زلزلة

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۸ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«زلزال» یا «زلزلة» از کلمات قرآنی است و به معنای جنبانیدن، اضطراب، لرزش شدید و تکان سخت می‌باشد.

زلزله در قرآن

سوره زلزال نود و نهمین سوره از قرآن کریم است و مفهوم واژه «زلزله» در این سوره آمده است.

«إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها»؛[۱] چون زمین هنگام رسیدن قیامت لرزش خود را بکند.

زلزال در این آیه، مفعول مطلق نوعی است، یعنی لرزش معهود و مقرر خود را.

در آیات دیگری نیز به واژه «زلزله» و مانند آن اشاره شده است، از جمله:

«يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ»؛[۲] ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید، بی تردید زلزله قیامت، واقعه ای بزرگ است.

«هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَزُلْزِلُوا زِلْزَالًا شَدِيدًا»؛[۳] آنجا بود که مؤمنان مورد آزمایش قرار گرفتند و به تزلزل و اضطرابی سخت دچار شدند.

زلزله در احادیث

از امام صادق علیه السلام روایت شده که چون زنا شایع شود زلزله پدید آید.

محمد بن سلیمان دیلمی گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم زلزله چیست؟ فرمود: آیتی از آیات پروردگار. عرض کردم: سبب آن چیست؟ فرمود: خداوند ملکی را بر رگهای زمین گماشته که چون بخواهد زمین را بلرزاند او را امر کند که فلان رگ را به حرکت در آور، و چون رگ به حرکت در آید آن قسمت زمین که به آن رگ مربوط است بلرزد.

نیز از آن حضرت آمده که این زمین لرزه و امثال آن هشدار و ارعاب است از جانب خداوند که مردم بترسند و از معصیت دست بردارند.

علی بن مهزیار گوید: به حضرت جواد علیه السلام نامه ای نوشتم و در آن از کثرت زلازل در اهواز به خدمتشان شکایت کردم که اگر صلاح بدانید از آنجا کوچ کنم؟ حضرت در پاسخ مرقوم داشت: از آنجا کوچ مکنید و روز چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه را روزه بگیرید و غسل کنید و لباس پاک بپوشید و روز جمعه از شهر بیرون رفته خدای را بخوانید که این بلا از شما رفع خواهد شد. علی مهزیار گوید: ما به دستور عمل کردیم، شهر آرام شد و زلزله متوقف گردید.

از امام صادق علیه السلام نقل شده که جهت دفع خطر خراب شدن خانه بر اثر زلزله هنگام رفتن به بستر این آیه را بخوانید: «إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ أَنْ تَزُولَا وَلَئِنْ زَالَتَا إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا»[۴].[۵]

پانویس

  1. سوره زلزال، آیه ۱.
  2. سوره حج، آیه ۱.
  3. سوره احزاب، آیه ۱۱.
  4. سوره فاطر، آیه ۴۱.
  5. بحارالانوار، ج۹۱ ص۱۴۷-۱۵۰.

منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه