مسند: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} <keywords content='کلید واژه: مسند، مسند نویسی، مسندهای ائم...' ایجاد کرد)
 
 
(۷ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نوشته های اعضای دانشنامه}}
+
==لغت مسند==
 +
واژه مُسْنَد اسم مفعول (صفت مفعولى) از اَسْنَدَ و جمع آن مَسانِد و مسانيد است. به معنای "چيزى كه به آن تكيه شود". چنانكه [[ابن منظور|ابن‌ منظور]] گويد: «هرچيزى كه چيزى را به آن تكيه دهى، آن چيز مُسْنَد است». و به طور کلی چیزی که قابل اعتماد باشد، مسند نامیده می‌شود.
  
 +
==مسند در مصطلحات مربوط به سند حدیث==
  
 +
[[حدیث|حدیثی]] را که دارای [[سند حدیث|سند]] متصل به گوینده آن باشد ([[حدیث مسند]]) می گویند؛ بدین گونه كه راوى بدون واسطه، [[حدیث]] را از راوى پیشین گرفته و نقل كرده تا به [[معصوم]] علیه‌السلام رسیده است.
  
 +
از حدیث مسند به [[حدیث متصل]]، موصول و [[حدیث معنعن|مُعَنعَن]] نیز تعبیر كرده‌اند؛ در برابر [[حدیث منقطع]].
  
'''مسند به عنوان یکی از مصطلحات حدیثی مربوط به سند'''
+
==مسند به عنوان وصف یا عنوان کتاب==
  
چیزی که قابل اعتماد باشد، مسند نامیده می‌شود، اما هر حدیثی را مسند نمی‌گویند؛ بلکه باید دارای سند متصل به گوینده آن باشد تا (مسند) باشد. در [[علم درایه]] گاهی (مسند) را صفت برای [[حدیث]] می‌آورند و مقصود، حدیثی است که متصل یا مرفوع ـ با اصطلاح مرفوعه اشتباه نشود ـ باشد.
+
گاهی (مسند) وصف کتاب است و در این صورت به كتابى كه در آن [[احاديث]] به ترتيب [[صحابی|صحابه]] (يعنى: نخستين مرجع در اسناد [[حديث]] پس از [[پیامبر اسلام|پيامبر]]) گرد آمده باشد. یا به مجموعه‌ای از احادیث نبوی که یک راوی آن‌ها را از آن حضرت نقل کرده باشد، اطلاق می‌گردد.<ref> برای آشنایی با این گونه مسندها رجوع نمایید به [http://www.alhassanain.com/persian/book/book/al_hadith_and_its_sciences_library/body_of_hadith/Mosnad_Newisi_Dar_Tarikh_Hadis/001.html#0007 مسندنویسی در تاریخ حدیث].</ref>
 
 
'''مسند به عنوان وصف یا عنوان کتاب'''
 
 
 
گاهی (مسند) وصف کتاب است و در این صورت به كتابى كه در آن [[احاديث]] به ترتيب صحابه (يعنى: نخستين مرجع در اسناد [[حديث]] پس از پيامبر) گرد آمده باشد. یا به مجموعه‌ای از احادیث نبوی که یک راوی آن‌ها را از آن حضرت نقل کرده باشد، اطلاق می‌گردد.<ref> برای آشنایی با این گونه مسندها رجوع نمایید به [http://www.alhassanain.com/persian/book/book/al_hadith_and_its_sciences_library/body_of_hadith/Mosnad_Newisi_Dar_Tarikh_Hadis/001.html#0007 مسندنویسی در تاریخ حدیث].</ref>
 
  
 
برخی از کتاب‌های مسند با این تعریف عبارتند از:
 
برخی از کتاب‌های مسند با این تعریف عبارتند از:
  
* مسند احمد بن حنبل: مجموعه از کتاب‌های مسند است که هر کدام روایات یکی از صحابه از [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله را نقل کرده است.
+
*مسند [[احمد بن حنبل]]: مجموعه از کتاب‌های مسند است که هر کدام روایات یکی از صحابه از [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله را نقل کرده است.
 
+
*مسند [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام موسی بن جعفر]] علیه السلام: مجموعه پنجاه و نه حدیثی است که امام علیه السلام در زندان از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده است.
* مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام: مجموعه پنجاه و نه حدیثی است که امام علیه السلام در زندان از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده است.
+
*مسند زید:‌ ([[زید بن علی بن الحسین|زید بن علی]] فرزند [[امام سجاد]] و پیشوای مذهب [[زیدیه]]) که احاديث آن از طريق پدرش امام سجاد از [[امام حسين]] از [[امام على]] از [[پيامبر اسلام]] صلوات  الله عليهم است.
 
+
*مسند حُميَدى.
* مسند زید:‌ (زید بن علی فرزند [[امام سجاد]] و پیشوای مذهب زیدیه) که احاديث آن از طريق پدرش امام سجاد از [[امام حسين]] از [[امام على]] از [[پيامبر اسلام]] صلوات  الله عليهم است.
+
*مسند الشافعي.
 
 
* مسند حُميَدى.
 
 
 
* مسند الشافعي.
 
  
'''مسندهای ائمه علیهم السلام'''
+
==مسندهای ائمه علیهم السلام==
  
در اصطلاح قرن‌های متأخر مسند به کتابی گفته می شود که مشتمل بر [[احادیث]] یک امام علیه السلام باشد و ضرورتی ندارد که حتماً و تنها آن‌ها را از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده باشد. مثلاً کتاب ([[مسند الامام الرضا]] علیه السلام) یا ([[مسند الامام الهادی]] علیه السلام)، ([[مسند الامام العسکری]] علیه السلام) و... این گونه کتاب‌ها به قصد گردآوری تمام احادیث یک امام نگارش یافته و مقصود آن نیست که تمام احادیث آن از [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نقل شده باشد.
+
در اصطلاح قرن‌های متأخر مسند به کتابی گفته می شود که مشتمل بر [[احادیث]] یک امام علیه السلام باشد و ضرورتی ندارد که حتماً و تنها آن‌ها را از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده باشد. مثلاً کتاب (مسند الامام الرضا علیه السلام) یا (مسند الامام الهادی علیه السلام)، (مسند الامام العسکری علیه السلام) و... . این گونه کتاب‌ها به قصد گردآوری تمام احادیث یک امام نگارش یافته و مقصود آن نیست که تمام احادیث آن از [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نقل شده باشد.
  
 
'''مسند امام علی علیه السلام'''
 
'''مسند امام علی علیه السلام'''
سطر ۳۲: سطر ۲۸:
 
با این عنوان هشت کتاب شناسایی شده است:
 
با این عنوان هشت کتاب شناسایی شده است:
  
* 1. مسندات علیّ بن ابی طالب علیه السلام، از مؤلفی ناشناخته.
+
#مسندات علیّ بن ابی طالب علیه السلام، از مؤلفی ناشناخته.
 
+
#مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از یعقوب بن شیبة السّدوسی الحافظ (م 262 ق).
* 2. مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از یعقوب بن شیبة السّدوسی الحافظ (م 262 ق).
+
#مسند علی علیه السلام، از احمد بن شعیب النسائی (م 303 ق).
 
+
#مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از عبدالعزیز یحیی الجلودیّ البصری (م سده سوم هجری).
* 3. مسند علی علیه السلام، از احمد بن شعیب النسائی (م 303 ق).
+
#[[مسند الامام علی علیه السلام ]] ، از استاد سید حسن علی قپانچی نجفی.
 
+
#مسند علی علیه السلام، تألیف محقّق گرانقدر آقای شیخ [[عزیزالله عطاردی]].
* 4. مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از عبدالعزیز یحیی الجلودیّ البصری (م سده سوم هجری).
+
#مسند الامام علی علیه السلام، از آیت الله صابری همدانی.
 
+
#[[مسند علی بن ابیطالب]] علیه السلام، از یوسف اوزبک.
* 5. [[مسند الامام علی علیه السلام ]]، از استاد سید حسن علی قپانچی نجفی.
 
 
 
* 6. مسند علی علیه السلام، تألیف محقّق گرانقدر آقای شیخ عزیزالله عطاردی.
 
 
 
* 7. مسند الامام علی علیه السلام، از آیت الله صابری همدانی.
 
 
 
* 8. [[مسند علی بن ابیطالب]] علیه السلام، از یوسف اوزبک.
 
  
 
'''مسند فاطمه سلام الله علیها'''
 
'''مسند فاطمه سلام الله علیها'''
  
* 1. مسند فاطمه سلام الله علیها، مهدی جعفری.
+
#مسند فاطمه سلام الله علیها، مهدی جعفری.
 
+
#[[مسند فاطمة الزهراء(عليهاالسلام) (کتاب)|مسند فاطمة الزهراء سلام الله علیها]]، عزیزالله عطاردی.
* 2. مسند فاطمة الزهراء سلام الله علیها، عزیزالله عطاردی.
 
  
 
'''مسند امام حسن علیه السلام'''
 
'''مسند امام حسن علیه السلام'''
  
* مسند الامام ابی محمد الحسن بن علی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
+
*مسند الامام ابی محمد الحسن بن علی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
  
 
'''مسند امام حسین علیه السلام'''
 
'''مسند امام حسین علیه السلام'''
  
* مسند الامام الشهيد علیه السلام، عزیزالله عطاردی، 3 جلد.
+
*[[مسند الإمام الشهيد أبي‌عبد‌الله الحسين بن علي عليهما‌السلام (کتاب)|مسند الإمام الشهید أبی‌عبدالله الحسین بن على]]، عزیزالله عطاردی، 3 جلد.
  
 
'''مسند امام سجاد علیه السلام'''
 
'''مسند امام سجاد علیه السلام'''
  
* مسند الامام السجاد علیه السلام، شیخ عزیزاللّه عطاردى.
+
*مسند الامام السجاد علیه السلام، شیخ عزیزاللّه عطاردى.
  
 
'''مسند امام باقر علیه السلام'''
 
'''مسند امام باقر علیه السلام'''
  
* مسند الامام الباقر ابي جعفر محمد بن علي عليهماالسلام، عزيزالله عطاردي، 6 جلد.
+
*[[مسند الإمام الباقر أبي‌جعفر محمد بن علي عليهما‌السلام (کتاب)|مسند الامام الباقر ابي جعفر محمد بن علي عليهماالسلام]]، عزيزالله عطاردي، 6 جلد.
  
 
'''مسند امام صادق علیه السلام'''
 
'''مسند امام صادق علیه السلام'''
  
* مسند الإمام الصادق علیه السلام، عزيزالله عطاردي، 22 جلد.
+
*[[مسند الإمام الصادق أبي‌عبدالله جعفر بن محمد(عليهماالسلام) (کتاب)|مسند الإمام الصادق أبی‌عبدالله جعفر بن محمد(علیهما‌السلام)]]، عزيزالله عطاردي، 22 جلد.
  
 
'''مسند امام کاظم علیه السلام'''
 
'''مسند امام کاظم علیه السلام'''
  
* مسند الامام الکاظم موسي بن جعفر علیه السلام، عزيزالله عطاردي.
+
*مسند الامام الکاظم موسي بن جعفر علیه السلام، عزيزالله عطاردي.
  
* مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام، ابوعمران موسي بن ابراهيم مروزي (م 299 ق)، مقدمه و تحقيق: سيد محمدحسين حسيني جلالي.
+
*مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام، ابوعمران موسي بن ابراهيم مروزي (م 299 ق)، مقدمه و تحقيق: سيد محمدحسين حسيني جلالي.
  
 
'''مسند امام جواد علیه السلام'''
 
'''مسند امام جواد علیه السلام'''
  
* مسند الامام الجواد علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
+
*مسند الامام الجواد علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
  
 
'''مسند امام هادی علیه السلام'''
 
'''مسند امام هادی علیه السلام'''
  
* مسند الامام الهادی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
+
*مسند الامام الهادی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
  
 
'''مسند امام عسکری علیه السلام'''
 
'''مسند امام عسکری علیه السلام'''
  
* مسند الامام العسکری علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
+
*مسند الامام العسکری علیه السلام، عزیزالله عطاردی.
  
==پانویس ==
+
==پانویس==
 
<references />
 
<references />
==منابع:==
 
 
(1). مقاله گذری بر مسند [[امام علی]] علیه السلام، احمد عابدی، مجله آینه پژوهش، بهمن و اسفند 1379، شماره 66.
 
  
(2). نقد و بررسی مسند علی بن ابی طالب، علی مختاری، فصلنامه علوم حدیث، شماره 3.
+
==منابع==
  
+
*گذری بر مسند امام علی علیه السلام، احمد عابدی، مجله آینه پژوهش، بهمن و اسفند 1379، شماره 66.
 +
*نقد و بررسی مسند علی بن ابی طالب، علی مختاری، فصلنامه علوم حدیث، شماره 3.
 +
*مسندنويسي در تاريخ حديث، سید کاظم طباطبائی، ان‍ت‍ش‍ارات‌ دف‍ت‍ر ت‍ب‍ل‍ي‍غ‍ات‌ اس‍لام‍ي‌ ح‍وزه‌ علميه، قم 1377.
 +
*جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جلد 3، صفحه 271‌.
  
(3). مسندنويسي در تاريخ حديث، سید کاظم طباطبائی، ان‍ت‍ش‍ارات‌ دف‍ت‍ر ت‍ب‍ل‍ي‍غ‍ات‌ اس‍لام‍ي‌ ح‍وزه‌ علميه، قم 1377.
+
<br />
 +
[[رده:عناوین عام منابع حدیثی]]
 +
{{حدیث}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۵۹

لغت مسند

واژه مُسْنَد اسم مفعول (صفت مفعولى) از اَسْنَدَ و جمع آن مَسانِد و مسانيد است. به معنای "چيزى كه به آن تكيه شود". چنانكه ابن‌ منظور گويد: «هرچيزى كه چيزى را به آن تكيه دهى، آن چيز مُسْنَد است». و به طور کلی چیزی که قابل اعتماد باشد، مسند نامیده می‌شود.

مسند در مصطلحات مربوط به سند حدیث

حدیثی را که دارای سند متصل به گوینده آن باشد (حدیث مسند) می گویند؛ بدین گونه كه راوى بدون واسطه، حدیث را از راوى پیشین گرفته و نقل كرده تا به معصوم علیه‌السلام رسیده است.

از حدیث مسند به حدیث متصل، موصول و مُعَنعَن نیز تعبیر كرده‌اند؛ در برابر حدیث منقطع.

مسند به عنوان وصف یا عنوان کتاب

گاهی (مسند) وصف کتاب است و در این صورت به كتابى كه در آن احاديث به ترتيب صحابه (يعنى: نخستين مرجع در اسناد حديث پس از پيامبر) گرد آمده باشد. یا به مجموعه‌ای از احادیث نبوی که یک راوی آن‌ها را از آن حضرت نقل کرده باشد، اطلاق می‌گردد.[۱]

برخی از کتاب‌های مسند با این تعریف عبارتند از:

مسندهای ائمه علیهم السلام

در اصطلاح قرن‌های متأخر مسند به کتابی گفته می شود که مشتمل بر احادیث یک امام علیه السلام باشد و ضرورتی ندارد که حتماً و تنها آن‌ها را از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده باشد. مثلاً کتاب (مسند الامام الرضا علیه السلام) یا (مسند الامام الهادی علیه السلام)، (مسند الامام العسکری علیه السلام) و... . این گونه کتاب‌ها به قصد گردآوری تمام احادیث یک امام نگارش یافته و مقصود آن نیست که تمام احادیث آن از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده باشد.

مسند امام علی علیه السلام

با این عنوان هشت کتاب شناسایی شده است:

  1. مسندات علیّ بن ابی طالب علیه السلام، از مؤلفی ناشناخته.
  2. مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از یعقوب بن شیبة السّدوسی الحافظ (م 262 ق).
  3. مسند علی علیه السلام، از احمد بن شعیب النسائی (م 303 ق).
  4. مسند امیرالمؤمنین علیه السلام، از عبدالعزیز یحیی الجلودیّ البصری (م سده سوم هجری).
  5. مسند الامام علی علیه السلام ، از استاد سید حسن علی قپانچی نجفی.
  6. مسند علی علیه السلام، تألیف محقّق گرانقدر آقای شیخ عزیزالله عطاردی.
  7. مسند الامام علی علیه السلام، از آیت الله صابری همدانی.
  8. مسند علی بن ابیطالب علیه السلام، از یوسف اوزبک.

مسند فاطمه سلام الله علیها

  1. مسند فاطمه سلام الله علیها، مهدی جعفری.
  2. مسند فاطمة الزهراء سلام الله علیها، عزیزالله عطاردی.

مسند امام حسن علیه السلام

  • مسند الامام ابی محمد الحسن بن علی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.

مسند امام حسین علیه السلام

مسند امام سجاد علیه السلام

  • مسند الامام السجاد علیه السلام، شیخ عزیزاللّه عطاردى.

مسند امام باقر علیه السلام

مسند امام صادق علیه السلام

مسند امام کاظم علیه السلام

  • مسند الامام الکاظم موسي بن جعفر علیه السلام، عزيزالله عطاردي.
  • مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام، ابوعمران موسي بن ابراهيم مروزي (م 299 ق)، مقدمه و تحقيق: سيد محمدحسين حسيني جلالي.

مسند امام جواد علیه السلام

  • مسند الامام الجواد علیه السلام، عزیزالله عطاردی.

مسند امام هادی علیه السلام

  • مسند الامام الهادی علیه السلام، عزیزالله عطاردی.

مسند امام عسکری علیه السلام

  • مسند الامام العسکری علیه السلام، عزیزالله عطاردی.

پانویس

  1. برای آشنایی با این گونه مسندها رجوع نمایید به مسندنویسی در تاریخ حدیث.

منابع

  • گذری بر مسند امام علی علیه السلام، احمد عابدی، مجله آینه پژوهش، بهمن و اسفند 1379، شماره 66.
  • نقد و بررسی مسند علی بن ابی طالب، علی مختاری، فصلنامه علوم حدیث، شماره 3.
  • مسندنويسي در تاريخ حديث، سید کاظم طباطبائی، ان‍ت‍ش‍ارات‌ دف‍ت‍ر ت‍ب‍ل‍ي‍غ‍ات‌ اس‍لام‍ي‌ ح‍وزه‌ علميه، قم 1377.
  • جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد 3، صفحه 271‌.