خبال

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۷ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«خَبال» به معنای فساد و تباهى است. راغب اصفهانی می گوید: «الخَبَال، يعنى فسادى كه به انسان (موجود زنده) مى‌رسد و هيجان و عوارضى مانند ديوانگى و بيمارى مؤثّر در عقل و فكر در او به‌جا مى‌گذارد... رجل مُخَبَّل يعنى مردى ديوانه».[۱]

واژه «خبال» دو بار در قرآن کریم آمده است؛ در آیه ۱۱۸ سوره آل عمران می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ ...»؛[۲] اى مسلمانان از غیر همدینانتان دوست هم راز و صمیمى مگیرید، که آنان در تبهکارى نسبت به شما ذره اى کوتاهى نکنند، شکست شما آرزوى آنهاست، دشمنیشان در باره شما به زبانهاشان آشکار گردید... .

همچنین در آیه‌ ۴۷ سوره توبه چنین آمده است: «لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا ...»؛[۳] اگر آنها همراه شما (به سوى میدان جهاد) خارج می‌شدند، جز اضطراب و تردید (و یا سستی)، چیزى بر شما نمی‌افزودند... .

از امام باقر (علیه السلام) روایت است که فرمود: «ما و پیروانمان از طینت علّیین آفریده شدیم و دشمنان ما از گل «خبال» (فاسدى از گل و لاى) آفریده شدند».[۴]

پانویس

  1. مفردات ألفاظ القرآن، ج۱، ص۲۷۴.
  2. سوره آل عمران، آیه ۱۱۸.
  3. سوره توبه، آیه ۴۷.
  4. بحارالانوار، ج۸ ص۲۵.

منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه