قنوت: تفاوت بین نسخه‌ها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | قنوت در [[نماز]] از [[مستحب|مستحبات]] موکد است. واژه قنوت با تعابیر مختلف ۱۳ بار در [[قرآن کریم]] ذکر شده که در تمام موارد معنای خضوع، طاعت و فرمانبرداری منظور است؛ اما قنوت به معنای اصطلاح فقهی در قرآن بیان نشده است.<ref>خرمشاهی، بهاءالدین؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، قم، ناهید، ۱۳۷۷ش، چاپ دوم، ج۲، ص۱۷۷۸.</ref> | |
| − | + | ==قنوت در لغت و اصطلاح== | |
| − | قنوت از | + | قنوت از ماده "قنو" است که در لغت به معنای بدست آوردن چیزی و نیز خوشه خرما آمده و در اصطلاح [[قرآن|قرآنی]] یعنی طاعت و پرستش همراه با خضوع و فروتنی؛<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۲۶ق، چاپ چهارم، ص۶۸۴.</ref> که در واقع به معنای بدست آوردن حالت خضوع در [[عبادت]] به صورت قیام، [[سجده]] و [[رکوع|رکوع]] بعد از تحقق [[ایمان]] می باشد.<ref>مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش، ج۹، ص۳۶۰.</ref> |
| − | + | البته "قنوت" در اصطلاح [[فقه]]، [[دعا]] و ثنا در پیشگاه [[خداوند]] متعال در موضع خاصی از [[نماز]] است؛<ref>شریفی اشکوری، الیاس؛ فقرات فقهیه، قم، آل ایوب، ۱۳۸۱ش، چاپ اول، ج۱، ص۵۸۱.</ref> و کیفیت آن در نزد [[امامیه]]، بلند کردن دستها تا مقابل صورت بوده، به طوری که کف دستها رو به آسمان و در حال خواندن دعا باشد.<ref>روح الله، موسوی (امام خمینی)؛ آداب الصلاة، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۰ش، چاپ اول، ص۳۷۳-۳۷۴.</ref> | |
| − | |||
| − | |||
==دعا در قنوت== | ==دعا در قنوت== | ||
| − | + | [[دعا]] کردن در قنوت به هر زبانی جایز است چه عربی و چه غیرعربی؛ گرچه عربی احوط و افضل است. برخی از [[دعاهای قرآنی]] که می توان در قنوت خواند از این قرار است: | |
| − | |||
| − | |||
'''دعاى براى پدر و مادر:''' | '''دعاى براى پدر و مادر:''' | ||
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ}}<ref>[[آیه 28 سوره نوح|سوره نوح، آیه ۲۸.]]</ref>؛ پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را بیامرز». |
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ}}<ref>[[آیه 86 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۸۶.]]</ref>؛ و پدرم (عمویم) را بیامرز که او از گمراهان بود». |
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ}}<ref>[[آیه 41 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۴۱.]]</ref>؛ پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را در آن روز که حساب برپا مى‌شود، بیامرز». |
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا}}<ref>[[آیه 24 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه ۲۴.]]</ref>؛ پروردگارا! همان‌گونه که آنها مرا در کوچکى تربیت کردند، مشمول رحمتشان قرار ده». |
| − | '''دعاى براى همسر:''' | + | '''دعاى براى همسر و فرزندان:''' |
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا}}<ref>[[آیه 74 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۷۴.]]</ref>؛ پروردگارا! از همسران و فرزندانمان مایه روشنى چشم ما قرارده و ما را براى پرهیزگاران پیشوا گردان». |
'''دعا براى برادر:''' | '''دعا براى برادر:''' | ||
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ}}<ref>[[آیه 151 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ پروردگارا! من و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت خود داخل فرما و تو مهربانترین مهربانانى». |
'''دعای برای مؤمنان دیگر:''' | '''دعای برای مؤمنان دیگر:''' | ||
| − | * {{متن قرآن| | + | *«{{متن قرآن|رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ}}<ref>[[آیه 10 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۱۰.]]</ref>؛ پروردگارا! ما و برادران ما را که در ایمان بر ما پیشى گرفتند بیامرز و در دلهایمان حسد و کینه‌اى نسبت به مؤمنان قرار مده، پروردگارا! تو مهربان و رحیمى». |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| − | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * [http://www.pajoohe. | + | * اباذر بشيرزاده و ابوالفضل زارعی نژاد، قنوت، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه]، بازیابی:7 اسفند 1392 |
| − | * آداب الصلاة، امام خمینی. | + | *آداب الصلاة، امام خمینی. |
| − | + | {{قرآن}} | |
[[رده:نماز]] | [[رده:نماز]] | ||
[[رده:مستحبات نماز]] | [[رده:مستحبات نماز]] | ||
[[رده:واژگان قرآنی]] | [[رده:واژگان قرآنی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۵
قنوت در نماز از مستحبات موکد است. واژه قنوت با تعابیر مختلف ۱۳ بار در قرآن کریم ذکر شده که در تمام موارد معنای خضوع، طاعت و فرمانبرداری منظور است؛ اما قنوت به معنای اصطلاح فقهی در قرآن بیان نشده است.[۱]
قنوت در لغت و اصطلاح
قنوت از ماده "قنو" است که در لغت به معنای بدست آوردن چیزی و نیز خوشه خرما آمده و در اصطلاح قرآنی یعنی طاعت و پرستش همراه با خضوع و فروتنی؛[۲] که در واقع به معنای بدست آوردن حالت خضوع در عبادت به صورت قیام، سجده و رکوع بعد از تحقق ایمان می باشد.[۳]
البته "قنوت" در اصطلاح فقه، دعا و ثنا در پیشگاه خداوند متعال در موضع خاصی از نماز است؛[۴] و کیفیت آن در نزد امامیه، بلند کردن دستها تا مقابل صورت بوده، به طوری که کف دستها رو به آسمان و در حال خواندن دعا باشد.[۵]
دعا در قنوت
دعا کردن در قنوت به هر زبانی جایز است چه عربی و چه غیرعربی؛ گرچه عربی احوط و افضل است. برخی از دعاهای قرآنی که می توان در قنوت خواند از این قرار است:
دعاى براى پدر و مادر:
- «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ[۶]؛ پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را بیامرز».
- «وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ[۷]؛ و پدرم (عمویم) را بیامرز که او از گمراهان بود».
- «رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ[۸]؛ پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را در آن روز که حساب برپا مى‌شود، بیامرز».
- «رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا[۹]؛ پروردگارا! همان‌گونه که آنها مرا در کوچکى تربیت کردند، مشمول رحمتشان قرار ده».
دعاى براى همسر و فرزندان:
- «رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا[۱۰]؛ پروردگارا! از همسران و فرزندانمان مایه روشنى چشم ما قرارده و ما را براى پرهیزگاران پیشوا گردان».
دعا براى برادر:
- «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ[۱۱]؛ پروردگارا! من و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت خود داخل فرما و تو مهربانترین مهربانانى».
دعای برای مؤمنان دیگر:
- «رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ[۱۲]؛ پروردگارا! ما و برادران ما را که در ایمان بر ما پیشى گرفتند بیامرز و در دلهایمان حسد و کینه‌اى نسبت به مؤمنان قرار مده، پروردگارا! تو مهربان و رحیمى».
پانویس
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، قم، ناهید، ۱۳۷۷ش، چاپ دوم، ج۲، ص۱۷۷۸.
- ↑ راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۲۶ق، چاپ چهارم، ص۶۸۴.
- ↑ مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش، ج۹، ص۳۶۰.
- ↑ شریفی اشکوری، الیاس؛ فقرات فقهیه، قم، آل ایوب، ۱۳۸۱ش، چاپ اول، ج۱، ص۵۸۱.
- ↑ روح الله، موسوی (امام خمینی)؛ آداب الصلاة، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۰ش، چاپ اول، ص۳۷۳-۳۷۴.
- ↑ سوره نوح، آیه ۲۸.
- ↑ سوره شعراء، آیه ۸۶.
- ↑ سوره ابراهیم، آیه ۴۱.
- ↑ سوره اسراء، آیه ۲۴.
- ↑ سوره فرقان، آیه ۷۴.
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۵۱.
- ↑ سوره حشر، آیه ۱۰.
منابع
- اباذر بشيرزاده و ابوالفضل زارعی نژاد، قنوت، دانشنامه پژوهه، بازیابی:7 اسفند 1392
- آداب الصلاة، امام خمینی.
