سید محمدرضا موسوی گلپایگانی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{خوب}} | {{خوب}} | ||
| + | {{الگو:بخشی از یک کتاب|کتاب=[[گلشن ابرار]]}} | ||
| + | '''«آیتالله سید محمدرضا موسوی گلپایگانی'''» (۱۳۱۶-۱۴۱۴ ق)، از فقهای مجاهد و مراجع تقلید [[شیعه]] معاصر و از شاگردان [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]] بود. آیتالله گلپایگانی اقدامات مؤثری در مبارزه با رژیم [[طاغوت]] انجام داد و علاوه بر تربیت عالمان دینی، تألیف کتب و روشنگری جامعه اسلامی، به بنیان نهادن دهها مؤسسه فرهنگی و دینی و علمی در سراسر کشور همت نمود. [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] و [[شیخ مرتضی حائری یزدی|شیخ مرتضی حائری]] از شاگردان او هستند. | ||
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| سطر ۸: | سطر ۱۰: | ||
|وفات = ۱۳۷۲ شمسی | |وفات = ۱۳۷۲ شمسی | ||
|مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] | |مدفن = [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] | ||
| − | |اساتید = [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]]، [[ | + | |اساتید = [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]]، [[شیخ ابوالقاسم قمی]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[آیت الله بروجردی]]،... |
|شاگردان = [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]]، [[شیخ مرتضی حائری یزدی|شیخ مرتضی حائری]]، [[شهید مفتح|محمد مفتح]]، [[جعفر سبحانی]]، [[شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]... | |شاگردان = [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]]، [[شیخ مرتضی حائری یزدی|شیخ مرتضی حائری]]، [[شهید مفتح|محمد مفتح]]، [[جعفر سبحانی]]، [[شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]... | ||
|آثار = حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقی]]، مسائل الحج، افاضة العوائد، رساله در عدم تحریف قرآن، کتاب الحدود،... | |آثار = حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقی]]، مسائل الحج، افاضة العوائد، رساله در عدم تحریف قرآن، کتاب الحدود،... | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| − | سید محمدرضا گلپایگانی در هشتم ماه [[ذی القعده]] ۱۳۱۶ قمری در گلپایگان، پا به عرصه وجود نهاد. پدرش آقا سید محمدباقر امام، عالمی معروف به [[زهد]] و [[تقوا]] و | + | سید محمدرضا گلپایگانی در هشتم ماه [[ذی القعده]] ۱۳۱۶ قمری در گلپایگان، پا به عرصه وجود نهاد. پدرش آقا سید محمدباقر امام، عالمی معروف به [[زهد]] و [[تقوا]] و مقید به آداب و [[مستحب|مستحبات]] دینی و کوشا در [[امر به معروف و نهی از منکر]] بود که هم اینک مرقدش مورد احترام و [[زیارت]] مردم است. |
محمدرضا در سه سالگی مادر و در نه سالگی پدرش را از دست داد و دوران کودکی را با مشکلات و سختی های فراوان سپری کرد و تحصیلات ابتدایی را در مکتب خانه گذراند. | محمدرضا در سه سالگی مادر و در نه سالگی پدرش را از دست داد و دوران کودکی را با مشکلات و سختی های فراوان سپری کرد و تحصیلات ابتدایی را در مکتب خانه گذراند. | ||
| سطر ۲۳: | سطر ۲۱: | ||
==تحصیل و استادان== | ==تحصیل و استادان== | ||
| − | سید محمدرضا نوجوانی بیش نبود که شوق تحصیل [[علوم اسلامی]] او را مشتاق آیت الله محمدتقی گوگدی (م، ۱۳۵۳ ق) گردانید و نزد ایشان [[ادبیات عرب]] را فراگرفت. سپس نزد آیت الله سید محمدحسن خوانساری (م، ۱۳۳۷ ق) ـ برادر | + | سید محمدرضا نوجوانی بیش نبود که شوق تحصیل [[علوم اسلامی]] او را مشتاق آیت الله محمدتقی گوگدی (م، ۱۳۵۳ ق) گردانید و نزد ایشان [[ادبیات عرب]] را فراگرفت. سپس نزد آیت الله سید محمدحسن خوانساری (م، ۱۳۳۷ ق) ـ برادر بزرگتر آیت الله [[سید احمد خوانساری]] ـ ادبیات و بخشی از [[سطوح حوزه|سطوح]] را نزد وی آموخت. |
| − | نوزده ساله بود که به اراک رفت و در مدرسه آقا سید ضیاءالدین به تکمیل سطوح عالیه پرداخت و در ۱۳۳۷ ق. شایستگی حضور در درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] حضرت آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری یزدی]] (م، ۱۳۵۵ ق) را پیدا کرد و تا سال ۱۳۴۰ ق، در آن شهر از آن مرجع بزرگ بهره برد. در بیست و چهار سالگی در پی مهاجرت استادش آیت الله حائری به [[قم]] و تأسیس [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] در این شهر مقدس، به قم آمده و در [[مدرسه فیضیه]] سکونت گزید و درسها را با آیت الله [[سید احمد خوانساری]] به مباحثه نشست. | + | نوزده ساله بود که به اراک رفت و در مدرسه آقا سید ضیاءالدین به تکمیل سطوح عالیه پرداخت و در ۱۳۳۷ ق. شایستگی حضور در درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] حضرت آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری یزدی]] (م، ۱۳۵۵ ق) را پیدا کرد و تا سال ۱۳۴۰ ق، در آن شهر از آن مرجع بزرگ بهره برد. در بیست و چهار سالگی در پی مهاجرت استادش آیت الله حائری به [[قم]] و تأسیس [[حوزه علمیه|حوزه علمیه قم]] در این شهر مقدس، به قم آمده و در [[مدرسه فیضیه]] سکونت گزید و درسها را با آیت الله [[سید احمد خوانساری]] به [[مباحثه]] نشست. |
| − | استاد با مشاهده استعداد و فهم شاگرد سخت کوش خود، بدو بسیار علاقه مند شد و او را در شمار اصحاب خاص و هیأت استفتا قرار داد و «تصحیح کتاب | + | استاد با مشاهده استعداد و فهم شاگرد سخت کوش خود، بدو بسیار علاقه مند شد و او را در شمار اصحاب خاص و هیأت استفتا قرار داد و «تصحیح کتاب الصلاة» خود را به او و [[آیت الله محمد علی اراکی|محمدعلی اراکی]] واگذار نمود. ایشان نیز تا پایان عمر استاد (۱۳۵۵ ق) ملازم درس ایشان بود. |
| − | ایشان در سال ۱۳۴۱ ق. در قم به مدت هشت ماه از محضر آیات عظام [[میرزا محمدحسین نائینی|میرزای نائینی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] استفاده برد. از دیگر اساتید او می توان از آیات عظام | + | ایشان در سال ۱۳۴۱ ق. در قم به مدت هشت ماه از محضر آیات عظام [[میرزا محمدحسین نائینی|میرزای نائینی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] استفاده برد. از دیگر اساتید او می توان از آیات عظام [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا مسجدشاهی اصفهانی]]، [[شیخ ابوالقاسم قمی|شیخ ابوالقاسم کبیر قمی]]، [[آیت الله بروجردی]]، [[آقا ضیاءالدین عراقی|آقا ضیاء عراقی]] و [[محمدحسین غروی اصفهانی|شیخ محمدحسین غروی اصفهانی]] نام برد. |
| − | وی از آیت الله حائری اجازه [[اجتهاد]] و از | + | وی از آیت الله حائری اجازه [[اجتهاد]] و از [[حاج شیخ عباس قمی|شیخ عباس قمی]] و [[محمدرضا نجفی اصفهانی|شیخ محمدرضا اصفهانی]]، [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت اخذ کرده است. |
==تدریس و شاگردان== | ==تدریس و شاگردان== | ||
| − | آیت الله گلپایگانی از آغاز ورود به [[قم]] در سال ۱۳۴۰ ق. به تدریس کتابهای [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]]، [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] اشتغال ورزید و پس از وفات استادش آیت الله حائری، تدریس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] را شروع نمود. ایشان در طول بیش از هفتاد سال تعلیم دانش [[اهل البیت|اهل بیت]] علیهم السلام، صدها تن از ستارگان درخشان آسمان علم را | + | آیت الله گلپایگانی از آغاز ورود به [[قم]] در سال ۱۳۴۰ ق. به تدریس کتابهای [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]]، [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] اشتغال ورزید و پس از وفات استادش آیت الله حائری، تدریس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] را شروع نمود. ایشان در طول بیش از هفتاد سال تعلیم دانش [[اهل البیت|اهل بیت]] علیهم السلام، صدها تن از ستارگان درخشان آسمان علم را تربیت نموده است. |
برخی از مشهورترین شاگردان ایشان عبارتند از: | برخی از مشهورترین شاگردان ایشان عبارتند از: | ||
| سطر ۴۲: | سطر ۴۰: | ||
*[[شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]، | *[[شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]، | ||
*[[شهید سید اسدالله مدنی|سید اسدالله مدنی]]، | *[[شهید سید اسدالله مدنی|سید اسدالله مدنی]]، | ||
| + | *[[شیخ مرتضی حائری یزدی|مرتضی حائری یزدی]]، | ||
*[[شهید مفتح|محمد مفتح]]، | *[[شهید مفتح|محمد مفتح]]، | ||
*[[شهید بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، | *[[شهید بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، | ||
| سطر ۵۲: | سطر ۵۱: | ||
*[[رضا استادی مقدم|رضا استادی]]، | *[[رضا استادی مقدم|رضا استادی]]، | ||
*[[احمد جنتی]]، | *[[احمد جنتی]]، | ||
| − | *[[محمد واعظ زاده خراسانى|محمد واعظ زاده خراسانی | + | *[[محمد واعظ زاده خراسانى|محمد واعظ زاده خراسانی]]. |
| − | |||
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
| − | آیت الله گلپایگانی در کنار اشتغالات گوناگون از تألیف و تصنیف نیز فروگذار نکرده است. آثار قلمی | + | آیت الله گلپایگانی در کنار اشتغالات گوناگون علمی، از تألیف و تصنیف نیز فروگذار نکرده است. آثار قلمی ایشان عبارتند از: |
| − | #حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقی]] | + | #[[حاشیه]] بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقی]] |
#حاشیه بر [[وسیلة النجاة (کتاب)|وسیلة النجاة]] | #حاشیه بر [[وسیلة النجاة (کتاب)|وسیلة النجاة]] | ||
#رساله صلاة الجمعه | #رساله صلاة الجمعه | ||
#رساله فی المحرمات بالنسب | #رساله فی المحرمات بالنسب | ||
#مسائل الحج | #مسائل الحج | ||
| − | #افاضة العوائد، تعلیقه بر | + | #افاضة العوائد، تعلیقه بر دُرر الاصول [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|آیت الله حائری]] |
#رساله در عدم [[تحریف قرآن]] | #رساله در عدم [[تحریف قرآن]] | ||
#کتاب الطهاره | #کتاب الطهاره | ||
#کتاب الحدود | #کتاب الحدود | ||
#حواشی بر ملحقات عروة الوثقی | #حواشی بر ملحقات عروة الوثقی | ||
| + | |||
| + | [[پرونده:Hedaiat.jpg|thumb|left|هدایة العباد؛ یکی از آثار آیتالله گلپایگانی]] | ||
'''تقریرات:''' | '''تقریرات:''' | ||
| سطر ۷۷: | سطر ۷۷: | ||
#الهدایه الی من له الولایه، درباره [[ولایت فقیه]] | #الهدایه الی من له الولایه، درباره [[ولایت فقیه]] | ||
#نخبة الاشارات فی احکام الخیارات. (هر سه از آقای احمد صابری همدانی) | #نخبة الاشارات فی احکام الخیارات. (هر سه از آقای احمد صابری همدانی) | ||
| − | #کتاب | + | #کتاب القضاء، در دو جلد |
#کتاب الشهادات | #کتاب الشهادات | ||
#بلغه الطالب فی التعلیق علی بیع المکاسب | #بلغه الطالب فی التعلیق علی بیع المکاسب | ||
| − | # | + | #الدُرّ المنضود فی احکام الحدود |
#نتایج الافکار فی نجاسة الکفار، هر دو از آقای علی کریمی جهرمی | #نتایج الافکار فی نجاسة الکفار، هر دو از آقای علی کریمی جهرمی | ||
#کتاب الطهاره | #کتاب الطهاره | ||
| سطر ۹۲: | سطر ۹۲: | ||
#مختصر الاحکام (با ترجمه عربی و اردو) | #مختصر الاحکام (با ترجمه عربی و اردو) | ||
#توضیح المسائل (این کتاب بیش از هشتاد بار به چاپ رسیده و به زبانهای اردو، چینی، ترکی آذری و ترکی لاتین ترجمه شده است). | #توضیح المسائل (این کتاب بیش از هشتاد بار به چاپ رسیده و به زبانهای اردو، چینی، ترکی آذری و ترکی لاتین ترجمه شده است). | ||
| − | #مجمع المسائل، | + | #مجمع المسائل، دربرگیرنده تمام [[ابواب فقه]] از طهارت تا دیات در ۳ جلد است. |
#مناسک حج (با ترجمه عربی، اردو، روسی و انگلیسی) | #مناسک حج (با ترجمه عربی، اردو، روسی و انگلیسی) | ||
#احکامی از حج | #احکامی از حج | ||
| سطر ۹۸: | سطر ۹۸: | ||
#آداب و احکام حج | #آداب و احکام حج | ||
#دلیل الحاج | #دلیل الحاج | ||
| − | #احکام عمره | + | #احکام [[عمره]] |
| − | #هدایة العباد ( | + | #هدایة العباد (شامل حاشیه ایشان بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروة الوثقی]]، [[وسیلة النجاة (کتاب)|وسیلة النجاة]]، توضیح المسائل و برخی از استفتائات در دو جلد) |
#رساله امر به معروف و نهی از منکر و مسائل اجتماعی اسلام | #رساله امر به معروف و نهی از منکر و مسائل اجتماعی اسلام | ||
| − | #مسائل نماز خوف و مطارده و احکام جبهه. | + | #مسائل [[نماز خوف]] و مطارده و [[احکام]] جبهه. |
==فعالیتهای سیاسی و اجتماعی== | ==فعالیتهای سیاسی و اجتماعی== | ||
| − | آیت الله | + | آیت الله گلپایگانی از بدو حرکت شجاعانه روحانیت به رهبری [[امام خمینی]]، به مبارزات پیگیر و بی امان خویش با استبداد پرداخت و نخستین اعلامیه اعتراض به لایحه ننگین «انجمنهای ایالتی و ولایتی» در مهرماه ۱۳۴۱ شمسی از سوی ایشان صادر شد و به دنبال آن بود که پیامها و بیانیه های ایشان تا سقوط رژیم پهلوی ادامه یافت (بسیاری از آنها در جلد اول کتاب «اسناد انقلاب اسلامی» گرد آمده است). |
برخی از اقدامات آن جناب در برابر رژیم منحوس شاه عبارتند از: | برخی از اقدامات آن جناب در برابر رژیم منحوس شاه عبارتند از: | ||
| − | * | + | *خودداری از ملاقات با شاه و نخست وزیران و فرستادگان دربار، |
| − | * تحریم برنامه اوقاف و اعلامیه علیه معاملات و همکاری با سازمان اوقاف، | + | *تحریم برنامه اوقاف و اعلامیه علیه معاملات و همکاری با سازمان اوقاف، |
| − | * قطع شهریه کسانی که با اوقاف همکاری می نمودند و تحریم [[امام جماعت|امامت جماعت]] و گوش دادن به سخنرانی آنان، | + | *قطع شهریه کسانی که با اوقاف همکاری می نمودند و تحریم [[امام جماعت|امامت جماعت]] و گوش دادن به سخنرانی آنان، |
| − | * حرام شمردن خرید و فروش و مصرف و توزیع گوشتهای وارداتی از خارج و قبول نکردن وجوهات فروشندگان آنان (هر چند می شد تحت عنوان مال مخلوط به حرام [[خمس]] آن را پذیرفت)، | + | *[[حرام]] شمردن خرید و فروش و مصرف و توزیع گوشتهای وارداتی از خارج و قبول نکردن وجوهات فروشندگان آنان (هر چند می شد تحت عنوان مال مخلوط به حرام [[خمس]] آن را پذیرفت)، |
| − | * اعتراض شدید و پیام کوبنده علیه تغییر تاریخ هجری به تاریخ منحوس شاهنشاهی، | + | *اعتراض شدید و پیام کوبنده علیه تغییر تاریخ هجری به تاریخ منحوس شاهنشاهی، |
| − | * مخالفت صریح با حزب رستاخیز و تحریم شرکت مسلمانان در آن، | + | *مخالفت صریح با حزب رستاخیز و تحریم شرکت مسلمانان در آن، |
| − | * مخالفت صریح با طرح امتحان دولت از طلاب و انکار صلاحیت آنان برای این امر که باعث عقب نشینی دولت وقت و مصون ماندن حوزه از این طرح ننگین شد، | + | *مخالفت صریح با طرح امتحان دولت از طلاب و انکار صلاحیت آنان برای این امر که باعث عقب نشینی دولت وقت و مصون ماندن حوزه از این طرح ننگین شد، |
| − | * اعتراض شدید علیه گسترش بی بند و باری و [[فساد]] و فحشا و رواج منکرات و فرستادن نامه سرگشاده به شاه و تذکر عواقب وخیم آن، | + | *اعتراض شدید علیه گسترش بی بند و باری و [[فساد]] و فحشا و رواج منکرات و فرستادن نامه سرگشاده به شاه و تذکر عواقب وخیم آن، |
| − | * اعتراض و مخالفت بسیار شدید علیه سینما در شهر [[قم]] و تعطیل نمودن درس و [[نماز جماعت]] خویش به مدت یک هفته، | + | *اعتراض و مخالفت بسیار شدید علیه سینما در شهر [[قم]] و تعطیل نمودن درس و [[نماز جماعت]] خویش به مدت یک هفته، |
| − | * مخالفت و اعتراض علیه تاجگذاری شاه و انتخاب ولیعهد، | + | *مخالفت و اعتراض علیه تاجگذاری شاه و انتخاب ولیعهد، |
| − | * پیام در جهت تجلیل از مقام [[شهید | + | *پیام در جهت تجلیل از مقام [[شهید سید محمدرضا سعیدی]] و اعلام مجلس ختم برای ایشان در مسجد امام، |
| − | * تجلیل از مقام | + | *تجلیل از مقام [[سید مصطفی خمینی]] و تشکیل دو مجلس ختم در [[مسجد اعظم قم|مسجد اعظم]] و شکستن سدّ رعب و ممنوعیت برپایی مجالس بزرگداشت و مطرح شدن نام [[امام خمینی|امام خمینی]] در آن مراسم، |
| − | * پی جویی حال تبعید شدگان و سرکشی به خانواده های آنان، | + | *پی جویی حال تبعید شدگان و سرکشی به خانواده های آنان، |
| − | * حمایت از مقام و موقعیت امام خمینی و به ویژه در برابر اهانت روزنامه اطلاعات به ایشان و تأکید بر مقاومت روحانیت و پیگیری اعتراضها و راهپیمایی ها و صدور اعلامیه های روشنگرانه و کوبنده در لحظات حساس (به گونه ای که امام به ایشان فرموده بود: اعلامیه هایی که حضرت عالی به تنهایی صادر می کنید، نقش بسزایی در پیشبرد مبارزات ملت مسلمان دارد). | + | *حمایت از مقام و موقعیت امام خمینی و به ویژه در برابر [[اهانت]] روزنامه اطلاعات به ایشان و تأکید بر مقاومت روحانیت و پیگیری اعتراضها و راهپیمایی ها و صدور اعلامیه های روشنگرانه و کوبنده در لحظات حساس (به گونه ای که امام به ایشان فرموده بود: اعلامیه هایی که حضرت عالی به تنهایی صادر می کنید، نقش بسزایی در پیشبرد مبارزات ملت مسلمان دارد). |
این اقدامات باعث شد که مزدوران رژیم برای لطمه زدن به ساحت ایشان از هیچ کاری فروگذار نکنند و دو بار (سوم فروردین ۱۳۴۲ در [[مدرسه فیضیه]] و ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۷ ش) به سوی ایشان حمله کرده، قصد ضرب و جرح آن مرجع بزرگوار را داشتند که لطف خدا و جانفشانیهای اطرافیان باعث حفظ ایشان شد. | این اقدامات باعث شد که مزدوران رژیم برای لطمه زدن به ساحت ایشان از هیچ کاری فروگذار نکنند و دو بار (سوم فروردین ۱۳۴۲ در [[مدرسه فیضیه]] و ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۷ ش) به سوی ایشان حمله کرده، قصد ضرب و جرح آن مرجع بزرگوار را داشتند که لطف خدا و جانفشانیهای اطرافیان باعث حفظ ایشان شد. | ||
| سطر ۱۲۸: | سطر ۱۲۸: | ||
پس از پیروزی انقلاب نیز هماره در جهت تأیید کامل مواضع حضرت امام و تقویت موقعیت ایشان به عنوان رهبر نظام و فراخواندن مردم به پیروی کامل از حضرت امام، توصیه به افراد صالح برای شرکت در مناصب دولتی، طرح مباحث مورد نیاز حکومت اسلامی در درس خارج فقه (قضا، حدود و شهادات)، شرکت در مراسم انتخابات، صدور پیامهای گوناگون مبنی بر شرکت مردم در انتخابات، تقویت دولت اسلامی و [[حرام]] شمردن مخالفت با دستورها و مقررات دولت و نهی از فروش اجناس قاچاق، حمایت مادی و معنوی از رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی و ارسال هیألت های مختلف به جبهه های نبرد و اجازه مصرف ثلث در مصرف جبهه ها و بر عهده گرفتند ساختمان مراکز درمانی و بهداشتی استانهای زلزله زده در زلزله خرداد ۱۳۶۹ و دهها اقدام دیگر فعال بودند. | پس از پیروزی انقلاب نیز هماره در جهت تأیید کامل مواضع حضرت امام و تقویت موقعیت ایشان به عنوان رهبر نظام و فراخواندن مردم به پیروی کامل از حضرت امام، توصیه به افراد صالح برای شرکت در مناصب دولتی، طرح مباحث مورد نیاز حکومت اسلامی در درس خارج فقه (قضا، حدود و شهادات)، شرکت در مراسم انتخابات، صدور پیامهای گوناگون مبنی بر شرکت مردم در انتخابات، تقویت دولت اسلامی و [[حرام]] شمردن مخالفت با دستورها و مقررات دولت و نهی از فروش اجناس قاچاق، حمایت مادی و معنوی از رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی و ارسال هیألت های مختلف به جبهه های نبرد و اجازه مصرف ثلث در مصرف جبهه ها و بر عهده گرفتند ساختمان مراکز درمانی و بهداشتی استانهای زلزله زده در زلزله خرداد ۱۳۶۹ و دهها اقدام دیگر فعال بودند. | ||
| − | مرجع بزرگ شیعه علاوه بر تدریس و تربیت عالمان دین، تألیف، | + | این مرجع بزرگ [[شیعه]] علاوه بر تدریس و تربیت عالمان دین، تألیف، [[فتوا]]، رهبری و روشنگری جامعه شیعه، به بنیان نهادن دهها مؤسسه فرهنگی و دینی در گوشه و کنار جهان و آبادانی صدها [[مسجد]] و مدرسه در سراسر کشور دست یازید که برخی از آنها عبارتند از: |
| − | *دارالقرآن الکریم: اولین مؤسسه قرآنی کشور است که در سال ۱۳۵۲ پا گرفت و به کار چاپ و نشر [[قرآن|قرآن مجید]]، [[ترجمه قرآن]]، بررسی اغلاط ترجمه های موجود و تصحیح آنها، تشکیل موزه قرآن، گردآوری [[نسخه خطی|نسخه های خطی]] و چاپی قرآن، تشکیل کتابخانه تخصصی قرآن، چاپ و توزیع کتابهای قرآن، نشر مجله «رساله القرآن و پیام قرآن» و تشکیل «کنفرانس علوم و مفاهیم قرآن» و چاپ مجموعه مقالات و سخنرانیهای آن پرداخته است. | + | *دارالقرآن الکریم: اولین مؤسسه قرآنی کشور است که در سال ۱۳۵۲ ش. پا گرفت و به کار چاپ و نشر [[قرآن|قرآن مجید]]، [[ترجمه قرآن]]، بررسی اغلاط ترجمه های موجود و تصحیح آنها، تشکیل موزه قرآن، گردآوری [[نسخه خطی|نسخه های خطی]] و چاپی قرآن، تشکیل کتابخانه تخصصی قرآن، چاپ و توزیع کتابهای قرآن، نشر مجله «رساله القرآن و پیام قرآن» و تشکیل «کنفرانس علوم و مفاهیم قرآن» و چاپ مجموعه مقالات و سخنرانیهای آن پرداخته است. |
*بیمارستان: که با بخشهای قلب، جراحی، زایمان، اورژانس، داخلی، اطفال، اعصاب و رادیولوژی یکی از بزرگترین بیمارستانهای کشور به شمار می رود و تاکنون منشأ خدمات بسیار به روحانیون و مردم و رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی بوده است. | *بیمارستان: که با بخشهای قلب، جراحی، زایمان، اورژانس، داخلی، اطفال، اعصاب و رادیولوژی یکی از بزرگترین بیمارستانهای کشور به شمار می رود و تاکنون منشأ خدمات بسیار به روحانیون و مردم و رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی بوده است. | ||
*کتابخانه: که با داشتن حدود یکصد هزار جلد کتاب چاپی و دوازده هزار جلد کتاب خطی یکی از غنی ترین کتابخانه های کشور به شمار می رود. | *کتابخانه: که با داشتن حدود یکصد هزار جلد کتاب چاپی و دوازده هزار جلد کتاب خطی یکی از غنی ترین کتابخانه های کشور به شمار می رود. | ||
*مجمع جهانی اسلامی در لندن | *مجمع جهانی اسلامی در لندن | ||
*مرکز معجم المسائل الفقهیه | *مرکز معجم المسائل الفقهیه | ||
| − | *مسجد عظیم و باشکوه در [[قم]] | + | *[[مسجد]] عظیم و باشکوه در [[قم]] |
*بیمارستان زنان و زایشگاه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در قم | *بیمارستان زنان و زایشگاه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در قم | ||
*مدرسه علمیه در گلپایگان | *مدرسه علمیه در گلپایگان | ||
| سطر ۱۴۷: | سطر ۱۴۷: | ||
آیت الله گلپایگانی دربردارنده فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی بود. از جمله ویژگیهای بارز ایشان عبارتند از: | آیت الله گلپایگانی دربردارنده فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی بود. از جمله ویژگیهای بارز ایشان عبارتند از: | ||
| − | [[زهد]] و بی اعتنایی به جلوه های دنیا، [[تواضع]]، بهره وری از فرصتها، تجلیل از مقام [[فقها]] و مراجع معاصر، تشویق عالمان و نویسندگان، اهتمام بسیار به حفظ و قرائت [[قرآن]]، عشق به ساحت مقدس [[ائمه اطهار]] (به گونه ای که سالها ـ حتی پس از [[مرجعیت]] ـ به منبر تشریف برده، اخبار آل محمد صلی الله علیه و آله، را به گوش مردمان می رساندند و روزهای [[روز عاشورا|عاشورا]] را [[روضه خوانی|روضه]] می خواندند و در عزای امامان بشدت می گریستند و به [[زیارت|زیارت]] مرقد آنان مکرر مشرف می شدند)، احترام بسیار به استاد (که همیشه پیش از درس فاتحه ای برای استادش قرائت می فرمود) | + | [[زهد]] و بی اعتنایی به جلوه های دنیا، [[تواضع]]، بهره وری از فرصتها، تجلیل از مقام [[فقها]] و مراجع معاصر، تشویق عالمان و نویسندگان، اهتمام بسیار به حفظ و قرائت [[قرآن]]، عشق به ساحت مقدس [[ائمه اطهار]] (به گونه ای که سالها ـ حتی پس از [[مرجعیت]] ـ به منبر تشریف برده، اخبار آل [[پیامبر اسلام|محمد]] صلی الله علیه و آله، را به گوش مردمان می رساندند و روزهای [[روز عاشورا|عاشورا]] را [[روضه خوانی|روضه]] می خواندند و در عزای امامان بشدت می گریستند و به [[زیارت|زیارت]] مرقد آنان مکرر مشرف می شدند)، [[احترام]] بسیار به استاد (که همیشه پیش از درس فاتحه ای برای استادش قرائت می فرمود)، تقیّد بسیار به [[مستحب|مستحبات]] و ترک [[مکروه|مکروهات]]، زنده کننده مراسم [[اعتکاف|اعتکاف]] در سراسر [[ایران]] و ترویج کننده عزاداری [[ایام فاطمیه|فاطمیّه]] دوم. |
| − | |||
| − | تقیّد بسیار به [[مستحب|مستحبات]] و ترک [[مکروه|مکروهات]] | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | سرانجام | + | مرحوم آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی، سرانجام پس از عمری سرشار از خدمات دینی و علمی، در ۹۶ سالگی در شامگاه روز پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۷۲ (۲۴ [[جمادی الثانی]] ۱۴۱۴ ق.) در [[تهران]] دار فانی را وداع گفت. پیکر پاک آن مرجع بزرگ به [[قم]] انتقال یافت و پس از اقامه [[نماز میت|نماز]] به امامت آیت الله [[لطف الله صافی گلپایگانی|شیخ لطف الله صافی گلپایگانی]] (داماد آن مرحوم)، در مسجد بالا سر مرقد مطهر [[حضرت معصومه]] علیهاالسلام، به خاک سپرده شد. |
| − | رهبر معظم انقلاب اسلامی [[سید علی حسینی خامنه ای|حضرت آیت الله خامنه ای]] در بخشی از پیام خویش چنین فرمودند: «این شخصیت والای کهنسال، در میان مراجع عظام تقلید، یکی از موفقترین و سعادتمندترینها بودند. ۳۲ سال مرجع تقلید، حدود ۷۰ سال مدرس حوزه علمیه قم و حدود ۸۵ سال سرگرم فرا گرفتن و آموختن فقه آل محمد علیهم السلام بودند. اولین مدرسه علوم دینی به سبک جدید را ایشان در قم تأسیس نمودند. اولین مؤسسه بزرگ قرآنی را ایشان در قم بنیان نهادند. اولین فهرست بزرگ فقهی و حدیثی با استفاده از دانش و اختراعات جدید بشری را ایشان پدید آوردند. صدها مدرسه و مسجد و مؤسسه تبلیغ دین در سراسر کشور و در کشورهای دیگر بنیاد کردند. هزاران شاگرد را از فقه پخته و عمیق خود بهره مند ساختند. بسیاری آراء و نظرات فقهی که حاکی از روشن بینی و ذهن نوگرای ایشان بود ارائه کردند و بالاتر از همه با منش و رفتار پرهیزکارانه و با طهارت و تقوایی که می توانست برای علما و فقها، الگویی زنده و ملموس باشد، عمری پربرکت را به نزاهت کامل گذرانیدند...». | + | رهبر معظم انقلاب اسلامی [[سید علی حسینی خامنه ای|حضرت آیت الله سید علی خامنه ای]] در بخشی از پیام تسلیت خویش چنین فرمودند: «این شخصیت والای کهنسال، در میان مراجع عظام تقلید، یکی از موفقترین و سعادتمندترینها بودند. ۳۲ سال مرجع تقلید، حدود ۷۰ سال مدرس [[حوزه علمیه قم]] و حدود ۸۵ سال سرگرم فرا گرفتن و آموختن [[فقه]] آل محمد علیهم السلام بودند. اولین مدرسه علوم دینی به سبک جدید را ایشان در قم تأسیس نمودند. اولین مؤسسه بزرگ قرآنی را ایشان در قم بنیان نهادند. اولین فهرست بزرگ فقهی و حدیثی با استفاده از دانش و اختراعات جدید بشری را ایشان پدید آوردند. صدها مدرسه و [[مسجد]] و مؤسسه تبلیغ [[دین]] در سراسر کشور و در کشورهای دیگر بنیاد کردند. هزاران شاگرد را از فقه پخته و عمیق خود بهره مند ساختند. بسیاری آراء و نظرات فقهی که حاکی از روشن بینی و ذهن نوگرای ایشان بود ارائه کردند و بالاتر از همه با منش و رفتار پرهیزکارانه و با [[طهارت]] و [[تقوا|تقوایی]] که می توانست برای علما و فقها، الگویی زنده و ملموس باشد، عمری پربرکت را به نزاهت کامل گذرانیدند...». |
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *تلخیص از کتاب [[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]، جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، ج۲، ص۹۵۶. |
==آرشیو عکس و تصویر== | ==آرشیو عکس و تصویر== | ||
| − | <gallery mode="packed" heights=" | + | <gallery mode="packed" heights="170"> |
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در جوانی | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در جوانی | ||
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (33).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، مهدی بروجردی و سید صدرالدین صدر | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (33).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، مهدی بروجردی و [[سید صدرالدین صدر|سید محمدعلی (صدرالدین) موسوی صدر]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (4).jpg|محفل درس سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (4).jpg|محفل درس سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در [[حرم حضرت معصومه عليها السلام|حرم حضرت معصومه سلام الله علیها]] |
| − | پرونده:حسین طباطبایی بروجردی (10000).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید حسین احمدی طباطبائی | + | پرونده:حسین طباطبایی بروجردی (10000).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[سید حسین احمدی طباطبائی بروجردی]]، [[سید مرتضی مرتضوی لنگرودی|سید مرتضی حسینی مرتضوی لنگرودی]] و فاضل لنکرانی قفقازی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (55).jpg|از راست: ابوالفضل زاهدی قمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمدحسن احمدی طباطبائی بروجردی، سید جعفر احمدی طباطبایی، مرتضی حائری | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (55).jpg|از راست: ابوالفضل زاهدی قمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمدحسن احمدی طباطبائی بروجردی، سید جعفر احمدی طباطبایی، [[مرتضی حائری یزدی]]، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و [[آیت الله مرعشى نجفى|سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی]] |
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (6).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (6).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | ||
| − | پرونده:خادمی (5).jpg|از راست: سید حسین | + | پرونده:خادمی (5).jpg|از راست: [[سید حسین خادمی|سید حسین موسوی خادمی]]، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و ناشتاسان |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (66).jpg|از راست: رضا | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (66).jpg|از راست: رضا سراج، [[سید محمدهادی میلانی|سید محمدهادی حسینی میلانی]]، سید حسن طباطبایی قمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، ناشناس و سید محمود قمی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (77).jpg| سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در منزل شخصی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (77).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در منزل شخصی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (88).jpg|از راست: لطف الله صافی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (88).jpg|از راست: [[لطفالله صافی گلپایگانی|لطف الله صافی گلپایگانی]]، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید مهدی موسوی گلپایگانی |
| − | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (9999).jpg|از راست ردیف جلو: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[شیخ محمد کوهستانی|محمد کوهستانی]] و سید مهدی موسوی گلپایگانی | |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (9999).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، محمد کوهستانی و سید مهدی موسوی گلپایگانی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (99).jpg|از راست: سید مهدی موسوی گلپایگانی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید محمدجواد موسوی گلپایگانی در سرزمین وحی و در لباس احرام |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (99).jpg|از راست: سید مهدی موسوی گلپایگانی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید محمدجواد موسوی گلپایگانی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (999).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در محله سادات نخاوله مدینه منوره |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (999).jpg| سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در محله سادات نخاوله مدینه منوره | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (888).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و علی صافی گلپایگانی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (888).jpg| | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (44).jpg|از راست: [[سید مصطفی صفایی خوانساری|سید مصطفی حسینی صفایی خوانساری]]، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و [[مرتضی حائری یزدی]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (44).jpg|از راست: سید مصطفی صفایی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (444).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و [[سید احمد خوانساری|سید احمد موسوی خوانساری]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (444).jpg| | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (11).jpg|از راست تکیه به دیوار: [[محمدتقی فلسفی|محمد تقی فلسفی]]، [[سید محمد صادق حسینی روحانی]]، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (11).jpg|از راست: محمد تقی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (113).jpg|محمدطاهر آل شبیر خاقانی و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (113).jpg| | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (12).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[امام خمینی|سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی]]، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (12).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید روح الله | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (122).jpg|از راست: [[فاضل لنكرانى|محمد موحدی]] (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، احمد بیگدلی آذری قمی و ناشناس |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (122).jpg|از راست: محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، احمد بیگدلی آذری قمی و ناشناس | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1222).jpg|از راست تکیه به دیوار: ناشناس، محمد محمدی دعوی سرایی (محمدی گیلانی)، سید علی هاشمی گلپایگانی، محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید حسین بدلا، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و [[عبدالله جوادی آملی]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1222).jpg|از راست: | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1122).jpg|از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[میرزا هاشم آملی|هاشم اردشیر لاریجانی]] (میرزا هاشم آملی)، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری، [[ناصر مکارم شیرازی]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (1122).jpg|از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، هاشم اردشیر لاریجانی (میرزا هاشم آملی)، سید | ||
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (17).jpg|از راست: ناشناسان، سید مرتضی علوی فریدونی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمد حسینی شیرازی، سید محمدباقر موسوی گلپایگانی و ناشناس | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (17).jpg|از راست: ناشناسان، سید مرتضی علوی فریدونی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمد حسینی شیرازی، سید محمدباقر موسوی گلپایگانی و ناشناس | ||
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (18).jpg|از راست: ناشناسان، سید عبدالله موسوی شیرازی و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (18).jpg|از راست: ناشناسان، [[آیت الله سید عبدالله شیرازی|سید عبدالله موسوی شیرازی]] و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی.jpg|از راست: محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید رضا | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی.jpg|از راست: محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[سید رضا بهاءالدینی]]، محمد صادقی اصفهانی (تهرانی) و ناشناس |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (114).jpg|اقامه نماز بر پیکر سید محمدحسین طباطبایی توسط | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (114).jpg|اقامه نماز بر پیکر [[سید محمدحسین طباطبایی]] توسط سید محمدرضا موسوی گلپایگانی |
| − | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (14).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، شهید [[محمد علی رجایی|محمدعلی رجایی]] و محمدجواد موسوی گلپایگانی | |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (14).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، شهید محمدعلی رجایی و محمدجواد موسوی گلپایگانی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (116).jpg|اقامه نماز بر پیکر سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی- از راست: محمدرضا توسلی محلاتی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و [[سید احمد خمینی|سید احمد موسوی مصطفوی خمینی]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (116).jpg|اقامه نماز بر پیکر سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی- از راست: محمدرضا توسلی محلاتی، سید محمدرضا گلپایگانی و سید احمد خمینی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (16).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و [[سید علی حسینی خامنهای]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (16).jpg| | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (21).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی درون ضریح [[امام رضا علیه السلام]] |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (21).jpg|از راست: محمدعلی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (23).jpg|از راست: [[محمدعلی اراکی|محمدعلی مصلحی اراکی]]، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید محمدباقر موسوی گلپایگانی |
| − | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (021).jpg|از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، نصرالله شاه آبادی و محمدعلی حقی | + | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (021).jpg|از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، نصرالله شاه آبادی و [[محمدعلی حقی|محمدعلی حقی سرابی]] |
| − | پرونده:سبحانی (9).jpg|از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، جعفر سبحانی و ناشناسان | + | پرونده:سبحانی (9).jpg|از راست تکیه بر دیوار: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، [[جعفر سبحانی]] و ناشناسان |
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (26).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در بیمارستان | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (26).jpg|سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در بیمارستان | ||
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (28).jpg|تشییع پیکر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (28).jpg|تشییع پیکر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | ||
| سطر ۲۰۳: | سطر ۲۰۰: | ||
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (30).jpg|قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (30).jpg|قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | ||
پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (31).jpg|پارچه نوشته قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | پرونده:سید محمدرضا گلپایگانی (31).jpg|پارچه نوشته قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی | ||
| − | |||
</gallery> | </gallery> | ||
| سطر ۲۱۹: | سطر ۲۱۵: | ||
}} | }} | ||
| − | [[رده:علمای معاصر| | + | [[رده:علمای معاصر|گلپایگانی،سيد محمدرضا]] |
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
| + | [[رده:فقیهان]] | ||
| + | [[رده:مراجع تقلید]] | ||
[[رده:مبارزان علیه پهلوی]] | [[رده:مبارزان علیه پهلوی]] | ||
| − | [[رده: | + | [[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]] |
| − | |||
[[رده: مقاله های مهم]] | [[رده: مقاله های مهم]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۹
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
محتوای فعلی بخشی از کتاب گلشن ابرار است که برای اینجا مناسب بوده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«آیتالله سید محمدرضا موسوی گلپایگانی» (۱۳۱۶-۱۴۱۴ ق)، از فقهای مجاهد و مراجع تقلید شیعه معاصر و از شاگردان شیخ عبدالکریم حائری بود. آیتالله گلپایگانی اقدامات مؤثری در مبارزه با رژیم طاغوت انجام داد و علاوه بر تربیت عالمان دینی، تألیف کتب و روشنگری جامعه اسلامی، به بنیان نهادن دهها مؤسسه فرهنگی و دینی و علمی در سراسر کشور همت نمود. شهید مطهری و شیخ مرتضی حائری از شاگردان او هستند.
 | |
| نام کامل | سید محمدرضا موسوی گلپایگانی |
| زادروز | ۱۲۷۷ شمسی |
| زادگاه | گلپایگان |
| وفات | ۱۳۷۲ شمسی |
| مدفن | قم، حرم حضرت معصومه |
|
| |
| اساتید |
شیخ عبدالکریم حائری، شیخ ابوالقاسم قمی، سید ابوالحسن اصفهانی، آیت الله بروجردی،... |
| شاگردان |
شهید مطهری، شیخ مرتضی حائری، محمد مفتح، جعفر سبحانی، سید محمدعلی قاضی طباطبایی... |
| آثار |
حاشیه بر عروة الوثقی، مسائل الحج، افاضة العوائد، رساله در عدم تحریف قرآن، کتاب الحدود،... |
محتویات
ولادت
سید محمدرضا گلپایگانی در هشتم ماه ذی القعده ۱۳۱۶ قمری در گلپایگان، پا به عرصه وجود نهاد. پدرش آقا سید محمدباقر امام، عالمی معروف به زهد و تقوا و مقید به آداب و مستحبات دینی و کوشا در امر به معروف و نهی از منکر بود که هم اینک مرقدش مورد احترام و زیارت مردم است.
محمدرضا در سه سالگی مادر و در نه سالگی پدرش را از دست داد و دوران کودکی را با مشکلات و سختی های فراوان سپری کرد و تحصیلات ابتدایی را در مکتب خانه گذراند.
تحصیل و استادان
سید محمدرضا نوجوانی بیش نبود که شوق تحصیل علوم اسلامی او را مشتاق آیت الله محمدتقی گوگدی (م، ۱۳۵۳ ق) گردانید و نزد ایشان ادبیات عرب را فراگرفت. سپس نزد آیت الله سید محمدحسن خوانساری (م، ۱۳۳۷ ق) ـ برادر بزرگتر آیت الله سید احمد خوانساری ـ ادبیات و بخشی از سطوح را نزد وی آموخت.
نوزده ساله بود که به اراک رفت و در مدرسه آقا سید ضیاءالدین به تکمیل سطوح عالیه پرداخت و در ۱۳۳۷ ق. شایستگی حضور در درس خارج فقه و اصول حضرت آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی (م، ۱۳۵۵ ق) را پیدا کرد و تا سال ۱۳۴۰ ق، در آن شهر از آن مرجع بزرگ بهره برد. در بیست و چهار سالگی در پی مهاجرت استادش آیت الله حائری به قم و تأسیس حوزه علمیه قم در این شهر مقدس، به قم آمده و در مدرسه فیضیه سکونت گزید و درسها را با آیت الله سید احمد خوانساری به مباحثه نشست.
استاد با مشاهده استعداد و فهم شاگرد سخت کوش خود، بدو بسیار علاقه مند شد و او را در شمار اصحاب خاص و هیأت استفتا قرار داد و «تصحیح کتاب الصلاة» خود را به او و محمدعلی اراکی واگذار نمود. ایشان نیز تا پایان عمر استاد (۱۳۵۵ ق) ملازم درس ایشان بود.
ایشان در سال ۱۳۴۱ ق. در قم به مدت هشت ماه از محضر آیات عظام میرزای نائینی و سید ابوالحسن اصفهانی استفاده برد. از دیگر اساتید او می توان از آیات عظام شیخ محمدرضا مسجدشاهی اصفهانی، شیخ ابوالقاسم کبیر قمی، آیت الله بروجردی، آقا ضیاء عراقی و شیخ محمدحسین غروی اصفهانی نام برد.
وی از آیت الله حائری اجازه اجتهاد و از شیخ عباس قمی و شیخ محمدرضا اصفهانی، اجازه نقل روایت اخذ کرده است.
تدریس و شاگردان
آیت الله گلپایگانی از آغاز ورود به قم در سال ۱۳۴۰ ق. به تدریس کتابهای رسائل، مکاسب و کفایه اشتغال ورزید و پس از وفات استادش آیت الله حائری، تدریس خارج فقه و اصول را شروع نمود. ایشان در طول بیش از هفتاد سال تعلیم دانش اهل بیت علیهم السلام، صدها تن از ستارگان درخشان آسمان علم را تربیت نموده است.
برخی از مشهورترین شاگردان ایشان عبارتند از:
- مرتضی مطهری،
- سید محمدعلی قاضی طباطبایی،
- سید اسدالله مدنی،
- مرتضی حائری یزدی،
- محمد مفتح،
- سید محمد حسینی بهشتی،
- حسینعلی منتظری،
- ناصر مکارم شیرازی،
- علی احمدی میانجی،
- جعفر سبحانی،
- لطف الله صافی گلپایگانی،
- حسن حسن زاده آملی،
- رضا استادی،
- احمد جنتی،
- محمد واعظ زاده خراسانی.
