فرقان (اسامی و اوصاف قرآن)

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

محتوای فعلی مقاله یکی از پایگاه های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)

«فُرقان» به معنای هر چه که با آن حق از باطل جدا شود، یکی از اسامی و صفات قرآن کریم است که در آیه نخست سوره فرقان آمده است: «تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا؛ بزرگ (و خجسته) است کسی که بر بنده خود فرقان را نازل فرمود تا برای جهانیان هشداردهنده‌ای باشد».

ظاهراً منظور از «الفرقان» در آیه «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَ الْفُرْقَانِ...» و آیه «مِنْ قَبْلُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ...» نیز «قرآن» است.

وجه تسمیه قرآن به فرقان

«فرقان» از «فرق»، يعنى آنچه مايه‌ى افتراق، جدايى و فرق گذاشتن است، مشتق شده است. در نامیدن «قرآن» به «فرقان» وجوهی گفته‌اند؛ آرای عالمان در این زمینه به‌ شرح ذیل است:

• نظریه معروف آن است که چون قرآن، فارق میان حق و باطل است و آن دو را از هم جدا و مشخص می‌سازد، «فرقان» نامیده شده است.
• چون قرآن در طول ۲۳ سال به صورت پراکنده و به تدریج نازل شده است. (سوره اسراء، ۱۰۶)
• چون از دیگر معجزات، جدا و بر صفحه و پهنه روزگار باقی است.
• چون قرآن فارق و جداکننده حلال از حرام، راست از دروغ، صالح از طالح، صواب از خطا، مؤمن از کافر، راه هدایت از ضلالت و راه بهشت از دوزخ است.
• چون قطعات، سوره‌ها و آیات قرآن جدای از هم نازل شد. مطابق روایتی، رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌) در جواب عبدالله بن سلام كه گفت: چرا پروردگارت آن‌ را فرقان ناميده؟ فرمود: چون آيات و سوره‌هايش متفرّق و در غير الواح نازل شده و غير آن -كه صحف، تورات، انجیل و زبور باشد- همه يک دفعه در الواح و اوراق نازل گرديده‌اند.
• چون قرآن از مقام الوهیت صادر و بر قلب خاتم انبیا نازل شده است.

منابع

• فرهنگ‌نامه علوم قرآن، دفتر تبلیغات اسلامی، مدخل "فرقان (قرآن)"، ج۱ ص۳۵۵۴.
• قاموس قرآن، سید علی‌اکبر قرشی بنابی، مدخل "فرقان"، ج۵، ص۱۶۸.   

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن	(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن	آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن	تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی	تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
	دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن	تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن