سید محمدحسین حسینی طهرانی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) جز |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله سید محمدحسین حسینى طهرانى»''' (۱۳۰۵-۱۳۷۴ ش)، [[فقیه]]، مفسر، متکلم و عارف بزرگ [[شیعه]] معاصر و از شاگردان [[علامه طباطبایی]] و [[سید هاشم حداد]] بود. این عالم ربانی و مجاهد، بیشتر با مباحث [[عرفان|عرفانی]] و [[اخلاق|اخلاقی]] شناخته شده است، اما در سالهای حضورش در [[تهران]] که همزمان با نهضت اسلامی [[امام خمینی]] بود، با حمایت کامل از انقلاب، به سازماندهی نیروهای مبارز پرداخت و اساسىترین کار را تشکیل حکومت [[اسلام|اسلامی]] میدانست. «[[رساله لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب (کتاب)|رسالۀ لُبّ اللباب فی سیر و سلوک اولى الألباب]]» از جمله آثار ایشان است. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| سطر ۱۴: | سطر ۱۴: | ||
|مدفن = [[مشهد]]، [[حرم امام رضا علیه السلام]] | |مدفن = [[مشهد]]، [[حرم امام رضا علیه السلام]] | ||
| − | |اساتید = [[علامه طباطبائی]]، [[سید رضا بهاءالدینی|سید رضا بهاءالدینى]]، [[ | + | |اساتید = [[علامه طباطبائی]]، [[سید رضا بهاءالدینی|سید رضا بهاءالدینى]]، [[شیخ حسین حلی|شیخ حسین حلى]]، [[سید محمد محقق داماد|سید محمد محقق داماد]]، [[سید هاشم حداد|سید هاشم حداد]]،... |
|شاگردان = | |شاگردان = | ||
| − | |آثار =[[رساله لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب (کتاب)|رسالۀ لبّ اللباب فی سیر و سلوک اولى الألباب]]، اللّه شناسى، امام شناسى، لمحات الحسین علیهالسلام، توحید علمى و عینى، روح مجرد،... | + | |آثار =[[رساله لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب (کتاب)|رسالۀ لبّ اللباب فی سیر و سلوک اولى الألباب]]، اللّه شناسى، امام شناسى، معاد شناسى، لمحات الحسین علیهالسلام، توحید علمى و عینى، روح مجرد، ولایت فقیه در حکومت اسلامى،... |
}} | }} | ||
| سطر ۲۵: | سطر ۲۵: | ||
==تحصیلات و استادان== | ==تحصیلات و استادان== | ||
| − | سید محمدحسین طهرانى دوران کودکى و نوجوانى را تحت | + | سید محمدحسین طهرانى دوران کودکى و نوجوانى را تحت تربیت پدر بزرگوارشان طى نموده و تحصیلات خود را در مقطع آموزش متوسطه در رشته مکانیک با موفقیتى چشمگیر به اتمام رسانید؛ در آن زمان از میان هجده پیشنهادى که جهت ادامه تحصیل در خارج و اخذ مسئولیت هاى مهم در زمینههاى مختلف به او داده شده بود، طلبگى را اختیار نموده و در سفرى به [[مشهد]] مقدس معمم شد و در سنه ۱۳۶۴ ه.ق به سمت [[قم]] حرکت نمود. |
| − | ایشان در سیر علمى خود در [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]]، از محضر اساتیدى چون آیتالله | + | ایشان در سیر علمى خود در [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]]، از محضر اساتیدى چون آیتالله شیخ عبدالجواد سدهى، آیتالله [[سید رضا بهاءالدینی|سید رضا بهاءالدینى]]، آیتالله [[سید محمد محقق داماد|سید محمد محقق داماد]]، آیتالله [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت کوهکمری]] و [[بروجردی، حسین|آیتالله سید حسین بروجردى]] استفادههاى شایانى برد و از همان دوران ابتدائى تحصیل، در زمره اولین تلامذه آیتالله [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبائى]] در آمد و تحت تربیت علمى و سلوکى ایشان قرار گرفت. |
'''هجرت به نجف:''' | '''هجرت به نجف:''' | ||
| − | پس از هفت سال تلاش علمى و مجاهدات عملى در حوزه علمیه قم و نیل به درجه [[اجتهاد]]، جهت تکمیل دروس خویش، عزم هجرت به [[نجف]] اشرف مىنماید و در مدت هفت سال از محضر علماء اعلام آیتالله شیخ حسین | + | سید محمدحسین طهرانى پس از هفت سال تلاش علمى و مجاهدات عملى در حوزه علمیه قم و نیل به درجه [[اجتهاد]]، جهت تکمیل دروس خویش، عزم هجرت به [[نجف]] اشرف مىنماید و در مدت هفت سال از محضر علماء اعلام آیتالله [[شیخ حسین حلی|شیخ حسین حلى]]، [[خویی، ابوالقاسم|آیتالله خویى]] و آیتالله [[سید محمود شاهرودی|سید محمود شاهرودى]] بهره برده و دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] خود را به اتمام مىرساند. |
| − | در ایام تحصیل در نجف اشرف بنا به فرموده استاد خود [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبائى]] با بازماندگان از تلامذه عارف عظیم [[سید علی آقا قاضی|سید على قاضى]]، ارتباط برقرار و با | + | در ایام تحصیل در نجف اشرف بنا به فرموده استاد خود [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبائى]]، با بازماندگان از تلامذه عارف عظیم [[سید علی آقا قاضی|سید على قاضى]]، ارتباط برقرار و با [[شیخ عباس قوچانی]] و [[سید جمال الدین گلپایگانی|سید جمالالدین گلپایگانى]] باب مراودات سلوکى را باز نمود. |
| − | دست تقدیر در نیمه [[ماه شعبان|شعبان]] سنه ۱۳۷۶ ه.ق، افق جدیدى از | + | دست تقدیر در نیمه [[ماه شعبان|شعبان]] سنه ۱۳۷۶ ه.ق، افق جدیدى از [[معرفت]] به رویش گشود؛ او به ملاقات عالم ربانی، آیتالله [[سید هاشم حداد|سید هاشم حداد]] مشرف مىشود؛ در بدو ورود بر ایشان در آن دکان محقر آهنگرى و نعل سازى با بیانى سراسر [[تواضع]]، عشق و شوق عرضه مىدارد: «آمدهام تا نعلى هم به پاى من بکوبید». کلامىکه جز با استقرار نور معرفت و بصیرت در قلب و ضمیر انسان، بر لسان جارى نمىشود. از آن لحظه به مدت ۲۸ سال تمام با این مرد میدان [[توحید|توحید]] و معرفت مراوده داشته و در سفر و حضر ملازم و مصاحب با ایشان بود، تا جایى که در اثر تعالى علمى و عملى از طرف استاد خود ملقب به «سید الطائفتین» (سید دو طائفه اهل علم و اهل معرفت) گردید؛ که شرح پارهاى از مصاحبات و مراودات خویش را با ایشان در کتاب خود «روح مجرد» به رشته تحریر در آورده است. |
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
| سطر ۴۱: | سطر ۴۱: | ||
تألیفات علامه طهرانی بیش از چهل عنوان و در حدود ۷۵ جلد است، که برخی از آنها چاپ شده، از جمله: | تألیفات علامه طهرانی بیش از چهل عنوان و در حدود ۷۵ جلد است، که برخی از آنها چاپ شده، از جمله: | ||
| − | #اللّه شناسى، ۳ جلد. | + | #[[اللّه]] شناسى، ۳ جلد. |
| − | #امام شناسى، ۱۸ جلد، این مجموعه شامل ۲۷۰ درس است. | + | #[[امام]] شناسى، ۱۸ جلد، این مجموعه شامل ۲۷۰ درس است. |
| − | #معاد شناسى، ۱۰ جلد، این مجموعه شامل ۷۵ مجلس است. | + | #[[معاد]] شناسى، ۱۰ جلد، این مجموعه شامل ۷۵ مجلس است. |
| − | #رسالۀ سیر و سلوک منسوب به بحرالعلوم، همراه با شرح تفصیلى مطالب رساله | + | #رسالۀ سیر و سلوک منسوب به بحرالعلوم، همراه با مقدمه و شرح تفصیلى مطالب رساله در شرح حال [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|علامه بحرالعلوم]]. |