آثار و تألیفات
آیت الله گلپایگانی در کنار اشتغالات گوناگون علمی، از تألیف و تصنیف نیز فروگذار نکرده است. آثار قلمی ایشان عبارتند از:
- حاشیه بر عروة الوثقی
- حاشیه بر وسیلة النجاة
- رساله صلاة الجمعه
- رساله فی المحرمات بالنسب
- مسائل الحج
- افاضة العوائد، تعلیقه بر دُرر الاصول آیت الله حائری
- رساله در عدم تحریف قرآن
- کتاب الطهاره
- کتاب الحدود
- حواشی بر ملحقات عروة الوثقی
تقریرات:
همچنین درسهای آن فقیه اهل بیت را عده بسیاری به رشته تحریر درآورده اند. آنهایی که به چاپ رسیده است، عبارتند از:
- کتاب الحج، سه جلد تاکنون
- الهدایه الی من له الولایه، درباره ولایت فقیه
- نخبة الاشارات فی احکام الخیارات. (هر سه از آقای احمد صابری همدانی)
- کتاب القضاء، در دو جلد
- کتاب الشهادات
- بلغه الطالب فی التعلیق علی بیع المکاسب
- الدُرّ المنضود فی احکام الحدود
- نتایج الافکار فی نجاسة الکفار، هر دو از آقای علی کریمی جهرمی
- کتاب الطهاره
- کتاب القضاء. هر دو از آقای هادی مقدس نجفی.
مجموعه فتاوی:
آیت الله العظمی گلپایگانی در طول سی و دو سال مرجعیت، یکی از ارکان فقاهت بودند و روزانه استفتائات گوناگون از سراسر جهان به محضر ایشان فرستاده می شد و از همین رهگذر در تمام ابواب فقه فتوا داده اند و هم اینک مجموعه های بسیاری از فتاوای او در دسترس است که عبارتند از:
- منتخب الاحکام (با ترجمه انگلیسی)
- مختصر الاحکام (با ترجمه عربی و اردو)
- توضیح المسائل (این کتاب بیش از هشتاد بار به چاپ رسیده و به زبانهای اردو، چینی، ترکی آذری و ترکی لاتین ترجمه شده است).
- مجمع المسائل، دربرگیرنده تمام ابواب فقه از طهارت تا دیات در ۳ جلد است.
- مناسک حج (با ترجمه عربی، اردو، روسی و انگلیسی)
- احکامی از حج
- سؤال و جواب درباره مسائل حج
- آداب و احکام حج
- دلیل الحاج
- احکام عمره
- هدایة العباد (شامل حاشیه ایشان بر عروة الوثقی، وسیلة النجاة، توضیح المسائل و برخی از استفتائات در دو جلد)
- رساله امر به معروف و نهی از منکر و مسائل اجتماعی اسلام
- مسائل نماز خوف و مطارده و احکام جبهه.
فعالیتهای سیاسی و اجتماعی
آیت الله گلپایگانی از بدو حرکت شجاعانه روحانیت به رهبری امام خمینی، به مبارزات پیگیر و بی امان خویش با استبداد پرداخت و نخستین اعلامیه اعتراض به لایحه ننگین «انجمنهای ایالتی و ولایتی» در مهرماه ۱۳۴۱ شمسی از سوی ایشان صادر شد و به دنبال آن بود که پیامها و بیانیه های ایشان تا سقوط رژیم پهلوی ادامه یافت (بسیاری از آنها در جلد اول کتاب «اسناد انقلاب اسلامی» گرد آمده است).
برخی از اقدامات آن جناب در برابر رژیم منحوس شاه عبارتند از:
- خودداری از ملاقات با شاه و نخست وزیران و فرستادگان دربار،
- تحریم برنامه اوقاف و اعلامیه علیه معاملات و همکاری با سازمان اوقاف،
- قطع شهریه کسانی که با اوقاف همکاری می نمودند و تحریم امامت جماعت و گوش دادن به سخنرانی آنان،
- حرام شمردن خرید و فروش و مصرف و توزیع گوشتهای وارداتی از خارج و قبول نکردن وجوهات فروشندگان آنان (هر چند می شد تحت عنوان مال مخلوط به حرام خمس آن را پذیرفت)،
- اعتراض شدید و پیام کوبنده علیه تغییر تاریخ هجری به تاریخ منحوس شاهنشاهی،
- مخالفت صریح با حزب رستاخیز و تحریم شرکت مسلمانان در آن،
- مخالفت صریح با طرح امتحان دولت از طلاب و انکار صلاحیت آنان برای این امر که باعث عقب نشینی دولت وقت و مصون ماندن حوزه از این طرح ننگین شد،
- اعتراض شدید علیه گسترش بی بند و باری و فساد و فحشا و رواج منکرات و فرستادن نامه سرگشاده به شاه و تذکر عواقب وخیم آن،
- اعتراض و مخالفت بسیار شدید علیه سینما در شهر قم و تعطیل نمودن درس و نماز جماعت خویش به مدت یک هفته،
- مخالفت و اعتراض علیه تاجگذاری شاه و انتخاب ولیعهد،
- پیام در جهت تجلیل از مقام شهید سید محمدرضا سعیدی و اعلام مجلس ختم برای ایشان در مسجد امام،
- تجلیل از مقام سید مصطفی خمینی و تشکیل دو مجلس ختم در مسجد اعظم و شکستن سدّ رعب و ممنوعیت برپایی مجالس بزرگداشت و مطرح شدن نام امام خمینی در آن مراسم،
- پی جویی حال تبعید شدگان و سرکشی به خانواده های آنان،
- حمایت از مقام و موقعیت امام خمینی و به ویژه در برابر اهانت روزنامه اطلاعات به ایشان و تأکید بر مقاومت روحانیت و پیگیری اعتراضها و راهپیمایی ها و صدور اعلامیه های روشنگرانه و کوبنده در لحظات حساس (به گونه ای که امام به ایشان فرموده بود: اعلامیه هایی که حضرت عالی به تنهایی صادر می کنید، نقش بسزایی در پیشبرد مبارزات ملت مسلمان دارد).
این اقدامات باعث شد که مزدوران رژیم برای لطمه زدن به ساحت ایشان از هیچ کاری فروگذار نکنند و دو بار (سوم فروردین ۱۳۴۲ در مدرسه فیضیه و ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۷ ش) به سوی ایشان حمله کرده، قصد ضرب و جرح آن مرجع بزرگوار را داشتند که لطف خدا و جانفشانیهای اطرافیان باعث حفظ ایشان شد.
پس از پیروزی انقلاب نیز هماره در جهت تأیید کامل مواضع حضرت امام و تقویت موقعیت ایشان به عنوان رهبر نظام و فراخواندن مردم به پیروی کامل از حضرت امام، توصیه به افراد صالح برای شرکت در مناصب دولتی، طرح مباحث مورد نیاز حکومت اسلامی در درس خارج فقه (قضا، حدود و شهادات)، شرکت در مراسم انتخابات، صدور پیامهای گوناگون مبنی بر شرکت مردم در انتخابات، تقویت دولت اسلامی و حرام شمردن مخالفت با دستورها و مقررات دولت و نهی از فروش اجناس قاچاق، حمایت مادی و معنوی از رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی و ارسال هیألت های مختلف به جبهه های نبرد و اجازه مصرف ثلث در مصرف جبهه ها و بر عهده گرفتند ساختمان مراکز درمانی و بهداشتی استانهای زلزله زده در زلزله خرداد ۱۳۶۹ و دهها اقدام دیگر فعال بودند.
این مرجع بزرگ شیعه علاوه بر تدریس و تربیت عالمان دین، تألیف، فتوا، رهبری و روشنگری جامعه شیعه، به بنیان نهادن دهها مؤسسه فرهنگی و دینی در گوشه و کنار جهان و آبادانی صدها مسجد و مدرسه در سراسر کشور دست یازید که برخی از آنها عبارتند از:
- دارالقرآن الکریم: اولین مؤسسه قرآنی کشور است که در سال ۱۳۵۲ ش. پا گرفت و به کار چاپ و نشر قرآن مجید، ترجمه قرآن، بررسی اغلاط ترجمه های موجود و تصحیح آنها، تشکیل موزه قرآن، گردآوری نسخه های خطی و چاپی قرآن، تشکیل کتابخانه تخصصی قرآن، چاپ و توزیع کتابهای قرآن، نشر مجله «رساله القرآن و پیام قرآن» و تشکیل «کنفرانس علوم و مفاهیم قرآن» و چاپ مجموعه مقالات و سخنرانیهای آن پرداخته است.
- بیمارستان: که با بخشهای قلب، جراحی، زایمان، اورژانس، داخلی، اطفال، اعصاب و رادیولوژی یکی از بزرگترین بیمارستانهای کشور به شمار می رود و تاکنون منشأ خدمات بسیار به روحانیون و مردم و رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی بوده است.
- کتابخانه: که با داشتن حدود یکصد هزار جلد کتاب چاپی و دوازده هزار جلد کتاب خطی یکی از غنی ترین کتابخانه های کشور به شمار می رود.
- مجمع جهانی اسلامی در لندن
- مرکز معجم المسائل الفقهیه
- مسجد عظیم و باشکوه در قم
- بیمارستان زنان و زایشگاه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در قم
- مدرسه علمیه در گلپایگان
- مدرسه امام مهدی علیه السلام در قم
- مدرسه علمیه که اینک در کنار مسجد اعظم و مدرسه فیضیه، سه قطب عمده تدریس در حوزه علمیه قم به حساب می آید و روزانه صدها طلبه در آنجا به تحصیل فقه و اصول می پردازند.
- تأسیس یک دارالأیتام
- مؤسسه خیریه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف.
ویژگیهای اخلاقی
آیت الله گلپایگانی دربردارنده فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی بود. از جمله ویژگیهای بارز ایشان عبارتند از:
زهد و بی اعتنایی به جلوه های دنیا، تواضع، بهره وری از فرصتها، تجلیل از مقام فقها و مراجع معاصر، تشویق عالمان و نویسندگان، اهتمام بسیار به حفظ و قرائت قرآن، عشق به ساحت مقدس ائمه اطهار (به گونه ای که سالها ـ حتی پس از مرجعیت ـ به منبر تشریف برده، اخبار آل محمد صلی الله علیه و آله، را به گوش مردمان می رساندند و روزهای عاشورا را روضه می خواندند و در عزای امامان بشدت می گریستند و به زیارت مرقد آنان مکرر مشرف می شدند)، احترام بسیار به استاد (که همیشه پیش از درس فاتحه ای برای استادش قرائت می فرمود)، تقیّد بسیار به مستحبات و ترک مکروهات، زنده کننده مراسم اعتکاف در سراسر ایران و ترویج کننده عزاداری فاطمیّه دوم.
وفات
مرحوم آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی، سرانجام پس از عمری سرشار از خدمات دینی و علمی، در ۹۶ سالگی در شامگاه روز پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۷۲ (۲۴ جمادی الثانی ۱۴۱۴ ق.) در تهران دار فانی را وداع گفت. پیکر پاک آن مرجع بزرگ به قم انتقال یافت و پس از اقامه نماز به امامت آیت الله شیخ لطف الله صافی گلپایگانی (داماد آن مرحوم)، در مسجد بالا سر مرقد مطهر حضرت معصومه علیهاالسلام، به خاک سپرده شد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله سید علی خامنه ای در بخشی از پیام تسلیت خویش چنین فرمودند: «این شخصیت والای کهنسال، در میان مراجع عظام تقلید، یکی از موفقترین و سعادتمندترینها بودند. ۳۲ سال مرجع تقلید، حدود ۷۰ سال مدرس حوزه علمیه قم و حدود ۸۵ سال سرگرم فرا گرفتن و آموختن فقه آل محمد علیهم السلام بودند. اولین مدرسه علوم دینی به سبک جدید را ایشان در قم تأسیس نمودند. اولین مؤسسه بزرگ قرآنی را ایشان در قم بنیان نهادند. اولین فهرست بزرگ فقهی و حدیثی با استفاده از دانش و اختراعات جدید بشری را ایشان پدید آوردند. صدها مدرسه و مسجد و مؤسسه تبلیغ دین در سراسر کشور و در کشورهای دیگر بنیاد کردند. هزاران شاگرد را از فقه پخته و عمیق خود بهره مند ساختند. بسیاری آراء و نظرات فقهی که حاکی از روشن بینی و ذهن نوگرای ایشان بود ارائه کردند و بالاتر از همه با منش و رفتار پرهیزکارانه و با طهارت و تقوایی که می توانست برای علما و فقها، الگویی زنده و ملموس باشد، عمری پربرکت را به نزاهت کامل گذرانیدند...».
منابع
- تلخیص از کتاب گلشن ابرار، جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، ج۲، ص۹۵۶.
آرشیو عکس و تصویر
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در جوانی
از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، مهدی بروجردی و سید محمدعلی (صدرالدین) موسوی صدر
محفل درس سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها
از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید حسین احمدی طباطبائی بروجردی، سید مرتضی حسینی مرتضوی لنگرودی و فاضل لنکرانی قفقازی
از راست: ابوالفضل زاهدی قمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمدحسن احمدی طباطبائی بروجردی، سید جعفر احمدی طباطبایی، مرتضی حائری یزدی، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
از راست: سید حسین موسوی خادمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و ناشتاسان
از راست: رضا سراج، سید محمدهادی حسینی میلانی، سید حسن طباطبایی قمی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، ناشناس و سید محمود قمی
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در منزل شخصی
از راست: لطف الله صافی گلپایگانی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید مهدی موسوی گلپایگانی
از راست ردیف جلو: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، محمد کوهستانی و سید مهدی موسوی گلپایگانی
از راست: سید مهدی موسوی گلپایگانی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید محمدجواد موسوی گلپایگانی در سرزمین وحی و در لباس احرام
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در محله سادات نخاوله مدینه منوره
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و علی صافی گلپایگانی
از راست: سید مصطفی حسینی صفایی خوانساری، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و مرتضی حائری یزدی
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید احمد موسوی خوانساری
از راست تکیه به دیوار: محمد تقی فلسفی، سید محمد صادق حسینی روحانی، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
محمدطاهر آل شبیر خاقانی و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری و سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی
از راست: محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، احمد بیگدلی آذری قمی و ناشناس
از راست تکیه به دیوار: ناشناس، محمد محمدی دعوی سرایی (محمدی گیلانی)، سید علی هاشمی گلپایگانی، محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید حسین بدلا، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و عبدالله جوادی آملی
از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، هاشم اردشیر لاریجانی (میرزا هاشم آملی)، سید کاظم میرفیضی شریعتمداری، ناصر مکارم شیرازی
از راست: ناشناسان، سید مرتضی علوی فریدونی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید محمد حسینی شیرازی، سید محمدباقر موسوی گلپایگانی و ناشناس
از راست: ناشناسان، سید عبدالله موسوی شیرازی و سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
از راست: محمد موحدی (فاضل لنکرانی)، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، سید رضا بهاءالدینی، محمد صادقی اصفهانی (تهرانی) و ناشناس
اقامه نماز بر پیکر سید محمدحسین طباطبایی توسط سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
از راست: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، شهید محمدعلی رجایی و محمدجواد موسوی گلپایگانی
اقامه نماز بر پیکر سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی- از راست: محمدرضا توسلی محلاتی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید احمد موسوی مصطفوی خمینی
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید علی حسینی خامنهای
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی درون ضریح امام رضا علیه السلام
از راست: محمدعلی مصلحی اراکی، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی و سید محمدباقر موسوی گلپایگانی
از راست: ناشناس، سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، نصرالله شاه آبادی و محمدعلی حقی سرابی
از راست تکیه بر دیوار: سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، جعفر سبحانی و ناشناسان
سید محمدرضا موسوی گلپایگانی در بیمارستان
تشییع پیکر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
اقامه نماز بر پیکر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی توسط لطف الله صافی گلپایگانی
خواندن تلقین بر پیکر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
پارچه نوشته قبر سید محمدرضا موسوی گلپایگانی
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
