سبک شناسی شعر فارسی
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«سبک شعر»، یعنی مجموع کلمات و لغات و طرز ترکیب آنها از لحاظ قواعد زبان و مفاد معنی هر کلمه در آن عصر و طرز تخیّل و ادای آن تخیلات از لحاظ حالات روحی شاعر که وابسته به تأثیر محیط و طرز معیشت و علوم و زندگی مادی و معنوی هر دوره باشد.
تعریف سبک شعر
به گفته علی اکبر دهخدا، «سَبک» از «سبیکه» به معنای گداختن چیزی پس از ریختن، ریخته کردن زر و سیم میباشد؛ ولی ادبای قرن اخیر سبک را مجازاً به معنای «طرز خاصی از نظم یا نثر استعمال کردهاند و تقریباً آن را در برابر «اسْتیل Style» اروپائیان نهادهاند. اسْتیل (Style) در زبانهای اروپایی از لغت استیلوس یونانی مأخوذ است به معنی ستون و در عرف ادب و اصطلاح، روش نگارشی است که ممتاز و مخصوص خواص باشد.
سبک در اصطلاح ادبیات عبارت است از روش خاص ادراک و بیان افکار به وسیله ترکیب کلمات و انتخاب الفاظ و طرز تعبیر. سَبک، روش مشخص بیان مطلب است؛ یعنی گوینده به چه نحو خاص و مشخصی مطالب خود را ایراد کرده است و جهت درک این نحوه خاص بیان، باید در انتخاب لغات، شکل جملات و اصطلاحات صنایع ادبی، عروض و قافیه و... گوینده دقت شود.
«سبک شعر»، یعنی مجموع کلمات و لغات و طرز ترکیب آنها از لحاظ قواعد زبان و مفاد معنی هر کلمه در آن عصر و طرز تخیّل و ادای آن تخیلات از لحاظ حالات روحی شاعر که وابسته به تأثیر محیط و طرز معیشت و علوم و زندگی مادی و معنوی هر دوره باشد. آنچه از این کلیات حاصل می شود، آب و رنگی خاص به شعر می دهد که آن را «سبک شعر» می نامیم.
قدما گاهی به جای «سبک»، «طرز» و گاه «طریقه» و گاه «شیوه» استعمال می کردند.
اقسام سبک در زبان فارسی
- سبک خراسانی یا ترکستانی
- سبک عراقی
- سبک هندی
- بازگشت ادبی، یا سبکهای جدید که منتهی به سبک جدید دوره مشروطه شده است.
منابع
- "سبکها و مکتبها در شعر فارسی"، دانشنامه رشد، بازیابی: ۱۰ آبان ۱۳۹۲.
- "سبک خراسانی"، رقیه ابراهیمی، دانشنامه پژوهه، بازیابی: ۸ آبان ۱۳۹۲.
