عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار (کتاب)

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

کتاب «عُمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب امام الأبرار» تألیف یحیى ابن بطریق حلی (م، ۶۰۰ ق)، در موضوع فضایل امیرالمؤمنین على علیه‌السلام و برخى دیگر از اهل‌بیت علیهم‌السلام تدوین شده است. به دست بن حسن اسدى حلى، معروف به و. مؤلف فقط روایات اهل سنت را مرجع و منبع خود قرار داده است.

Ketab337.jpg
نویسنده یحیی بن بطریق
موضوع فضایل امام علی علیه‌السلام
زبان عربی
تعداد جلد ۱

مؤلف

شمس‌الدین یحیی بن حسن بن بطریق حلی معروف به ابن بطریق (۶۰۰-۵۲۳ ق)، فقیه، ادیب، محدث و متکلم امامی در قرن ششم هجری است.

او از شاگردان ابن شهر آشوب مازندرانی بوده و فخار بن معد موسوی و محمد بن جعفر مشهدی صاحب کتاب «مزار کبیر»، از شاگردان بزرگ او هستند.

ابن بطریق علاوه بر «عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب إمام الأبرار»، آثار مهم دیگری در منقبت امیرالمؤمنین (علیه السلام) از جمله «خصائص الوحی المبین فی مناقب أمیرالمؤمنین»، «ابطال شبهة المتأولین لنص ولایة امیرالمؤمنین» و «المستدرک المختار فی مناقب وصی المختار» تألیف کرده است.

معرفی کتاب

بنا به گفته مؤلف در مقدمه کتاب، نام کامل آن «عمدةُ عیون صحاح الأخبار فی مناقب إمام الأبرار أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب وصی المختار صلى الله علیه و على الأئمة من ذریته الأطهار» است.

«العمده» یکى از بهترین تألیفات در موضوع فضائل معصومین است که در اواخر قرن ششم هجرى تألیف شده و فقط روایات اهل سنت را مرجع و منبع خود قرار داده است. ابن بطریق تقریبا تمام آنچه را در کتب معتبر اهل سنت اعم از صحاح و مسانید آمده جمع نموده و ضمن نقل آنها، مطالب محتاج به توضیح را شرح داده است.

ابن بطریق، کتاب خود را از منابعى نظیر صحیح مسلم و صحیح بخارى، الجمع بین الصحیحین حمیدى، الجمع بین الصحاح الستة ابوالحسن رزین بن معاویه عبدرى، مسند ابن حنبل، تفسیر قرآن ثعلبى و مناقب ابن مغازلى نقل کرده و در ابتداى کتاب، سلسله سند خود را به هر یک از کتب فوق ذکر کرده است. ‌در هر فصل نیز ترتیب نقل روایات بر اساس تقدم زمانى کتب است، مثلا ابتدا روایات ابن حنبل را نقل کرده، سپس بخارى، مسلم و ثعلبى را. در پاورقى کتاب احادیث از بیش از ۴۰ منبع استخراج شده است.

محتواى کتاب

کتاب «عُمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب امام الأبرار» داراى حدود هزار روایت است. تعداد فصول کتاب بنا به شمارش مؤلف ۴۵ فصل است که گویا در چاپ حاضر، دو فصل مربوط به امام حسن و امام حسین علیهماالسلام یکى حساب شده است.

۳۶ فصل از این کتاب، شامل شرح زندگانى و فضائل و آیات وارده در شأن امام على علیه السلام و روایات پیامبر صلی الله علیه وآله در عظمت آن حضرت است.

فصول دیگر کتاب در شرح فضائل ائمه یا صحابه جلیل القدر است، از جمله: حضرت زهرا(س)، حضرت خدیجه(س)، ابوطالب، جعفر بن ابى‌طالب و یک فصل در وقایع پس از رحلت پیامبر اکرم(ص).

منابع

مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه