مراجع فقهی شیعه از غیبت کبری تاکنون

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عمده فقها و مراجع تقلید شیعه از سال ۳۲۹ قمری (آغاز غیبت کبری) تاکنون، که براساس منابع به جهت تاریخی یا تألیف آثار دارای شهرت بیشتری هستند، عبارتند از:[۱]

کنیه، نام شهرت درگذشت محل سکونت سده قمری
ابومحمد، حسن بن علی ابن ابی عقیل عمانی ۳۴۰ عراق ۴
ابوجعفر، محمدبن حسن بن احمد ابن ولید ۳۴۳ قم ۴
ابوغالب، احمد بن محمد ابوغالب زراری ۳۶۸ کوفه ۴
ابوالقاسم، جعفر بن محمد ابن قولویه ۳۶۹ قم ۴
ابوالحسن، محمد بن احمد ابن داود ۳۷۸ قم - بغداد ۴
ابوجعفر ثانی، محمد بن علی بن حسین شیخ صدوق ۳۸۱ ری - بغداد ۴
ابوعلی، محمد بن احمد ابن جنید اسکافی ۳۸۱ ری ۴
ابوعبدالله، محمدبن محمدبن نعمان شیخ مفید ۴۱۳ بغداد ۵
ابوالقاسم، علی بن حسین سید مرتضی علم الهدی ۴۳۶ بغداد ۵
ابوصلاح، تقی بن نجم ابوالصلاح حلبی ۴۴۷ حلب ۵
ابوجعفر ثالث، محمد بن حسن شیخ طوسی ۴۶۰ بغداد - نجف ۵
ابویعلی، حمزة بن عبدالعزیز سلار دیلمی ۴۶۳ حلب ۵
ابویعلی، محمد بن حسن بن حمزه شریف جعفری ۴۶۳ حلب ۵
ابوالقاسم، عبدالعزیز بن تحریر قاضی ابن براج ۴۸۱ طرابلس ۵
ابوعلی، حسن بن محمد طوسی مفید ثانی ۵۱۵ نجف ۶
ابوسعید، عبدالجلیل بن مسعود متکلم رازی ۵۶۰ نجف ۶
ابورضا، فضل الله بن علی حسینی راوندی ۵۷۰ کاشان ۶
قطب الدین، سعید بن عبدالله قطب‌الدین راوندی ۵۷۳ کاشان ۶
ابوالمکارم، حمزه بن علی ابن زهره حلبی ۵۸۵ حلّه ۶
ابوجعفر رابع، محمد بن علی بن حمزه عمادالدین طوسی (طوسی مشهدی) ۵۸۵ حله ۶
ابوعبدالله، محمد بن احمد ابن ادریس حلی ۵۹۸ حله ۶
شمس الدین، فخّار بن مُعدّ موسوی ابن معد ۶۳۰ حله ۷
ابوابراهیم، محمد بن جعفر ابن نما حلی ۶۴۵ حله ۷
رضی الدین، علی بن موسی سید بن طاووس ۶۶۴ حله ۷
جمال الدین، احمد بن موسی احمد ابن طاووس ۶۷۳ حله ۷
نجم الدین، جعفر بن حسن محقق حلی ۶۷۶ حله ۷
ابوزکریا، یحیی بن سعید بن احمد ابن سعید حلی ۶۹۰ حله ۷
غیاث الدین، عبدالکریم بن احمد عبدالکریم ابن طاووس ۶۹۳ حله ۷
جمال الدین، حسن بن یوسف علامه حلی ۷۲۶ حله ۸
عمیدالدین، عبدالمطلب بن محمد عمیدی ۷۵۴ حله ۸
ابوجعفر، محمد بن محمد قطب‌الدین رازی ۷۷۶ حله ۸
ابوطالب، محمد بن حسن فخرالمحققین ۷۷۱ حله ۸
ابوعبدالله، محمد بن مکی شهید اول ۷۸۶ حله ۸
زین الدین، علی بن خازن ابن خازن حله ۹
ابوالقاسم، علی بن محمد بن مکّی ابن الشهید(اوّل) ۸۱۰ حله ۹
ابوعبدالله، مقداد بن عبدالله سیوری فاضل مقداد ۸۲۶ حله ۹
ابوالعباس، احمدبن محمدبن فهد ابن فهد حلی ۸۴۱ حله ۹
بدرالدین، حسن بن جعفر اعرج حسینی ۹۳۳ جبل عامل ۱۰
ابوالحسن، علی بن هلال ابن هلال جزایری (شیخ الاسلام) ۹۳۷ حله ۱۰
شمس الدین، محمد بن مکی عاملی شامی ۹۳۸ جبل عامل ۱۰
ابوالقاسم، علی بن عبدالعلی عاملی میسی ۹۳۸ اصفهان ۱۰
علی بن حسین بن عبدالعالی محقق کرکی (محقق ثانی) ۹۴۰ حلب - اصفهان ۱۰
زین‌الدین بن علی شهید ثانی ۹۶۶ جبع شام ۱۰
نورالدین، علی بن حسین صائغ حسینی ۹۸۰ حله ۱۰
نجم الدین، عبدالله بن حسین یزدی ۹۸۱ نجف ۱۰
عزالدین، حسین بن عبدالصمد حارثی (پدر شیخ بهائی) ۹۸۴ جبل عامل-هرات ۱۰
علی بن هلال ابن هلال عاملی ۹۸۴ اصفهان ۱۰
احمد بن محمد مقدس اردبیلی ۹۹۳ نجف ۱۰
ابومحمد، عبدالعالی بن علی عاملی کرکی ۹۹۳ اصفهان ۱۰
محمد بن علی موسوی صاحب مدارک ۱۰۰۹ جبع شام ۱۱
جمال الدین، حسن بن زین‌الدین صاحب معالم ۱۰۱۵ جبع شام ۱۱
عزالدین، عبدالله بن حسین عزالدین تستری ۱۰۲۱ اصفهان ۱۱
بهاءالدین، محمدبن حسین عاملی شیخ بهایی ۱۰۳۰ اصفهان ۱۱
ابوالمعالی، علی بن محمد طباطبائی ۱۰۳۱ نجف ۱۱
ابواسحاق، ابراهیم بن علی ابن مفلح ۱۰۳۲ اصفهان ۱۱
محمدامین بن محمد (موسس اخباریون) استرآبادی ۱۰۳۶ مدینه ۱۱
محمد بن حسن پسر صاحب معالم ۱۰۴۰ حلب ۱۱
بهاءالدین، محمد بن محمدباقر حسینی نائینی ۱۰۴۰ اصفهان ۱۱
محمدباقر بن شمس الدین میرداماد ۱۰۴۱ اصفهان ۱۱
شرف الدین، علی بن حجةالله طباطبائی ۱۰۶۰ نجف ۱۱
حسین بن محمد سلطان العلماء - خلیفةالسلطان ۱۰۶۶ اصفهان ۱۱
نورالدین، علی بن علی موسوی عاملی ۱۰۶۸ جبل عامل ۱۱
محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی اول ۱۰۷۰ اصفهان ۱۱
ابوعبدالله، حسین بن حیدر حسینی کرکی (مجتهد) ۱۰۷۷ اصفهان ۱۱
رفیع الدین، محمد بن حیدر میرزا رفیعا نائینی - حسنی طباطبائی ۱۰۸۰ اصفهان ۱۱
محمد بن محمد قاضی سعید قمی ۱۰۸۰ قم ۱۱
محمدصالح بن احمد ملا محمدصالح مازندرانی ۱۰۸۰ قم ۱۱
ملا محمدباقر بن محمد محقق سبزواری ۱۰۹۰ مشهد ۱۱
محمد بن مرتضی ملامحسن فیض کاشانی ۱۰۹۱ کاشان ۱۱
علیرضا بن حبیب الله موسوی عاملی ۱۰۹۱ اصفهان ۱۱
حسین بن محمد محقق خوانساری ۱۰۹۸ اصفهان ۱۱
ملا محمدطاهر قمی محمدطاهر قمی ۱۰۹۸ قم ۱۱
علی بن محمد بن حسن عاملی جبعی ۱۱۰۳ اصفهان ۱۲
محمدباقر بن محمدتقی علامه مجلسی ۱۱۱۱ اصفهان ۱۲
جعفر بن عبدالله حویزی ۱۱۱۵ اصفهان ۱۲
جمال الدین محمد بن حسین آقا جمال خوانساری ۱۱۲۵ اصفهان ۱۲
حسین بن حسن دیلمانی ۱۱۲۹ اصفهان ۱۲
زین الدین بن محمد عاملی جبعی ۱۱۳۰ اصفهان ۱۲
محمد بن حسن فاضل هندی ۱۱۳۷ اصفهان ۱۲
احمد بن اسماعیل جزایری ۱۱۵۰ نجف ۱۲
سید صدرالدین رضوی قمی رضوی قمی ۱۱۶۰ نجف ۱۲
اسماعیل بن محمد خواجوی ملا اسماعيل خواجويی ۱۱۷۳ اصفهان ۱۲
شیخ یوسف بحرانی صاحب حدائق ۱۱۸۶ کربلا ۱۲
ابوالحسن بن عبدالله موسوی جزایری ۱۱۹۳ تستر ۱۲
محمد بن محمد بیدآبادی آقا محمد بیدآبادی ۱۱۹۷ اصفهان ۱۲
محمدباقر بن محمد اکمل وحید بهبهانی ۱۲۰۵ نجف ۱۳
ملا محمدمهدی نراقی نراقی ۱۲۰۹ نجف ۱۳
سید محمدمهدی بحرالعلوم سید بحرالعلوم ۱۲۱۲ نجف ۱۳
اسدالله بن اسماعیل تستری - کاظمی ۱۲۲۰ کاظمین ۱۳
شیخ جعفر کاشف الغطاء کاشف الغطاء ۱۲۲۸ نجف ۱۳
ابوالقاسم بن محمدحسن میرزای قمی (صاحب قوانین) ۱۲۳۱ قم ۱۳
علی‌اکبر بن محمدباقر ایجی اصفهانی ۱۲۳۱ اصفهان ۱۳
محسن بن حسن کاظمینی محقق اعرجی ۱۲۴۰ نجف ۱۳
محمد بن علی طباطبائی سید محمد مجاهد ۱۲۴۲ کربلا ۱۳
احمد بن مهدی ملا احمد نراقی ۱۲۴۴ نجف ۱۳
محمدشریف بن حسنعلی شریف العلماء ۱۲۴۵ نجف ۱۳
ابراهیم بن محمد موسوی قزوینی ۱۲۴۶ نجف ۱۳
موسی بن جعفر کاشف الغطاء ۱۲۵۶ نجف ۱۳
محمدباقر بن محمدتقی حجةالاسلام محمدباقر شفتی ۱۲۶۰ اصفهان ۱۳
محمدابراهیم بن محمد محمدابراهیم کرباسی ۱۲۶۲ اصفهان ۱۳
حسن بن جعفر نجفی (صاحب انوار الفقاهه) ۱۲۶۲ نجف ۱۳
سید محمد بن صالح سید صدرالدین عاملی ۱۲۶۳ نجف ۱۳
جعفر بن سیف الدین استرآبادی ۱۲۶۳ تهران ۱۳
شیخ محمدحسن نجفی صاحب جواهر ۱۲۶۶ نجف ۱۳
حسن بن علی واعظ اصفهانی ۱۲۷۳ نجف ۱۳
مرتضی بن محمد شیخ انصاری ۱۲۸۱ نجف ۱۳
عبدالحسین بن علی شیخ العراقین ۱۲۸۶ نجف ۱۳
میر سید محمد حسینی شهشهانی شهشهانی ۱۲۸۹ اصفهان ۱۳
سید حسین کوه کمره ای کوه کمره‌ای ۱۲۹۹ نجف ۱۳
حسین بن محمداسماعیل اردکانی ۱۳۰۲ کربلا ۱۴
محمد بن محمدباقر فاضل ایروانی ۱۳۰۶ نجف ۱۴
سید ابوالقاسم بن حسن حجت طباطبائی ۱۳۰۹ کربلا ۱۴
محمدحسن بن محمود میرزای شیرازی ۱۳۱۲ سامرا ۱۴
ابوالمعالی بن محمدابراهیم میرزا ابوالمعالی کلباسی ۱۳۱۵ اصفهان ۱۴
محمد بن فضل علی فاضل شربیانی ۱۳۲۲ نجف ۱۴
محمدحسن مامقانی مامقانی ۱۳۲۳ نجف ۱۴
سید ابوالقاسم بن معصوم اشکوری ۱۳۲۵ نجف ۱۴
ملا محمدکاظم بن حسین آخوند خراسانی ۱۳۲۹ نجف ۱۴
محمدتقی بن محمدباقر آقا نجفی اصفهانی ۱۳۳۲ اصفهان ۱۴
سید محمدکاظم طباطبایی یزدی صاحب عروه ۱۳۳۷ نجف ۱۴
میرزا محمدتقی شیرازی میرزای دوم ۱۳۳۸ نجف ۱۴
فتح الله بن محمدجواد نمازی شیرازی (شریعتمدار) ۱۳۳۹ نجف ۱۴
احمد بن علی نجفی ۱۳۴۰ نجف ۱۴
میرزا محمد ارباب قمی ارباب قمی ۱۳۴۱ قم ۱۴
محمدصادق بن حسین اصفهانی ۱۳۴۸ اصفهان ۱۴
ابوالقاسم بن محمدتقی کبیر ۱۳۵۳ قم ۱۴
سید ابوالقاسم دهکردی دهکردی ۱۳۵۳ اصفهان ۱۴
میرزا محمدحسین نائینی نائینی ۱۳۵۵ نجف ۱۴
عبدالکریم حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم ۱۳۵۵ قم ۱۴
سید ابوالحسن انگجی انگجی ۱۳۵۷ آذربایجان ۱۴
آقا ضیاءالدین عراقی آقا ضیاء ۱۳۵۹ نجف ۱۴
محمدحسین غروی اصفهانی کمپانی ۱۳۶۱ نجف ۱۴
رضا بن محمدحسین مسجد شاهی ۱۳۶۲ اصفهان ۱۴
سید ابوالحسن اصفهانی ۱۳۶۵ نجف - سامرا ۱۴
سید حسین طباطبائی قمی آقا حسین قمی ۱۳۶۶ نجف ۱۴
سید محمدتقی خوانساری خوانساری ۱۳۷۱ قم ۱۴
سید محمد حجت کوه‌کمری کوه کمره‌ای ۱۳۷۲ قم ۱۴
سید صدرالدین صدر صدر ۱۳۷۳ قم ۱۴
محمدحسین کاشف‌الغطاء کاشف‌الغطاء ۱۳۷۳ نجف ۱۴
سید حسین بن علی حمامی ۱۳۷۹ نجف ۱۴
سید جمال الدین گلپایگانی موسوی گلپایگانی ۱۳۷۹ نجف ۱۴
سید حسین بروجردی آیت الله بروجردی ۱۳۸۱ قم ۱۴
سید محسن حکیم حکیم ۱۳۹۰ نجف ۱۴
سید روح الله خمینی امام خمینی ۱۴۰۹ تهران ۱۴
سید ابوالقاسم خویی آیت الله خویی ۱۴۱۳ نجف ۱۵
سید محمدحسین فضل الله محمدحسین فضل الله ۱۴۳۱ لبنان ۱۵
علی صافی گلپایگانی صافی گلپایگانی ۱۴۳۱ گلپایگان ۱۵
میرزا جواد تبریزی میرزا جواد تبریزی ۱۴۲۷ قم ۱۵
سید شهاب الدین مرعشی نجفی مرعشی نجفی ۱۴۱۰ قم ۱۵
سید محمدحسین طباطبایی علامه طباطبایی ۱۴۰۲ قم ۱۵
سید محمدرضا گلپایگانی آیت الله گلپایگانی ۱۴۱۴ قم ۱۵
محمدعلی اراکی آیت الله اراکی ۱۴۱۵ قم ۱۵
محمد فاضل لنکرانی آیت الله لنكرانی ۱۴۲۸ قم ۱۵
محمدتقی بهجت فومنی آیت الله بهجت ۱۴۳۰ قم ۱۵
لطف الله صافی گلپایگانی صافی گلپایگانی ۱۴۴۲ قم ۱۵
عزالدین حسینی زنجانی حسینی زنجانی ۱۳۳۴ مشهد ۱۵
مسلم ملکوتی ملکوتی ۱۳۳۴ قم ۱۵
حسین وحید خراسانی وحید خراسانی ۱۵
سید محمد حسینی شاهرودی شاهرودی ۱۴۴۰ قم ۱۵
سید محمد صادق حسینی روحانی محمدصادق روحانی ۱۴۴۳ قم ۱۵
عبدالکریم موسوی اردبیلی موسوی اردبیلی ۱۴۳۷ قم ۱۵
حسین نوری همدانی نوری همدانی ۱۵
سید محمدعلی علوی گرگانی علوی گرگانی ۱۴۴۳ قم ۱۵
ناصر مکارم شیرازی مکارم شیرازی ۱۵
سید احمد شبیری زنجانی شبیری زنجانی ۱۳۹۳ قم ۱۵
سید موسی شبیری زنجانی شبیری زنجانی ۱۵
جعفر سبحانی آیت الله سبحانی ۱۵
سید علی حسینی سیستانی آیت الله سیستانی ۱۵
عبدالله جوادی آملی جوادی آملی ۱۵
حسین مظاهری اصفهانی آیت الله مظاهری ۱۵
سید علی حسینی خامنه‌ای آیت الله خامنه‌ای ۱۵

پانویس

  1. پرش به بالا مرجعیت، سید هدایت‌الله طالقانی، نشر ارغنون، چاپ اول (۱۳۷۴)، صفحات ۳۳۷-۳۴۴.