ختم قرآن: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(پانویس)
 
(۱۰ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
+
{{خوب}}
{{نیازمند  ویرایش فنی}}
+
«ختم قرآن»، قرائت [[قرآن|قرآن کریم]] است، از ابتدا تا انتها با آدابى خاص. در روایات، فضائل بسیارى براى ختم قرآن ذکر شده است.
ختم قرآن، قرائت قرآن از ابتدا تا انتها با آدابى خاص.  
 
  
== فضائل ختم قرآن ==
+
==اصطلاح ختم قرآن==
در فرهنگ اسلامى فضائل بسيارى براى ختم قرآن ذكر شده است؛ از جمله اين كه ختم كننده قرآن، گويى نبوت را ميان دو پهلوى خود (يعنى در قلبش) جاى داده است، اگرچه به وى وحى نمىشود. او يك دعاى مستجاب دارد و درختى در بهشت نصيبش مىگردد <ref> كلينى، ج 2، ص611؛ </ref> <ref> متقى، ج 1، ص 538؛ </ref> <ref> مجلسى، 1403، ج 89، ص 204 </ref>
 
  
== اصطلاح ختم قران ==
+
اصطلاح «ختم [[قرآن]]» به دوران [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] بازمى گردد<ref>رجوع کنید به عاملى، ص۷۱ـ۷۴.</ref> که بر اساس [[حدیث|حدیثى]] نبوى<ref>رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۳.</ref><ref>نیز رجوع کنید به همان، ج۲، ص۶۱۱.</ref><ref>مجلسى، ۱۳۶۳ش، ج۱۲، ص۴۹۷ـ۴۹۸.</ref>، ختم قرآن براى افراد مختلف بسته به میزان آموخته هاى آنان از قرآن مفهومى متغیر داشته است.
  
اصطلاح ختم قرآن به دوران پيامبر اكرم بازمىگردد <ref> رجوع کنید به عاملى، ص 71ـ74 </ref> كه براساس حديثى نبوى <ref> رجوع کنید به كلينى، ج 2، ص 613؛ </ref> <ref> نيز رجوع کنید به همان، ج 2، ص 611؛ </ref><ref>  مجلسى، 1363ش، ج 12، ص 497ـ498 </ref>، ختم قرآن براى افراد مختلف بسته به ميزان آموخته هاى آنان از قرآن مفهومى متغير داشته است. همچنين مسأله زمان لازم براى ختم قرآن مورد بحث بوده است. برخى از صحابه بر ختمهاى مكرر در كمترين زمان اصرار داشته اند اما براساس روايات، ختم قرآن در كمتر از سه روز يا يك هفته ممدوح نيست <ref> رجوع کنید به احمدبن حنبل، ج 10، ص 24؛ </ref> <ref> ابوداوود، ج 2، ص 54ـ56؛ </ref><ref> كلينى، ج 2، ص 618ـ619؛ </ref> <ref> متقى، ج 1، ص 606 </ref>، از آن رو كه در سنّت اسلامى به ترتيل و تبيين آيات قرآن بيش از تكرار و تعدد تلاوت آيات توجه شده است <ref> رجوع کنید به كلينى، ج 2، ص 614؛ </ref> <ref> متقى، ج 1، ص 538ـ539 </ref>. از پيامبر اكرم نقل شده كسى كه در كمتر از سه روز قرآن را ختم كند به فهم آيات دست نمىيابد <ref> رجوع کنید به دارمى، ج 1، ص 350؛ </ref> <ref> متقى، ج 1، ص 614 </ref> و چنين قرائتى به خواندن شتابزده و بى توجه آيات مى انجامد <ref> رجوع کنید به كلينى، ج 2، ص 617 </ref>. در حديثى از امام رضا عليه السلام آمده است با اينكه مى توانم قرآن را در كمتر از سه روز ختم كنم، اين كار را نمى كنم تا قرائتم بدون تدبر نباشد <ref> رجوع کنید به بهاءالدين اربلى، ج 3، ص 110؛ مجلسى، 1403، همانجا </ref>. در عين حال، سى تا چهل بار ختم قرآن در ماه رمضان به گونه اى ويژه مجاز دانسته شده است <ref> رجوع کنید به كلينى، ج 2، ص 618؛ مفيد، ص 312. </ref>
+
همچنین مسأله زمان لازم براى ختم قرآن مورد بحث بوده است. برخى از [[صحابی|صحابه]] بر ختمهاى مکرر در کمترین زمان اصرار داشته اند، اما بر اساس روایات، ختم قرآن در کمتر از سه روز یا یک هفته ممدوح نیست،<ref>رجوع کنید به احمد بن حنبل، ج۱۰، ص۲۴.</ref><ref>ابوداوود، ج۲، ص۵۴ـ۵۶.</ref><ref>کلینى، ج۲، ص۶۱۸ـ۶۱۹.</ref><ref>متقى، ج۱، ص۶۰۶.</ref> از آن رو که در [[سنت]] اسلامى به [[ترتیل|ترتیل]] و تبیین آیات قرآن بیش از تکرار و تعدد [[تلاوت قرآن|تلاوت]] آیات توجه شده است.<ref>رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۴.</ref><ref>متقى، ج۱، ص۵۳۸ـ۵۳۹.</ref> از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده کسى که در کمتر از سه روز قرآن را ختم کند به فهم آیات دست نمى یابد<ref>رجوع کنید به دارمى، ج۱، ص۳۵۰.</ref> <ref>متقى، ج۱، ص۶۱۴.</ref> و چنین قرائتى به خواندن شتابزده و بى توجه آیات مى انجامد.<ref>رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۷.</ref> در حدیثى از [[امام رضا]] علیه السلام آمده است با این که مى توانم قرآن را در کمتر از سه روز ختم کنم، این کار را نمى کنم تا قرائتم بدون [[تدبر]] نباشد.<ref>رجوع کنید به بهاءالدین اربلى، ج۳، ص۱۱۰؛ مجلسى، ۱۴۰۳، همانجا.</ref> در عین حال، سى تا چهل بار ختم قرآن در ماه [[رمضان]] به گونه اى ویژه مجاز دانسته شده است.<ref>رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۸؛ مفید، ص۳۱۲.</ref>
در برخى از گزارشها، نقل هاى خارق العاده اى از ختم قرآن افراد مختلف ذكر شده كه از آن جمله ختم قرآن در يك شبانه روز، يك نماز و يك ركوع است <ref> براى شمارى از اين گزارشها و نقد آنها رجوع کنید به امينى، ج 5، ص 33ـ41 </ref>. <ref> غزالى ج 1، ص 366 </ref> معتقد است براى عابدان و سالكانِ عملى شايسته نيست كه كمتر از دو ختم قرآن در هفته داشته باشد اما سالكان قلبى و نيز مشتغلان به نشر علم مى توانند هفته اى يك ختم داشته باشند و افراد اهل تأمل و تفكر مىت وانند قرآن را در يك ماه ختم كنند تا تأمل و تدبر لازم را در آيات داشته باشند. وى در ادامه، طريقه تقسيم بندى سوره ها را متناسب با هريك از اين روشهاى ختم قرآن تشريح كرده است <ref> رجوع کنید به ج 1، ص 366ـ367.</ref>
 
  
== معادل ختم قرآن ==
+
در برخى از گزارش ها، نقل هاى خارق العاده اى از ختم قرآن افراد مختلف ذکر شده که از آن جمله ختم قرآن در یک شبانه روز، یک [[نماز]] و یک [[رکوع]] است.<ref>براى شمارى از این گزارش ها و نقد آنها رجوع کنید به امینى، ج۵، ص۳۳ـ۴۱.</ref> [[ابوحامد غزالی|غزالی]] معتقد است براى عابدان و سالکانِ عملى شایسته نیست که کمتر از دو ختم قرآن در هفته داشته باشد، اما سالکان قلبى و نیز مشتغلان به نشر علم مى توانند هفته اى یک ختم داشته باشند و افراد اهل تأمل و تفکر مى توانند [[قرآن]] را در یک ماه ختم کنند تا تأمل و تدبر لازم را در آیات داشته باشند. وى در ادامه، طریقه تقسیم بندى سوره ها را متناسب با هر یک از این روشهاى ختم قرآن تشریح کرده است.<ref>رجوع کنید به ج۱، ص۳۶۶ـ۳۶۷.</ref>
  
در روايات، سه بار تلاوت سوره توحيد همانند ختم قرآن و از اينرو، اين سوره معادل ثلث قرآن دانسته شده است <ref> رجوع کنید به ابن بابويه، 1417، ص 86؛ </ref> <ref> فتال نيشابورى، ص 281؛ </ref> <ref> سيوطى، ج 1، ص 385 </ref>. همچنين ثواب تلاوت يك آيه در ماه رمضان معادل ختم قرآن در ماههاى ديگر قلمداد شده است <ref> رجوع کنید به ابن بابويه، 1363ش، ج 1، ص 296؛ </ref> <ref> فتال نيشابورى، ص 346. </ref> ختم قرآن در مدت اقامت در مكه براى حاجيان مورد تأكيد قرار گرفته و در روايت است كسى كه در مكه قرآن را ختم كند تا پيش از مرگ، رسول اكرم و نيز جايگاه خود را در بهشت مى بيند <ref> رجوع کنید به كلينى، ج 2، ص 612؛ </ref> <ref> خلخالى، ج 5، ص 508؛ </ref> <ref> روحانى، ص 235. </ref>
+
==فضائل ختم قرآن==
 +
در فرهنگ اسلامى فضائل بسیارى براى ختم [[قرآن]] ذکر شده است:
  
== آداب ختم قرآن ==
+
*[[پیامبر اسلام|پیامبر خدا]] صلى الله علیه و آله فرمودند: {{متن حدیث|«مَن خَتَمَ القُرآنَ فَلَهُ دَعوَةٌ مُستَجابَةٌ»}} هر کس قرآن را ختم کند، یک دعاى اجابت شدنى دارد.<ref> المعجم الکبیر : ج ۱۸ ص ۲۵۹ ح ۶۴۷ </ref>
 +
*[[امام سجاد علیه السلام|امام سجّاد]] علیه السلام: {{متن حدیث|«مَن خَتَمَ القُرآنَ بِمَکةَ لَم یمُت حَتّى یرى رَسولَ اللّهِ صلى الله علیه و آله، و یرى مَنزِلَهُ فِی الجَنَّةِ»}}. هر کس در [[مکه]] ختم قرآن کند، نمیرد تا آن که رسول خدا صلى الله علیه و آله را ببیند و جایگاهش را در [[بهشت]] بنگرد.<ref> التهذیب: ۵ / ۴۶۸ ؛ الفقیه: ۲ / ۲۲۷ ؛ المحاسن: ۱ / ۱۴۴  </ref>
 +
*پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله {{متن حدیث|«مَن خَتَمَ القُرآنَ فَکأَنَّما اُدرِجَتِ النُّبُوَّةُ بَینَ جَنبَیهِ، ولکنَّهُ لا یوحى‏ إلَیهِ»}} کسى که قرآن را ختم کند، چنان است که نبوّت در میان دو پهلویش قرار داده شده باشد، جز آن که به او [[وحی|وحى]] نمى‏ شود.<ref>  الکافی: ج ۲ ص ۶۰۴ ح ۵</ref>
 +
*پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله: {{متن حدیث|«إذا خَتَمَ العَبدُ القُرآنَ صَلّى‏ عَلَیهِ عِندَ خَتمِهِ سِتّونَ ألفَ مَلَک»}} هر گاه بنده‏ اى قرآن را ختم کند، هنگام ختم کردنش، شصت هزار فرشته بر او درود مى‏ فرستند.<ref>  کنز العمّال، ج ۱ ص ۵۱۰ ح ۲۲۵۸ </ref>
 +
*حضور در مجلس فتح قرآن به حاضر شدن در صحنه یکى از فتوحات اسلامى و حضور در مجلس ختم قرآن به حضور در هنگام تقسیم غنایم همانند شده است.<ref>رجوع کنید به متقى، ج۱، ص۵۴۱ـ۵۴۳.</ref>
  
ختم قرآن آداب ويژه اى دارد از جمله ختم قرآن در روز جمعه <ref> رجوع کنید به طوسى، ص 322؛ </ref> روزه دارى در روز ختم قرآن<ref>  نووى، ج 2، ص </ref> 168؛ و اينكه فرد پس از هر ختم قرآن، حتى اگر قصد ختم مجدد هم ندارد سوره فاتحه و پنج آيه نخست سوره بقره را قرائت و ختم قرآن را به فتح قرآن متصل كند<ref>  كلينى، ج 2، ص 605؛ </ref> <ref> ابن بابويه، 1368ش، ص 102 </ref><ref> ؛ متقى، ج 1، ص 607ـ608؛ </ref> <ref> مازندرانى، ج 11، ص 28.</ref>
+
==معادل ختم قرآن==
حضور در مجلس فتح قرآن به حاضر شدن در صحنه يكى از فتوحات اسلامى و حضور در مجلس ختم قرآن به حضور در هنگام تقسيم غنايم همانند شده است<ref> رجوع کنید به متقى، ج 1، ص 541ـ543. </ref> همچنين توصيه شده كه ختم  كننده قرآن آخرين سوره هاى قرآن را در ميان خانواده، فرزندان و دوستان قرائت و براى آنها دعا كند چون دعاى ختم كننده قرآن مستجاب است <ref> رجوع کنید به دارمى، ج 2، ص 468ـ469؛ </ref> <ref> ابن قدامه، ج 1، ص 803؛ </ref> <ref> هيثمى، ج 7، ص 172؛ </ref> <ref> سيوطى، ج 1، ص 382. </ref>
 
  
== ادعیه ختم قرآن ==
+
در روایات، سه بار تلاوت [[سوره توحید]] همانند ختم قرآن است و از این رو، این سوره معادل ثلث [[قرآن]] دانسته شده است.<ref>رجوع کنید به ابن بابویه، ۱۴۱۷، ص۸۶.</ref> <ref>فتال نیشابورى، ص۲۸۱.</ref> <ref>سیوطى، ج۱، ص۳۸۵.</ref> همچنین ثواب [[تلاوت قرآن|تلاوت]] یک [[آیه|آیه]] در ماه [[رمضان]] معادل ختم قرآن در ماههاى دیگر قلمداد شده است.<ref>رجوع کنید به ابن بابویه، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۲۹۶.</ref> <ref>فتال نیشابورى، ص۳۴۶.</ref>
  
دعاهايى براى ختم قرآن از معصومين عليهم السلام نقل شده <ref> رجوع کنید به طوسى، ص 323ـ324 </ref> كه دعاى امام سجاد عليه السلام<ref> رجوع کنید به الصحيفة السجادية، ص 457ـ461 </ref> از جامعترين و مشهورترين آنهاست <ref> براى مجموعه اى از دعاهاى ختم قرآن رجوع کنید به نورى، ج 4، ص 377ـ382؛ </ref> <ref> صديق عبدالفتاح، ص 22ـ223. </ref>
+
==آداب ختم قرآن==
در مراسم ترحيم تازه درگذشتگان، قرآن را به پاره هاى سى يا شصتگانه تقسيم مىكنند و هريك از شركت كنندگان يك پاره از آن را قرائت مى كند كه در مجموع يك يا چند ختم قرآن صورت مىگيرد. به اين مراسم مجلس ختم يا تختيمه مى گويند.  
+
 
 +
ختم قرآن آداب ویژه اى دارد، از جمله ختم قرآن در روز [[جمعه‌‌‌‌|جمعه]]،<ref>رجوع کنید به طوسى، ص۳۲۲.</ref> [[روزه‌داري|روزه دارى]] در روز ختم قرآن<ref>نووى، ج۲، ص۱۶۸.</ref> و این که فرد پس از هر ختم قرآن -حتى اگر قصد ختم مجدد هم ندارد- [[سوره فاتحه]] و پنج آیه نخست [[سوره بقره]] را قرائت و ختم قرآن را به فتح قرآن متصل کند.<ref>کلینى، ج۲، ص۶۰۵.</ref><ref>ابن بابویه، ۱۳۶۸ش، ص۱۰۲.</ref><ref>متقى، ج۱، ص۶۰۷ـ۶۰۸.</ref><ref>مازندرانى، ج۱۱، ص۲۸.</ref>
 +
 
 +
همچنین توصیه شده که ختم کننده قرآن آخرین سوره هاى قرآن را در میان خانواده، فرزندان و دوستان قرائت و براى آنها [[دعا]] کند، چون دعاى ختم کننده قرآن مستجاب است.<ref>رجوع کنید به دارمى، ج۲، ص۴۶۸ـ۴۶۹.</ref> <ref>ابن قدامه، ج۱، ص۸۰۳.</ref> <ref>هیثمى، ج۷، ص۱۷۲.</ref> <ref>سیوطى، ج۱، ص۳۸۲.</ref>
 +
 
 +
دعاهایى براى ختم قرآن از [[عصمت|معصومین]] علیهم السلام نقل شده<ref>رجوع کنید به طوسى، ص۳۲۳ـ۳۲۴.</ref> که دعاى [[امام سجاد]] علیه السلام در [[صحیفه سجادیه|صحیفه سجادیه]]<ref>رجوع کنید به الصحیفة السجادیة، ص۴۵۷ـ۴۶۱.</ref> از جامعترین و مشهورترین آنهاست.<ref>براى مجموعه اى از دعاهاى ختم قرآن رجوع کنید به نورى، ج۴، ص۳۷۷ـ۳۸۲.</ref><ref>صدیق عبدالفتاح، ص۲۲ـ۲۲۳.</ref>
 +
 
 +
در مراسم [[ترحیم]] تازه گذشتگان، قرآن را به پاره هاى سى یا شصتگانه تقسیم مى کنند و هر یک از شرکت کنندگان یک پاره از آن را قرائت مى کند که در مجموع یک یا چند ختم قرآن صورت مى گیرد. به این مراسم «مجلس ختم» یا «تختیمه» مى گویند.
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 +
 +
==منابع==
 +
 +
*[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، "مدخل ختم قرآن" از محمدعلى لسانى فشاركى.
 +
*سید مصطفی حسینی دشتی، [[فرهنگ معارف و معاریف (کتاب)|فرهنگ معارف و معاریف]].
 
   
 
   
*[http://www.encyclopaediaislamica.com/ دانشنامه جهان اسلام]، "مدخل ختم قرآن" از محمدعلى لسانى فشاركى .
 
 
[[رده:آداب و سنن]]
 
[[رده:آداب و سنن]]
 
[[رده:قرآن]]
 
[[رده:قرآن]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۵۸

«ختم قرآن»، قرائت قرآن کریم است، از ابتدا تا انتها با آدابى خاص. در روایات، فضائل بسیارى براى ختم قرآن ذکر شده است.

اصطلاح ختم قرآن

اصطلاح «ختم قرآن» به دوران پیامبر اکرم بازمى گردد[۱] که بر اساس حدیثى نبوى[۲][۳][۴]، ختم قرآن براى افراد مختلف بسته به میزان آموخته هاى آنان از قرآن مفهومى متغیر داشته است.

همچنین مسأله زمان لازم براى ختم قرآن مورد بحث بوده است. برخى از صحابه بر ختمهاى مکرر در کمترین زمان اصرار داشته اند، اما بر اساس روایات، ختم قرآن در کمتر از سه روز یا یک هفته ممدوح نیست،[۵][۶][۷][۸] از آن رو که در سنت اسلامى به ترتیل و تبیین آیات قرآن بیش از تکرار و تعدد تلاوت آیات توجه شده است.[۹][۱۰] از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده کسى که در کمتر از سه روز قرآن را ختم کند به فهم آیات دست نمى یابد[۱۱] [۱۲] و چنین قرائتى به خواندن شتابزده و بى توجه آیات مى انجامد.[۱۳] در حدیثى از امام رضا علیه السلام آمده است با این که مى توانم قرآن را در کمتر از سه روز ختم کنم، این کار را نمى کنم تا قرائتم بدون تدبر نباشد.[۱۴] در عین حال، سى تا چهل بار ختم قرآن در ماه رمضان به گونه اى ویژه مجاز دانسته شده است.[۱۵]

در برخى از گزارش ها، نقل هاى خارق العاده اى از ختم قرآن افراد مختلف ذکر شده که از آن جمله ختم قرآن در یک شبانه روز، یک نماز و یک رکوع است.[۱۶] غزالی معتقد است براى عابدان و سالکانِ عملى شایسته نیست که کمتر از دو ختم قرآن در هفته داشته باشد، اما سالکان قلبى و نیز مشتغلان به نشر علم مى توانند هفته اى یک ختم داشته باشند و افراد اهل تأمل و تفکر مى توانند قرآن را در یک ماه ختم کنند تا تأمل و تدبر لازم را در آیات داشته باشند. وى در ادامه، طریقه تقسیم بندى سوره ها را متناسب با هر یک از این روشهاى ختم قرآن تشریح کرده است.[۱۷]

فضائل ختم قرآن

در فرهنگ اسلامى فضائل بسیارى براى ختم قرآن ذکر شده است:

  • پیامبر خدا صلى الله علیه و آله فرمودند: «مَن خَتَمَ القُرآنَ فَلَهُ دَعوَةٌ مُستَجابَةٌ» هر کس قرآن را ختم کند، یک دعاى اجابت شدنى دارد.[۱۸]
  • امام سجّاد علیه السلام: «مَن خَتَمَ القُرآنَ بِمَکةَ لَم یمُت حَتّى یرى رَسولَ اللّهِ صلى الله علیه و آله، و یرى مَنزِلَهُ فِی الجَنَّةِ». هر کس در مکه ختم قرآن کند، نمیرد تا آن که رسول خدا صلى الله علیه و آله را ببیند و جایگاهش را در بهشت بنگرد.[۱۹]
  • پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله «مَن خَتَمَ القُرآنَ فَکأَنَّما اُدرِجَتِ النُّبُوَّةُ بَینَ جَنبَیهِ، ولکنَّهُ لا یوحى‏ إلَیهِ» کسى که قرآن را ختم کند، چنان است که نبوّت در میان دو پهلویش قرار داده شده باشد، جز آن که به او وحى نمى‏ شود.[۲۰]
  • پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله: «إذا خَتَمَ العَبدُ القُرآنَ صَلّى‏ عَلَیهِ عِندَ خَتمِهِ سِتّونَ ألفَ مَلَک» هر گاه بنده‏ اى قرآن را ختم کند، هنگام ختم کردنش، شصت هزار فرشته بر او درود مى‏ فرستند.[۲۱]
  • حضور در مجلس فتح قرآن به حاضر شدن در صحنه یکى از فتوحات اسلامى و حضور در مجلس ختم قرآن به حضور در هنگام تقسیم غنایم همانند شده است.[۲۲]

معادل ختم قرآن

در روایات، سه بار تلاوت سوره توحید همانند ختم قرآن است و از این رو، این سوره معادل ثلث قرآن دانسته شده است.[۲۳] [۲۴] [۲۵] همچنین ثواب تلاوت یک آیه در ماه رمضان معادل ختم قرآن در ماههاى دیگر قلمداد شده است.[۲۶] [۲۷]

آداب ختم قرآن

ختم قرآن آداب ویژه اى دارد، از جمله ختم قرآن در روز جمعه،[۲۸] روزه دارى در روز ختم قرآن[۲۹] و این که فرد پس از هر ختم قرآن -حتى اگر قصد ختم مجدد هم ندارد- سوره فاتحه و پنج آیه نخست سوره بقره را قرائت و ختم قرآن را به فتح قرآن متصل کند.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳]

همچنین توصیه شده که ختم کننده قرآن آخرین سوره هاى قرآن را در میان خانواده، فرزندان و دوستان قرائت و براى آنها دعا کند، چون دعاى ختم کننده قرآن مستجاب است.[۳۴] [۳۵] [۳۶] [۳۷]

دعاهایى براى ختم قرآن از معصومین علیهم السلام نقل شده[۳۸] که دعاى امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه[۳۹] از جامعترین و مشهورترین آنهاست.[۴۰][۴۱]

در مراسم ترحیم تازه گذشتگان، قرآن را به پاره هاى سى یا شصتگانه تقسیم مى کنند و هر یک از شرکت کنندگان یک پاره از آن را قرائت مى کند که در مجموع یک یا چند ختم قرآن صورت مى گیرد. به این مراسم «مجلس ختم» یا «تختیمه» مى گویند.

پانویس

  1. رجوع کنید به عاملى، ص۷۱ـ۷۴.
  2. رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۳.
  3. نیز رجوع کنید به همان، ج۲، ص۶۱۱.
  4. مجلسى، ۱۳۶۳ش، ج۱۲، ص۴۹۷ـ۴۹۸.
  5. رجوع کنید به احمد بن حنبل، ج۱۰، ص۲۴.
  6. ابوداوود، ج۲، ص۵۴ـ۵۶.
  7. کلینى، ج۲، ص۶۱۸ـ۶۱۹.
  8. متقى، ج۱، ص۶۰۶.
  9. رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۴.
  10. متقى، ج۱، ص۵۳۸ـ۵۳۹.
  11. رجوع کنید به دارمى، ج۱، ص۳۵۰.
  12. متقى، ج۱، ص۶۱۴.
  13. رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۷.
  14. رجوع کنید به بهاءالدین اربلى، ج۳، ص۱۱۰؛ مجلسى، ۱۴۰۳، همانجا.
  15. رجوع کنید به کلینى، ج۲، ص۶۱۸؛ مفید، ص۳۱۲.
  16. براى شمارى از این گزارش ها و نقد آنها رجوع کنید به امینى، ج۵، ص۳۳ـ۴۱.
  17. رجوع کنید به ج۱، ص۳۶۶ـ۳۶۷.
  18. المعجم الکبیر : ج ۱۸ ص ۲۵۹ ح ۶۴۷
  19. التهذیب: ۵ / ۴۶۸ ؛ الفقیه: ۲ / ۲۲۷ ؛ المحاسن: ۱ / ۱۴۴
  20. الکافی: ج ۲ ص ۶۰۴ ح ۵
  21. کنز العمّال، ج ۱ ص ۵۱۰ ح ۲۲۵۸
  22. رجوع کنید به متقى، ج۱، ص۵۴۱ـ۵۴۳.
  23. رجوع کنید به ابن بابویه، ۱۴۱۷، ص۸۶.
  24. فتال نیشابورى، ص۲۸۱.
  25. سیوطى، ج۱، ص۳۸۵.
  26. رجوع کنید به ابن بابویه، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۲۹۶.
  27. فتال نیشابورى، ص۳۴۶.
  28. رجوع کنید به طوسى، ص۳۲۲.
  29. نووى، ج۲، ص۱۶۸.
  30. کلینى، ج۲، ص۶۰۵.
  31. ابن بابویه، ۱۳۶۸ش، ص۱۰۲.
  32. متقى، ج۱، ص۶۰۷ـ۶۰۸.
  33. مازندرانى، ج۱۱، ص۲۸.
  34. رجوع کنید به دارمى، ج۲، ص۴۶۸ـ۴۶۹.
  35. ابن قدامه، ج۱، ص۸۰۳.
  36. هیثمى، ج۷، ص۱۷۲.
  37. سیوطى، ج۱، ص۳۸۲.
  38. رجوع کنید به طوسى، ص۳۲۳ـ۳۲۴.
  39. رجوع کنید به الصحیفة السجادیة، ص۴۵۷ـ۴۶۱.
  40. براى مجموعه اى از دعاهاى ختم قرآن رجوع کنید به نورى، ج۴، ص۳۷۷ـ۳۸۲.
  41. صدیق عبدالفتاح، ص۲۲ـ۲۲۳.


منابع