نور: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| سطر ۴: | سطر ۴: | ||
[[راغب اصفهانی]] در «[[مفردات قرآن راغب|مفردات]]» می گوید: نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است: نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود، مانند عقل و نور [[قرآن]] و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود، مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی. پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند: | [[راغب اصفهانی]] در «[[مفردات قرآن راغب|مفردات]]» می گوید: نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است: نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود، مانند عقل و نور [[قرآن]] و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود، مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی. پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند: | ||
| − | *{{متن قرآن|«قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»}} | + | *{{متن قرآن|«قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»}}<ref>[[آیه 15 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۵.]]</ref>. |
| − | *{{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها»}} | + | *{{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها»}}<ref>[[آیه 122 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۲۲.]]</ref>. |
| − | *{{متن قرآن|«ما كُنْتَ تَدْرِي مَاالْكِتابُ وَلَا الْإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا»}} | + | *{{متن قرآن|«ما كُنْتَ تَدْرِي مَاالْكِتابُ وَلَا الْإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا»}}<ref>[[آیه 52 سوره شورى|سوره شورى، آیه ۵۲.]]</ref>. |
| − | *{{متن قرآن|«أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»}} | + | *{{متن قرآن|«أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»}}<ref>[[آیه 22 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۲۲.]]</ref>. |
| − | *{{متن قرآن|«نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»}} | + | *{{متن قرآن|«نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»}}<ref name=":۰">[[آیه 35 سوره نور|سوره زمر، آیه ۳۵.]]</ref>. |
و از نور محسوس به چشم سر، مانند: | و از نور محسوس به چشم سر، مانند: | ||
| − | *{{متن قرآن|«هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً»}} | + | *{{متن قرآن|«هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً»}}<ref>[[آیه 5 سوره يونس|سوره يونس، آیه ۵.]]</ref>. |
و از نور اخروی در این آیات اشاره شده است: | و از نور اخروی در این آیات اشاره شده است: | ||
| − | *{{متن قرآن|«يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ»}} | + | *{{متن قرآن|«يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ»}}<ref>[[آیه 12 سوره حديد|سوره حديد، آیه ۱۲.]]</ref>. |
*{{متن قرآن|«وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا»}}. ([[سوره تحريم]]/ ۸) | *{{متن قرآن|«وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا»}}. ([[سوره تحريم]]/ ۸) | ||
| − | *{{متن قرآن|«انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ»}} | + | *{{متن قرآن|«انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ»}}<ref>[[آیه 13 سوره حديد|همان، آیه ۱۳.]]</ref>. |
| − | *{{متن قرآن|«فَالْتَمِسُوا نُوراً»}}. | + | *{{متن قرآن|«فَالْتَمِسُوا نُوراً»}}<ref>همان</ref>. |
| − | و گفته می شود خدا آن را روشن نمود و آن را نور داد و خدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده: {{متن قرآن|«اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ»}} | + | و گفته می شود خدا آن را روشن نمود و آن را نور داد و خدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده: {{متن قرآن|«اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ»}}<ref name=":۰" />؛ و این نامگذاری خدا خودش را به اسم «نور» به خاطر مبالغه در کارش یعنی نور بخشیدن است.<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه "نور".</ref> |
[[ابن فارس]] نیز مى گوید: نور حاکى از روشنى است، و به روشنایى که به چشم مى تابد نور مى گویند، و آن روشنایى که از اجسامى مانند خورشید و ماه و ستارگان حاصل مى شود نیز نور نامیده مى شود، خلاصه هرچیزى که راه را روشن سازد، نور است.<ref>ابن فارس، مقاییس اللغة، ذیل واژه "نور".</ref> | [[ابن فارس]] نیز مى گوید: نور حاکى از روشنى است، و به روشنایى که به چشم مى تابد نور مى گویند، و آن روشنایى که از اجسامى مانند خورشید و ماه و ستارگان حاصل مى شود نیز نور نامیده مى شود، خلاصه هرچیزى که راه را روشن سازد، نور است.<ref>ابن فارس، مقاییس اللغة، ذیل واژه "نور".</ref> | ||
| سطر ۲۷: | سطر ۲۷: | ||
==نور از اسامی قرآن== | ==نور از اسامی قرآن== | ||
| − | «نور» یکی از اسامی و صفات [[قرآن]] است: {{متن قرآن| | + | «نور» یکی از اسامی و صفات [[قرآن]] است: «{{متن قرآن|...وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا}}<ref>[[آیه 174 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۷۴.]]</ref>؛ و ما به سوی شما نوری تابناک فرو فرستادهایم». |
درباره اطلاق «نور» بر قرآن چند وجه ذکر شده است: | درباره اطلاق «نور» بر قرآن چند وجه ذکر شده است: | ||
نسخهٔ ۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۱
«نور» از واژگان قرآنی و به معنای روشنی است، که خود انواعی دارد. «نور» به عنوان یکی از اسماء الهی (نور) و همچنین از جمله اسماء و صفات قرآن کریم مطرح شده است.
واژهشناسی
راغب اصفهانی در «مفردات» می گوید: نور روشنی منتشر شده است که به دیدن کمک می کند و دو گونه است: دنیوی و اخروی. نور دنیایی نیز دو نوع است: نوعی معقول به چشم بصیرت و آن چیزی است که از امور الهیه منتشر می شود، مانند عقل و نور قرآن و نوعی محسوس به چشم سر و آن چیزی است که از اجسام نورانی منتشر می شود، مانند خورشید و ماه و ستارگان و اجرام نورانی. پس از نور الهی که در قرآن آمده مانند:
- «قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»[۱].
- «وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها»[۲].
- «ما كُنْتَ تَدْرِي مَاالْكِتابُ وَلَا الْإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا»[۳].
- «أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»[۴].
- «نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»[۵].
و از نور محسوس به چشم سر، مانند:
- «هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً»[۶].
و از نور اخروی در این آیات اشاره شده است:
- «يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ»[۷].
- «وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا». (سوره تحريم/ ۸)
- «انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ»[۸].
- «فَالْتَمِسُوا نُوراً»[۹].
و گفته می شود خدا آن را روشن نمود و آن را نور داد و خدا خودش را نور نام برده از این نظر که او نورانی کننده است. چنانچه فرموده: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ»[۵]؛ و این نامگذاری خدا خودش را به اسم «نور» به خاطر مبالغه در کارش یعنی نور بخشیدن است.[۱۰]
ابن فارس نیز مى گوید: نور حاکى از روشنى است، و به روشنایى که به چشم مى تابد نور مى گویند، و آن روشنایى که از اجسامى مانند خورشید و ماه و ستارگان حاصل مى شود نیز نور نامیده مى شود، خلاصه هرچیزى که راه را روشن سازد، نور است.[۱۱]
نور از اسامی قرآن
«نور» یکی از اسامی و صفات قرآن است: «...وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا[۱۲]؛ و ما به سوی شما نوری تابناک فرو فرستادهایم».
درباره اطلاق «نور» بر قرآن چند وجه ذکر شده است:
- قرآن راه سعادت انسان را روشن میکند و او را از ظلمت جهل و شرک و بتپرستی نجات میدهد.
- به لحاظ حقیقت متعالیه قرآن که از سرچشمه بینهایت نور، یعنی خدای متعال صادر شده است.
- چون قرآن باعث پیداشدن و قرارگرفتن نور ایمان در قلب میشود، «نور» نامیده شده است.
- قرآن روشنکننده همه حقایق و معنویات، مبدأ و معاد، حلال و حرام و امور دنیا و آخرت است؛ پس «نور» است.[۱۳]
پانویس
- ↑ سوره مائده، آیه ۱۵.
- ↑ سوره انعام، آیه ۱۲۲.
- ↑ سوره شورى، آیه ۵۲.
- ↑ سوره زمر، آیه ۲۲.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ سوره زمر، آیه ۳۵.
- ↑ سوره يونس، آیه ۵.
- ↑ سوره حديد، آیه ۱۲.
- ↑ همان، آیه ۱۳.
- ↑ همان
- ↑ راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه "نور".
- ↑ ابن فارس، مقاییس اللغة، ذیل واژه "نور".
- ↑ سوره نساء، آیه ۱۷۴.
- ↑ ویکی علوم اسلامی، اصطلاحنامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن.
