سید یحیی مدرسیزاده یزدی: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{بخشی از یک کتاب|کتاب=ستارگان حرم}} | {{بخشی از یک کتاب|کتاب=ستارگان حرم}} | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله سید یحیى مدرسیزاده یزدى»''' (۱۳۲۰-۱۳۸۳ ق)، فقیه اصولی و مجتهد بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] بود. این عالم ربانى، یکى از کسانى است که در [[نجف]] اشرف، [[امام خمینی]] و نهضت اسلامی [[ایران]] را تأیید و همراهى مىکرد. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| سطر ۱۰: | سطر ۱۰: | ||
|مدفن = [[قم]]، قبرستان شیخان | |مدفن = [[قم]]، قبرستان شیخان | ||
|اساتید = [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]]، [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|عبدالکریم حائرى یزدى]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[سید علی یثربی کاشانی|سید على یثربى کاشانى]]،... | |اساتید = [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]]، [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|عبدالکریم حائرى یزدى]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[سید علی یثربی کاشانی|سید على یثربى کاشانى]]،... | ||
| − | |شاگردان = [[سید علی حسینی خامنه ای|سید على حسینى | + | |شاگردان = [[سید علی حسینی خامنه ای|سید على حسینى خامنهاى]]، [[سید عباس خاتم یزدی]]، [[سید علی فانی اصفهانی|سید على فانى اصفهانى]]، [[سید مهدی روحانی|سید مهدى روحانى]]،... |
| − | |آثار = قاعده لاضرر، تقریرات | + | |آثار = قاعده لاضرر، تقریرات اصول و فقه، اجتهاد و تقلید، حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروةالوثقى]]، انیس الموحدین،... |
}} | }} | ||
| − | == تحصیل و اساتید == | + | ==تحصیل و اساتید== |
| − | سید یحیى مدرسى زاده فرزند | + | سید یحیى مدرسى زاده فرزند سید علىاصغر، در سال ۱۳۲۰ قمری در [[یزد]] پا به عرصه وجود گذاشت. |
| − | + | او مقدمات دروس حوزوى و دروس [[سطوح حوزه|سطح]] را نزد علماى بنام [[حوزه علمیه]] یزد پشت سر گذاشت. در سال ۱۳۴۱ ق. با دوست خود، مرحوم باعثى یزدى (۱۳۸۲ ق)، آهنگ [[قم]] نمود و در آن حوزه تازه تأسیس، به مدت ده سال از محضر علماى اعلام آنجا بهره گرفت. سپس در سال ۱۳۵۱ ق. رهسپار [[عتبات عالیات]] شد تا در آن جا به تکمیل مراحل تحصیلى خود بپردازد و استفاده بیشترى از محضر علماى آن حوزه ببرد. | |
| + | |||
| + | سید یحیى با تلاش و پشتکار فراوان توانست موفق به اخذ اجازه [[اجتهاد]] از شخصیت هاى بزرگ آن زمان مانند: آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|عبدالکریم حائرى یزدى]] (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق) و [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] (۱۲۸۴-۱۳۶۵ ق) شد. و نیز از طرف [[محدث]] عظیم الشأن [[آقا بزرگ تهرانى|شیخ آقا بزرگ تهرانى]] (۱۲۹۳-۱۳۸۹ ق) و دیگران [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] روایى دریافت کرد. | ||
اساتید بزرگی که سید یحیى مدرسى زاده در یزد، قم و عتبات از محضرشان بهره برده است عبارتند از: | اساتید بزرگی که سید یحیى مدرسى زاده در یزد، قم و عتبات از محضرشان بهره برده است عبارتند از: | ||
| سطر ۲۲: | سطر ۲۴: | ||
'''الف) در یزد:''' | '''الف) در یزد:''' | ||
| − | *میرزا سید احمد مدرس (۱۲۹۵-۱۳۸۸ ق)؛ | + | *میرزا سید احمد مدرس (۱۲۹۵-۱۳۸۸ ق)؛ |
| − | *سید مرتضى مدرسى معروف به «شیخ مرتضى» (۱۳۳۳ ق)؛ | + | *سید مرتضى مدرسى معروف به «شیخ مرتضى» (۱۳۳۳ ق)؛ |
| − | *سید حسین مدرس باغگندمى (۱۲۷۰-۱۳۶۶ ق)؛ | + | *سید حسین مدرس باغگندمى (۱۲۷۰-۱۳۶۶ ق)؛ |
'''ب) در شهر مقدس قم:''' | '''ب) در شهر مقدس قم:''' | ||
| سطر ۳۰: | سطر ۳۲: | ||
وى در این شهر از حضرات آیات عظام عصر خویش مثل عالمان ذیل استفاده کرد: | وى در این شهر از حضرات آیات عظام عصر خویش مثل عالمان ذیل استفاده کرد: | ||
| − | *آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حایرى یزدى]] (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛ | + | *آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حایرى یزدى]] (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛ |
| − | *آیت الله [[سید علی یثربی کاشانی|سید على یثربى کاشانى]] (۱۳۱۱-۱۳۷۹ ق)؛ | + | *آیت الله [[سید علی یثربی کاشانی|سید على یثربى کاشانى]] (۱۳۱۱-۱۳۷۹ ق)؛ |
| − | *آقا [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمره اى]] (۱۳۱۰-۱۳۷۲ ق)؛ | + | *آقا [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمره اى]] (۱۳۱۰-۱۳۷۲ ق)؛ |
*آقا [[سید محمدتقی خوانساری|سید محمدتقى خوانسارى]] (۱۳۰۵-۱۳۷۱ ق). | *آقا [[سید محمدتقی خوانساری|سید محمدتقى خوانسارى]] (۱۳۰۵-۱۳۷۱ ق). | ||
| − | *آقا میرزا محمد همدانى درجزینى (۱۳۱۵-۱۳۶۵ ق)؛ | + | *آقا میرزا محمد همدانى درجزینى (۱۳۱۵-۱۳۶۵ ق)؛ |
'''ج) اساتید وى در عتبات عالیات:''' | '''ج) اساتید وى در عتبات عالیات:''' | ||
| سطر ۴۰: | سطر ۴۲: | ||
عبارتند از حضرات آیات عظام: | عبارتند از حضرات آیات عظام: | ||
| − | *[[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]] (متوفاى ۱۳۶۱ ق)؛ | + | *[[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]] (متوفاى ۱۳۶۱ ق)؛ |
| − | *[[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] (۱۳۸۴-۱۳۶۵ ق)؛ | + | *[[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] (۱۳۸۴-۱۳۶۵ ق)؛ |
| − | *[[میرزا محمدحسین نائینی|میرزا محمدحسین نائینى]] (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛ | + | *[[میرزا محمدحسین نائینی|میرزا محمدحسین نائینى]] (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛ |
| − | == تدریس و شاگردان == | + | ==تدریس و شاگردان== |
| − | آیت الله مدرسى همزمان با شرکت در درس هاى محققانه [[حوزه علمیه]] نجف، به تدریس علوم حوزوى در مقطع سطح پرداخت. او از سال ۱۳۶۲ ق. به تعلیم و تربیت طلاب و فضلا در مقطع درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] مشغول شد. بنا به نقل فرزند مرحوم آیت الله مدرسى، ایشان چند دوره خارج «[[مکاسب (کتاب)|مکاسب]]»، که عادت مراجع بر آن است، و سپس خارج کتاب «[[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقى]]» را تدریس کرده است. تدریس خارج [[اصول فقه|اصول]] هم بر اساس نوشته هاى خودشان بوده است. | + | آیت الله مدرسى زاده همزمان با شرکت در درس هاى محققانه [[حوزه علمیه]] نجف، به تدریس علوم حوزوى در [[سطوح حوزه|مقطع سطح]] پرداخت. او از سال ۱۳۶۲ ق. به تعلیم و تربیت طلاب و فضلا در مقطع درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] مشغول شد. بنا به نقل فرزند مرحوم آیت الله مدرسى، ایشان چند دوره خارج «[[مکاسب (کتاب)|مکاسب]]»، که عادت مراجع بر آن است، و سپس خارج کتاب «[[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقى]]» را تدریس کرده است. تدریس خارج [[اصول فقه|اصول]] هم بر اساس نوشته هاى خودشان بوده است. آیت الله مدرسى، علاوه بر ایام درسى حوزه، در ایام تعطیلى هم دست از تلاش برنمى داشت؛ لذا در این ایام به طلاب و فضلا [[علم هیئت]] و [[قواعد فقهی|قواعد فقهیه]] را مى آموخت. |
