جلد (تازیانه)
«جَلد» به معنای تازیانه زدن است و به تازیانه زدن «جَلْد» گفته می‌شود، بدان جهت که تازیانه به پوست بدن می‌رسد، یا بدان سبب که تازیانه از پوست ساخته می‌شده است.
مفهوم‌شناسی
«جِلد» (به كسر اول) یعنی پوست بدن انسان يا حيوان؛ و «جَلد» (به فتح اول) مصدر است به معنى تازيانه زدن. به عقيده شیخ طبرسى و راغب اصفهانی علّت اين تسميه آن است كه تازيانه به پوست بدن مى رسد و شايد علت اين تسميه آن باشد كه تازيانه از پوست درست می شده است، على هذا «جلدة» به معنى دفعه و مرّه است یعنی یکبار زدن.[۱]
«جَلدة» و تازیانه، تابیده‌ای چرمی یا ریسمانی است که برای راندن چهارپایان، تنبیه خطاکاران و مانند اینها از آن استفاده می‌شود و به آن شلّاق نیز گفته می‌شود.[۲]
به تصریح قرآن، تازیانه زدن حدّی شرعی است در دو معصیت:
- یکی «زنا» (بدون داشتن همسر) که چون ثابت شود، مرد و زن هر یک را صد تازیانه باید زد: «الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ...[۳]؛ زن و مرد زنا کار هر یک را صد تازیانه بزنید...».
- دوم «قَذف» است، یعنی تهمت زنا به مرد یا زن که حد آن هشتاد تازیانه است: «وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا...[۴]؛ کسانیکه زنان عفیفه را نسبت به زنا دهند و چهار گواه نیاورند آنان را هشتاد تازیانه بزنید...».
در مذهب اهل بیت علیهم السلام حد نوشیدن مُسکر نیز هشتاد تازیانه است و حد «قَوّاد» هفتاد و پنج تازیانه و حد «لواط» که دخول نکند صد تازیانه است -علی المشهور- و اگر دخول کند کشتن است و چون در قرآن صریح نیامده، فقهای مذاهب دیگر اختلاف کرده اند و تفصیل آن را در کتب فقه باید طلب کرد.[۵]
پانویس
- ↑ قاموس قرآن، قرشی، ج۲، ص۴۲.
- ↑ دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۶، ص ۸۱.
- ↑ سوره نور، آیه ۲.
- ↑ سوره نور، آیه ۴.
- ↑ نثر طوبی، علامه شعرانی، ج ۱، ص ۱۳۳.
منابع
- نثر طوبی، علامه شعرانی، ج۱، ص۱۳۳.
- دائرة المعارف قرآن کریم، ج۶، ص۸۱.
- قاموس قرآن، علی‌اکبر قرشی، ج۲، ص۴۲.