| − | #[[رساله لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب (کتاب)|رسالۀ | + | #[[رساله لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب (کتاب)|رسالۀ لُبّ اللُباب فی سیر و سلوک اولى الألباب]]، (تقریر دورۀ دروس اخلاقى و عرفانى [[علامه طباطبایى|علامۀ طباطبایى]]، با تنقیحات و اضافات مؤلف). |
| − | #توحید علمى و عینى. | + | #[[توحید]] علمى و عینى. |
| − | #مهر تابان، (یادنامه و زندگىنامۀ حضرت علامۀ طباطبایى و مصاحبات مؤلف با جناب | + | #مهر تابان، (یادنامه و زندگىنامۀ حضرت علامۀ طباطبایى و مصاحبات مؤلف با جناب علامه). |
| − | #روح مجرد، (یادنامۀ موحد | + | #روح مجرد، (یادنامۀ موحد و عارف کبیر [[سید هاشم حداد|سید هاشم موسوى حداد]]). |
| − | #رسالۀ نوین، | + | #رسالۀ نوین، [[تفسیر]] آیۀ «إنّ عدّة الشهور عند الله اثنا عشر شهراً فی کتاب الله». |
| − | #رسالة بدیعة فی تفسیر آیة «الرجال قوّامون على | + | #رسالة بدیعة فی تفسیر آیة «الرجال قوّامون على النساء». |
#رسالة حول مسألة رؤیة الهلال. | #رسالة حول مسألة رؤیة الهلال. | ||
#وظیفۀ فرد مسلمان در احیاى حکومت اسلامى. | #وظیفۀ فرد مسلمان در احیاى حکومت اسلامى. | ||
| − | #ولایت فقیه در حکومت اسلامى، ۴ جلد در ضمن ۴۸ درس. | + | #[[ولایت فقیه]] در حکومت اسلامى، ۴ جلد در ضمن ۴۸ درس. |
| − | #نور ملکوت در | + | #نور ملکوت در [[قرآن]]، ۴ جلد. |
| − | #لمحات الحسین علیهالسلام. | + | #لمحات [[امام حسین|الحسین]] علیهالسلام. |
#هدیۀ غدیریه، دو نامۀ سیاه و سپید. | #هدیۀ غدیریه، دو نامۀ سیاه و سپید. | ||
#رسالۀ نکاحیه؛ کاهش جمعیت، ضربۀ سهمگین بر پیکر مسلمین. | #رسالۀ نکاحیه؛ کاهش جمعیت، ضربۀ سهمگین بر پیکر مسلمین. | ||
| − | #نگرشى بر مقالۀ «بسط و قبض تئوریک | + | #نگرشى بر مقالۀ «بسط و قبض تئوریک شریعت» اثر دکتر عبدالکریم سروش. |
#نامۀ پیش نویس قانون اساسى. | #نامۀ پیش نویس قانون اساسى. | ||
کتابهاى چاپ نشده ایشان نیز عبارت است از: | کتابهاى چاپ نشده ایشان نیز عبارت است از: | ||
| + | [[پرونده:Lob.jpg|thumb|left|رساله لبّ اللباب؛ یکی از آثار علامه طهرانی]] | ||
#تفسیر [[آیه مودت]] «قل لا أسئلکم علیه أجراً إلاّ المودّة فی القربى». | #تفسیر [[آیه مودت]] «قل لا أسئلکم علیه أجراً إلاّ المودّة فی القربى». | ||
| سطر ۷۱: | سطر ۷۲: | ||
#رسالة فی القرآن. | #رسالة فی القرآن. | ||
#رسالة فی حرمة الزوجة مؤبداً على الزوج. | #رسالة فی حرمة الزوجة مؤبداً على الزوج. | ||
| − | #رسالهاى در دعا. | + | #رسالهاى در [[دعا]]. |
| − | #رسالهاى در نماز. | + | #رسالهاى در [[نماز]]. |
#رسائل فقهیه. | #رسائل فقهیه. | ||
#رسالة فی الصوم. | #رسالة فی الصوم. | ||
| سطر ۷۸: | سطر ۷۹: | ||
#ملاقات کنندگان [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|امام زمان]] (علیهالسلام). | #ملاقات کنندگان [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|امام زمان]] (علیهالسلام). | ||
#تقریرات درس فقه [[سید محمود شاهرودی|آیتالله شاهرودى]] (صلاة و صلاة الجمعة). | #تقریرات درس فقه [[سید محمود شاهرودی|آیتالله شاهرودى]] (صلاة و صلاة الجمعة). | ||
| − | #تقریرات درس فقه آیتالله شیخ حسین حلى. | + | #تقریرات درس فقه آیتالله [[شیخ حسین حلی|شیخ حسین حلى]]. |
#تقریرات درس اصول [[خویی، ابوالقاسم|آیتالله خویى]]. | #تقریرات درس اصول [[خویی، ابوالقاسم|آیتالله خویى]]. | ||
#الاجتهاد و التقلید (تقریر درس آیتالله حلّى). | #الاجتهاد و التقلید (تقریر درس آیتالله حلّى). | ||
| سطر ۸۴: | سطر ۸۵: | ||
==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ||
| − | سید محمدحسین طهرانى در سال ۱۳۷۷ ه.ق در راستاى اجراى دستور مرحوم [[محمدجواد انصاری همدانی|شیخ محمدجواد انصارى همدانى]] که در آن اوقات بنا به سفارش مرحوم [[سید هاشم حداد]] تحت تربیت ایشان قرار | + | سید محمدحسین طهرانى در سال ۱۳۷۷ ه.ق (۱۳۳۷ ش) در راستاى اجراى دستور مرحوم [[محمدجواد انصاری همدانی|شیخ محمدجواد انصارى همدانى]] -که در آن اوقات بنا به سفارش مرحوم [[سید هاشم حداد]] تحت تربیت ایشان قرار داشت-، به [[ایران]] مراجعت نموده و عهده دار تمشیت امور [[مسجد]] قائم [[تهران|تهران]] مىشوند و على رغم میل باطنى و شخصى، و تنها جهت انقیاد در برابر ارشادات اساتید خود، به دستگیرى و ارشاد نفوس مستعده و قابل، از تمامى طبقات اجتماعى مبادرت مىورزند. |
| − | ایشان در آغاز ورود به تهران و استقرار در سنگر هدایت مردم، اساسىترین کار را تشکیل حکومت [[اسلام]] دانسته و در راستاى حرکت به سمت تحقّق | + | ایشان در آغاز ورود به تهران و استقرار در سنگر هدایت مردم، اساسىترین کار را تشکیل حکومت [[اسلام]] دانسته و در راستاى حرکت به سمت تحقّق آن، به ایجاد جلسات همفکرى با علماى بزرگ و طرح و پىگیرى مسائل مختلف و مشکلات این مسیر طولانى پرداختند که با رحلت [[آیت الله بروجردی|آیت الله بروجردى]] و تحرّکات اسلام ستیزانه حکومت شاه و قیام مردم به زعامت عالمان دینى بخصوص [[امام خمینی|امام خمینى]] در این صحنه، علامه طهرانی که با ایشان سابقه آشنائى داشتند ارتباطى دقیق و محکم را پىریزى نموده قدم به قدم در مسیر شروع و اوجگیرى نهضت به هم فکرى و همکارى گسترده پرداختند، و ضمن جذب یاران مطمئن و متعهّد براى فداکارى در مسیر حذف حکومت [[طاغوت]] و تحقّق حکومت اسلامی از هیچ تلاشى دریغ نکردند، و در مواقع حسّاس براى نجات رهبرى نهضت از زندان و اعدام فعالیتى وسیع و همه جانبه و مؤثر را طرّاحى و اجرا نمودند. |
| − | در ادامه نهضت با توجّه به اصرارشان بر لزوم کار تشکیلاتى و منسجم و به دنبال تبعید رهبر | + | در ادامه نهضت با توجّه به اصرارشان بر لزوم کار تشکیلاتى و منسجم و به دنبال تبعید رهبر انقلاب به [[نجف]] اشرف، حرکات روشنگرانه و مبارزات سیاسى خویش را در قالبى دیگر و با پوششهاى لازم ادامه داده و سالهاى تلخ و نفسگیر دوره حکومت سیاه طاغوت را با جنگى فرهنگى علیه طاغوتیان بسر آوردند و با ناکام گذاشتن نیروهاى اطلاعاتى دشمن و نهایت استفاده از فرصتهاى مناسب، اهداف معرفتى و تربیتى خویش را به کرسى نشاندند. |
| − | پس از پیروزی انقلاب، ایشان نیز در استمرار فعّالیتهاى قبلى خود نهایت تلاش خویش را در شکل گیرى صحیح قانون اساسى بکار بستند و با تدوین و نشر نامهاى روشن و گویا و جامع، خطاب به رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهورى اسلامى پیرامون پیشنویس قانون اساسى بر حاکمیت اسلام و محوریت ولایت فقیه تأکید و براى تصویب آن در مجلس خبرگان از راههاى مختلف کوشش نمودند. | + | پس از پیروزی انقلاب، ایشان نیز در استمرار فعّالیتهاى قبلى خود نهایت تلاش خویش را در شکل گیرى صحیح قانون اساسى بکار بستند و با تدوین و نشر نامهاى روشن و گویا و جامع، خطاب به رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهورى اسلامى پیرامون پیشنویس قانون اساسى بر حاکمیت اسلام و محوریت [[ولایت فقیه]] تأکید و براى تصویب آن در مجلس خبرگان از راههاى مختلف کوشش نمودند. |
آیت الله تهرانی، در سال ۱۴۰۰ ه.ق و پس از پیروزى انقلاب اسلامى به [[مشهد|مشهد مقدس]] هجرت نموده و تا آخر عمر شریف، به تألیف دوره علوم و معارف اسلام و دستگیرى از نفوس مستعده و تربیت شاگردان اقدام مىنمایند. | آیت الله تهرانی، در سال ۱۴۰۰ ه.ق و پس از پیروزى انقلاب اسلامى به [[مشهد|مشهد مقدس]] هجرت نموده و تا آخر عمر شریف، به تألیف دوره علوم و معارف اسلام و دستگیرى از نفوس مستعده و تربیت شاگردان اقدام مىنمایند. | ||
| سطر ۹۹: | سطر ۱۰۰: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *[http://nbo.ir/%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C__a-330-254-282-74.aspx سید مجید | + | *[http://nbo.ir/%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C__a-330-254-282-74.aspx گلشن ابرار، سید مجید حسنزاده، به نقل از پایگاه فرهیختگان تمدن شیعه]. |
| − | *[http://nooremojarrad.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C | + | *[http://nooremojarrad.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C دانشنامه تخصصی آثار و أحوال علامه آیةالله سید محمدحسین حسینی طهرانی، پایگاه نور مجرد]. |
==آرشیو عکس و تصویر== | ==آرشیو عکس و تصویر== | ||
| سطر ۱۰۷: | سطر ۱۰۸: | ||
پرونده:طهرانی (13).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی در جوانی | پرونده:طهرانی (13).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی در جوانی | ||
پرونده:طهرانی (10).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی در سمت راست سید هاشم موسوی حداد | پرونده:طهرانی (10).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی در سمت راست سید هاشم موسوی حداد | ||
| + | پرونده:طهرانی0.jpg|از راست: احمد مجتهدی تهرانی، محمدتقی فلسفی و سید محمدحسین حسینی طهرانی | ||
پرونده:طهرانی (8).jpg|نشسته از راست: ناشناس، سید جلال تناوش، حسن علی نجابت، سید محمدحسین حسینی طهرانی، محمداسماعیل دولابی و هادی ابهری | پرونده:طهرانی (8).jpg|نشسته از راست: ناشناس، سید جلال تناوش، حسن علی نجابت، سید محمدحسین حسینی طهرانی، محمداسماعیل دولابی و هادی ابهری | ||
پرونده:طهرانی (6).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی | پرونده:طهرانی (6).jpg|سید محمدحسین حسینی طهرانی | ||
| سطر ۱۱۸: | سطر ۱۲۰: | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| − | [[رده: | + | [[رده:علمای معاصر|طهرانى،سيد محمدحسین]] |
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
[[رده:عارفان]] | [[رده:عارفان]] | ||
| − | [[رده: | + | [[رده:فقیهان]] |
| + | [[رده:مفسرین قرآن]] | ||
| + | [[رده:متکلمان]] | ||
| + | [[رده:مدفونین در حرم امام رضا علیه السلام]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۳
«آیتالله سید محمدحسین حسینى طهرانى» (۱۳۰۵-۱۳۷۴ ش)، فقیه، مفسر، متکلم و عارف بزرگ شیعه معاصر و از شاگردان علامه طباطبایی و سید هاشم حداد بود. این عالم ربانی و مجاهد، بیشتر با مباحث عرفانی و اخلاقی شناخته شده است، اما در سالهای حضورش در تهران که همزمان با نهضت اسلامی امام خمینی بود، با حمایت کامل از انقلاب، به سازماندهی نیروهای مبارز پرداخت و اساسىترین کار را تشکیل حکومت اسلامی میدانست. «رسالۀ لُبّ اللباب فی سیر و سلوک اولى الألباب» از جمله آثار ایشان است.
| نام کامل | سید محمدحسین حسینى تهرانى |
| زادروز | ۱۳۰۵ شمسی |
| زادگاه | تهران |
| وفات | ۱۳۷۴ شمسی |
| مدفن | مشهد، حرم امام رضا علیه السلام |
| اساتید |
علامه طباطبائی، سید رضا بهاءالدینى، شیخ حسین حلى، سید محمد محقق داماد، سید هاشم حداد،... |
|
| |
| آثار |
رسالۀ لبّ اللباب فی سیر و سلوک اولى الألباب، اللّه شناسى، امام شناسى، معاد شناسى، لمحات الحسین علیهالسلام، توحید علمى و عینى، روح مجرد، ولایت فقیه در حکومت اسلامى،... |
محتویات
ولادت
سید محمدحسین حسینى طهرانى فرزند مرحوم آیتالله سید محمدصادق حسینى طهرانى، در ۲۴ محرم الحرام سال ۱۳۴۵ ه.ق (مطابق ۱۳۰۵ ش) در تهران دیده به جهان گشود.
تحصیلات و استادان
سید محمدحسین طهرانى دوران کودکى و نوجوانى را تحت تربیت پدر بزرگوارشان طى نموده و تحصیلات خود را در مقطع آموزش متوسطه در رشته مکانیک با موفقیتى چشمگیر به اتمام رسانید؛ در آن زمان از میان هجده پیشنهادى که جهت ادامه تحصیل در خارج و اخذ مسئولیت هاى مهم در زمینههاى مختلف به او داده شده بود، طلبگى را اختیار نموده و در سفرى به مشهد مقدس معمم شد و در سنه ۱۳۶۴ ه.ق به سمت قم حرکت نمود.
ایشان در سیر علمى خود در حوزه علمیه قم، از محضر اساتیدى چون آیتالله شیخ عبدالجواد سدهى، آیتالله سید رضا بهاءالدینى، آیتالله سید محمد محقق داماد، آیتالله سید محمد حجت کوهکمری و آیتالله سید حسین بروجردى استفادههاى شایانى برد و از همان دوران ابتدائى تحصیل، در زمره اولین تلامذه آیتالله علامه طباطبائى در آمد و تحت تربیت علمى و سلوکى ایشان قرار گرفت.
هجرت به نجف:
سید محمدحسین طهرانى پس از هفت سال تلاش علمى و مجاهدات عملى در حوزه علمیه قم و نیل به درجه اجتهاد، جهت تکمیل دروس خویش، عزم هجرت به نجف اشرف مىنماید و در مدت هفت سال از محضر علماء اعلام آیتالله شیخ حسین حلى، آیتالله خویى و آیتالله سید محمود شاهرودى بهره برده و دروس فقه و اصول و تفسیر خود را به اتمام مىرساند.
در ایام تحصیل در نجف اشرف بنا به فرموده استاد خود علامه طباطبائى، با بازماندگان از تلامذه عارف عظیم سید على قاضى، ارتباط برقرار و با شیخ عباس قوچانی و سید جمالالدین گلپایگانى باب مراودات سلوکى را باز نمود.
دست تقدیر در نیمه شعبان سنه ۱۳۷۶ ه.ق، افق جدیدى از معرفت به رویش گشود؛ او به ملاقات عالم ربانی، آیتالله سید هاشم حداد مشرف مىشود؛ در بدو ورود بر ایشان در آن دکان محقر آهنگرى و نعل سازى با بیانى سراسر تواضع، عشق و شوق عرضه مىدارد: «آمدهام تا نعلى هم به پاى من بکوبید». کلامىکه جز با استقرار نور معرفت و بصیرت در قلب و ضمیر انسان، بر لسان جارى نمىشود. از آن لحظه به مدت ۲۸ سال تمام با این مرد میدان توحید و معرفت مراوده داشته و در سفر و حضر ملازم و مصاحب با ایشان بود، تا جایى که در اثر تعالى علمى و عملى از طرف استاد خود ملقب به «سید الطائفتین» (سید دو طائفه اهل علم و اهل معرفت) گردید؛ که شرح پارهاى از مصاحبات و مراودات خویش را با ایشان در کتاب خود «روح مجرد» به رشته تحریر در آورده است.
آثار و تألیفات
تألیفات علامه طهرانی بیش از چهل عنوان و در حدود ۷۵ جلد است، که برخی از آنها چاپ شده، از جمله:
- اللّه شناسى، ۳ جلد.
- امام شناسى، ۱۸ جلد، این مجموعه شامل ۲۷۰ درس است.
- معاد شناسى، ۱۰ جلد، این مجموعه شامل ۷۵ مجلس است.
- رسالۀ سیر و سلوک منسوب به بحرالعلوم، همراه با مقدمه و شرح تفصیلى مطالب رساله در شرح حال علامه بحرالعلوم.
- رسالۀ لُبّ اللُباب فی سیر و سلوک اولى الألباب، (تقریر دورۀ دروس اخلاقى و عرفانى علامۀ طباطبایى، با تنقیحات و اضافات مؤلف).
- توحید علمى و عینى.
- مهر تابان، (یادنامه و زندگىنامۀ حضرت علامۀ طباطبایى و مصاحبات مؤلف با جناب علامه).
- روح مجرد، (یادنامۀ موحد و عارف کبیر سید هاشم موسوى حداد).
- رسالۀ نوین، تفسیر آیۀ «إنّ عدّة الشهور عند الله اثنا عشر شهراً فی کتاب الله».
- رسالة بدیعة فی تفسیر آیة «الرجال قوّامون على النساء».
- رسالة حول مسألة رؤیة الهلال.
- وظیفۀ فرد مسلمان در احیاى حکومت اسلامى.
- ولایت فقیه در حکومت اسلامى، ۴ جلد در ضمن ۴۸ درس.
- نور ملکوت در قرآن، ۴ جلد.
- لمحات الحسین علیهالسلام.
- هدیۀ غدیریه، دو نامۀ سیاه و سپید.
- رسالۀ نکاحیه؛ کاهش جمعیت، ضربۀ سهمگین بر پیکر مسلمین.
- نگرشى بر مقالۀ «بسط و قبض تئوریک شریعت» اثر دکتر عبدالکریم سروش.
- نامۀ پیش نویس قانون اساسى.
کتابهاى چاپ نشده ایشان نیز عبارت است از:
- تفسیر آیه مودت «قل لا أسئلکم علیه أجراً إلاّ المودّة فی القربى».
- تفسیر سورۀ عبس.
- تفسیر سورۀ یس.
- کتاب الحج.
- احکام المساجد.
- کرامات الأولیاء.
- رسالة فی القرآن.
- رسالة فی حرمة الزوجة مؤبداً على الزوج.
- رسالهاى در دعا.
- رسالهاى در نماز.
- رسائل فقهیه.
- رسالة فی الصوم.
- مجموعة الطهرانی.
- ملاقات کنندگان امام زمان (علیهالسلام).
- تقریرات درس فقه آیتالله شاهرودى (صلاة و صلاة الجمعة).
- تقریرات درس فقه آیتالله شیخ حسین حلى.
- تقریرات درس اصول آیتالله خویى.
- الاجتهاد و التقلید (تقریر درس آیتالله حلّى).
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی
سید محمدحسین طهرانى در سال ۱۳۷۷ ه.ق (۱۳۳۷ ش) در راستاى اجراى دستور مرحوم شیخ محمدجواد انصارى همدانى -که در آن اوقات بنا به سفارش مرحوم سید هاشم حداد تحت تربیت ایشان قرار داشت-، به ایران مراجعت نموده و عهده دار تمشیت امور مسجد قائم تهران مىشوند و على رغم میل باطنى و شخصى، و تنها جهت انقیاد در برابر ارشادات اساتید خود، به دستگیرى و ارشاد نفوس مستعده و قابل، از تمامى طبقات اجتماعى مبادرت مىورزند.
ایشان در آغاز ورود به تهران و استقرار در سنگر هدایت مردم، اساسىترین کار را تشکیل حکومت اسلام دانسته و در راستاى حرکت به سمت تحقّق آن، به ایجاد جلسات همفکرى با علماى بزرگ و طرح و پىگیرى مسائل مختلف و مشکلات این مسیر طولانى پرداختند که با رحلت آیت الله بروجردى و تحرّکات اسلام ستیزانه حکومت شاه و قیام مردم به زعامت عالمان دینى بخصوص امام خمینى در این صحنه، علامه طهرانی که با ایشان سابقه آشنائى داشتند ارتباطى دقیق و محکم را پىریزى نموده قدم به قدم در مسیر شروع و اوجگیرى نهضت به هم فکرى و همکارى گسترده پرداختند، و ضمن جذب یاران مطمئن و متعهّد براى فداکارى در مسیر حذف حکومت طاغوت و تحقّق حکومت اسلامی از هیچ تلاشى دریغ نکردند، و در مواقع حسّاس براى نجات رهبرى نهضت از زندان و اعدام فعالیتى وسیع و همه جانبه و مؤثر را طرّاحى و اجرا نمودند.
در ادامه نهضت با توجّه به اصرارشان بر لزوم کار تشکیلاتى و منسجم و به دنبال تبعید رهبر انقلاب به نجف اشرف، حرکات روشنگرانه و مبارزات سیاسى خویش را در قالبى دیگر و با پوششهاى لازم ادامه داده و سالهاى تلخ و نفسگیر دوره حکومت سیاه طاغوت را با جنگى فرهنگى علیه طاغوتیان بسر آوردند و با ناکام گذاشتن نیروهاى اطلاعاتى دشمن و نهایت استفاده از فرصتهاى مناسب، اهداف معرفتى و تربیتى خویش را به کرسى نشاندند.
پس از پیروزی انقلاب، ایشان نیز در استمرار فعّالیتهاى قبلى خود نهایت تلاش خویش را در شکل گیرى صحیح قانون اساسى بکار بستند و با تدوین و نشر نامهاى روشن و گویا و جامع، خطاب به رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهورى اسلامى پیرامون پیشنویس قانون اساسى بر حاکمیت اسلام و محوریت ولایت فقیه تأکید و براى تصویب آن در مجلس خبرگان از راههاى مختلف کوشش نمودند.
آیت الله تهرانی، در سال ۱۴۰۰ ه.ق و پس از پیروزى انقلاب اسلامى به مشهد مقدس هجرت نموده و تا آخر عمر شریف، به تألیف دوره علوم و معارف اسلام و دستگیرى از نفوس مستعده و تربیت شاگردان اقدام مىنمایند.
وفات
مرحوم آیتالله سید محمدحسین طهرانى، سرانجام در روز نهم ماه صفر سال ۱۴۱۶ ه.ق (مطابق ۱۳۷۴ ش)، در مشهد مقدس دار فانى را وداع گفت و پیکر مطهرش پس از تشییع باشکوه و اقامه نماز توسط آیتالله بهجت، در حرم امام رضا (علیهالسلام) به خاک سپرده شد.
منابع
- گلشن ابرار، سید مجید حسنزاده، به نقل از پایگاه فرهیختگان تمدن شیعه.
- دانشنامه تخصصی آثار و أحوال علامه آیةالله سید محمدحسین حسینی طهرانی، پایگاه نور مجرد.
آرشیو عکس و تصویر
از راست: سید محمدحسین طباطبایی و سید محمدحسین حسینی طهرانی
تشییع پیکر سید محمدحسین حسینی طهرانی در مشهد
اقامه نماز میت سید محمدحسین حسینی طهرانی توسط محمدتقی بهجت
مدفن سید محمدحسین حسینی طهرانی در حرم امام رضا علیه السلام






