهفته در آنها بيان گرديده است. از ديدگاه نگارنده، هر يك از اركان و فروع نماز، اعم از مقدمات نماز يا اجزاى آن، علاوه بر جنبههاى فقهى و ظاهرى از جنبههاى باطنى و قلبى نيز برخوردار است كه حكايت از روح و عظمت نماز دارد و يک نمازگزار نبايد از ابعاد معنوى نماز غفلت داشته باشد. | |
| − | + | ||
| − | کتاب | + | و مقاله دوّم نیز به اسرار معنوى مقارنات نماز ([[اذان]] و [[اقامه]]، قیام، [[نیت|نیت]]، تکبیرات ابتدايى نماز، [[استعاذه]]، قرائت، اسرار معنوى نهفته در سورههاى [[سوره حمد|حمد]] و [[سوره توحید|توحيد]]، [[رکوع|رکوع]]، [[سجده]]، [[تشهد]] و سلام نماز) اختصاص دارد. خاتمه کتاب نیز در سرّ تکبیرات سهگانه پايان نماز است. نویسنده در بيان اسرار اركان و الفاظ نماز، از ديدگاهى لغوى و روايى و قرآنى به تفسير معنوى اجزاء و الفاظ موجود در نماز مىپردازد. |
| − | + | مرحوم [[امام خمینی|امام خمینى]] در این کتاب، معناى صورت ظاهرى اعمال و احکام نماز را نزد اصناف نمازگزاران (عوام، خواص، اخص الخواص، اهل [[ایمان]]، ارباب قلوب، اهل جذبه و محبت، اهل ولایت و...) بررسى مىکند و در خصوص نماز خواص و مقامات بالاتر، به تفصیل بیشترى سخن مىگوید. | |
| − | [ | ||
| − | + | در لابلاى مطالب، استشهاد به آیات [[قرآن]] و روایات [[اهل البیت|اهل بیت]]، به خصوص حدیث [[معراج]] و کتاب «[[مصباح الشریعة (کتاب)|مصباح الشریعه]]»، به وفور به چشم مىخورد. آیات قرآن نوعاً حمل بر معانى باطنى شده، و در انتخاب [[احادیث]] هم به مناسبت موضوع، توجّه به عوالم برتر و معارف باطنى مشهود است. همچنین این کتاب از اندرزهاى نافذ نویسنده خالى نیست. | |
| − | [ | ||
| − | [[رده:نماز]] | + | ==منابع== |
| − | [[رده:کتابهای عرفانی]] | + | *[http://www.howzehlib.com/index.php?option=com_content&view=category&id=۱۰&layout=blog&Itemid=۱۸ سایت اداره امور کتابخانههای معاونت پژوهش حوزههای علمیه](۲۳ مرداد ۱۳۹۱). |
| − | [[رده:آثار امام خمینی]] | + | *[[نرم افزار مجموعه آثار حضرت امام خمینی ره|نرم افزار مجموعه آثار امام خمینی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی. |
| + | [[رده:نماز]][[رده:کتابهای عرفانی]][[رده:کتابهای اخلاق اسلامی]][[رده:آثار امام خمینی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹
 | |
| نویسنده | روح الله موسوی خمینی |
| موضوع | نماز |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | ۱ |
|
| |
«سرّ الصلوة؛ معراج السالکین و صلوة العارفین» تألیف سید روحالله موسوی خمینی (م ۱۳۶۸ ش)، کتابی اخلاقى و عرفانی پیرامون اسرار نماز است. انگيزه تأليف اين اثر، شرح برخى از مقامات روحى اولياى خدا در سلوک روحانى و معراج ايمانى نماز بیان شده است.
محتویات
مؤلف
سید روح الله الموسوى الخمینى معروف به «امام خمینى» (۱۳۶۸-۱۲۸۱ ش)، فقیه، عارف، مرجع تقلید و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران بود.
او از علمای بزرگی چون شیخ عبدالکریم حائرى، سید ابوالحسن رفیعى قزوینى، محمدعلی شاه آبادی و میرزا جواد ملکى تبریزى بهره برد و خود شاگردان برجسته ای مانند مرتضی مطهری، شهید بهشتى، فاضل لنکرانى، مکارم شیرازى و سید علی خامنهای پرورش داد.
امام خمینی از سال ۱۳۴۱ شمسی به دنبال تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی به مبارزه و مخالفت علنی با رژیم پهلوی اقدام نمود و در سال ۱۳۵۷ به رهبری ایشان، رژیم پهلوی سرکوب و انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید.
از ایشان آثار متعددی در فقه، اصول، عرفان و اخلاق برجای مانده است، از جمله: مناهج الوصول الی علم الاصول، انوار الهدایة فى التعلیقة على الکفایة، المکاسب المحرمه، مصباح الهدایة الى الخلافة والولایة، کشف الاسرار، ولایت فقیه و سرّ الصلاة.
معرفی کتاب
«سرّ الصلوة (معراج السالكين و صلوة العارفين)» از آثار اخلاقى و عرفانى مرحوم امام خمينى براى نخبگان -و نه همگان- است كه نویسنده در آن، برخى از اسرار و حكمتهاى معنوى نماز را شرح داده و در ضمن، تفسيرى مختصر براى سوره حمد ذكر كرده است. ايشان نگارش كتاب حاضر را در تاريخ ۱۹ خرداد ۱۳۱۸ شمسی در ۳۸ سالگى به پايان برده است.
نام اصلى كتاب -چنانكه بر نسخه اصل دستخط ثبت شده است- «معراج السالكين و صلوة العارفين» است، اما امام خمینی از اين كتاب بارها با عنوان «سرّ الصلوة» ياد كردهاند و در فهرستى كه از آثار خويش براى مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی ذكر نمودهاند آن را «سرّ الصلوة على لسان العرفاء» ناميدهاند. به همين جهت «مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى» نام «سرّ الصلوة، معراج السالكين و صلوة العارفين» را براى آن اختيار نموده است.
ازآنجاکه کتاب شریف «سرّ الصلوة» از لحاظ عبارت و نگارش، سنگين و هم از لحاظ عمق مطلب عرفانى و حقائق كشفى آن، مغلق بوده است، برای عموم طالبان حقایق دینی قابل استفاده نبوده، بدینخاطر در راستای عمومیسازی آثار و افکار امام خمینی، برخی شرحی فارسی و گویا بر آن بنگارند. از جمله، «معراج عارفان» اثر علی زمانی قمشهای است، که شرح و تحریری جدید از «سر الصلوة» امام خمینی می باشد. شارح در سبب نگارش این شرح مینویسد: «کتاب سر الصلوة (معراج السالكين و صلاة العارفين)، از گنجینههای نفیس و ارزشمند عرفانی است که پیرامون برترین عبادتها یعنی نماز – ستون دین - از خامه مبارک امام خمینی(ره) با رویکردی عالمانه و عارفانه...، اما رازمند که در یک سلسله عبارات چونان رشتهای از در و جواهر بههمپیوسته، به نگارش آمده است. رازمندی آن سبب شد که مؤسسه محترم تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(ره) از حقیر بخواهد شرحی با زبان و بیان سادهتر بر آن بنگارم.»
محتوای کتاب
کتاب «سرّ الصلوة» از یک مقدمه، دو مقاله و یک خاتمه تنظیم شده است. مقدّمه آن از ديدگاهى اخلاقى و عرفانى، مباحثى چون مدارج انسان و جايگاه و مراتب نماز، ويژگى نماز سالک و اولياى الهى، سرّ اجمالى نماز اهل معرفت، اهميت حضور قلب و کیفیت حصول آن در نماز را در بردارد.
در مقاله اوّل، مقدمات نماز (طهارت قلبى و جسمى قبل از نماز، وضو، پوشاندن عورت، ازاله نجاست، مکان نمازگزار، وقت و استقبال به قبله) و احكام فقهى آنها به همراه اسرار معنوى نهفته در آنها بيان گرديده است. از ديدگاه نگارنده، هر يك از اركان و فروع نماز، اعم از مقدمات نماز يا اجزاى آن، علاوه بر جنبههاى فقهى و ظاهرى از جنبههاى باطنى و قلبى نيز برخوردار است كه حكايت از روح و عظمت نماز دارد و يک نمازگزار نبايد از ابعاد معنوى نماز غفلت داشته باشد.
و مقاله دوّم نیز به اسرار معنوى مقارنات نماز (اذان و اقامه، قیام، نیت، تکبیرات ابتدايى نماز، استعاذه، قرائت، اسرار معنوى نهفته در سورههاى حمد و توحيد، رکوع، سجده، تشهد و سلام نماز) اختصاص دارد. خاتمه کتاب نیز در سرّ تکبیرات سهگانه پايان نماز است. نویسنده در بيان اسرار اركان و الفاظ نماز، از ديدگاهى لغوى و روايى و قرآنى به تفسير معنوى اجزاء و الفاظ موجود در نماز مىپردازد.
مرحوم امام خمینى در این کتاب، معناى صورت ظاهرى اعمال و احکام نماز را نزد اصناف نمازگزاران (عوام، خواص، اخص الخواص، اهل ایمان، ارباب قلوب، اهل جذبه و محبت، اهل ولایت و...) بررسى مىکند و در خصوص نماز خواص و مقامات بالاتر، به تفصیل بیشترى سخن مىگوید.
در لابلاى مطالب، استشهاد به آیات قرآن و روایات اهل بیت، به خصوص حدیث معراج و کتاب «مصباح الشریعه»، به وفور به چشم مىخورد. آیات قرآن نوعاً حمل بر معانى باطنى شده، و در انتخاب احادیث هم به مناسبت موضوع، توجّه به عوالم برتر و معارف باطنى مشهود است. همچنین این کتاب از اندرزهاى نافذ نویسنده خالى نیست.
منابع
- سایت اداره امور کتابخانههای معاونت پژوهش حوزههای علمیه(۲۳ مرداد ۱۳۹۱).
- نرم افزار مجموعه آثار امام خمینی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
