حشر: تفاوت بین نسخهها
(←2. حشر به معنی زنده کردن مردگان:) |
|||
| سطر ۲۷: | سطر ۲۷: | ||
{{متن قرآن|«وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا»}}<ref>[[آیه 102 سوره طه|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>؛ بعضی گویند کبودی چشم کنایه از کوری است و بعضی گویند همین رنگ معروف است. | {{متن قرآن|«وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا»}}<ref>[[آیه 102 سوره طه|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>؛ بعضی گویند کبودی چشم کنایه از کوری است و بعضی گویند همین رنگ معروف است. | ||
| − | {{متن قرآن|«وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ عُمْيًا وَبُكْمًا وَصُمًّا»}}<ref>[[آیه 97 سوره | + | {{متن قرآن|«وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ عُمْيًا وَبُكْمًا وَصُمًّا»}}<ref>[[آیه 97 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه ۹۷.]]</ref>. |
حشر نسبت به همه موجودات است، هم انس و هم [[جن]]: «{{متن قرآن|فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ}}<ref>[[آیه 68 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۶۸.]]</ref>؛ سوگند به پروردگارتو که آنان را با شیاطین زنده می کنیم». معبودان کفار را هم زنده می کنند: {{متن قرآن|«وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ»}}<ref>[[آیه 17 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۲۳.]]</ref>؛ حیوانات را هم زنده می کنند: {{متن قرآن|«وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ»}}<ref>[[آیه 5 سوره تکویر|سوره تکویر، آیه ۵.]]</ref>؛ این [[تفسیر قرآن|تفسیر]] در اخبار آمده است. | حشر نسبت به همه موجودات است، هم انس و هم [[جن]]: «{{متن قرآن|فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ}}<ref>[[آیه 68 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۶۸.]]</ref>؛ سوگند به پروردگارتو که آنان را با شیاطین زنده می کنیم». معبودان کفار را هم زنده می کنند: {{متن قرآن|«وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ»}}<ref>[[آیه 17 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۲۳.]]</ref>؛ حیوانات را هم زنده می کنند: {{متن قرآن|«وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ»}}<ref>[[آیه 5 سوره تکویر|سوره تکویر، آیه ۵.]]</ref>؛ این [[تفسیر قرآن|تفسیر]] در اخبار آمده است. | ||
| سطر ۳۸: | سطر ۳۸: | ||
{{متن قرآن|«وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا»}}<ref>[[آیه 83 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۸۳.]]</ref>؛ نمل]]/ 83). روزی که زنده می کنیم از هر امت گروهی از آن کسان که آیات ما را تکذیب کردند. علمای ما گویند آیه دلالت بر [[رجعت]] می کند یعنی زنده شدن جماعتی از مردگان پیش از قیامت چون در روز قیامت همه امم زنده می شوند نه از هر امتی گروهی چرا که خداوند تعالی می فرماید: {{متن قرآن|«وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا»}}<ref>[[آیه 47 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۷.]]</ref>؛ در قیامت هیچ کس را فرو نگذارند. | {{متن قرآن|«وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا»}}<ref>[[آیه 83 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۸۳.]]</ref>؛ نمل]]/ 83). روزی که زنده می کنیم از هر امت گروهی از آن کسان که آیات ما را تکذیب کردند. علمای ما گویند آیه دلالت بر [[رجعت]] می کند یعنی زنده شدن جماعتی از مردگان پیش از قیامت چون در روز قیامت همه امم زنده می شوند نه از هر امتی گروهی چرا که خداوند تعالی می فرماید: {{متن قرآن|«وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا»}}<ref>[[آیه 47 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۷.]]</ref>؛ در قیامت هیچ کس را فرو نگذارند. | ||
| + | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references /> | ||
نسخهٔ ۳۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۹
حشر از لغاتی است که بارها در قرآن تکرار شده است و در موارد بسیاری به معنای برانگیختن، زنده کردن یا گرد آوردن و یکی از اسامی قیامت است.
محتویات
توضيح معنای لغوی حشر
در كتاب «أقرب الموارد» آمده است كه: حشر به معناي جمع است، وَ يَوْمُ الْحَشْرِ يَوْمُ الْبَعْثِ وَ الْمَعادِ وَ هُوَ مَأْخوذٌ مِنْ حَشَرَ الْقَوْمَ إذا جَمَعَهُمْ. روز حشر يعني روز بعث و بازگشت؛ و از «حَشَرَ الْقَوْم» گرفته شده است، يعني آنها را جمع كرد.
و در «صِحاحُ اللغة» گفته است: حَشَرْتُ النّاسَ أحْشِرُهُمْ وَ أحْشُرُهُمْ حَشْرًا: جَمَعْتُهُمْ؛ وَ مِنْهُ يَوْمُ الْحَشْرِ. حشر يعني جمعكردن، و به همين مناسبت روز قيامت را يوم حشر گويند.
و در «لسان العرب» پس از اينكه آنچه را كه از «صِحاح» نقل كرديم آورده است، گفته است: وَ الْحَشْرُ جَمْعُ النّاسِ يَوْمَ الْقِيَمَةِ. حشر به معناي جمع كردن مردم در روز قيامت است.
علامه شعرانی در نثر طوبی می گوید: «(حشر) برانگیختن. زنده کردن. گرد آوردن. راندن. روز قیام را یوم الحشر گویند چون همه موجودات زنده می شوند.»[۱]
حشر در قرآن
1. حشر به معنای لغوی:
«أَرْسِلْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ[۲]؛ بفرست در شهر گرد آورندگان یعنی کسانی که جادو گران را از شهرها نزد فرعون آورند».
«هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ[۳]؛ در این آیه به معنی راندن و بیرون کردن است».
این آیه در باره بنی نضیر آمده و آنان گروهی بودند از یهودیان که چون پیغمبر صلی الله علیه و آله به مدینه هجرت فرمود با او عهد بستند دشمن را بر خلاف او یاری نکنند اما بعدا پیمان را به هیچ نگرفتند و با کفار قریش پس از جنگ احد عهد بستند که در مخالفت پیغمبر صلی الله علیه و آله یاری آنان کنند. قرآن راندن بنی نضیر را «اول الحشر» خواند که نخستین بار بود که پیغمبر صلی الله علیه و آله یهودیان پیمان شکن را از نواحی مدینه بیرون کرد و بار دوم فتح بنی قریظه بود دو سال پس از بنی نضیر و وجوه دیگری نیز گفته شده است. سهیلی در روض الانف گوید عمر بن الخطاب به حدیثی از پیغمبر تمسک جست که دو دین در بلاد عرب نباشد و همه یهود خیبر و غیر آن را از حجاز به شام فرستاد و این حشر دوم بود پس از حشر اول که بنی النضیر را بیرون راندند.
2. حشر به معنی زنده کردن مردگان:
حشر به معنی زنده کردن مردگان در قیامت بصورت اخلاق و عادات در قرآن بسیار است.
«وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىٰ»[۴]؛ خداوند می فرماید آن که در این جهان به آیات الهی نظر نکرد و نشان قدرت حق را در موجودات ندید او را در قیامت کور محشور میکنیم. او گوید خداوندا چرا مرا کور محشور کردی با آن که بینا بودم؟ خداوند می فرماید آیات ما بر تو نموده میشد و تو از آن غفلت می کردی و نادیده می گرفتی اکنون غافل و نابینائی چنانکه آن وقت بودی. و در روایت آمده است که مردم در صورتهائی محشور می شوند که بوزینه و خوک پیش آنها زیبا رویند، و دندان کافر مانند کوه احد باشد.
«وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا»[۵]؛ بعضی گویند کبودی چشم کنایه از کوری است و بعضی گویند همین رنگ معروف است.
«وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ عُمْيًا وَبُكْمًا وَصُمًّا»[۶].
حشر نسبت به همه موجودات است، هم انس و هم جن: «فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ[۷]؛ سوگند به پروردگارتو که آنان را با شیاطین زنده می کنیم». معبودان کفار را هم زنده می کنند: «وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ»[۸]؛ حیوانات را هم زنده می کنند: «وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ»[۹]؛ این تفسیر در اخبار آمده است.
در تفسیر مجمع البیان گوید حیوانات محشور می شوند در قیامت تا حیوان بی شاخ از شاخدار قصاص گیرد و چون عوض بدانها رسید گروهی گویند عوض باید دائم باشد پس از زنده شدن پیوسته می ماند و در نعمتند، و گروهی دیگر گفتند دوام عوض لازم نیست خداوند آنها را تفضلا زنده نگاه می دارد و گروه سوم گفتند خداوند عوض دردها که مستحقند به آنها می رساند و پس از وصول عوض آنها را نابود می کند و بعضی مفسران گویند حشر وحوش مردن آنها است و حشر انسان و جن به زنده کردن.
اجسام جامد نیز در قیامت محشور می شوند و سخن می گویند و گواهی می دهند: «يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا»[۱۰]؛ پول و طلا و نقره را نیز محشور می کنند برای داغ کردن پشت و پهلو و پیشانی آنها که زکوة نمی دهند.
حشر همه چیز به سوی خداست: «وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ»[۱۱]؛ این معنی در بیش از ده آیه مکرر آمده است. [۱۲]
«وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا»[۱۳]؛ نمل]]/ 83). روزی که زنده می کنیم از هر امت گروهی از آن کسان که آیات ما را تکذیب کردند. علمای ما گویند آیه دلالت بر رجعت می کند یعنی زنده شدن جماعتی از مردگان پیش از قیامت چون در روز قیامت همه امم زنده می شوند نه از هر امتی گروهی چرا که خداوند تعالی می فرماید: «وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا»[۱۴]؛ در قیامت هیچ کس را فرو نگذارند.
پانویس
- ↑ معاد شناسی ، ج6، ص 204 و 205
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۱۱.
- ↑ سوره حشر، آیه ۲.
- ↑ سوره طه، آیه ۱۲۴.
- ↑ همان، آیه ۱۰۲.
- ↑ سوره اسراء، آیه ۹۷.
- ↑ سوره مریم، آیه ۶۸.
- ↑ سوره فرقان، آیه ۲۳.
- ↑ سوره تکویر، آیه ۵.
- ↑ سوره زلزال، آیه ۴.
- ↑ سوره بقره، آیه ۲۰۳.
- ↑ نثر طوبی، ج1، 174 و 175.
- ↑ سوره نمل، آیه ۸۳.
- ↑ سوره کهف، آیه ۴۷.
پیوست ها
منابع
- نثر طوبی، علامه شعرانی، تهران:انتشارات اسلامیه.
- لغت نامه دهخدا، ذیل واژه حشر، در دسترس درواژه یاب، بازیابی: 17 اسفند 1392.
- معاد شناسی، جلد 6، در دسترس در پرتال جامع اینترنتی متقین
| اعتقادات شیعه | |
| توحید | توحید ذاتی * توحید صفاتی * توحید افعالی * توحید در عبادت * بداء * اسماء و صفات الهی |
| عدل | قضا و قدر * اختیار * امر بین الامرین |
| نبوت | عصمت پیامبران * خاتمیت * وحی * اعجاز * عدم تحریف قرآن |
| امامت |
باورها: ضرورت وجود امام * عصمت امامان * اهل بیت * چهارده معصوم * ولایت تكوینی * علم غیب امامان * غیبت امام زمان (عج) * انتظار * رجعت * توسل * شفاعت * آخر الزمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله * امام علی(ع) * امام حسن(ع) * امام حسین(ع) * امام سجاد(ع) * امام باقر(ع) * امام صادق(ع) * امام کاظم(ع) * امام رضا(ع) * امام جواد(ع) * امام هادی(ع) * امام عسکری(ع) * امام مهدی(عج) |
| معاد | برزخ * معاد جسمانی * حشر * صراط * میزان * بهشت * جهنم |