در محضر این سید بزرگوار عالمانى چند پرورش یافته اند؛ از جمله حضرات آیات عظام و حجج الاسلام: | در محضر این سید بزرگوار عالمانى چند پرورش یافته اند؛ از جمله حضرات آیات عظام و حجج الاسلام: | ||
| − | *[[سید علی حسینی خامنه ای|سید على حسینى | + | *[[سید علی حسینی خامنه ای|سید على حسینى خامنهاى]] (رهبر شهید انقلاب اسلامى)؛ |
| − | *[[حسین وحید خراسانی|حسین وحید خراسانى]]؛ | + | *[[حسین وحید خراسانی|حسین وحید خراسانى]]؛ |
| − | *[[سید علی فانی اصفهانی|سید على فانى اصفهانى]]؛ | + | *[[سید علی فانی اصفهانی|سید على فانى اصفهانى]]؛ |
| − | *[[سید مهدی روحانی|سید مهدى روحانى]]؛ | + | *[[سید مهدی روحانی|سید مهدى روحانى]]؛ |
| − | *سید عباس خاتم | + | *[[سید عباس خاتم یزدی|سید عباس خاتم یزدى]]؛ |
*سید محمد روحانى؛ | *سید محمد روحانى؛ | ||
| − | *سید صادق خلخالى؛ | + | *سید صادق خلخالى؛ |
| − | *سید محمدرضا میبدى؛ | + | *سید محمدرضا میبدى؛ |
| − | *سید محمدرضا اصفهانى؛ | + | *سید محمدرضا اصفهانى؛ |
| − | *سید غلامرضا واعظى؛ | + | *سید غلامرضا واعظى؛ |
| − | *سید محمدباقر مدرسى ثانوى؛ | + | *سید محمدباقر مدرسى ثانوى؛ |
| − | * | + | *شیخ محمد رحمتى سیرجانى؛ |
| − | + | *شیخ محمد ربانى بیرجندى؛ | |
| − | * | + | *شیخ مرادعلى زابلى؛ |
| − | * | + | *شیخ مهدى احمدى شاهرودى؛ |
| − | *شیخ مهدى احمدى شاهرودى؛ | + | *شیخ حیدرعلى یزدى؛ |
| − | *شیخ حیدرعلى یزدى؛ | + | *شیخ محمد غروى قزوینى؛ |
| − | *شیخ محمد غروى قزوینى؛ | + | *سید حبیبالله طاهرى گرگانى؛ |
| − | *سید | + | *شیخ مرتضى ناطق یزدى؛ |
| − | *شیخ مرتضى ناطق یزدى؛ | + | *شیخ عبدالله فقیهى بروجردى؛ |
| − | *شیخ عبدالله فقیهى بروجردى؛ | + | *سید عباس اعتمادى کاشانى؛ |
| − | *سید عباس اعتمادى کاشانى؛ | + | *سید محمد کلانتر خوزستانى؛ |
| − | * | + | *سید علاءالدین بحرالعلوم؛ |
| − | *سید علاءالدین بحرالعلوم؛ | + | *شیخ حسین دولتآبادى اصفهانى. |
| − | *شیخ حسین دولتآبادى | ||
| − | == آثار و تألیفات == | + | ==آثار و تألیفات== |
آیت الله مدرسى زاده، در عمر بابرکت خود علاوه بر تدریس و تربیت طلاب، تألیفات گرانبهایى هم به یادگار گذاشته که برخى از آنها عبارتند از: | آیت الله مدرسى زاده، در عمر بابرکت خود علاوه بر تدریس و تربیت طلاب، تألیفات گرانبهایى هم به یادگار گذاشته که برخى از آنها عبارتند از: | ||
| − | # | + | #«[[قاعده لاضرر]]». |
#«مُنجّزات مریض». | #«مُنجّزات مریض». | ||
#«تقریرات درس اصول [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]]». | #«تقریرات درس اصول [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقى]]». | ||
| سطر ۸۴: | سطر ۸۵: | ||
#«اجتهاد و تقلید». | #«اجتهاد و تقلید». | ||
#«رساله هایى در ابواب مختلف [[فقه]]». | #«رساله هایى در ابواب مختلف [[فقه]]». | ||
| − | #«حاشیه توضیح | + | #«حاشیه توضیح المسایل»، که به چاپ رسیده است. |
| − | #رساله | + | #«انیس الموحدین»، [[رساله]] عملیه ایشان که به چاپ رسیده است. |
#«حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروةالوثقى]]». | #«حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروةالوثقى]]». | ||
| − | #تقریرات «جوائز | + | #تقریرات «جوائز سلطان»، که به قلم فرزندش، آیت الله سید عباس مدرسى زاده یزدى، به تحریر درآمده است. |
#«کتاب زکات». | #«کتاب زکات». | ||
| − | #«تقریرات اصول و | + | #«تقریرات اصول و فقه»، که به قلم فرزندان ایشان (سید عباس و سید محمدعلى) و داماد ایشان سید غلامرضا واعظى است. |
| − | == در نظر عالمان == | + | ==در نظر عالمان== |
| − | * آیت الله میرزا هاشم | + | *آیت الله [[میرزا هاشم آملی]] در مورد موقعیت علمى ایشان در تدریس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]]، گفته است: «آقاى مدرسى، محقق عراقى ([[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاءالدین عراقی]]) دوم است». |
| − | * آیت الله سید جعفر مرعشى نقل کرده است: «خدمت مرحوم آیت الله [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] بودم که جماعتى از یزد خدمت ایشان آمدند و عرض کردند که ما از | + | *آیت الله سید جعفر مرعشى نقل کرده است: «خدمت مرحوم آیت الله [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] بودم که جماعتى از [[یزد]] خدمت ایشان آمدند و عرض کردند که ما از یزد آمده ایم تا از وجود شما استفاده کنیم. آیت الله اصفهانى فرمودند که آقاى سید یحیى مدرسى یزدى هستند، دیگر احتیاج به آمدن منزل ما نبود. این سخن دلالت بر عظمت و شأن علمى و اخلاقى آیت الله مدرسى زاده مى کند». |
| − | * آیت الله [[شیخ محمدرضا مظفر]] مى | + | *آیت الله [[شیخ محمدرضا مظفر]] مى فرمود: «[[مرجعیت|مرجع]]، آیت الله سید یحیى مدرسى یزدى است که همه جهات [[علم]] و [[تقوا]] و [[زهد]] و بزرگى در او جمع است». |
| − | * آیت الله | + | *آیت الله [[حسین وحید خراسانی|حسین وحید خراسانى]] -که حدود چهل سال قبل در [[تهران]] براى یزدى ها منبر مى رفت- مى فرمود: «آقاى مدرسى یزدى داراى فضل و علم و شایسته [[مرجعیت]] است». |
| − | * عارف عامل، | + | *عارف عامل، آیت الله [[سید عبدالکریم رضوی کشمیری|سید عبدالکریم کشمیرى]] مى فرمود: «آیت الله مدرسى یزدى آن چه در سینه داشت از علم و فضل و [[معرفت]] و [[عرفان]] بیش از آن بود که بر زبانش جارى بود». |
| − | == ویژگىهای اخلاقی و اجتماعی == | + | ==ویژگىهای اخلاقی و اجتماعی== |
*[[عفو]] و گذشت: اگر شخصى به ایشان بى احترامى و جسارتى مى کرد یا حرف ناروایى مى زد، ایشان با خنده و خوشرویى حرف او را نشنیده مى گرفت و از او مى گذشت. | *[[عفو]] و گذشت: اگر شخصى به ایشان بى احترامى و جسارتى مى کرد یا حرف ناروایى مى زد، ایشان با خنده و خوشرویى حرف او را نشنیده مى گرفت و از او مى گذشت. | ||
*حفظ [[آبرو|آبروى]] اشخاص: وى در حفظ آبروى مردم و طلاب کوشش مى کرد و اگر مى خواست پول و یا چیز دیگرى به شخصى بدهد، طورى مى داد که هیچ کس متوجه نشود. | *حفظ [[آبرو|آبروى]] اشخاص: وى در حفظ آبروى مردم و طلاب کوشش مى کرد و اگر مى خواست پول و یا چیز دیگرى به شخصى بدهد، طورى مى داد که هیچ کس متوجه نشود. | ||
| − | *[[زهد]] و [[تقوا]]: | + | *[[زهد]] و [[تقوا]]: مدرسىزاده، عالمى زاهد و باتقوا بود. همه زندگى وى نشان مى داد اصلاً دلبسته [[دنیا]] و مادیات نیست. |
*علاقه به [[اهل بیت]] علیهم السلام: ایشان علاقه خاصى به اهل بیت عصمت و طهارت داشت. در ایام ولادت و شهادت [[ائمه اطهار|ائمه]] علیهم السلام در منزل خود مراسمى برپا مى کرد و مداحان، به مداحى و [[مرثیه]] سرایى اهل بیت مى پرداختند. | *علاقه به [[اهل بیت]] علیهم السلام: ایشان علاقه خاصى به اهل بیت عصمت و طهارت داشت. در ایام ولادت و شهادت [[ائمه اطهار|ائمه]] علیهم السلام در منزل خود مراسمى برپا مى کرد و مداحان، به مداحى و [[مرثیه]] سرایى اهل بیت مى پرداختند. | ||
| − | * | + | *مردمدارى: با تمام مردم و اقوام، خصوصاً با فقرا و طبقه پایین، خوش برخورد بود. |
| − | *اقامه [[نماز جماعت]]: مجلس درس ایشان در [[مسجد]] ملا کتاب، نزدیک حرم مطهر | + | *اقامه [[نماز جماعت]]: مجلس درس ایشان در [[مسجد]] ملا کتاب، نزدیک [[حرم امام علی علیه السلام|حرم مطهر امام على]] علیه السلام بود و طلاب و فضلا بعد از درس، نماز جماعت ظهر و شب را به امامت آیت الله مدرسى در صحن مطهر [[حضرت على]] علیه السلام مقابل درب طوسى بود، اقامه مى کردند. |
| − | *همراهى با نهضت امام امت: وقتى که [[امام خمینى]] در [[ایران]]، قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را پایهریزى کرد، یکى از کسانى که در [[نجف]] اشرف ایشان را با تلگراف ها و پیام هایش تأیید و همراهى مى کرد، آیت الله مدرسى بود. انس وى با امام خمینى به حدى بود که وقتى امام به نجف مى رفتند، به منزل وى رفته، از زحمات او قدردانى مى کردند | + | *همراهى با نهضت امام امت: وقتى که [[امام خمینى]] در [[ایران]]، قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را پایهریزى کرد، یکى از کسانى که در [[نجف]] اشرف ایشان را با تلگراف ها و پیام هایش تأیید و همراهى مى کرد، آیت الله مدرسى بود. انس وى با امام خمینى به حدى بود که وقتى امام به [[نجف]] مى رفتند، به منزل وى رفته، از زحمات او قدردانى مى کردند. |
| − | |||
| − | == وفات == | + | ==وفات== |
| − | مرحوم سید یحیى | + | مرحوم سید یحیى مدرسىزاده، سرانجام در شب دوشنبه شانزدهم ماه [[صفر]] ۱۳۸۳ قمری - هنگامى که براى معالجه به [[ایران]] بازمى گشت - در شهر کِرِنْد کرمانشاه، بر اثر ناراحتى قلبى به دیدار معبود شتافت. پیکر مطهرش را پس از انتقال به شهر مقدس [[قم]]، با تجلیل فراوان، در [[قبرستان شیخان قم|قبرستان شیخان]] به خاک سپردند. |
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | |
| + | *[[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، مهدى صحرایى اردکانى، جلد ۱۱. | ||
| + | |||
[[رده:علمای قرن چهاردهم|مدرسی زاده،سید یحیی]] | [[رده:علمای قرن چهاردهم|مدرسی زاده،سید یحیی]] | ||
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
[[رده:فقیهان]] | [[رده:فقیهان]] | ||
| − | [[رده: | + | [[رده:مجتهدین]] |
[[رده:مدفونین در قبرستان شیخان]] | [[رده:مدفونین در قبرستان شیخان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۴
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
محتوای فعلی بخشی از کتاب ستارگان حرم است که برای اینجا مناسب بوده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«آیتالله سید یحیى مدرسیزاده یزدى» (۱۳۲۰-۱۳۸۳ ق)، فقیه اصولی و مجتهد بزرگ شیعه در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان آقا ضیاءالدین عراقى و سید ابوالحسن اصفهانى بود. این عالم ربانى، یکى از کسانى است که در نجف اشرف، امام خمینی و نهضت اسلامی ایران را تأیید و همراهى مىکرد.
| |
| نام کامل | سید یحیى مدرسىزاده یزدى |
| زادروز | ۱۳۲۰ قمری |
| زادگاه | یزد |
| وفات | ۱۳۸۳ قمری |
| مدفن | قم، قبرستان شیخان |
|
| |
| اساتید |
آقا ضیاءالدین عراقى، عبدالکریم حائرى یزدى، سید ابوالحسن اصفهانى، سید على یثربى کاشانى،... |
| شاگردان |
سید على حسینى خامنهاى، سید عباس خاتم یزدی، سید على فانى اصفهانى، سید مهدى روحانى،... |
| آثار |
قاعده لاضرر، تقریرات اصول و فقه، اجتهاد و تقلید، حاشیه بر عروةالوثقى، انیس الموحدین،... |
محتویات
تحصیل و اساتید
سید یحیى مدرسى زاده فرزند سید علىاصغر، در سال ۱۳۲۰ قمری در یزد پا به عرصه وجود گذاشت.
او مقدمات دروس حوزوى و دروس سطح را نزد علماى بنام حوزه علمیه یزد پشت سر گذاشت. در سال ۱۳۴۱ ق. با دوست خود، مرحوم باعثى یزدى (۱۳۸۲ ق)، آهنگ قم نمود و در آن حوزه تازه تأسیس، به مدت ده سال از محضر علماى اعلام آنجا بهره گرفت. سپس در سال ۱۳۵۱ ق. رهسپار عتبات عالیات شد تا در آن جا به تکمیل مراحل تحصیلى خود بپردازد و استفاده بیشترى از محضر علماى آن حوزه ببرد.
سید یحیى با تلاش و پشتکار فراوان توانست موفق به اخذ اجازه اجتهاد از شخصیت هاى بزرگ آن زمان مانند: آیت الله عبدالکریم حائرى یزدى (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق) و سید ابوالحسن اصفهانى (۱۲۸۴-۱۳۶۵ ق) شد. و نیز از طرف محدث عظیم الشأن شیخ آقا بزرگ تهرانى (۱۲۹۳-۱۳۸۹ ق) و دیگران اجازه روایى دریافت کرد.
اساتید بزرگی که سید یحیى مدرسى زاده در یزد، قم و عتبات از محضرشان بهره برده است عبارتند از:
الف) در یزد:
- میرزا سید احمد مدرس (۱۲۹۵-۱۳۸۸ ق)؛
- سید مرتضى مدرسى معروف به «شیخ مرتضى» (۱۳۳۳ ق)؛
- سید حسین مدرس باغگندمى (۱۲۷۰-۱۳۶۶ ق)؛
ب) در شهر مقدس قم:
وى در این شهر از حضرات آیات عظام عصر خویش مثل عالمان ذیل استفاده کرد:
- آیت الله شیخ عبدالکریم حایرى یزدى (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛
- آیت الله سید على یثربى کاشانى (۱۳۱۱-۱۳۷۹ ق)؛
- آقا سید محمد حجت کوهکمره اى (۱۳۱۰-۱۳۷۲ ق)؛
- آقا سید محمدتقى خوانسارى (۱۳۰۵-۱۳۷۱ ق).
- آقا میرزا محمد همدانى درجزینى (۱۳۱۵-۱۳۶۵ ق)؛
ج) اساتید وى در عتبات عالیات:
عبارتند از حضرات آیات عظام:
- آقا ضیاءالدین عراقى (متوفاى ۱۳۶۱ ق)؛
- سید ابوالحسن اصفهانى (۱۳۸۴-۱۳۶۵ ق)؛
- میرزا محمدحسین نائینى (۱۲۷۶-۱۳۵۵ ق)؛
تدریس و شاگردان
آیت الله مدرسى زاده همزمان با شرکت در درس هاى محققانه حوزه علمیه نجف، به تدریس علوم حوزوى در مقطع سطح پرداخت. او از سال ۱۳۶۲ ق. به تعلیم و تربیت طلاب و فضلا در مقطع درس خارج فقه و اصول مشغول شد. بنا به نقل فرزند مرحوم آیت الله مدرسى، ایشان چند دوره خارج «مکاسب»، که عادت مراجع بر آن است، و سپس خارج کتاب «عروة الوثقى» را تدریس کرده است. تدریس خارج اصول هم بر اساس نوشته هاى خودشان بوده است. آیت الله مدرسى، علاوه بر ایام درسى حوزه، در ایام تعطیلى هم دست از تلاش برنمى داشت؛ لذا در این ایام به طلاب و فضلا علم هیئت و قواعد فقهیه را مى آموخت.
در محضر این سید بزرگوار عالمانى چند پرورش یافته اند؛ از جمله حضرات آیات عظام و حجج الاسلام:
- سید على حسینى خامنهاى (رهبر شهید انقلاب اسلامى)؛
- حسین وحید خراسانى؛
- سید على فانى اصفهانى؛
- سید مهدى روحانى؛
- سید عباس خاتم یزدى؛
- سید محمد روحانى؛
- سید صادق خلخالى؛
- سید محمدرضا میبدى؛
- سید محمدرضا اصفهانى؛
- سید غلامرضا واعظى؛
- سید محمدباقر مدرسى ثانوى؛
- شیخ محمد رحمتى سیرجانى؛
- شیخ محمد ربانى بیرجندى؛
- شیخ مرادعلى زابلى؛
- شیخ مهدى احمدى شاهرودى؛
- شیخ حیدرعلى یزدى؛
- شیخ محمد غروى قزوینى؛
- سید حبیبالله طاهرى گرگانى؛
- شیخ مرتضى ناطق یزدى؛
- شیخ عبدالله فقیهى بروجردى؛
- سید عباس اعتمادى کاشانى؛
- سید محمد کلانتر خوزستانى؛
- سید علاءالدین بحرالعلوم؛
- شیخ حسین دولتآبادى اصفهانى.
آثار و تألیفات
آیت الله مدرسى زاده، در عمر بابرکت خود علاوه بر تدریس و تربیت طلاب، تألیفات گرانبهایى هم به یادگار گذاشته که برخى از آنها عبارتند از:
- «قاعده لاضرر».
- «مُنجّزات مریض».
- «تقریرات درس اصول آقا ضیاءالدین عراقى».
- «تقریرات درس بیع میرزای نایینى».
- «اجتهاد و تقلید».
- «رساله هایى در ابواب مختلف فقه».
- «حاشیه توضیح المسایل»، که به چاپ رسیده است.
- «انیس الموحدین»، رساله عملیه ایشان که به چاپ رسیده است.
- «حاشیه بر عروةالوثقى».
- تقریرات «جوائز سلطان»، که به قلم فرزندش، آیت الله سید عباس مدرسى زاده یزدى، به تحریر درآمده است.
- «کتاب زکات».
- «تقریرات اصول و فقه»، که به قلم فرزندان ایشان (سید عباس و سید محمدعلى) و داماد ایشان سید غلامرضا واعظى است.
در نظر عالمان
- آیت الله میرزا هاشم آملی در مورد موقعیت علمى ایشان در تدریس خارج فقه و اصول، گفته است: «آقاى مدرسى، محقق عراقى (آقا ضیاءالدین عراقی) دوم است».
- آیت الله سید جعفر مرعشى نقل کرده است: «خدمت مرحوم آیت الله سید ابوالحسن اصفهانى بودم که جماعتى از یزد خدمت ایشان آمدند و عرض کردند که ما از یزد آمده ایم تا از وجود شما استفاده کنیم. آیت الله اصفهانى فرمودند که آقاى سید یحیى مدرسى یزدى هستند، دیگر احتیاج به آمدن منزل ما نبود. این سخن دلالت بر عظمت و شأن علمى و اخلاقى آیت الله مدرسى زاده مى کند».
- آیت الله شیخ محمدرضا مظفر مى فرمود: «مرجع، آیت الله سید یحیى مدرسى یزدى است که همه جهات علم و تقوا و زهد و بزرگى در او جمع است».
- آیت الله حسین وحید خراسانى -که حدود چهل سال قبل در تهران براى یزدى ها منبر مى رفت- مى فرمود: «آقاى مدرسى یزدى داراى فضل و علم و شایسته مرجعیت است».
- عارف عامل، آیت الله سید عبدالکریم کشمیرى مى فرمود: «آیت الله مدرسى یزدى آن چه در سینه داشت از علم و فضل و معرفت و عرفان بیش از آن بود که بر زبانش جارى بود».
ویژگىهای اخلاقی و اجتماعی
- عفو و گذشت: اگر شخصى به ایشان بى احترامى و جسارتى مى کرد یا حرف ناروایى مى زد، ایشان با خنده و خوشرویى حرف او را نشنیده مى گرفت و از او مى گذشت.
- حفظ آبروى اشخاص: وى در حفظ آبروى مردم و طلاب کوشش مى کرد و اگر مى خواست پول و یا چیز دیگرى به شخصى بدهد، طورى مى داد که هیچ کس متوجه نشود.
- زهد و تقوا: مدرسىزاده، عالمى زاهد و باتقوا بود. همه زندگى وى نشان مى داد اصلاً دلبسته دنیا و مادیات نیست.
- علاقه به اهل بیت علیهم السلام: ایشان علاقه خاصى به اهل بیت عصمت و طهارت داشت. در ایام ولادت و شهادت ائمه علیهم السلام در منزل خود مراسمى برپا مى کرد و مداحان، به مداحى و مرثیه سرایى اهل بیت مى پرداختند.
- مردمدارى: با تمام مردم و اقوام، خصوصاً با فقرا و طبقه پایین، خوش برخورد بود.
- اقامه نماز جماعت: مجلس درس ایشان در مسجد ملا کتاب، نزدیک حرم مطهر امام على علیه السلام بود و طلاب و فضلا بعد از درس، نماز جماعت ظهر و شب را به امامت آیت الله مدرسى در صحن مطهر حضرت على علیه السلام مقابل درب طوسى بود، اقامه مى کردند.
- همراهى با نهضت امام امت: وقتى که امام خمینى در ایران، قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را پایهریزى کرد، یکى از کسانى که در نجف اشرف ایشان را با تلگراف ها و پیام هایش تأیید و همراهى مى کرد، آیت الله مدرسى بود. انس وى با امام خمینى به حدى بود که وقتى امام به نجف مى رفتند، به منزل وى رفته، از زحمات او قدردانى مى کردند.
وفات
مرحوم سید یحیى مدرسىزاده، سرانجام در شب دوشنبه شانزدهم ماه صفر ۱۳۸۳ قمری - هنگامى که براى معالجه به ایران بازمى گشت - در شهر کِرِنْد کرمانشاه، بر اثر ناراحتى قلبى به دیدار معبود شتافت. پیکر مطهرش را پس از انتقال به شهر مقدس قم، با تجلیل فراوان، در قبرستان شیخان به خاک سپردند.
منابع
- ستارگان حرم، مهدى صحرایى اردکانى، جلد ۱۱.
