نور: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۶ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نیازمند ویرایش فنی}}
+
'''«نور»''' از واژگان [[قرآن|قرآنی]] و به معنای روشنی است، که خود انواعی دارد. «نور» به عنوان یکی از اسماء الهی ([[نور (اسم الله)|نور]]) و همچنین از جمله اسماء و صفات [[قرآن کریم]] مطرح شده است.
  
راغب در مفردات می گوید :نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است : نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود مانند عقل و نور قرآن و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی
+
==واژه‌شناسی==
 +
[[راغب اصفهانی]] در «[[مفردات قرآن راغب|مفردات]]» می گوید: نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است: نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود، مانند عقل و نور [[قرآن]] و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود، مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی. پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند:
  
پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند :
+
*{{متن قرآن|«قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»}}<ref>[[آیه 15 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۵.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها»}}<ref>[[آیه 122 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۲۲.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«ما كُنْتَ تَدْرِي مَاالْكِتابُ وَلَا الْإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا»}}<ref>[[آیه 52 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۵۲.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»}}<ref>[[آیه 22 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۲۲.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«نُورٌ عَلى‌ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»}}<ref name=":۰">[[آیه 35 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۵.]]</ref>.
  
قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ [المائدة/ 15]
+
و از نور محسوس به چشم سر، مانند:
  
وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها [الأنعام/ 122]
+
*{{متن قرآن|«هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً»}}<ref>[[آیه 5 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۵.]]</ref>.
  
ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا [الشورى/ 52]
+
و از نور اخروی در این آیات اشاره شده است:
  
أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ [الزمر/ 22]
+
*{{متن قرآن|«يَسْعى‌ نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ»}}<ref>[[آیه 12 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۱۲.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى‌ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا»}}<ref>[[آیه 8 سوره تحریم|سوره تحریم، آیه ۸.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ»}}<ref>[[آیه 13 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۱۳.]]</ref>.
 +
*{{متن قرآن|«فَالْتَمِسُوا نُوراً»}}<ref>همان</ref>.
  
نُورٌ عَلى‌ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ [النور/ 35]
+
و گفته می شود خدا آن را روشن نمود و آن را نور داد و خدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده: {{متن قرآن|«اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ»}}<ref name=":۰" />؛ و این نامگذاری خدا خودش را به اسم «نور» به خاطر مبالغه در کارش یعنی نور بخشیدن است.<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه "نور".</ref>
  
و از نور محسوس به چشم سر:
+
[[ابن فارس]] نیز مى گوید: نور حاکى از روشنى است، و به روشنایى که به چشم مى تابد نور مى گویند، و آن روشنایى که از اجسامى مانند خورشید و ماه و ستارگان حاصل مى شود نیز نور نامیده مى شود، خلاصه هرچیزى که راه را روشن سازد، نور است.<ref>ابن فارس، مقاییس اللغة، ذیل واژه "نور".</ref>
 
 
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً [يونس/ 5]
 
 
 
و از نور اخروی:
 
 
 
يَسْعى‌ نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ [الحديد/ 12]
 
 
 
وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى‌ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا [التحريم/ 8]
 
 
 
انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ [الحديد/ 13]
 
 
 
فَالْتَمِسُوا نُوراً [الحديد/ 13]
 
 
 
وگفته می شود خدا آنرا روشن نمود و آن را نور داد. وخدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده:اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ [النور/ 35] و این نامگذاری خدا خودش را به اسم نور به خاطر مبالغه در کارش یعنی نور بخشیدن است.<ref> مفردات راغب، ذیل واژه "نور" </ref>
 
  
 
==نور از اسامی قرآن==
 
==نور از اسامی قرآن==
«نور» یکی از اسامی و صفات قرآن است:
 
  
{{متن قرآن|«...وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا»}}؛ و ما به سوی شما نوری تابناک فرو فرستاده‌ایم. ([[سوره نساء]]/174)
+
«نور» یکی از اسامی و صفات [[قرآن]] است: «{{متن قرآن|...وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا}}<ref>[[آیه 174 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۷۴.]]</ref>؛ و ما به سوی شما نوری تابناک فرو فرستاده‌ایم».
  
درباره اطلاق «نور» بر [[قرآن]] چند وجه ذکر شده است:
+
درباره اطلاق «نور» بر قرآن چند وجه ذکر شده است:
  
# قرآن راه سعادت انسان را روشن می‌کند و او را از ظلمت جهل و شرک و بت‌پرستی نجات می‌دهد.
+
*قرآن راه سعادت انسان را روشن می‌کند و او را از ظلمت جهل و [[شرک]] و بت‌پرستی نجات می‌دهد.
# به لحاظ حقیقت متعالیه قرآن که از سرچشمه بی‌نهایت نور، یعنی خدای متعالی صادر شده است.
+
*به لحاظ حقیقت متعالیه قرآن که از سرچشمه بی‌نهایت نور، یعنی خدای متعال صادر شده است.
# چون قرآن باعث پیداشدن و قرارگرفتن نور ایمان در قلب می‌شود، «نور» نامیده شده است.
+
*چون قرآن باعث پیداشدن و قرارگرفتن نور ایمان در قلب می‌شود، «نور» نامیده شده است.
# قرآن روشن‌کننده همه حقایق و معنویات، مبدأ و معاد، [[حلال]] و [[حرام]] و امور دنیا و آخرت است؛ پس «نور» است.<ref> ویکی علوم اسلامی (اصطلاح نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن) </ref>
+
*قرآن روشن‌کننده همه حقایق و معنویات، مبدأ و معاد، [[حلال]] و [[حرام]] و امور دنیا و [[آخرت]] است؛ پس «نور» است.<ref>[http://islamicdoc.org/wiki/index.php/%D9%86%D9%88%D8%B1_(%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86) ویکی علوم اسلامی، اصطلاح‌نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن].</ref>
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 
+
{{قرآن}}
==منابع==
 
* [http://islamicdoc.org/wiki/index.php/%D9%86%D9%88%D8%B1_(%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86) ویکی علوم اسلامی (اصطلاح نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن)]
 
*راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه "نور"
 
 
 
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:اسامی و اوصاف قرآن]]
 
[[رده:اسامی و اوصاف قرآن]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۶

«نور» از واژگان قرآنی و به معنای روشنی است، که خود انواعی دارد. «نور» به عنوان یکی از اسماء الهی (نور) و همچنین از جمله اسماء و صفات قرآن کریم مطرح شده است.

واژه‌شناسی

راغب اصفهانی در «مفردات» می گوید: نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است: نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود، مانند عقل و نور قرآن و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود، مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی. پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند:

  • «قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»[۱].
  • «وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها»[۲].
  • «ما كُنْتَ تَدْرِي مَاالْكِتابُ وَلَا الْإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا»[۳].
  • «أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»[۴].
  • «نُورٌ عَلى‌ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»[۵].

و از نور محسوس به چشم سر، مانند:

  • «هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً»[۶].

و از نور اخروی در این آیات اشاره شده است:

  • «يَسْعى‌ نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ»[۷].
  • «وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى‌ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا»[۸].
  • «انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ»[۹].
  • «فَالْتَمِسُوا نُوراً»[۱۰].

و گفته می شود خدا آن را روشن نمود و آن را نور داد و خدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ»[۵]؛ و این نامگذاری خدا خودش را به اسم «نور» به خاطر مبالغه در کارش یعنی نور بخشیدن است.[۱۱]

ابن فارس نیز مى گوید: نور حاکى از روشنى است، و به روشنایى که به چشم مى تابد نور مى گویند، و آن روشنایى که از اجسامى مانند خورشید و ماه و ستارگان حاصل مى شود نیز نور نامیده مى شود، خلاصه هرچیزى که راه را روشن سازد، نور است.[۱۲]

نور از اسامی قرآن

«نور» یکی از اسامی و صفات قرآن است: «...وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا[۱۳]؛ و ما به سوی شما نوری تابناک فرو فرستاده‌ایم».

درباره اطلاق «نور» بر قرآن چند وجه ذکر شده است:

  • قرآن راه سعادت انسان را روشن می‌کند و او را از ظلمت جهل و شرک و بت‌پرستی نجات می‌دهد.
  • به لحاظ حقیقت متعالیه قرآن که از سرچشمه بی‌نهایت نور، یعنی خدای متعال صادر شده است.
  • چون قرآن باعث پیداشدن و قرارگرفتن نور ایمان در قلب می‌شود، «نور» نامیده شده است.
  • قرآن روشن‌کننده همه حقایق و معنویات، مبدأ و معاد، حلال و حرام و امور دنیا و آخرت است؛ پس «نور» است.[۱۴]

پانویس

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه