حجر: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Saeed zamani (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | {{مدخل دائرة المعارف|[[نثر طوبی]] (دائرة المعارف لغات قرآن کریم)}} | |
| − | + | '''«حِجر»''' (به کسر حاء) در [[قرآن|قرآن کریم]] به چند معنی آمده است: | |
| − | * | + | *اول به معنی '''[[حرام]]''': {{متن قرآن|«هَٰذِهِ أَنْعَامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ»}}<ref>[[آیه 139 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۲۳.]]</ref>؛ مشرکان بعض حیوانات و محصولات زراعت را خاص بتان خویش می کردند و تصرف در آن نمی کردند و چون بی دلیل چیزی را حرام کردن برخلاف حکم الهی است، خداوند آنها را مذمت فرمود و از اینجا توان دانست اصل بر [[ملاح|اباحت]] است و در آن خلافی است. |
| + | *مشهور دوم به معنی '''[[عقل]]''': «{{متن قرآن|هَلْ فِي ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ»}}<ref>[[آیه 5 سوره فجر|سوره فجر، آیه ۵.]]</ref>؛ آیا این سوگندها برای خردمند کافی است؟ چون عقل از کار زشت منع می کند آن را حِجر گفتند. | ||
| + | *سوم به معنی '''حاجب و مانع''': {{متن قرآن|«وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَ حِجْرًا مَحْجُورًا»}}<ref>[[آیه 53 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۵۳.]]</ref>. | ||
| + | *چهارم به معنی '''کنار و دامن''' و جمع آن حُجور در قرآن آمده است: {{متن قرآن|«وَ رَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ»}}<ref>[[آیه 23 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۲۳.]]</ref>؛ دختر زنهای شما که در دامن شما و کنار شما هستند بر شما حرامند. این علت است که غالباً دختر زن همراه مادر خود در خانه شوهر مادر می باشد و از این جهت محرم است تا از پوشیدن خود بر او حرج نباشد. | ||
| + | *پنجم به معنی نام '''بلاد [[ثمود]]''' است: {{متن قرآن|«وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ»}}<ref>[[آیه 80 سوره حجر|سوره حجر، آیه ۸۰.]]</ref>؛ و به این مناسبت یک [[سوره]] قرآن به نام [[سوره حجر]] موسوم شده است. | ||
| − | + | ==پانویس== | |
| + | {{پانویس}} | ||
| + | ==منابع== | ||
| − | * | + | *[[علامه شعرانی]]، [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی (دائرةالمعارف لغات قرآن کریم)]]، ج۱، واژه حجر. |
| − | + | {{قرآن}} | |
| − | + | [[رده:واژگان قرآنی]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[ | ||
| − | [[رده: | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۶
«حِجر» (به کسر حاء) در قرآن کریم به چند معنی آمده است:
- اول به معنی حرام: «هَٰذِهِ أَنْعَامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ»[۱]؛ مشرکان بعض حیوانات و محصولات زراعت را خاص بتان خویش می کردند و تصرف در آن نمی کردند و چون بی دلیل چیزی را حرام کردن برخلاف حکم الهی است، خداوند آنها را مذمت فرمود و از اینجا توان دانست اصل بر اباحت است و در آن خلافی است.
- مشهور دوم به معنی عقل: «هَلْ فِي ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ»[۲]؛ آیا این سوگندها برای خردمند کافی است؟ چون عقل از کار زشت منع می کند آن را حِجر گفتند.
- سوم به معنی حاجب و مانع: «وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَ حِجْرًا مَحْجُورًا»[۳].
- چهارم به معنی کنار و دامن و جمع آن حُجور در قرآن آمده است: «وَ رَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ»[۴]؛ دختر زنهای شما که در دامن شما و کنار شما هستند بر شما حرامند. این علت است که غالباً دختر زن همراه مادر خود در خانه شوهر مادر می باشد و از این جهت محرم است تا از پوشیدن خود بر او حرج نباشد.
- پنجم به معنی نام بلاد ثمود است: «وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ»[۵]؛ و به این مناسبت یک سوره قرآن به نام سوره حجر موسوم شده است.
پانویس
منابع
- علامه شعرانی، نثر طوبی (دائرةالمعارف لغات قرآن کریم)، ج۱، واژه حجر.
