سید ابوالقاسم دهکردی: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
(←آرشیو عکس و تصویر) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیتالله سید ابوالقاسم حسینی دِهکُردی»''' (۱۲۷۲-۱۳۵۳ ق)، [[فقیه]] اصولی، مفسر، عارف و از مراجع بزرگ [[شیعه]] در قرن چهاردهم قمری و از شاگردان [[میرزا ابوالمعالی کلباسی]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیبالله رشتی]] بود. این عالم مجاهد ربانی مرکز [[فتوا]] و مراجعات مردم بود و با استبداد و استعمار مقابله میکرد؛ چنانکه به همراه برخی از علمای [[اصفهان]]، اعلامیه پنج مادهای را در حمایت از اجناس [[ایران|ایرانی]] صادر نموده و خود را متعهد به آن دانستند. |
| − | |||
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
| − | ||نام کامل = سید ابوالقاسم حسینی | + | ||نام کامل = سید ابوالقاسم حسینی دهکردی |
||تصویر= [[پرونده:دهکردی.jpg|230px]] | ||تصویر= [[پرونده:دهکردی.jpg|230px]] | ||
||زادروز = ۱۲۷۲ قمری | ||زادروز = ۱۲۷۲ قمری | ||
|زادگاه = شهرکرد | |زادگاه = شهرکرد | ||
|وفات = ۱۳۵۳ قمری | |وفات = ۱۳۵۳ قمری | ||
| − | |مدفن = | + | |مدفن = [[اصفهان]]، زینبیه |
| − | |اساتید = [[میرزا محمدحسن شیرازی]]، [[ابوالمعالی | + | |اساتید = [[میرزا محمدحسن شیرازی]]، [[میرزا ابوالمعالی کلباسی]]، [[ملا اسماعیل درب کوشکی اصفهانی|ملا اسماعیل درب کوشکی]]، [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیبالله رشتی]]،... |
|شاگردان = [[حاج آقا رحیم ارباب]]، [[سید محمدرضا خراسانی]]، [[میرزا علی آقا شیرازی]]، [[سید عبدالحسین طیب]]،... | |شاگردان = [[حاج آقا رحیم ارباب]]، [[سید محمدرضا خراسانی]]، [[میرزا علی آقا شیرازی]]، [[سید عبدالحسین طیب]]،... | ||
| − | |آثار = منبر الوسیله، حاشیه بر [[تفسیر صافی (کتاب)|تفسیر صافی]]، جنّت المأوی، شرح | + | |آثار = منبر الوسیله، ینابیع الحکمه، حاشیه بر [[تفسیر صافی (کتاب)|تفسیر صافی]]، جنّت المأوی، شرح [[شرایع الاسلام (کتاب)|شرایع الاسلام]]، هدایة الأنام، حاشیه [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]]، تنقیح الاصول، الفوائد،... |
}} | }} | ||
| − | |||
==ولادت و خاندان== | ==ولادت و خاندان== | ||
| − | سید ابوالقاسم | + | سید ابوالقاسم دهکُردی در ماه [[ماه رجب|رجب]] سال ۱۲۷۲ هجری (مطابق با ۱۲۳۴ ه.ش) در دهکُرد (شهرکرد) دیده به جهان گشود. پدرش سید محمدباقر دهکردی، از علمای دهکرد بود. شجره نامه این عالم بزرگ به [[امام سجاد علیه السلام|امام زین العابدین]] (علیه السلام) می رسد. |
==تحصیلات و استادان== | ==تحصیلات و استادان== | ||
| سطر ۲۴: | سطر ۲۲: | ||
اساتید سید ابوالقاسم در دروس سطح عبارتند از: | اساتید سید ابوالقاسم در دروس سطح عبارتند از: | ||
| − | ۱. [[ابوالمعالی | + | ۱. [[میرزا ابوالمعالی کلباسی]] (کرباسی) (۱۲۴۷-۱۳۱۵ ه.ق)؛ ابوالمعالی در [[تقوا]] و [[تهذیب نفس]] بسیار استوار بود و در مسائل فقهی، اصولی و رجالی مهارت فراوان داشت. او استاد عالمانی چون آیت الله [[سید محمدباقر درچه ای|سید محمدباقر درچهای]] و [[آیت الله بروجردی]] و [[میرزا محمدحسین نائینی|آیت الله نائینی]] بود.<ref> زندگانی حکیم جهانگیر خان قشقایی، مهدی قرقانی، ص ۱۰۷-۱۸۷.</ref> |
۲. میرزا محمدحسن نجفی؛ از شاگردان [[شیخ مرتضی انصاری]] که سید ابوالقاسم دهکردی در [[فقه]] شاگرد او بود، از علمای بزرگ و فقیهان ناموری بشمار میرود که در غایت [[زهد]] و تقوا زندگی میکرد و مردم به لحاظ این ویژگیها به او ارادت میورزیدند. | ۲. میرزا محمدحسن نجفی؛ از شاگردان [[شیخ مرتضی انصاری]] که سید ابوالقاسم دهکردی در [[فقه]] شاگرد او بود، از علمای بزرگ و فقیهان ناموری بشمار میرود که در غایت [[زهد]] و تقوا زندگی میکرد و مردم به لحاظ این ویژگیها به او ارادت میورزیدند. | ||
| − | ۳. | + | ۳. [[محمدباقر آقا نجفی اصفهانی|شیخ محمدباقر مسجدشاهی]]؛ دیگر معلم سید ابوالقاسم دهکردی است که [[محدث قمی]] او را چنین وصف کرده است: «از علمای بزرگ، عالم به [[احکام]] شرعی، کامل در [[علوم اسلامی]] و مردی الهی و ربانی».<ref> فوائد الرضویه، ج ۲، ص ۴۰۹.</ref> |
۴. [[ملا اسماعیل درب کوشکی اصفهانی|ملا اسماعیل درب کوشکی]]؛ سید ابوالقاسم همچنین با توجه به جایگاه اصفهان آن روز در تدریس [[حکمت]] و [[فلسفه]]، به تحصیل این علم اهتمام ویژه نمود. او بیشتر آموزه های حکمی را از حکیم متأله، حاج محمداسماعیل درب کوشکی فرا گرفت. سید ابوالقاسم چهار سال در نزد آن استاد بزرگ به فراگیری «[[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]]» [[ملاصدرا]] پرداخت. | ۴. [[ملا اسماعیل درب کوشکی اصفهانی|ملا اسماعیل درب کوشکی]]؛ سید ابوالقاسم همچنین با توجه به جایگاه اصفهان آن روز در تدریس [[حکمت]] و [[فلسفه]]، به تحصیل این علم اهتمام ویژه نمود. او بیشتر آموزه های حکمی را از حکیم متأله، حاج محمداسماعیل درب کوشکی فرا گرفت. سید ابوالقاسم چهار سال در نزد آن استاد بزرگ به فراگیری «[[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]]» [[ملاصدرا]] پرداخت. | ||
| − | ۵. | + | ۵. [[ملامحمدباقر فشارکی اصفهانی|آخوند ملا محمدباقر فشارکی]] (م، ۱۳۱۴ ه.ق)؛ یکی دیگر از شخصیت هایی است که سید ابوالقاسم دهکردی در مکتب اصفهان از وی استفاده کرد. کتاب «عنوان الکلام» از آثار او است.<ref> فوائد الرضویه، ج ۲، ص ۴۰۴.</ref> |
'''تحصیل در سامرا و نجف:''' | '''تحصیل در سامرا و نجف:''' | ||
| − | سید ابوالقاسم پس از استفاده وافر از استادان بزرگ اصفهان، به [[عراق]] رفت و در [[سامرا]] به حوزه درسی [[میرزا محمدحسن | + | سید ابوالقاسم پس از استفاده وافر از استادان بزرگ اصفهان، به [[عراق]] رفت و در [[سامرا]] به حوزه درسی [[میرزا محمدحسن شیرازی]] راه یافت و در حلقه شاگردان این [[فقیه]] بزرگ درآمد. او به خوبی دریافت که دنیای [[اسلام]] نیازمند تحصیل و تحقیقی است تا مسلمین را از بند استعمار و استکبار جهانی برهاند و چنین دانشی را استادش دارا بود و مشاهده میکرد که او ضمن فعالیت در میدان اندیشه و تفکر، از توطئههای ابر قدرتها هم غافل نیست و درصدد آن است که مسلمین را علیه طوفان استعمار بسیج نماید. |
سید ابوالقاسم دهکردی همچنین در [[نجف]] نزد اساتید بزرگی مانند [[زین العابدین مازندرانی]]، [[محدث نوری|میرزا حسین نوری]] و [[میرزا حبیب الله رشتی]] تحصیل علم کرد. | سید ابوالقاسم دهکردی همچنین در [[نجف]] نزد اساتید بزرگی مانند [[زین العابدین مازندرانی]]، [[محدث نوری|میرزا حسین نوری]] و [[میرزا حبیب الله رشتی]] تحصیل علم کرد. | ||
| سطر ۴۴: | سطر ۴۲: | ||
سید ابوالقاسم دهکردی در حدود سال ۱۳۰۹ ه.ق پس از افزایش اندوختههای علمی و ارتقا به مقامات فقهی و اصولی در حوزههای علمیه [[سامرا]] و [[نجف]] که حدود هفت سال طول کشید، در سن ۳۷ سالگی به [[اصفهان]] بازگشت و در [[مدرسه صدر بازار|مدرسه صدر]] این شهر به تدریس و تحقیق و نیز تربیت طلاب پرداخت و ضمن این برنامهها با [[تهذیب نفس]] و پارسایی، مدارج معنوی را طی کرد و به افکار بلندی در [[حکمت]] و [[عرفان]] رسید. بسیاری از فضلای اصفهان که حتی خود مشغول تدریس بودند، وقتی از مقامات والای علمی و معنوی این عالم ربانی مطلع شدند به محضرش شتافتند، از جمله: | سید ابوالقاسم دهکردی در حدود سال ۱۳۰۹ ه.ق پس از افزایش اندوختههای علمی و ارتقا به مقامات فقهی و اصولی در حوزههای علمیه [[سامرا]] و [[نجف]] که حدود هفت سال طول کشید، در سن ۳۷ سالگی به [[اصفهان]] بازگشت و در [[مدرسه صدر بازار|مدرسه صدر]] این شهر به تدریس و تحقیق و نیز تربیت طلاب پرداخت و ضمن این برنامهها با [[تهذیب نفس]] و پارسایی، مدارج معنوی را طی کرد و به افکار بلندی در [[حکمت]] و [[عرفان]] رسید. بسیاری از فضلای اصفهان که حتی خود مشغول تدریس بودند، وقتی از مقامات والای علمی و معنوی این عالم ربانی مطلع شدند به محضرش شتافتند، از جمله: | ||
| − | *در همان روزهایی که دهکردی تازه از نجف آمده بود، [[فقیه]] عارف و حکیم ادیب، | + | *آیت الله [[حاج آقا رحیم ارباب]] (۱۲۹۷-۱۳۹۶ ه.ق)؛ در همان روزهایی که دهکردی تازه از نجف آمده بود، این [[فقیه]] عارف و حکیم ادیب، به محضرش شتافت و از او بهرهمند گردید.<ref> ناصح صالح، ص ۲۴۰.</ref> |
| − | *آیت الله سید محمد رضوی | + | *آیت الله سید محمد رضوی کاشانی؛ از مشاهر و مفاخر علمای [[شیعه]] در اصفهان، محضر دهکردی را مغتنم شمرد و به کسب [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] از وی موفق گردید.<ref> زندگانی حکیم جهانگیرخان قشقایی، ص ۱۲۸.</ref> |
| − | *آیت الله | + | *آیت الله شیخ مرتضی مظاهری فرزند محمدحسن بن محمد ابراهیم کرونی؛ نزد آیت الله دهکردی تلمذ نمود و موفق شد در علوم دینی به تألیفات متعددی همت بگمارد و در سنگر وعظ و [[خطابه]]، به هدایت مردم بپردازد و خود، شاگردان فاضل تربیت کند.<ref> تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج ۲، ص ۳۲۱.</ref> |
| − | *آیت الله [[سید محمدرضا خراسانی]] | + | *آیت الله [[سید محمدرضا خراسانی]]؛ وی تحصیلات را نزد سید ابوالقاسم دهکردی تا مرز [[اجتهاد]] ادامه داد و پس از وفات سید علی نجف آبادی، [[مرجعیت]] کلی یافت و رئیس حوزه علمیه اصفهان گردید.<ref> مدرس، مجاهدی شکست ناپذیر، ص ۲۲۲.</ref> |
| − | *آقا سید عباس دهکردی (معروف به صفی) | + | *آقا سید عباس دهکردی (معروف به صفی)؛ او [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]] و [[حکمت]] را در اصفهان نزد آیت الله دهکردی فراگرفت. وی در مسجد یزدآباد و مسجد کرمانی اقامه جماعت مینمود و به ارشاد و تبلیغ مشغول بود.<ref> تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج ۲، ص ۳۲۱.</ref> |
| − | * | + | *سید کمال الدین نوربخش دهکردی؛ پس از آن که مقدمات علوم و ادبیات را در شهرکرد آموخت، در اصفهان به مدرسه صدر بازار رفت و نزد عموی خویش، سید ابوالقاسم دهکردی و برخی دیگر از استادان این حوزه به فراگیری علوم اسلامی پرداخت. وی مدتی در دانشگاه تهران به تدریس علوم شرعی مشغول بود. برخی کتابهای وی سالها در دبیرستانهای کشور مورد استفاده دانش آموزان بود.<ref> همان، ص ۳۳۲-۳۳۳.</ref> |
| − | درس خارج فقه و اصول مرحوم آیت الله دهکردی یکی از مشهورترین دروس خارج فقه و اصول بوده و شخصیتهای دیگری | + | همچنین درس خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] مرحوم آیت الله دهکردی یکی از مشهورترین دروس خارج فقه و اصول بوده و شخصیتهای دیگری از محضر ایشان در رشتههای مذکور بهره گرفتهاند؛ از جمله: |
| + | [[میرزا علی آقا شیرازی]]، | ||
| + | معلم حبیب آبادی، | ||
| + | *آیت الله [[سید عبدالحسین طیب]] (صاحب تفسیر [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|اطیب البیان]])، | ||
| + | *آیت الله [[سید محمدتقی موسوی اصفهانی]] (صاحب [[مکیال المکارم (کتاب)|مکیال المکارم]])، | ||
| + | *آیت الله شیخ محمدرضا جرقوئی اصفهانی، | ||
| + | *آیت الله سید حسن چهارسوقی، | ||
| + | *آیت الله مرتضی دهکردی، معروف به حاج آقا میرزا دهکردی، | ||
| + | *آیت الله سید محمدباقر رجایی، | ||
| + | *عالم ربانی آیت الله حسینعلی صدیقین، | ||
| + | *آیت الله مرتضی مظاهری نجفی، | ||
| + | *میر محمدمهدی امام جمعه، | ||
| + | *ملا علی ماربینی، | ||
| + | *سید ابوالقاسم فریدنی، | ||
| + | *سید علی اکبر هاشمی، | ||
| + | *آیت الله سید احمد نوربخش دهکردی (برادرش)، | ||
| + | *آیت الله سید محمدباقر امامی (برادرزادهاش)، | ||
| + | *آیت الله سید محمدجواد نجفی (برادرزاده و داماد ایشان).<ref> فصلنامه بام ایران، شماره ۵ و ۶، ص ۸؛ مجله حوزه، مصاحبه با آیت الله طیب؛ مقدمه کتاب مکیال المکارم؛ بانو مجتهده امین، ناصر باقری بیدهندی، ص ۳۲؛ المسلسلات فی اجازات، ج ۲، ص ۳۱؛ زندگانی آیت الله چهارسوقی، ص ۱۳۲.</ref> | ||
| − | همچنین آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی از رجال [[حدیث]] محسوب میگردید و دانشورانی | + | همچنین آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی از رجال [[حدیث]] محسوب میگردید و دانشورانی از ایشان [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل [[حدیث]] و [[اجتهاد]] دریافت کردهاند، از جمله: |
| − | «اخبرنی اجازة مکاتبهً و مشافههً عدة من المشایخ العظام و الثقات الکرام و منهم السید العالم الثقه الثبت السید ابوالقاسم دهکردی الاصفهانی عن السید السند الامجد الآقا میرزا | + | *[[آیت الله بروجردی]]، |
| + | *[[امام خمینی]]، که در آغاز کتاب «اربعین حدیث»، طریق روایی خود از آیت الله دهکردی را چنین بیان می کند: «اخبرنی اجازة مکاتبهً و مشافههً عدة من المشایخ العظام و الثقات الکرام و منهم السید العالم الثقه الثبت السید ابوالقاسم دهکردی الاصفهانی عن السید السند الامجد الآقا میرزا محمدهاشم الاصفهانی عن العلامه الانصاری.»<ref> اربعین حدیث، ص ۳.</ref> | ||
| + | *آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|مرعشی نجفی]]، | ||
| + | *آیت الله سید محمدتقی موسوی احمدآبادی، | ||
| + | *[[حاج آقا رحیم ارباب]]، | ||
| + | *معلم حبیب آبادی (صاحب کتاب مکارم الآثار).<ref> تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر، ج ۲، ص ۲۲۷؛ الاجازات الکبیره، آیت الله مرعشی نجفی، ص ۱۷؛ القبسات، عادل علوی، ص ۴۰؛ فصلنامه بام ایران، شماره ۵ و ۶، ص ۸؛ آفتاب علم، ص ۳۶-۳۷.</ref> | ||
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
| − | تألیفات متعدد سید ابوالقاسم دهکردی بیشتر در [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] می باشد، ولی به طبع نرسیده و فقط کتاب «منبر الوسیله» که در مورد منابر و وعظ و تحقیقات و بیانات و اخبار است طبع شده و جزوه هایی در شرح [[حدیث|احادیث]] و [[تفسیر قرآن]] نوشته | + | تألیفات متعدد سید ابوالقاسم دهکردی بیشتر در [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] می باشد، ولی به طبع نرسیده و فقط کتاب «منبر الوسیله» که در مورد منابر و وعظ و تحقیقات و بیانات و اخبار است طبع شده و جزوه هایی در شرح [[حدیث|احادیث]] و [[تفسیر قرآن]] نوشته که تاکنون به چاپ نرسیده است. برخی از آثار ایشان عبارتند از: |
| − | [[پرونده:Samat.jpg|thumb|left|اللمعات فی شرح دعاء | + | [[پرونده:Samat.jpg|thumb|left|اللمعات فی شرح دعاء سمات؛ از آثار آیتالله سید ابوالقاسم دهکردی]] |
| − | #منبر الوسیله، که مجلدی از آن در [[توحید]] و مواعظ به نام | + | #منبر الوسیله، که مجلدی از آن در [[توحید]] و مواعظ به نام «وسیلة النجاة» به طبع رسیده است.<ref> الذریعه، ج ۲۲، ص ۳۵۶.</ref> این کتاب اخیراً به اهتمام مجید جلالی دهکردی در [[قم]] چاپ شده است. |
| − | #حاشیه بر [[تفسیر صافی (کتاب)|تفسیر صافی]] | + | #[[حاشیه]] بر [[تفسیر صافی (کتاب)|تفسیر صافی]] |
| − | #حاشیه بر [[الوافى (کتاب)| | + | #حاشیه بر [[الوافى (کتاب)|الوافی]] |
#رسالهای فقهی در قبض<ref> مکارم الاثار، ج ۶، ص ۲۰۰۷.</ref> | #رسالهای فقهی در قبض<ref> مکارم الاثار، ج ۶، ص ۲۰۰۷.</ref> | ||
#بشارات السالکین یا واردات غیبیه | #بشارات السالکین یا واردات غیبیه | ||
| سطر ۶۸: | سطر ۸۸: | ||
#ذخیرهای در [[دعا|ادعیه]] و ختومات | #ذخیرهای در [[دعا|ادعیه]] و ختومات | ||
#رساله در طهارت | #رساله در طهارت | ||
| − | #رساله عملیه جهت مقلدین | + | #هدایة الانام؛ [[رساله]] عملیه جهت مقلدین |
| − | #شرح بر [[شرایع الاسلام (کتاب)|شرایع]]، در دو مجلد در طهارت و بیع | + | #شرح بر [[شرایع الاسلام (کتاب)|شرایع الاسلام]]، در دو مجلد در طهارت و بیع |
#شرح فارسی بر کتاب [[من لایحضره الفقیه]] | #شرح فارسی بر کتاب [[من لایحضره الفقیه]] | ||
#الفوائد در متفرقات<ref> رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰.</ref> | #الفوائد در متفرقات<ref> رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰.</ref> | ||
#اللمعات فی شرح [[دعای سمات|دعاء سمات]] | #اللمعات فی شرح [[دعای سمات|دعاء سمات]] | ||
#رساله در مباحث الفاظ | #رساله در مباحث الفاظ | ||
| − | #حاشیه بر | + | #حاشیه بر النخبه [[محمدابراهیم کرباسی|حاج محمدابراهیم کرباسی]]<ref> همان، ص ۱۴۱.</ref> |
#نور الابصار فی فضیلة الانتظار | #نور الابصار فی فضیلة الانتظار | ||
#المتاجر، تقریر درس استادش مرحوم [[میرزا حبیب الله رشتی]] | #المتاجر، تقریر درس استادش مرحوم [[میرزا حبیب الله رشتی]] | ||
| − | #حاشیه بر [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] شیخ انصاری | + | #حاشیه بر [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] [[شیخ انصاری]] |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
#حاشیه بر [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] شیخ انصاری | #حاشیه بر [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] شیخ انصاری | ||
| − | #شرح [[حدیث]] حقیقت [[کمیل بن زیاد|کمیل بن زیاد]] که در کتاب | + | #ینابیع الحکمه در [[تفسیر قرآن]] |
| + | #شرح بر [[اصول کافی|اصول کافی]]، چنان چه خودشان در کتاب «منبر الوسیله» فرمودهاند. | ||
| + | #تنقیح الاصول، تقریرات درس [[میرزا حبیب الله رشتی]] با نظریات مؤلف در بحث الفاظ | ||
| + | #شرح [[حدیث]] حقیقت [[کمیل بن زیاد|کمیل بن زیاد]] که در کتاب «منبر الوسیله» ذکر شده است. مرحوم آیت الله سید محمدباقر امام نجفی (پسر برادرشان) آنرا به فارسی ترجمه کرده است. | ||
#الاخلاق | #الاخلاق | ||
| − | #السوانح و اللوائح (تاریخ اقامت ایشان در [[شیراز]]).<ref> | + | #السوانح و اللوائح (تاریخ اقامت ایشان در [[شیراز]]).<ref> ریحانة الادب، ج ۲، ص ۲۴۴؛ نقباء البشر، ج ۱، ص ۶۶؛ تذکره القبور، ص ۹۳ و ۹۴؛ المسلسلات فی اجازات، ج ۲، ص ۳۵۱.</ref> |
==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی== | ||
| − | سید ابوالقاسم دهکردی به موازات تدریس و تحقیق، در [[مسجد]] سفرهچی (سُرخی) -واقع در خیابان چهارباغ پایین [[اصفهان]]- و مسجد شیخالاسلام -واقع در خیابان عبدالرزاق- اقامه [[نماز جماعت|جماعت]] می نمود و در برخی ایام خصوصاً ماه مبارک [[رمضان]] به ایراد سخنرانی، موعظه و اقامه مراسم احیاء اقدام مینمود.<ref> آفتاب علم، ص ۳۶ و فصلنامه بام ایران. شماره ۵ و ۶، ص ۹.</ref> وی مرکز [[فتوا]] و مراجعات مردم بود و اهالی اصفهان به دلیل صفای باطن و [[اخلاص]] و پارسایی این عالم ربانی به وی ارادت خاصی می ورزیدند. از این رو برای ساختمان صحن و حرم زینبیه اصفهان - که می گویند مرقد زینب دختر [[موسی بن جعفر]] (علیه السلام) آنجاست - به اشاره او مردم اصفهان و توابع، اعم از مرد و زن و کوچک و بزرگ، با خود آجر و سایر مصالح ساختمانی حمل می کردند و به این مکان می بردند.<ref> سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰. </ref> | + | سید ابوالقاسم دهکردی به موازات تدریس و تحقیق، در [[مسجد]] سفرهچی (سُرخی) -واقع در خیابان چهارباغ پایین [[اصفهان]]- و مسجد شیخالاسلام -واقع در خیابان عبدالرزاق- اقامه [[نماز جماعت|جماعت]] می نمود و در برخی ایام خصوصاً ماه مبارک [[رمضان]] به ایراد سخنرانی، موعظه و اقامه مراسم احیاء اقدام مینمود.<ref> آفتاب علم، ص ۳۶ و فصلنامه بام ایران. شماره ۵ و ۶، ص ۹.</ref> وی مرکز [[فتوا]] و مراجعات مردم بود و اهالی اصفهان به دلیل صفای باطن و [[اخلاص]] و پارسایی این عالم ربانی به وی ارادت خاصی می ورزیدند. از این رو برای ساختمان صحن و حرم «[[زینبیه]]» اصفهان - که می گویند مرقد زینب دختر [[موسی بن جعفر]] (علیه السلام) آنجاست - به اشاره او مردم اصفهان و توابع، اعم از مرد و زن و کوچک و بزرگ، با خود آجر و سایر مصالح ساختمانی حمل می کردند و به این مکان می بردند.<ref> سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰. </ref> |
| − | آیت الله دهکردی تا آن جا مورد وثوق مردم در استان [[اصفهان]] و چهار محال و بختیاری قرار گرفت که اکثریت اهالی این نقاط، وی را [[مرجعیت|مرجع]] تقلید خویش قرار دادند و رساله عملیه ایشان حاوی [[فتوا|فتاوی]] فقهی به نام «هدایة الانام» مکرر چاپ شد و در دسترس مقلدین آن فقیه عارف قرار گرفت. | + | آیت الله دهکردی تا آن جا مورد وثوق مردم در استان [[اصفهان]] و چهار محال و بختیاری قرار گرفت که اکثریت اهالی این نقاط، وی را [[مرجعیت|مرجع]] تقلید خویش قرار دادند و [[رساله]] عملیه ایشان حاوی [[فتوا|فتاوی]] فقهی به نام «هدایة الانام» مکرر چاپ شد و در دسترس مقلدین آن فقیه عارف قرار گرفت. |
| − | اقدامات و خدمات این [[فقیه]] فرزانه در قحطی سال ۱۲۸۸ ه.ق، مبارزات وی با حکومت | + | اقدامات و خدمات این [[فقیه]] فرزانه در قحطی سال ۱۲۸۸ ه.ق، مبارزات وی با حکومت وقت (ناصرالدین شاه قاجار)، اهتمامش در [[امر به معروف و نهی از منکر]] و کوشش او برای رفع [[بدعت]]<nowiki/>ها، ضلالتها و اضمحلال [[فساد]] و تباهی که از ناحیه افراد [[ارتداد|مرتد]] و پیروان فرق ضاله صورت میگرفت، شهرت این عالم ربانی را فزونی بخشید. از جمله، در آن موقع که دولت های استعمارگر انگلیس و روس به عنوان توسعه تجارت در شهرهای مختلف [[ایران]]، مؤسسات تجاری، اعم از بانک، صراف خانه و حتی بیمارستان و مدرسه، تاسیس می کردند و اجناس گوناگون را به بهایی ارزان به اهالی این سامان می فروختند و می خواستند با این حرکت [[امت]] مسلمان را تحت سیطره و قدرت اقتصادی خود درآورند، عده ای از بازرگانان از روی جهالت یا سودجویی، مزدور این ابرقدرت ها شده، کالاهای بیگانه را ترویج می کردند و در نتیجه، بازار کالاهای داخلی با رکود مواجه شده، از رواج می افتاد و کارگران ایرانی بیکار و محتاج می شدند. در این میان، تنی چند از علمای دینی متوجه نقشه های شیطانی دشمن شده، به فکر چاره افتاده بودند و راه مبارزه را در تحریم کالاهای خارجی می دیدند تا بتوانند از این طریق جلو پیشرفت سریع نفوذ اقتصادی بیگانگان را بگیرند. بنابراین اعلامیه ای تاریخی بر ضد سلطه اقتصادی اجنبی و در حمایت از اجناس ایرانی از سوی مجتهدان و مراجع [[شیعه]] صادر گردید که در ذیل آن، محل مهر و امضای سید ابوالقاسم دهکردی مشاهده می شود. |
| − | یکی از کارهای اساسی دیگر آن مرحوم که به اتفاق سایر مراجع و روحانیون بزرگ انجام داد، تشکیل هیأت علمیه اصفهان بود که به جهت رسیدگی به امور مدارس دینی و شرایط زندگی طلاب و نظارت در اجرای صحیح احکام و مقرارت [[اسلام]] در سطح اصفهان بوده است. اعضای هیأت علمیه حوزه علمیه اصفهان عبارت بودند از: میرزا ابراهیم شمس آبادی، سید ابوالقاسم دهکردی، آخوند ملا محمدحسین فشارکی، شیخ [[محمدرضا نجفی اصفهانی]]، میرزا عبدالحسین | + | یکی از کارهای اساسی دیگر آن مرحوم که به اتفاق سایر مراجع و روحانیون بزرگ انجام داد، تشکیل هیأت علمیه اصفهان بود که به جهت رسیدگی به امور مدارس دینی و شرایط زندگی طلاب و نظارت در اجرای صحیح احکام و مقرارت [[اسلام]] در سطح اصفهان بوده است. اعضای هیأت علمیه حوزه علمیه اصفهان عبارت بودند از: میرزا ابراهیم شمس آبادی، سید ابوالقاسم دهکردی، آخوند ملا محمدحسین فشارکی، شیخ [[محمدرضا نجفی اصفهانی]]، [[شیخ عبدالحسین تهرانی|میرزا عبدالحسین شیخ العراقین]] و عده دیگری از علما و مجتهدین، و شروع آن سال ۱۳۴۲ قمری می باشد. |
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی در شب یکشنبه ششم [[شوال]] سال ۱۳۵۳ ه.ق دار فانی را وداع گفت. پیکر پاکش از [[مسجد حکیم|مسجد حکیم]] اصفهان به سوی منطقه زینبیه [[تشییع جنازه|تشییع]]، و بر طبق [[وصیت]] ایشان در آنجا به خاک سپرده شد. زیرا وقتی به وی گفته بودند: آیا شما را در [[تخت فولاد]] دفن کنیم؟ جواب داده بود: آنجا عالمان و صالحان هستند که حکم نقره را دارند، اما مرا در جوار بانویی دفن کنید که به [[اهل بیت]] انتساب دارد و حکم طلا را دارد. | + | مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی در شب یکشنبه ششم [[شوال]] سال ۱۳۵۳ ه.ق دار فانی را وداع گفت. پیکر پاکش از [[مسجد حکیم|مسجد حکیم]] [[اصفهان]] به سوی منطقه زینبیه [[تشییع جنازه|تشییع]]، و بر طبق [[وصیت]] ایشان در آنجا به خاک سپرده شد. زیرا وقتی به وی گفته بودند: آیا شما را در [[تخت فولاد]] دفن کنیم؟ جواب داده بود: آنجا عالمان و صالحان هستند که حکم نقره را دارند، اما مرا در جوار بانویی دفن کنید که به [[اهل بیت]] انتساب دارد و حکم طلا را دارد. |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| سطر ۱۰۶: | سطر ۱۲۵: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | *[[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]، جلد ۳، زندگینامه "سید ابوالقاسم دهکردی" از غلامرضا گلی زواره. |
| − | *فصلنامه | + | *"سید ابوالقاسم دهکردی"، فصلنامه حوزه، شماره ۶۵، در دسترس در سایت [[پژوهشکده باقر العلوم علیه السلام]]، بازیابی: ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۳. |
| − | *فقیه عارف سید ابوالقاسم | + | *"فقیه عارف سید ابوالقاسم دهکردی"، غلامرضا گلی زواره، مجله پاسدار اسلام، شهریور ۱۳۷۹، شماره ۲۲۵، صفحه۳۶. |
| − | |||
==آرشیو عکس و تصویر== | ==آرشیو عکس و تصویر== | ||
| سطر ۱۱۹: | سطر ۱۳۷: | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| − | [[رده:علمای قرن چهاردهم|دهکردی،سید ابوالقاسم]] | + | [[رده:علمای قرن چهاردهم|دهکردی،سید ابوالقاسم]][[رده:علماء شیعه]] |
| − | [[رده:مراجع تقلید]] | + | [[رده:مراجع تقلید]][[رده:فقیهان]][[رده:اصولیون]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:عارفان]][[رده:علمای اخلاق]] |
| − | [[رده: | ||
| − | [[رده: | ||
| − | [[رده: | ||
| − | [[رده: | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۴
«آیتالله سید ابوالقاسم حسینی دِهکُردی» (۱۲۷۲-۱۳۵۳ ق)، فقیه اصولی، مفسر، عارف و از مراجع بزرگ شیعه در قرن چهاردهم قمری و از شاگردان میرزا ابوالمعالی کلباسی و میرزا حبیبالله رشتی بود. این عالم مجاهد ربانی مرکز فتوا و مراجعات مردم بود و با استبداد و استعمار مقابله میکرد؛ چنانکه به همراه برخی از علمای اصفهان، اعلامیه پنج مادهای را در حمایت از اجناس ایرانی صادر نموده و خود را متعهد به آن دانستند.
| |
| نام کامل | سید ابوالقاسم حسینی دهکردی |
| زادروز | ۱۲۷۲ قمری |
| زادگاه | شهرکرد |
| وفات | ۱۳۵۳ قمری |
| مدفن | اصفهان، زینبیه |
|
| |
| اساتید |
میرزا محمدحسن شیرازی، میرزا ابوالمعالی کلباسی، ملا اسماعیل درب کوشکی، میرزا حبیبالله رشتی،... |
| شاگردان |
حاج آقا رحیم ارباب، سید محمدرضا خراسانی، میرزا علی آقا شیرازی، سید عبدالحسین طیب،... |
| آثار |
منبر الوسیله، ینابیع الحکمه، حاشیه بر تفسیر صافی، جنّت المأوی، شرح شرایع الاسلام، هدایة الأنام، حاشیه رسائل، تنقیح الاصول، الفوائد،... |
محتویات
ولادت و خاندان
سید ابوالقاسم دهکُردی در ماه رجب سال ۱۲۷۲ هجری (مطابق با ۱۲۳۴ ه.ش) در دهکُرد (شهرکرد) دیده به جهان گشود. پدرش سید محمدباقر دهکردی، از علمای دهکرد بود. شجره نامه این عالم بزرگ به امام زین العابدین (علیه السلام) می رسد.
تحصیلات و استادان
تحصیل در اصفهان:
سید ابوالقاسم دهکردی این توفیق را بدست آورد که از دوران نوجوانی به حوزه علمیه در اصفهان روی آورد و برای ادامه تحصیل به مدرسه صدر برود و پایههای علمی خویش را در فقه و اصول و ادبیات عرب استحکام بخشد و از استادان پرآوازه آن عصر بهرههای وافر ببرد.
اساتید سید ابوالقاسم در دروس سطح عبارتند از:
۱. میرزا ابوالمعالی کلباسی (کرباسی) (۱۲۴۷-۱۳۱۵ ه.ق)؛ ابوالمعالی در تقوا و تهذیب نفس بسیار استوار بود و در مسائل فقهی، اصولی و رجالی مهارت فراوان داشت. او استاد عالمانی چون آیت الله سید محمدباقر درچهای و آیت الله بروجردی و آیت الله نائینی بود.[۱]
۲. میرزا محمدحسن نجفی؛ از شاگردان شیخ مرتضی انصاری که سید ابوالقاسم دهکردی در فقه شاگرد او بود، از علمای بزرگ و فقیهان ناموری بشمار میرود که در غایت زهد و تقوا زندگی میکرد و مردم به لحاظ این ویژگیها به او ارادت میورزیدند.
۳. شیخ محمدباقر مسجدشاهی؛ دیگر معلم سید ابوالقاسم دهکردی است که محدث قمی او را چنین وصف کرده است: «از علمای بزرگ، عالم به احکام شرعی، کامل در علوم اسلامی و مردی الهی و ربانی».[۲]
۴. ملا اسماعیل درب کوشکی؛ سید ابوالقاسم همچنین با توجه به جایگاه اصفهان آن روز در تدریس حکمت و فلسفه، به تحصیل این علم اهتمام ویژه نمود. او بیشتر آموزه های حکمی را از حکیم متأله، حاج محمداسماعیل درب کوشکی فرا گرفت. سید ابوالقاسم چهار سال در نزد آن استاد بزرگ به فراگیری «اسفار» ملاصدرا پرداخت.
۵. آخوند ملا محمدباقر فشارکی (م، ۱۳۱۴ ه.ق)؛ یکی دیگر از شخصیت هایی است که سید ابوالقاسم دهکردی در مکتب اصفهان از وی استفاده کرد. کتاب «عنوان الکلام» از آثار او است.[۳]
تحصیل در سامرا و نجف:
سید ابوالقاسم پس از استفاده وافر از استادان بزرگ اصفهان، به عراق رفت و در سامرا به حوزه درسی میرزا محمدحسن شیرازی راه یافت و در حلقه شاگردان این فقیه بزرگ درآمد. او به خوبی دریافت که دنیای اسلام نیازمند تحصیل و تحقیقی است تا مسلمین را از بند استعمار و استکبار جهانی برهاند و چنین دانشی را استادش دارا بود و مشاهده میکرد که او ضمن فعالیت در میدان اندیشه و تفکر، از توطئههای ابر قدرتها هم غافل نیست و درصدد آن است که مسلمین را علیه طوفان استعمار بسیج نماید.
سید ابوالقاسم دهکردی همچنین در نجف نزد اساتید بزرگی مانند زین العابدین مازندرانی، میرزا حسین نوری و میرزا حبیب الله رشتی تحصیل علم کرد.
تدریس و شاگردان
سید ابوالقاسم دهکردی در حدود سال ۱۳۰۹ ه.ق پس از افزایش اندوختههای علمی و ارتقا به مقامات فقهی و اصولی در حوزههای علمیه سامرا و نجف که حدود هفت سال طول کشید، در سن ۳۷ سالگی به اصفهان بازگشت و در مدرسه صدر این شهر به تدریس و تحقیق و نیز تربیت طلاب پرداخت و ضمن این برنامهها با تهذیب نفس و پارسایی، مدارج معنوی را طی کرد و به افکار بلندی در حکمت و عرفان رسید. بسیاری از فضلای اصفهان که حتی خود مشغول تدریس بودند، وقتی از مقامات والای علمی و معنوی این عالم ربانی مطلع شدند به محضرش شتافتند، از جمله:
- آیت الله حاج آقا رحیم ارباب (۱۲۹۷-۱۳۹۶ ه.ق)؛ در همان روزهایی که دهکردی تازه از نجف آمده بود، این فقیه عارف و حکیم ادیب، به محضرش شتافت و از او بهرهمند گردید.[۴]
- آیت الله سید محمد رضوی کاشانی؛ از مشاهر و مفاخر علمای شیعه در اصفهان، محضر دهکردی را مغتنم شمرد و به کسب اجازه از وی موفق گردید.[۵]
- آیت الله شیخ مرتضی مظاهری فرزند محمدحسن بن محمد ابراهیم کرونی؛ نزد آیت الله دهکردی تلمذ نمود و موفق شد در علوم دینی به تألیفات متعددی همت بگمارد و در سنگر وعظ و خطابه، به هدایت مردم بپردازد و خود، شاگردان فاضل تربیت کند.[۶]
- آیت الله سید محمدرضا خراسانی؛ وی تحصیلات را نزد سید ابوالقاسم دهکردی تا مرز اجتهاد ادامه داد و پس از وفات سید علی نجف آبادی، مرجعیت کلی یافت و رئیس حوزه علمیه اصفهان گردید.[۷]
- آقا سید عباس دهکردی (معروف به صفی)؛ او فقه، اصول و حکمت را در اصفهان نزد آیت الله دهکردی فراگرفت. وی در مسجد یزدآباد و مسجد کرمانی اقامه جماعت مینمود و به ارشاد و تبلیغ مشغول بود.[۸]
- سید کمال الدین نوربخش دهکردی؛ پس از آن که مقدمات علوم و ادبیات را در شهرکرد آموخت، در اصفهان به مدرسه صدر بازار رفت و نزد عموی خویش، سید ابوالقاسم دهکردی و برخی دیگر از استادان این حوزه به فراگیری علوم اسلامی پرداخت. وی مدتی در دانشگاه تهران به تدریس علوم شرعی مشغول بود. برخی کتابهای وی سالها در دبیرستانهای کشور مورد استفاده دانش آموزان بود.[۹]
همچنین درس خارج فقه و اصول مرحوم آیت الله دهکردی یکی از مشهورترین دروس خارج فقه و اصول بوده و شخصیتهای دیگری از محضر ایشان در رشتههای مذکور بهره گرفتهاند؛ از جمله: میرزا علی آقا شیرازی، معلم حبیب آبادی،
- آیت الله سید عبدالحسین طیب (صاحب تفسیر اطیب البیان)،
- آیت الله سید محمدتقی موسوی اصفهانی (صاحب مکیال المکارم)،
- آیت الله شیخ محمدرضا جرقوئی اصفهانی،
- آیت الله سید حسن چهارسوقی،
- آیت الله مرتضی دهکردی، معروف به حاج آقا میرزا دهکردی،
- آیت الله سید محمدباقر رجایی،
- عالم ربانی آیت الله حسینعلی صدیقین،
- آیت الله مرتضی مظاهری نجفی،
- میر محمدمهدی امام جمعه،
- ملا علی ماربینی،
- سید ابوالقاسم فریدنی،
- سید علی اکبر هاشمی،
- آیت الله سید احمد نوربخش دهکردی (برادرش)،
- آیت الله سید محمدباقر امامی (برادرزادهاش)،
- آیت الله سید محمدجواد نجفی (برادرزاده و داماد ایشان).[۱۰]
همچنین آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی از رجال حدیث محسوب میگردید و دانشورانی از ایشان اجازه نقل حدیث و اجتهاد دریافت کردهاند، از جمله:
- آیت الله بروجردی،
- امام خمینی، که در آغاز کتاب «اربعین حدیث»، طریق روایی خود از آیت الله دهکردی را چنین بیان می کند: «اخبرنی اجازة مکاتبهً و مشافههً عدة من المشایخ العظام و الثقات الکرام و منهم السید العالم الثقه الثبت السید ابوالقاسم دهکردی الاصفهانی عن السید السند الامجد الآقا میرزا محمدهاشم الاصفهانی عن العلامه الانصاری.»[۱۱]
- آیت الله مرعشی نجفی،
- آیت الله سید محمدتقی موسوی احمدآبادی،
- حاج آقا رحیم ارباب،
- معلم حبیب آبادی (صاحب کتاب مکارم الآثار).[۱۲]
آثار و تألیفات
تألیفات متعدد سید ابوالقاسم دهکردی بیشتر در فقه و اصول می باشد، ولی به طبع نرسیده و فقط کتاب «منبر الوسیله» که در مورد منابر و وعظ و تحقیقات و بیانات و اخبار است طبع شده و جزوه هایی در شرح احادیث و تفسیر قرآن نوشته که تاکنون به چاپ نرسیده است. برخی از آثار ایشان عبارتند از:
- منبر الوسیله، که مجلدی از آن در توحید و مواعظ به نام «وسیلة النجاة» به طبع رسیده است.[۱۳] این کتاب اخیراً به اهتمام مجید جلالی دهکردی در قم چاپ شده است.
- حاشیه بر تفسیر صافی
- حاشیه بر الوافی
- رسالهای فقهی در قبض[۱۴]
- بشارات السالکین یا واردات غیبیه
- جنّت المأوی در اخلاق
- حاشیه بر جامع عباسی
- ذخیرهای در ادعیه و ختومات
- رساله در طهارت
- هدایة الانام؛ رساله عملیه جهت مقلدین
- شرح بر شرایع الاسلام، در دو مجلد در طهارت و بیع
- شرح فارسی بر کتاب من لایحضره الفقیه
- الفوائد در متفرقات[۱۵]
- اللمعات فی شرح دعاء سمات
- رساله در مباحث الفاظ
- حاشیه بر النخبه حاج محمدابراهیم کرباسی[۱۶]
- نور الابصار فی فضیلة الانتظار
- المتاجر، تقریر درس استادش مرحوم میرزا حبیب الله رشتی
- حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
- حاشیه بر رسائل شیخ انصاری
- ینابیع الحکمه در تفسیر قرآن
- شرح بر اصول کافی، چنان چه خودشان در کتاب «منبر الوسیله» فرمودهاند.
- تنقیح الاصول، تقریرات درس میرزا حبیب الله رشتی با نظریات مؤلف در بحث الفاظ
- شرح حدیث حقیقت کمیل بن زیاد که در کتاب «منبر الوسیله» ذکر شده است. مرحوم آیت الله سید محمدباقر امام نجفی (پسر برادرشان) آنرا به فارسی ترجمه کرده است.
- الاخلاق
- السوانح و اللوائح (تاریخ اقامت ایشان در شیراز).[۱۷]
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی
سید ابوالقاسم دهکردی به موازات تدریس و تحقیق، در مسجد سفرهچی (سُرخی) -واقع در خیابان چهارباغ پایین اصفهان- و مسجد شیخالاسلام -واقع در خیابان عبدالرزاق- اقامه جماعت می نمود و در برخی ایام خصوصاً ماه مبارک رمضان به ایراد سخنرانی، موعظه و اقامه مراسم احیاء اقدام مینمود.[۱۸] وی مرکز فتوا و مراجعات مردم بود و اهالی اصفهان به دلیل صفای باطن و اخلاص و پارسایی این عالم ربانی به وی ارادت خاصی می ورزیدند. از این رو برای ساختمان صحن و حرم «زینبیه» اصفهان - که می گویند مرقد زینب دختر موسی بن جعفر (علیه السلام) آنجاست - به اشاره او مردم اصفهان و توابع، اعم از مرد و زن و کوچک و بزرگ، با خود آجر و سایر مصالح ساختمانی حمل می کردند و به این مکان می بردند.[۱۹]
آیت الله دهکردی تا آن جا مورد وثوق مردم در استان اصفهان و چهار محال و بختیاری قرار گرفت که اکثریت اهالی این نقاط، وی را مرجع تقلید خویش قرار دادند و رساله عملیه ایشان حاوی فتاوی فقهی به نام «هدایة الانام» مکرر چاپ شد و در دسترس مقلدین آن فقیه عارف قرار گرفت.
اقدامات و خدمات این فقیه فرزانه در قحطی سال ۱۲۸۸ ه.ق، مبارزات وی با حکومت وقت (ناصرالدین شاه قاجار)، اهتمامش در امر به معروف و نهی از منکر و کوشش او برای رفع بدعتها، ضلالتها و اضمحلال فساد و تباهی که از ناحیه افراد مرتد و پیروان فرق ضاله صورت میگرفت، شهرت این عالم ربانی را فزونی بخشید. از جمله، در آن موقع که دولت های استعمارگر انگلیس و روس به عنوان توسعه تجارت در شهرهای مختلف ایران، مؤسسات تجاری، اعم از بانک، صراف خانه و حتی بیمارستان و مدرسه، تاسیس می کردند و اجناس گوناگون را به بهایی ارزان به اهالی این سامان می فروختند و می خواستند با این حرکت امت مسلمان را تحت سیطره و قدرت اقتصادی خود درآورند، عده ای از بازرگانان از روی جهالت یا سودجویی، مزدور این ابرقدرت ها شده، کالاهای بیگانه را ترویج می کردند و در نتیجه، بازار کالاهای داخلی با رکود مواجه شده، از رواج می افتاد و کارگران ایرانی بیکار و محتاج می شدند. در این میان، تنی چند از علمای دینی متوجه نقشه های شیطانی دشمن شده، به فکر چاره افتاده بودند و راه مبارزه را در تحریم کالاهای خارجی می دیدند تا بتوانند از این طریق جلو پیشرفت سریع نفوذ اقتصادی بیگانگان را بگیرند. بنابراین اعلامیه ای تاریخی بر ضد سلطه اقتصادی اجنبی و در حمایت از اجناس ایرانی از سوی مجتهدان و مراجع شیعه صادر گردید که در ذیل آن، محل مهر و امضای سید ابوالقاسم دهکردی مشاهده می شود.
یکی از کارهای اساسی دیگر آن مرحوم که به اتفاق سایر مراجع و روحانیون بزرگ انجام داد، تشکیل هیأت علمیه اصفهان بود که به جهت رسیدگی به امور مدارس دینی و شرایط زندگی طلاب و نظارت در اجرای صحیح احکام و مقرارت اسلام در سطح اصفهان بوده است. اعضای هیأت علمیه حوزه علمیه اصفهان عبارت بودند از: میرزا ابراهیم شمس آبادی، سید ابوالقاسم دهکردی، آخوند ملا محمدحسین فشارکی، شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی، میرزا عبدالحسین شیخ العراقین و عده دیگری از علما و مجتهدین، و شروع آن سال ۱۳۴۲ قمری می باشد.
وفات
مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم دهکردی در شب یکشنبه ششم شوال سال ۱۳۵۳ ه.ق دار فانی را وداع گفت. پیکر پاکش از مسجد حکیم اصفهان به سوی منطقه زینبیه تشییع، و بر طبق وصیت ایشان در آنجا به خاک سپرده شد. زیرا وقتی به وی گفته بودند: آیا شما را در تخت فولاد دفن کنیم؟ جواب داده بود: آنجا عالمان و صالحان هستند که حکم نقره را دارند، اما مرا در جوار بانویی دفن کنید که به اهل بیت انتساب دارد و حکم طلا را دارد.
پانویس
- ↑ زندگانی حکیم جهانگیر خان قشقایی، مهدی قرقانی، ص ۱۰۷-۱۸۷.
- ↑ فوائد الرضویه، ج ۲، ص ۴۰۹.
- ↑ فوائد الرضویه، ج ۲، ص ۴۰۴.
- ↑ ناصح صالح، ص ۲۴۰.
- ↑ زندگانی حکیم جهانگیرخان قشقایی، ص ۱۲۸.
- ↑ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج ۲، ص ۳۲۱.
- ↑ مدرس، مجاهدی شکست ناپذیر، ص ۲۲۲.
- ↑ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج ۲، ص ۳۲۱.
- ↑ همان، ص ۳۳۲-۳۳۳.
- ↑ فصلنامه بام ایران، شماره ۵ و ۶، ص ۸؛ مجله حوزه، مصاحبه با آیت الله طیب؛ مقدمه کتاب مکیال المکارم؛ بانو مجتهده امین، ناصر باقری بیدهندی، ص ۳۲؛ المسلسلات فی اجازات، ج ۲، ص ۳۱؛ زندگانی آیت الله چهارسوقی، ص ۱۳۲.
- ↑ اربعین حدیث، ص ۳.
- ↑ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر، ج ۲، ص ۲۲۷؛ الاجازات الکبیره، آیت الله مرعشی نجفی، ص ۱۷؛ القبسات، عادل علوی، ص ۴۰؛ فصلنامه بام ایران، شماره ۵ و ۶، ص ۸؛ آفتاب علم، ص ۳۶-۳۷.
- ↑ الذریعه، ج ۲۲، ص ۳۵۶.
- ↑ مکارم الاثار، ج ۶، ص ۲۰۰۷.
- ↑ رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰.
- ↑ همان، ص ۱۴۱.
- ↑ ریحانة الادب، ج ۲، ص ۲۴۴؛ نقباء البشر، ج ۱، ص ۶۶؛ تذکره القبور، ص ۹۳ و ۹۴؛ المسلسلات فی اجازات، ج ۲، ص ۳۵۱.
- ↑ آفتاب علم، ص ۳۶ و فصلنامه بام ایران. شماره ۵ و ۶، ص ۹.
- ↑ سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج ۱، ص ۲۰۰.
منابع
- گلشن ابرار، جلد ۳، زندگینامه "سید ابوالقاسم دهکردی" از غلامرضا گلی زواره.
- "سید ابوالقاسم دهکردی"، فصلنامه حوزه، شماره ۶۵، در دسترس در سایت پژوهشکده باقر العلوم علیه السلام، بازیابی: ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۳.
- "فقیه عارف سید ابوالقاسم دهکردی"، غلامرضا گلی زواره، مجله پاسدار اسلام، شهریور ۱۳۷۹، شماره ۲۲۵، صفحه۳۶.
آرشیو عکس و تصویر
سید ابوالقاسم حسینی دهکردی
سید ابوالقاسم حسینی دهکردی و سید احمد نوربخش
سید ابوالقاسم حسینی دهکردی
از آثار سید ابوالقاسم حسینی دهکردی
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
