سقر: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۸ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نیازمند ویرایش فنی}}
+
'''«سَقَر»''' به معنای سوختن بر اثر حرارت، از واژگان [[قرآن|قرآنی]] و یکی از نام‌های [[دوزخ]] است.
یکی از نامهای دوزخ ، «سَقَر» است .
 
  
== واژه شناسى «سَقَر» ==
+
==واژه‌شناسى «سقر»==
  
واژه «سقر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسيله آتش است . ابن فارِس مى گويد : السين و القاف و الراء أصل يدلّ على إحراق أو تلويح بنار ، يقال : سقرتْهُ الشمس ، إذا لوّحته . <ref>  معجم مقاييس اللغة : ج ۳ ص ۸۶ . </ref> س ق ر ، ريشه اى است كه بر سوزاندن يا داغ كردن با آتش ، دلالت دارد . گفته مى شود . «سقرته الشمس»، يعنى آفتاب ، او را داغ كرد . بعضى اين واژه را عربى مى دانند و بر اين باورند كه وجه تسميه آتش دوزخ به «سقر» ، اين است كه جسم را ذوب مى نمايد؛  <ref> ر . ك : النهاية : ج ۲ ص ۳۷۷ ، لسان العرب : ج ۴ ص ۳۷۲ . </ref> ولى برخى ديگر معتقدند كه اين نام ، عجمى است .<ref> ر . ك : الصحاح : ج ۲ ص ۶۸۷ . </ref>
+
واژه «سَقَر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسیله آتش است. [[ابن فارس]] مى گوید: «السین والقاف والراء أصل یدلّ على إحراق أو تلویح بنار، یقال: سقرتْهُ الشمس، إذا لوّحته»؛ سقر، ریشه اى است که بر سوزاندن یا داغ کردن با آتش دلالت دارد. گفته مى شود «سقرته الشمس» یعنى آفتاب، او را داغ کرد.<ref>معجم مقاییس اللغة: ج۳، ص۸۶.</ref>
  
== واژه «سقر» در قرآن و حديث==
+
بعضى این واژه را عربى مى دانند و بر این باورند که وجه تسمیه آتش [[دوزخ]] به «سقر»، این است که جسم را ذوب مى نماید؛<ref>ر.ک: ابن اثیر، النهایة: ج۲، ص۳۷۷، ابن منظور، لسان العرب: ج۴، ص۳۷۲.</ref> ولى برخى دیگر معتقدند که این نام، عجمى است.<ref>ر.ک: جوهری، الصحاح: ج۲، ص۶۸۷.</ref>
  
در قرآن ، چهار بار كلمه «سقر» به كار رفته <ref>  قمر : آيه ۴۸ ، مدّثر : آيه ۲۶ و ۲۷ و ۴۲ . </ref> و در همه موارد ، مقصود از آن ، آتش دوزخ است . در يكى از اين موارد ، «سقر» چنين تعريف شده است : «وَ مَآ أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ * لَا تُبْقِى وَ لَا تَذَرُ * لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ . <ref> مدّثر : آيه ۲۷ ـ ۲۹  </ref>.و تو نمى دانى «سقر» چيست ؟ [آتشى است كه] نه چيزى را باقى مى گذارد و نه چيزى را رها مى سازد» . اين تعريف ، نشان مى دهد كه در نام گذارى دوزخ به «سقر» ، ريشه لغوى آن مورد توجّه بوده است . با عنايت به اين كه آيات ياد شده ، بيانگر جايگاه يكى از سران شرك و كفر يعنى وليد بن مغيره است ، مى توان گفت : «سقر» در دوزخ ، نام جايگاهى است كه عذاب آن ، بيش از ساير مكان هاى دوزخ است . به اين معنا در شمارى از احاديث ، تصريح شده است .<ref>  ر . ك : ص ۳۱ (فصل يكم : نام هاى دوزخ / سقر)</ref>
+
==«سقر» در قرآن و حدیث==
  
==پانویس ==
+
در [[قرآن]] چهار بار کلمه «سقر» بکار رفته و در همه موارد مقصود از آن آتش [[دوزخ]] است:
<references />
+
 
 +
*«{{متن قرآن|يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ}}».<ref>[[سوره قمر]]، آیه ۴۸.</ref>
 +
 
 +
*«{{متن قرآن|سَأُصْلِيهِ سَقَرَ}}».<ref>[[سوره مدثر]]، آیه ۲۶.</ref>
 +
 
 +
*«{{متن قرآن|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ}}».<ref>[[سوره مدثر]]، آیه ۴۲.</ref>
 +
 
 +
*و در [[آیه]] زیر، «سقر» چنین تعریف شده است: «{{متن قرآن|{{آیه|74|27}} 💠<ref>[[آیه 27 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۷.]]</ref> {{آیه|74|28}} 💠<ref>[[آیه 28 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۸.]]</ref> {{آیه|74|29}}<ref>[[آیه 29 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۹.]]</ref>}}»؛ و تو نمى دانى «سقر» چیست؟ [آتشى است که] نه چیزى را باقى مى گذارد و نه چیزى را رها مى سازد.
 +
 
 +
این تعریف نشان مى دهد که در نامگذارى دوزخ به «سقر»، ریشه لغوى آن مورد توجه بوده است.
  
== منبع ==
+
با عنایت به این که [[آیه|آیات]] یاد شده، بیانگر جایگاه یکى از سران [[شرک|شرک]] و [[کفر|کفر]] یعنى [[ولید بن مغیره|ولید بن مغیره]] است، مى توان گفت: «سقر» در دوزخ، نام جایگاهى است که [[عذاب]] آن بیش از سایر مکانهاى دوزخ است. به این معنا در شمارى از [[حدیث|احادیث]تصریح شده است.
*محمد محمدی ری شهری،بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث ج2،قم:دارالحدیث،چاپ : اول،1389 ش،ص61،در دسترس در[http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p53.html پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعهبازیابی: 16 اردیبهشت 1393.
 
  
 +
==پانویس==
 +
<references />
 +
==منابع==
 +
*بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، محمد محمدی ری‌شهری، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۵۳، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p53.html پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
 +
{{قرآن}}
 
[[رده: واژگان قرآنی]]
 
[[رده: واژگان قرآنی]]
[[رده: معاد]]
+
[[رده:جهنم]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹

«سَقَر» به معنای سوختن بر اثر حرارت، از واژگان قرآنی و یکی از نام‌های دوزخ است.

واژه‌شناسى «سقر»

واژه «سَقَر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسیله آتش است. ابن فارس مى گوید: «السین والقاف والراء أصل یدلّ على إحراق أو تلویح بنار، یقال: سقرتْهُ الشمس، إذا لوّحته»؛ سقر، ریشه اى است که بر سوزاندن یا داغ کردن با آتش دلالت دارد. گفته مى شود «سقرته الشمس» یعنى آفتاب، او را داغ کرد.[۱]

بعضى این واژه را عربى مى دانند و بر این باورند که وجه تسمیه آتش دوزخ به «سقر»، این است که جسم را ذوب مى نماید؛[۲] ولى برخى دیگر معتقدند که این نام، عجمى است.[۳]

«سقر» در قرآن و حدیث

در قرآن چهار بار کلمه «سقر» بکار رفته و در همه موارد مقصود از آن آتش دوزخ است:

  • «يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ».[۴]
  • «سَأُصْلِيهِ سَقَرَ».[۵]
  • «مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ».[۶]
  • و در آیه زیر، «سقر» چنین تعریف شده است: «وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ 💠[۷] لَا تُبْقِي وَلَا تَذَرُ 💠[۸] لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِ[۹]»؛ و تو نمى دانى «سقر» چیست؟ [آتشى است که] نه چیزى را باقى مى گذارد و نه چیزى را رها مى سازد.

این تعریف نشان مى دهد که در نامگذارى دوزخ به «سقر»، ریشه لغوى آن مورد توجه بوده است.

با عنایت به این که آیات یاد شده، بیانگر جایگاه یکى از سران شرک و کفر یعنى ولید بن مغیره است، مى توان گفت: «سقر» در دوزخ، نام جایگاهى است که عذاب آن بیش از سایر مکانهاى دوزخ است. به این معنا در شمارى از احادیث، تصریح شده است.

پانویس

  1. معجم مقاییس اللغة: ج۳، ص۸۶.
  2. ر.ک: ابن اثیر، النهایة: ج۲، ص۳۷۷، ابن منظور، لسان العرب: ج۴، ص۳۷۲.
  3. ر.ک: جوهری، الصحاح: ج۲، ص۶۸۷.
  4. سوره قمر، آیه ۴۸.
  5. سوره مدثر، آیه ۲۶.
  6. سوره مدثر، آیه ۴۲.
  7. سوره مدثر، آیه ۲۷.
  8. سوره مدثر، آیه ۲۸.
  9. سوره مدثر، آیه ۲۹.

منابع

  • بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، محمد محمدی ری‌شهری، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۵۳، در دسترس در پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه