شجره ملعونه

تعبیر «شجرة ملعونة» به معنای درخت لعنت و نفرین شده، یک بار در قرآن کریم ذکر شده است:

«وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ ۚ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا؛ و آنگاه که تو را گفتیم: پروردگارت بر همه مردم احاطه دارد و آنچه در خواب به تو نشان دادیم و داستان درخت ملعون که در قرآن آمده است چیزی جز آزمایش مردم نبود ما مردم را می ترسانیم ولی تنها به کفر و سرکشیشان افزوده می شود».

بر اساس روایتی که مفسران شیعه و اهل سنت نقل نموده‌اند، مقصود از «شجره ملعونه» در این آیه شریفه، «بنی امیه» است. مطابق با این حدیث، پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله پیش از وفات در رؤیایی دید که بنی‌ امیه همانند میمونها از منبر او بالا می‌روند. این رؤیا برای آن حضرت بسیار ناخوشایند بود، به حدی که تا زمان وفاتش دیگر هرگز نخندید. به دنبال این رؤیا آیه فوق نازل شد، که با توجه به آن، منظور از «شجره ملعونه» بنی امیه است.

ام هانى گوید: وقتى که در شب معراج رسول خدا صلى الله علیه و آله را سیر و گردش دادند، فرداى آن روز عده اى از قریش که شنیدند، پیامبر را مسخره کردند و از او خواستند که اگر سیر او به طرف بیت المقدس (مسجد الاقصى) درست است، وصف و تعریف آنجا را از براى آن‌ها بیان بنماید. پیامبر تمام اوضاع و احوال و وضع بیت‌المقدس و چگونگى راه‌ها را که در همان یک شب دیده بود از براى آن‌ها تعریف نمود. آن‌ها وقتى این گفتار را مطابق با واقع یافتند، متعجب شدند چون بعضى از آن‌ها به طرف بیت المقدس مسافرت نموده بودند. ولید بن مغیرة گفت: این شخص ساحرى بیش نیست، سپس این قسمت از آیه «وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْیا الَّتِی أَرَیناک» نازل گردید چنان که از حسن بصرى نیز روایت شده است.

از امام باقر و امام صادق علیهماالسلام روایت گردیده که رؤیاى مزبور همان خوابى بود که پیامبر دید از این که میمون‌هائى بر منبر او بالا می‌روند و پائین مى آیند. این خواب موجبات نگرانى پیامبر را فراهم نمود؛ سپس جبرئیل آمد و رسول خدا صلی الله علیه و آله را از غلبه بنى‌امیه و صعود و نزول آنان را بر منبر پیامبر خبر داد.

امام سجاد عليه السلام فرمود: جبرئيل بوزينه‌ها را بر بنى‌اميّه تطبيق داد -که یکی بعد از دیگری بر جای پیامبر صلّی اللّه علیه وآله نشستند در حالی که حکومت اسلامی و خلافت رسول اللّه را به فساد کشیدند. پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله پرسيد: آيا اين حادثه در زمان من رخ مى‌دهد؟ پاسخ داد: نه، حدود چهل سال بعد از هجرت تو رخ مى‌دهد.

پانویس

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن	(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن	آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن	تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی	تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
	دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن	تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن