اسباب النزول (واحدی) (کتاب)

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اسباب النزول، تألیف ابوالحسن علی بن احمد واحدی نیشابوری (متوفای ۳۹۸-۴۶۸ ق)، از مهم‌ترین منابع اهل سنت در اسباب نزول است.

واحدی با نگرانی از وضعیت علمی زمانه‌اش و کسانی که بی‌محابا و از سر نادانی در مباحث قرآنی ورود می‌کنند و از پیش خود درباره شأن نزول آیه‌های قرآنی نظر می‌دهند، دست به تألیف «اسباب النزول» زده است.

واحدی نیشابوری، اسباب النزول را به ‌شیوۀ روایی از آیه‌ «بسم الله الرّحمن الرّحیم» در سوره حمد تا سوره‌های پایانی قرآن پی گرفته و ذیل هر آیه سبب و شأن نزول آن‌ را از راویان مختلف نقل نموده است؛ همچنین آیاتی را که در شأن حضرت امام علی(ع) نازل شده، آورده است.‏

البته اسباب النزول واحدی شامل تمام آیات قرآن نیست و تنها شأن نزول آیاتی را که توانسته جمع‌آوری کند و یا برای او روایتی نقل شده بوده است را آورده است. از مجموع سوره‌های قرآن، راجع به ۸۲ سوره، ۸۸۳ مورد سبب نزول نقل کرده است و دربردارنده اکثر روایات از پیامبر(ص) و دیدگاه‌های صحابه و تابعین است.

مؤلف روایت‌ها را با درج سندهایشان در اثرش آورده است. این نسخه بدون تحقیق و پاورقی چاپ شده است.

این کتاب قبلا با عنوان أسباب نزول القرآن با تحقیق زغلول، کمال بسیونی و نشر دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علي بيضون به تفصیل کتابشناسی شده است.

منابع

  • آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، حسین علوی‌مهر، مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.
  • تفسیر و تفاسیر شیعه، عبدالحسین شهیدی صالحی، حدیث امروز، قزوین، چاپ اول، ۱۳۸۱ش.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه