حج تمتع: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام]]}} | {{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام]]}} | ||
| − | '''«حج تمتّع»''' از اقسام [[حج]] علاوه بر [[حج افراد]] و [[حج قران|حج قِران]] است. علت نامگذارى این قسم به حج | + | '''«حج تمتّع»''' از اقسام [[حج]] - علاوه بر [[حج افراد|حج اِفراد]] و [[حج قران|حج قِران]] - است. علت نامگذارى این قسم به حج تمتّع، [[حلال]] شدن محرّمات [[احرام]] و انتفاع از آنها در فاصله زمانى بین [[عمره]] تمتع و حج است و این در حالى است که عمره تمتع، مرتبط با حج تمتع و جزء آن است؛ به گونهاى که آن دو از نظر [[شرع]] یک عمل محسوب مىشوند و در نتیجه، انتفاع از محرّمات احرام در فاصله زمانى بین آن دو به منزله انتفاع از آنها در حج است.<ref> مستند الشیعة، ج۱۱، ص ۲۰۶-۲۰۷؛ جواهرالکلام، ج۱۸، ص۲. </ref> حج تمتع وظیفه «آفاقى» است، یعنى کسى که محل سکونت او تا [[مکه]] بیش از ۱۲ یا ۴۸ میل (۱۶ فرسخ) - بنابر اختلاف اقوال در مسئله - فاصله دارد.<ref> جواهرالکلام، ج۱۸، ص ۵-۱۰. </ref> |
==شرایط حج تمتع== | ==شرایط حج تمتع== | ||
حج تمتع علاوه بر شرایط عمومی [[حج]]، دارای شرایط زیر است: | حج تمتع علاوه بر شرایط عمومی [[حج]]، دارای شرایط زیر است: | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | == اعمال حج تمتع == | + | *[[نیت]] حج تمتع هنگام [[احرام]] بستن براى عمره تمتع؛ |
| − | حج تمتع از دو بخش تشکیل شده است: عمره تمتع و حج تمتع. | + | *وقوع عمل در ماههاى حج یعنى [[شوال]]، [[ذی القعده]] و [[ذی الحجه]] (البته در این که تمامى [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ماه حج است یا تنها ده یا نه روز اول آن یا تا طلوع فجر روز دهم، اختلاف است)؛ |
| + | *به جا آوردن عمره تمتع و حج در یک سال؛ | ||
| + | *احرام بستن براى حج تمتع از [[مکه|مکه]]، که افضل اماکن آن، [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] و افضل مواضع مسجدالحرام، [[مقام ابراهیم]] یا [[حجر اسماعیل|حجر اسماعیل]] علیهماالسلام است.<ref> همان، ج۱۸، ص ۱۱-۱۸؛ مهذّبالاحکام، ج۱۲، ص ۳۴۷-۳۶۰. </ref> | ||
| + | |||
| + | ==اعمال حج تمتع== | ||
| + | حج تمتع از دو بخش تشکیل شده است: [[عمره]] تمتع و حج تمتع. | ||
الف. عمره تمتع داراى این پنج عمل است: | الف. عمره تمتع داراى این پنج عمل است: | ||
| − | * [[احرام]] بستن از [[میقات]] در ماههاى [[حج]] ([[شوال]]، [[ذی القعده]] و [[ذی الحجه]]). | + | *[[احرام]] بستن از [[میقات]] در ماههاى [[حج]] ([[شوال]]، [[ذی القعده]] و [[ذی الحجه]]). |
| − | * هفت دور [[طواف کعبه|طواف]] [[کعبه|کعبه]]. | + | *هفت دور [[طواف کعبه|طواف]] [[کعبه|کعبه]]. |
| − | * دو رکعت [[نماز طواف]] پشت [[مقام ابراهیم|مقام حضرت ابراهیم]] علیهالسلام. | + | *دو رکعت [[نماز طواف]] پشت [[مقام ابراهیم|مقام حضرت ابراهیم]] علیهالسلام. |
| − | * هفت بار [[سعی بین صفا و مروه|سعى بین صفا و مروه]]. | + | *هفت بار [[سعی بین صفا و مروه|سعى بین صفا و مروه]]. |
| − | * [[تقصیر|تقصیر]]؛ با تقصیر، مُحرم از احرام خارج و همه [[حرام|محرمات]] احرام بر او [[حلال]] مىگردد. | + | *[[تقصیر|تقصیر]]؛ با تقصیر، مُحرم از احرام خارج و همه [[حرام|محرمات]] احرام بر او [[حلال]] مىگردد. |
ب. حج تمتع داراى سیزده عمل زیر است: | ب. حج تمتع داراى سیزده عمل زیر است: | ||
| سطر ۲۵: | سطر ۲۶: | ||
*احرام بستن از [[مکه|مکه]] در زمانى که مىداند پس از آن، وقوف به [[عرفات]] را درک خواهد کرد؛ هر چند افضل، احرام بستن در [[یوم الترویه|روز ترویه]] (هشتم [[ذی الحجه]]) است. | *احرام بستن از [[مکه|مکه]] در زمانى که مىداند پس از آن، وقوف به [[عرفات]] را درک خواهد کرد؛ هر چند افضل، احرام بستن در [[یوم الترویه|روز ترویه]] (هشتم [[ذی الحجه]]) است. | ||
*وقوف به عرفات از زوال تا غروب آفتاب [[روز عرفه]] (نهم ذی الحجه). | *وقوف به عرفات از زوال تا غروب آفتاب [[روز عرفه]] (نهم ذی الحجه). | ||
| − | *بیتوته در [[مشعر الحرام|مشعرالحرام]] در شب [[عید قربان]] و وقوف به آن از طلوع فجر تا طلوع آفتاب. | + | *بیتوته (ماندن) در [[مشعر الحرام|مشعرالحرام]] در شب [[عید قربان]] و وقوف به آن از طلوع فجر تا طلوع آفتاب. |
*زدن هفت سنگریزه به [[جمره عقبه|جمره عقبه]] در روز عید قربان. | *زدن هفت سنگریزه به [[جمره عقبه|جمره عقبه]] در روز عید قربان. | ||
*قربانى در [[منا|منىٰ]] در روز دهم و - بنابر قول برخى - خوردن از گوشت آن. | *قربانى در [[منا|منىٰ]] در روز دهم و - بنابر قول برخى - خوردن از گوشت آن. | ||
| سطر ۳۴: | سطر ۳۵: | ||
*[[طواف نساء]]. | *[[طواف نساء]]. | ||
*دو رکعت نماز طواف نساء پشت مقام [[حضرت ابراهیم]] علیهالسلام. | *دو رکعت نماز طواف نساء پشت مقام [[حضرت ابراهیم]] علیهالسلام. | ||
| − | *بیتوته | + | *بیتوته در منىٰ در [[ایام تشریق]] (شبهاى یازدهم و دوازدهم و براى بعضى شب سیزدهم ذی الحجه). |
*[[رمی جمرات]] سهگانه در روزهاى یازدهم و دوازدهم و نیز روز سیزدهم براى کسانى که شب را در منىٰ ماندهاند. | *[[رمی جمرات]] سهگانه در روزهاى یازدهم و دوازدهم و نیز روز سیزدهم براى کسانى که شب را در منىٰ ماندهاند. | ||
حاجى مىتواند اعمال [[حج]] را به ترتیب یاد شده انجام دهد، یا آن که پس از حلق یا تقصیر در [[منا|منىٰ]] بماند و بعد از انجام دادن اعمال آن (بیتوته و رمی جمرات سهگانه) پس از زوال روز دوازدهم به [[مکه]] بازگردد و اعمال مکه ([[طواف کعبه|طواف]]، نماز طواف، [[سعی بین صفا و مروه|سعی]]، طواف نساء و نماز آن) را به جا آورد؛ چنان که براى او جایز است شب سیزدهم نیز در منىٰ بماند و روز سیزدهم پس از رمى جمرات سهگانه به مکه بازگردد؛ هر چند قبل از زوال باشد.<ref> همان، ۳-۴؛ العروة الوثقىٰ، ۴/ ۶۰۹-۶۱۰. </ref> | حاجى مىتواند اعمال [[حج]] را به ترتیب یاد شده انجام دهد، یا آن که پس از حلق یا تقصیر در [[منا|منىٰ]] بماند و بعد از انجام دادن اعمال آن (بیتوته و رمی جمرات سهگانه) پس از زوال روز دوازدهم به [[مکه]] بازگردد و اعمال مکه ([[طواف کعبه|طواف]]، نماز طواف، [[سعی بین صفا و مروه|سعی]]، طواف نساء و نماز آن) را به جا آورد؛ چنان که براى او جایز است شب سیزدهم نیز در منىٰ بماند و روز سیزدهم پس از رمى جمرات سهگانه به مکه بازگردد؛ هر چند قبل از زوال باشد.<ref> همان، ۳-۴؛ العروة الوثقىٰ، ۴/ ۶۰۹-۶۱۰. </ref> | ||
| − | == احکام حج تمتع == | + | ==احکام حج تمتع== |
| − | * کسى که وظیفهاش حج تمتع است نمىتواند به [[حج قران|حج قِران]] یا [[حج افراد|حج | + | *کسى که وظیفهاش حج تمتع است نمىتواند به [[حج قران|حج قِران]] یا [[حج افراد|حج اِفراد]] عدول کند و در صورت عدول، ذمّهاش از حج تمتع برى نمىشود، مگر در حالت اضطرار، همچون تنگى وقت یا پیدایش عذر مانند عروض حیض براى زنان.<ref> جواهرالکلام، ج۱۸، ص۱۰. </ref> |
| − | * [[استحباب|مستحب]] است حج استحبابى به صورت تمتع انجام گیرد، هر چند حجگزار غیرآفاقى باشد.<ref> همان، ۱۰-۱۱. </ref> | + | *[[استحباب|مستحب]] است حج استحبابى به صورت تمتع انجام گیرد، هر چند حجگزار غیرآفاقى باشد.<ref> همان، ۱۰-۱۱. </ref> |
| − | * با حلق یا [[تقصیر|تقصیر]]، محرمات [[احرام]] جز زن و بوى خوش | + | *با حلق یا [[تقصیر|تقصیر]]، محرمات [[احرام]] -جز زن و بوى خوش بنابر مشهور- بر حاجى [[حلال]] مىشود<ref> همان، ج۱۹، ص۲۵۱. </ref> و پس از [[طواف کعبه|طواف]] زیارت و [[نماز]] آن و [[سعی بین صفا و مروه|سعى]]، بنابر مشهور بوى خوش نیز حلال مىشود<ref> همان، ۲۵۷-۲۵۸. </ref> و پس از طواف نساء و نماز آن، زن نیز حلال مىگردد.<ref> همان، ۲۵۸-۲۵۹. </ref> |
| − | == ویژگیهای حج تمتع == | + | ==ویژگیهای حج تمتع== |
| − | حج | + | حج تمتّع در مقایسه با [[حج قران|حج قِران]] و [[حج افراد|حج اِفراد]] داراى ویژگیهاى زیر است: |
| − | *در تمتع، [[عمره]] و حج به یکدیگر وابسته و از هم انفکاک ناپذیرند؛ برخلاف قران و افراد که عمره در آن دو [[واجب]] نیست، مگر با [[نذر]] و مانند آن. | + | *در تمتع، [[عمره]] و [[حج]] به یکدیگر وابسته و از هم انفکاک ناپذیرند؛ برخلاف قران و افراد که عمره در آن دو [[واجب]] نیست، مگر با [[نذر]] و مانند آن. |
*در تمتع، عمره پیش از حج گزارده مىشود؛ اما در دو قسم دیگر بعد از حج انجام مىگیرد. | *در تمتع، عمره پیش از حج گزارده مىشود؛ اما در دو قسم دیگر بعد از حج انجام مىگیرد. | ||
*در تمتع، عمره همچون حج باید در ماههاى حج گزارده شود؛ برخلاف عمره دو قسم دیگر در صورت وجوب آن؛ هر چند به جا آوردن آن پس از اتمام مناسک حج، واجب است. | *در تمتع، عمره همچون حج باید در ماههاى حج گزارده شود؛ برخلاف عمره دو قسم دیگر در صورت وجوب آن؛ هر چند به جا آوردن آن پس از اتمام مناسک حج، واجب است. | ||
*در تمتع، عمره و حج باید در یک سال انجام شوند، برخلاف قران و افراد. | *در تمتع، عمره و حج باید در یک سال انجام شوند، برخلاف قران و افراد. | ||
| − | *بنابر مشهور در تمتع، خروج از [[مکه|مکه]] بعد از اتمام عمره تنها با احرام حج، جز در صورت بازگشت به مکه قبل از سپرى شدن یک ماه، جایز است. قول مقابل مشهور، [[مکروه|کراهت]] آن است. اما غیرمتمتع هر زمان بخواهد مىتواند بدون احرام از مکه خارج شود. | + | *بنابر مشهور در تمتع، خروج از [[مکه|مکه]] بعد از اتمام عمره تنها با [[احرام]] حج، جز در صورت بازگشت به مکه قبل از سپرى شدن یک ماه، جایز است. قول مقابل مشهور، [[مکروه|کراهت]] آن است. اما غیرمتمتع (قران و افراد) هر زمان بخواهد مىتواند بدون احرام از مکه خارج شود. |
| − | *در تمتع، [[میقات]] | + | *در تمتع، [[میقات]] حج، خود مکه است؛ اما در قران و افراد، یکى از میقاتهاى پنج گانه یا منزل حاجى در صورت نزدیکتر بودن آن به مکه از میقات. |
*در تمتع، میقات عمره یکى از میقاتهاى معروف یا مکانى است که در حکم میقات مىباشد؛ برخلاف عمره قران و افراد که میقات آن براى کسى که در حرم است «ادنى الحلّ» و براى کسى که بیرون حرم سکونت دارد، یکى از میقاتهاى پنج گانه یا منزلش مىباشد. | *در تمتع، میقات عمره یکى از میقاتهاى معروف یا مکانى است که در حکم میقات مىباشد؛ برخلاف عمره قران و افراد که میقات آن براى کسى که در حرم است «ادنى الحلّ» و براى کسى که بیرون حرم سکونت دارد، یکى از میقاتهاى پنج گانه یا منزلش مىباشد. | ||
| − | *مُحرم به عمره تمتع با مشاهده خانههاى مکه [[تلبیه]] را قطع | + | *مُحرم به عمره تمتع با مشاهده خانههاى مکه [[تلبیه]] را قطع مىکند، اما محرم به [[عمره مفرده]] اگر براى احرام از مکه بیرون رفته باشد، هنگام مشاهده [[کعبه|کعبه]]؛ در غیر این صورت هنگام دخول حرم، تلبیه را قطع مىنماید. نسبت به قطع تلبیه در عمره مفرده اقوال دیگرى نیز در مسئله وجود دارد. |
*عمره تمتع [[طواف نساء]] ندارد؛ اما عمره قران و افراد بنابر مشهور طواف نساء دارد. | *عمره تمتع [[طواف نساء]] ندارد؛ اما عمره قران و افراد بنابر مشهور طواف نساء دارد. | ||
*در تمتع، تقدیم [[طواف کعبه|طواف]] زیارت و [[سعی بین صفا و مروه|سعی]] بر وقوف به [[عرفات]] و [[مشعر الحرام|مشعر]] در حال اختیار جایز نیست؛ برخلاف قران و افراد که بنابر مشهور جایز است. | *در تمتع، تقدیم [[طواف کعبه|طواف]] زیارت و [[سعی بین صفا و مروه|سعی]] بر وقوف به [[عرفات]] و [[مشعر الحرام|مشعر]] در حال اختیار جایز نیست؛ برخلاف قران و افراد که بنابر مشهور جایز است. | ||
| − | *براى مُفرِد و | + | *براى مُفرِد و قارِن تأخیر طواف زیارت، سعى و طواف نساء از [[ایام تشریق]] و انجام دادن آنها در طول [[ذی الحجه]] جایز است؛ برخلاف متمتع که تأخیر، [[حرام]] یا [[مکروه]] - بنابر اختلاف اقوال در مسئله - است. |
| − | *بنابر قولى در تمتع پس از احرام به حج، به جا آوردن طواف مستحب حرام است؛ لیکن در دو قسم دیگر به اتفاق فقها جایز است. | + | *بنابر قولى در تمتع پس از احرام به حج، به جا آوردن طواف [[مستحب]] حرام است؛ لیکن در دو قسم دیگر به اتفاق [[فقها]] جایز است. |
| − | *در تمتع، بستن [[احرام]] تنها با [[تلبیه]] و در حج قران -بنابر قول مشهور- علاوه بر تلبیه با | + | *در تمتع، بستن [[احرام]] تنها با [[تلبیه]] و در حج قران -بنابر قول مشهور- علاوه بر تلبیه با [[اِشعار و تقلید]] نیز صحیح است. |
*در تمتع، قربانى [[واجب]] است و در دو قسم دیگر مستحب. | *در تمتع، قربانى [[واجب]] است و در دو قسم دیگر مستحب. | ||
*براى مُفْرِد، عدول به حج تمتع در فرض جواز آن بر وى، جایز است؛ لیکن بر مُتمتّع، عدول از حج تمتع به افراد در حال اختیار جایز نیست. در حج قران نه عدول از آن جایز است و نه عدول به آن.<ref> جواهرالکلام، ج۱۸، ص ۷۴-۷۹؛ مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص ۳۴۶-۳۴۷. </ref> | *براى مُفْرِد، عدول به حج تمتع در فرض جواز آن بر وى، جایز است؛ لیکن بر مُتمتّع، عدول از حج تمتع به افراد در حال اختیار جایز نیست. در حج قران نه عدول از آن جایز است و نه عدول به آن.<ref> جواهرالکلام، ج۱۸، ص ۷۴-۷۹؛ مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص ۳۴۶-۳۴۷. </ref> | ||
| سطر ۶۸: | سطر ۶۹: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| + | |||
*[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، ج۳، ص۲۲۵. | *[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، ج۳، ص۲۲۵. | ||
| + | |||
==مطالب مرتبط== | ==مطالب مرتبط== | ||
| − | * [[حج]] | + | |
| − | * [[حج قران|حج قِران]] | + | *[[حج]] |
| − | * [[حج افراد|حج اِفراد]] | + | *[[حج قران|حج قِران]] |
| + | *[[حج افراد|حج اِفراد]] | ||
| + | |||
| + | [[رده:حج]] | ||
[[رده:اقسام حج]] | [[رده:اقسام حج]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۱
«حج تمتّع» از اقسام حج - علاوه بر حج اِفراد و حج قِران - است. علت نامگذارى این قسم به حج تمتّع، حلال شدن محرّمات احرام و انتفاع از آنها در فاصله زمانى بین عمره تمتع و حج است و این در حالى است که عمره تمتع، مرتبط با حج تمتع و جزء آن است؛ به گونهاى که آن دو از نظر شرع یک عمل محسوب مىشوند و در نتیجه، انتفاع از محرّمات احرام در فاصله زمانى بین آن دو به منزله انتفاع از آنها در حج است.[۱] حج تمتع وظیفه «آفاقى» است، یعنى کسى که محل سکونت او تا مکه بیش از ۱۲ یا ۴۸ میل (۱۶ فرسخ) - بنابر اختلاف اقوال در مسئله - فاصله دارد.[۲]
محتویات
شرایط حج تمتع
حج تمتع علاوه بر شرایط عمومی حج، دارای شرایط زیر است:
- نیت حج تمتع هنگام احرام بستن براى عمره تمتع؛
- وقوع عمل در ماههاى حج یعنى شوال، ذی القعده و ذی الحجه (البته در این که تمامى ذی الحجه ماه حج است یا تنها ده یا نه روز اول آن یا تا طلوع فجر روز دهم، اختلاف است)؛
- به جا آوردن عمره تمتع و حج در یک سال؛
- احرام بستن براى حج تمتع از مکه، که افضل اماکن آن، مسجدالحرام و افضل مواضع مسجدالحرام، مقام ابراهیم یا حجر اسماعیل علیهماالسلام است.[۳]
اعمال حج تمتع
حج تمتع از دو بخش تشکیل شده است: عمره تمتع و حج تمتع.
الف. عمره تمتع داراى این پنج عمل است:
- احرام بستن از میقات در ماههاى حج (شوال، ذی القعده و ذی الحجه).
- هفت دور طواف کعبه.
- دو رکعت نماز طواف پشت مقام حضرت ابراهیم علیهالسلام.
- هفت بار سعى بین صفا و مروه.
- تقصیر؛ با تقصیر، مُحرم از احرام خارج و همه محرمات احرام بر او حلال مىگردد.
ب. حج تمتع داراى سیزده عمل زیر است:
- احرام بستن از مکه در زمانى که مىداند پس از آن، وقوف به عرفات را درک خواهد کرد؛ هر چند افضل، احرام بستن در روز ترویه (هشتم ذی الحجه) است.
- وقوف به عرفات از زوال تا غروب آفتاب روز عرفه (نهم ذی الحجه).
- بیتوته (ماندن) در مشعرالحرام در شب عید قربان و وقوف به آن از طلوع فجر تا طلوع آفتاب.
- زدن هفت سنگریزه به جمره عقبه در روز عید قربان.
- قربانى در منىٰ در روز دهم و - بنابر قول برخى - خوردن از گوشت آن.
- تراشیدن سر (حلق) یا تقصیر در منىٰ در روز عید.
- طواف زیارت.
- دو رکعت نماز طواف زیارت پشت مقام ابراهیم علیهالسلام.
- سعى بین صفا و مروه.
- طواف نساء.
- دو رکعت نماز طواف نساء پشت مقام حضرت ابراهیم علیهالسلام.
- بیتوته در منىٰ در ایام تشریق (شبهاى یازدهم و دوازدهم و براى بعضى شب سیزدهم ذی الحجه).
- رمی جمرات سهگانه در روزهاى یازدهم و دوازدهم و نیز روز سیزدهم براى کسانى که شب را در منىٰ ماندهاند.
حاجى مىتواند اعمال حج را به ترتیب یاد شده انجام دهد، یا آن که پس از حلق یا تقصیر در منىٰ بماند و بعد از انجام دادن اعمال آن (بیتوته و رمی جمرات سهگانه) پس از زوال روز دوازدهم به مکه بازگردد و اعمال مکه (طواف، نماز طواف، سعی، طواف نساء و نماز آن) را به جا آورد؛ چنان که براى او جایز است شب سیزدهم نیز در منىٰ بماند و روز سیزدهم پس از رمى جمرات سهگانه به مکه بازگردد؛ هر چند قبل از زوال باشد.[۴]
احکام حج تمتع
- کسى که وظیفهاش حج تمتع است نمىتواند به حج قِران یا حج اِفراد عدول کند و در صورت عدول، ذمّهاش از حج تمتع برى نمىشود، مگر در حالت اضطرار، همچون تنگى وقت یا پیدایش عذر مانند عروض حیض براى زنان.[۵]
- مستحب است حج استحبابى به صورت تمتع انجام گیرد، هر چند حجگزار غیرآفاقى باشد.[۶]
- با حلق یا تقصیر، محرمات احرام -جز زن و بوى خوش بنابر مشهور- بر حاجى حلال مىشود[۷] و پس از طواف زیارت و نماز آن و سعى، بنابر مشهور بوى خوش نیز حلال مىشود[۸] و پس از طواف نساء و نماز آن، زن نیز حلال مىگردد.[۹]
ویژگیهای حج تمتع
حج تمتّع در مقایسه با حج قِران و حج اِفراد داراى ویژگیهاى زیر است:
- در تمتع، عمره و حج به یکدیگر وابسته و از هم انفکاک ناپذیرند؛ برخلاف قران و افراد که عمره در آن دو واجب نیست، مگر با نذر و مانند آن.
- در تمتع، عمره پیش از حج گزارده مىشود؛ اما در دو قسم دیگر بعد از حج انجام مىگیرد.
- در تمتع، عمره همچون حج باید در ماههاى حج گزارده شود؛ برخلاف عمره دو قسم دیگر در صورت وجوب آن؛ هر چند به جا آوردن آن پس از اتمام مناسک حج، واجب است.
- در تمتع، عمره و حج باید در یک سال انجام شوند، برخلاف قران و افراد.
- بنابر مشهور در تمتع، خروج از مکه بعد از اتمام عمره تنها با احرام حج، جز در صورت بازگشت به مکه قبل از سپرى شدن یک ماه، جایز است. قول مقابل مشهور، کراهت آن است. اما غیرمتمتع (قران و افراد) هر زمان بخواهد مىتواند بدون احرام از مکه خارج شود.
- در تمتع، میقات حج، خود مکه است؛ اما در قران و افراد، یکى از میقاتهاى پنج گانه یا منزل حاجى در صورت نزدیکتر بودن آن به مکه از میقات.
- در تمتع، میقات عمره یکى از میقاتهاى معروف یا مکانى است که در حکم میقات مىباشد؛ برخلاف عمره قران و افراد که میقات آن براى کسى که در حرم است «ادنى الحلّ» و براى کسى که بیرون حرم سکونت دارد، یکى از میقاتهاى پنج گانه یا منزلش مىباشد.
- مُحرم به عمره تمتع با مشاهده خانههاى مکه تلبیه را قطع مىکند، اما محرم به عمره مفرده اگر براى احرام از مکه بیرون رفته باشد، هنگام مشاهده کعبه؛ در غیر این صورت هنگام دخول حرم، تلبیه را قطع مىنماید. نسبت به قطع تلبیه در عمره مفرده اقوال دیگرى نیز در مسئله وجود دارد.
- عمره تمتع طواف نساء ندارد؛ اما عمره قران و افراد بنابر مشهور طواف نساء دارد.
- در تمتع، تقدیم طواف زیارت و سعی بر وقوف به عرفات و مشعر در حال اختیار جایز نیست؛ برخلاف قران و افراد که بنابر مشهور جایز است.
- براى مُفرِد و قارِن تأخیر طواف زیارت، سعى و طواف نساء از ایام تشریق و انجام دادن آنها در طول ذی الحجه جایز است؛ برخلاف متمتع که تأخیر، حرام یا مکروه - بنابر اختلاف اقوال در مسئله - است.
- بنابر قولى در تمتع پس از احرام به حج، به جا آوردن طواف مستحب حرام است؛ لیکن در دو قسم دیگر به اتفاق فقها جایز است.
- در تمتع، بستن احرام تنها با تلبیه و در حج قران -بنابر قول مشهور- علاوه بر تلبیه با اِشعار و تقلید نیز صحیح است.
- در تمتع، قربانى واجب است و در دو قسم دیگر مستحب.
- براى مُفْرِد، عدول به حج تمتع در فرض جواز آن بر وى، جایز است؛ لیکن بر مُتمتّع، عدول از حج تمتع به افراد در حال اختیار جایز نیست. در حج قران نه عدول از آن جایز است و نه عدول به آن.[۱۰]
پانویس
- ↑ مستند الشیعة، ج۱۱، ص ۲۰۶-۲۰۷؛ جواهرالکلام، ج۱۸، ص۲.
- ↑ جواهرالکلام، ج۱۸، ص ۵-۱۰.
- ↑ همان، ج۱۸، ص ۱۱-۱۸؛ مهذّبالاحکام، ج۱۲، ص ۳۴۷-۳۶۰.
- ↑ همان، ۳-۴؛ العروة الوثقىٰ، ۴/ ۶۰۹-۶۱۰.
- ↑ جواهرالکلام، ج۱۸، ص۱۰.
- ↑ همان، ۱۰-۱۱.
- ↑ همان، ج۱۹، ص۲۵۱.
- ↑ همان، ۲۵۷-۲۵۸.
- ↑ همان، ۲۵۸-۲۵۹.
- ↑ جواهرالکلام، ج۱۸، ص ۷۴-۷۹؛ مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص ۳۴۶-۳۴۷.
منابع
- فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهمالسلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، ج۳، ص۲۲۵.
مطالب مرتبط
