سقر: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(«سقر» در قرآن و حدیث)
 
سطر ۱: سطر ۱:
'''«سَقَر»''' از واژگان [[قرآن|قرآنی]] و یکی از نامهای [[دوزخ]] است.
+
'''«سَقَر»''' به معنای سوختن بر اثر حرارت، از واژگان [[قرآن|قرآنی]] و یکی از نام‌های [[دوزخ]] است.
  
==واژه شناسى «سقر»==
+
==واژه‌شناسى «سقر»==
  
واژه «سَقَر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسیله آتش است. [[ابن فارس]] مى گوید: «السین والقاف والراء أصل یدلّ على إحراق أو تلویح بنار، یقال: سقرتْهُ الشمس، إذا لوّحته»؛ س ق ر، ریشه اى است که بر سوزاندن یا داغ کردن با آتش دلالت دارد. گفته مى شود «سقرته الشمس» یعنى آفتاب، او را داغ کرد.<ref>معجم مقاییس اللغة: ج۳، ص۸۶.</ref>
+
واژه «سَقَر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسیله آتش است. [[ابن فارس]] مى گوید: «السین والقاف والراء أصل یدلّ على إحراق أو تلویح بنار، یقال: سقرتْهُ الشمس، إذا لوّحته»؛ سقر، ریشه اى است که بر سوزاندن یا داغ کردن با آتش دلالت دارد. گفته مى شود «سقرته الشمس» یعنى آفتاب، او را داغ کرد.<ref>معجم مقاییس اللغة: ج۳، ص۸۶.</ref>
  
بعضى این واژه را عربى مى دانند و بر این باورند که وجه تسمیه آتش [[دوزخ]] به «سقر»، این است که جسم را ذوب مى نماید؛<ref>ر.ک: النهایة: ج۲، ص۳۷۷، لسان العرب: ج۴، ص۳۷۲.</ref> ولى برخى دیگر معتقدند که این نام، عجمى است.<ref>ر.ک: الصحاح: ج۲، ص۶۸۷.</ref>
+
بعضى این واژه را عربى مى دانند و بر این باورند که وجه تسمیه آتش [[دوزخ]] به «سقر»، این است که جسم را ذوب مى نماید؛<ref>ر.ک: ابن اثیر، النهایة: ج۲، ص۳۷۷، ابن منظور، لسان العرب: ج۴، ص۳۷۲.</ref> ولى برخى دیگر معتقدند که این نام، عجمى است.<ref>ر.ک: جوهری، الصحاح: ج۲، ص۶۸۷.</ref>
  
 
==«سقر» در قرآن و حدیث==
 
==«سقر» در قرآن و حدیث==
  
در [[قرآن]] چهار بار کلمه «سقر» بکار رفته<ref>[[سوره مدثر]]، آیات ۲۶، ۲۷ و ۴۲؛ [[سوره قمر]]، آیه ۴۸.</ref> و در همه موارد مقصود از آن آتش [[دوزخ]] است. در یکى از این موارد «سقر» چنین تعریف شده است:
+
در [[قرآن]] چهار بار کلمه «سقر» بکار رفته و در همه موارد مقصود از آن آتش [[دوزخ]] است:  
  
«{{متن قرآن|{{آیه|74|27}} 💠<ref>[[آیه 27 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۷.]]</ref> {{آیه|74|28}} 💠<ref>[[آیه 28 سوره مدثر|همان، آیه ۲۸.]]</ref> {{آیه|74|29}}<ref>[[آیه 29 سوره مدثر|همان، آیه ۲۹.]]</ref>}}؛ و تو نمى دانى «سقر» چیست؟ [آتشى است که] نه چیزى را باقى مى گذارد و نه چیزى را رها مى سازد».  
+
*«{{متن قرآن|يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ}}».<ref>[[سوره قمر]]، آیه ۴۸.</ref>
 +
 
 +
*«{{متن قرآن|سَأُصْلِيهِ سَقَرَ}}».<ref>[[سوره مدثر]]، آیه ۲۶.</ref>
 +
 
 +
*«{{متن قرآن|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ}}».<ref>[[سوره مدثر]]، آیه ۴۲.</ref>
 +
 
 +
*و در [[آیه]] زیر، «سقر» چنین تعریف شده است: «{{متن قرآن|{{آیه|74|27}} 💠<ref>[[آیه 27 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۷.]]</ref> {{آیه|74|28}} 💠<ref>[[آیه 28 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۸.]]</ref> {{آیه|74|29}}<ref>[[آیه 29 سوره مدثر|سوره مدثر، آیه ۲۹.]]</ref>}}»؛ و تو نمى دانى «سقر» چیست؟ [آتشى است که] نه چیزى را باقى مى گذارد و نه چیزى را رها مى سازد.  
  
 
این تعریف نشان مى دهد که در نامگذارى دوزخ به «سقر»، ریشه لغوى آن مورد توجه بوده است.  
 
این تعریف نشان مى دهد که در نامگذارى دوزخ به «سقر»، ریشه لغوى آن مورد توجه بوده است.  
  
با عنایت به این که [[آیه|آیات]] یاد شده، بیانگر جایگاه یکى از سران [[شرک|شرک]] و [[کفر|کفر]] یعنى [[ولید بن مغیره|ولید بن مغیره]] است، مى توان گفت: «سقر» در دوزخ، نام جایگاهى است که [[عذاب]] آن بیش از سایر مکانهاى دوزخ است. به این معنا در شمارى از [[حدیث|احادیث]]، تصریح شده است.<ref>ر.ک: ص۳۱، (فصل یکم: نامهاى دوزخ/ سقر).</ref>
+
با عنایت به این که [[آیه|آیات]] یاد شده، بیانگر جایگاه یکى از سران [[شرک|شرک]] و [[کفر|کفر]] یعنى [[ولید بن مغیره|ولید بن مغیره]] است، مى توان گفت: «سقر» در دوزخ، نام جایگاهى است که [[عذاب]] آن بیش از سایر مکانهاى دوزخ است. به این معنا در شمارى از [[حدیث|احادیث]]، تصریح شده است.
  
 
==پانویس==  
 
==پانویس==  
 
<references />
 
<references />
 
==منابع==
 
==منابع==
*محمد محمدی ری شهری، بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ص۵۳، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p53.html پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
+
*بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، محمد محمدی ری‌شهری، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۵۳، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p53.html پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
 
{{قرآن}}
 
{{قرآن}}
 
[[رده: واژگان قرآنی]]
 
[[رده: واژگان قرآنی]]
 
[[رده:جهنم]]
 
[[رده:جهنم]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹

«سَقَر» به معنای سوختن بر اثر حرارت، از واژگان قرآنی و یکی از نام‌های دوزخ است.

واژه‌شناسى «سقر»

واژه «سَقَر» در اصل به معناى سوختن و دگرگون شدن به وسیله آتش است. ابن فارس مى گوید: «السین والقاف والراء أصل یدلّ على إحراق أو تلویح بنار، یقال: سقرتْهُ الشمس، إذا لوّحته»؛ سقر، ریشه اى است که بر سوزاندن یا داغ کردن با آتش دلالت دارد. گفته مى شود «سقرته الشمس» یعنى آفتاب، او را داغ کرد.[۱]

بعضى این واژه را عربى مى دانند و بر این باورند که وجه تسمیه آتش دوزخ به «سقر»، این است که جسم را ذوب مى نماید؛[۲] ولى برخى دیگر معتقدند که این نام، عجمى است.[۳]

«سقر» در قرآن و حدیث

در قرآن چهار بار کلمه «سقر» بکار رفته و در همه موارد مقصود از آن آتش دوزخ است:

  • «يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ».[۴]
  • «سَأُصْلِيهِ سَقَرَ».[۵]
  • «مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ».[۶]
  • و در آیه زیر، «سقر» چنین تعریف شده است: «وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ 💠[۷] لَا تُبْقِي وَلَا تَذَرُ 💠[۸] لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِ[۹]»؛ و تو نمى دانى «سقر» چیست؟ [آتشى است که] نه چیزى را باقى مى گذارد و نه چیزى را رها مى سازد.

این تعریف نشان مى دهد که در نامگذارى دوزخ به «سقر»، ریشه لغوى آن مورد توجه بوده است.

با عنایت به این که آیات یاد شده، بیانگر جایگاه یکى از سران شرک و کفر یعنى ولید بن مغیره است، مى توان گفت: «سقر» در دوزخ، نام جایگاهى است که عذاب آن بیش از سایر مکانهاى دوزخ است. به این معنا در شمارى از احادیث، تصریح شده است.

پانویس

  1. معجم مقاییس اللغة: ج۳، ص۸۶.
  2. ر.ک: ابن اثیر، النهایة: ج۲، ص۳۷۷، ابن منظور، لسان العرب: ج۴، ص۳۷۲.
  3. ر.ک: جوهری، الصحاح: ج۲، ص۶۸۷.
  4. سوره قمر، آیه ۴۸.
  5. سوره مدثر، آیه ۲۶.
  6. سوره مدثر، آیه ۴۲.
  7. سوره مدثر، آیه ۲۷.
  8. سوره مدثر، آیه ۲۸.
  9. سوره مدثر، آیه ۲۹.

منابع

  • بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، محمد محمدی ری‌شهری، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۵۳، در دسترس در پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه