صحاح سته: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | {{ | + | {{خوب}} |
| + | '''«صِحاح سِتّة»''' به معنای شش کتاب صحیح، عنوان عمومی شش مجموعه بزرگ از کتب [[حدیث]] است که [[اهل سنت]] اعتبار بسیاری برای آنها قائلند. صحاح ستّه عبارتند از: [[صحیح بخاری|صحیح البخاری]]، [[صحیح مسلم]]، [[سنن ابی داود|سنن ابیداود]]، [[سنن ترمذی (کتاب)|سنن ترمذی]]، [[سنن نسائی]]، [[سنن ابن ماجه]]. اهل سنت از بین صحاح ششگانه، صحیح بخاری و صحیح مسلم را از بقیه بالاتر دانسته و تمام احادیث این دو کتاب را صحیح و مورد قبول میدانند. | ||
| + | [[پرونده:صحاح سته اهل سنت.PNG|۲۴۰px|چپ]] | ||
| − | + | ==صحیح بخاری== | |
| + | صفحه اصلی: [[صحیح بخاری]] | ||
| − | + | کتاب «الجامع الصحیح» معروف به «صحیح بخاری»، تألیف [[محمد بن اسماعیل بخاری]]، [[محدث]] معروف قرن سوم هـ.ق است، که متولد سال ۱۹۴ هـ.ق در بخارا و متوفای سال ۲۵۶ هـ.ق در سمرقند بود. این اثر شامل ۹۷ کتاب و ۳۴۵۰ باب می باشد. تعداد [[احادیث]] آن بالاتر از هفت هزار حدیث بوده که با حذف احادیث مکرر، ۲۶۰۲ حدیث می شود. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | به گفته مؤلف، استخراج این احادیث از ششصد هزار حدیث در طی ۱۶ سال بوده است. در این کتاب، مطالب و ابواب مختلفی از جمله، [[فقه]]، آغاز خلقت، [[بهشت]] و [[دوزخ]]، [[پیامبران]] به ویژه [[پیامبر اسلام]] و [[تفسیر قرآن]] هست. | |
| − | + | صحیح بخاری نزد [[اهل سنت|اهل تسنن]]، اعتبار و اهمیت خاص و ویژه ای دارد و بعضی از آنان معتقدند که بعد از [[قرآن|کتاب خدا]]، کتابی صحیح تر از آن نیست. البته عده ای از همین بزرگان اهل سنت، از جمله حافظ دارقطنی آن را نقد کرده اند. انتقاد دیگری بر این کتاب هست که عمدتاً از ناحیه علمای [[شیعه]] می باشد و آن این که با این که بخاری، معاصر با [[امام هادی]] و [[امام حسن عسکری]] علیهماالسلام (امام دهم و یازدهم شیعیان) بوده، ولی به جز تعداد معدودی از ۲ یا ۳ [[امام]] شیعه، هیچ حدیثی را از طریق [[ائمه اطهار]] علیهم السلام و فرزندان آنها نقل نکرده است. | |
| − | + | این کتاب که مجموعه احادیث نبوی است، بارها در [[مصر]] و هند و اروپا چاپ و شروح زیادی بر آن نوشته شده است، از جمله «فتح الباری شرح صحیح البخاری»، نوشته [[ابن حجر عسقلانى]] (م، ۸۵۲ ق). | |
| − | + | ==صحیح مسلم== | |
| + | صفحه اصلی: [[صحیح مسلم]] | ||
| − | + | کتاب «الجامع الصحیح» معروف به «صحیح مسلم»، تألیف [[مسلم بن حجاج نیشابوری]]، متولد سال ۲۶۱ هـ.ق در نیشابور و متوفای ۲۰۴ هـ.ق است. | |
| − | + | «صحیح مسلم»، دومین کتاب از «صحاح ستّه» که با «[[صحیح بخاری (کتاب)|صحیح بخاری]]» به «صحیحَین» مشهور بوده و [[اهل سنت]]، بعد از «صحیح بخاری» آن را معتبرترین کتب حدیث می دانند. مجموعه احادیث «صحیح مسلم» را بین ۱۲۰۰۰ تا ۷۰۰۰ حدیث دانسته اند، که اینها به ابواب مختلف، دسته بندی شده است. | |
| − | + | این کتاب بارها در هند و مصر و استانبول چاپ و شروح متعددی بر آن نوشته شده است، که معروفترین آنها «المنهاج فی شرح صحیح مسلم بن حجاج» اثر یحیی بن شرف نووی (م، ۶۷۶ ق) و «الدیباج علی صحیح مسلم بن الحجاج» اثر [[جلال الدین سیوطی]] (م، ۹۱۱ ق) می باشند. | |
| − | ==سنن ابی داود | + | ==سنن ابی داود == |
| + | صفحه اصلی: [[سنن ابی داود]] | ||
| − | + | نویسنده این کتاب، سلیمان بن اشعث معروف به [[ابو داوود سجستانی]] یک ایرانی عرب نژاد، متولد سال ۲۰۲ هـ.ق در سیستان و متوفای سال ۲۷۵ هـ.ق در [[بصره]] است. به گفته وی، پانصد هزار حدیث نبوی نوشته که از میان آنها حدود ۴۸۰۰ حدیث را انتخاب و در این کتاب آورده است. این کتاب که در بین اهل تسنن بسیار شهرت و رواج دارد، بعد از تألیف، به نظر [[احمد بن حنبل]] -یکی از چهار امام فقهی اهل تسنن که معاصر ابوداود سجستانی بود-، رسید و مورد تشویق و تحسین قرار گرفت. بر «سنن ابی داود» شروح متعددی -از جمله «مرقاة الصعود إلی سنن أبیداوود»، اثر [[جلال الدین سیوطی]]- نوشته شده، و بارها در [[مصر]] و جاهای دیگر چاپ گردیده است. | |
| − | |||
==جامع ترمذی== | ==جامع ترمذی== | ||
| + | صفحه اصلی: [[سنن ترمذی]] | ||
| − | + | کتاب «جامع ترمذی» معروف به «سنن ترمذی»، تألیف [[محمد بن عیسی ترمذی]] متوفای سال ۲۷۹ هـ.ق، محدث معروف اهل سنت در قرن سوم و از شاگردان [[محمد بن اسماعیل بخاری]] است. این کتاب که مجموعه احادیث نبوی به زبان عربی است، شامل حدود پنج هزار حديث می باشد. | |
| + | «جامع ترمذى» بارها در مصر و هند و استانبول چاپ شده و حواشى و شروحی بر آن نوشته شده كه از آن جمله، شرح [[جلال الدین سیوطی]] به نام «قوت المغتذى على جامع الترمذى» می باشد. | ||
==سنن نسائی== | ==سنن نسائی== | ||
| + | صفحه اصلی: [[سنن نسائی]] | ||
| − | + | «سنن نسائی» تألیف [[احمد بن علی شعیب نسائی]] از محدثین اهل نساء از توابع [[خراسان]] می باشد. وی در سال ۳۰۳ هـ.ق حدود هشتاد سالگی وفات کرد. نسائی اول کتاب «سنن» خود را تألیف و بعد احادیث غیرصحیح و ضعیف السند آن را خلاصه و استخراج کرد و نام «المجتبی» بر آن گذاشت. کتاب «سنن نسائی» همین «المجتبی» یا «السنن الصغیر» بوده و در اصطلاح اهل حدیث، هر جا حدیثی از کتاب نسائی یکی از صحاح ستّه نقل کنند، مرادشان همین کتاب «المجتبی» است. [[جلال الدین سیوطی]] شرح و تعلیقی بر آن با عنوان «زهر الربى على المجتبى» نوشته است. | |
==سنن ابن ماجه== | ==سنن ابن ماجه== | ||
| + | صفحه اصلی: [[سنن ابن ماجه]] | ||
| − | + | نویسنده آن، محمد بن یزید بن ماجه قزوینی معروف به «[[ابن ماجه]]» از محدثین اهل تسنن، متولد سال ۲۰۹ هـ.ق در قزوین و متوفای ۲۷۳ هـ.ق است. نام اولیه کتاب او «السنن» و معروف به «سنن ابن ماجه» است که شامل ۴۰۰۰ حدیث می باشد. این کتاب به جهت احادیث ضعیف، ابتدا آنقدر مورد توجه نبود، ولی از اواخر قرن ۶ هـ.ق جزء «صحاح ستّه» شد. غیر از شرحی که [[جلال الدین سیوطی]] با عنوان «مصباح الزجاجة على سنن ابن ماجه» بر آن نوشته، شروح دیگری نیز دارد. | |
{{حدیث}} | {{حدیث}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | |
| + | *[http://book.tahoor.com/page.php?id=۹۷۲۹ "صحاح سته"، کتابخانه طهور]، تاریخ بازیابی: ۹ مهر ۱۳۹۲. | ||
| + | *فرهنگ فقه، ج ۵، ص ۴۷. | ||
[[رده:منابع حدیثی]] | [[رده:منابع حدیثی]] | ||
| + | [[رده:صحاح سته اهل سنت]] | ||
| + | [[رده: اهل سنت]] | ||
| + | {{سنجش کیفی | ||
| + | |سنجش=شده | ||
| + | |شناسه= خوب | ||
| + | |عنوان بندی مناسب= خوب | ||
| + | |کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط | ||
| + | |رعایت سطح مخاطب عام= خوب | ||
| + | |رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب | ||
| + | |جامعیت= متوسط | ||
| + | |رعایت اختصار= خوب | ||
| + | |سیر منطقی= خوب | ||
| + | |کیفیت پژوهش= خوب | ||
| + | |رده= دارد | ||
| + | }} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۸
«صِحاح سِتّة» به معنای شش کتاب صحیح، عنوان عمومی شش مجموعه بزرگ از کتب حدیث است که اهل سنت اعتبار بسیاری برای آنها قائلند. صحاح ستّه عبارتند از: صحیح البخاری، صحیح مسلم، سنن ابیداود، سنن ترمذی، سنن نسائی، سنن ابن ماجه. اهل سنت از بین صحاح ششگانه، صحیح بخاری و صحیح مسلم را از بقیه بالاتر دانسته و تمام احادیث این دو کتاب را صحیح و مورد قبول میدانند.
صحیح بخاری
صفحه اصلی: صحیح بخاری
کتاب «الجامع الصحیح» معروف به «صحیح بخاری»، تألیف محمد بن اسماعیل بخاری، محدث معروف قرن سوم هـ.ق است، که متولد سال ۱۹۴ هـ.ق در بخارا و متوفای سال ۲۵۶ هـ.ق در سمرقند بود. این اثر شامل ۹۷ کتاب و ۳۴۵۰ باب می باشد. تعداد احادیث آن بالاتر از هفت هزار حدیث بوده که با حذف احادیث مکرر، ۲۶۰۲ حدیث می شود.
به گفته مؤلف، استخراج این احادیث از ششصد هزار حدیث در طی ۱۶ سال بوده است. در این کتاب، مطالب و ابواب مختلفی از جمله، فقه، آغاز خلقت، بهشت و دوزخ، پیامبران به ویژه پیامبر اسلام و تفسیر قرآن هست.
صحیح بخاری نزد اهل تسنن، اعتبار و اهمیت خاص و ویژه ای دارد و بعضی از آنان معتقدند که بعد از کتاب خدا، کتابی صحیح تر از آن نیست. البته عده ای از همین بزرگان اهل سنت، از جمله حافظ دارقطنی آن را نقد کرده اند. انتقاد دیگری بر این کتاب هست که عمدتاً از ناحیه علمای شیعه می باشد و آن این که با این که بخاری، معاصر با امام هادی و امام حسن عسکری علیهماالسلام (امام دهم و یازدهم شیعیان) بوده، ولی به جز تعداد معدودی از ۲ یا ۳ امام شیعه، هیچ حدیثی را از طریق ائمه اطهار علیهم السلام و فرزندان آنها نقل نکرده است.
این کتاب که مجموعه احادیث نبوی است، بارها در مصر و هند و اروپا چاپ و شروح زیادی بر آن نوشته شده است، از جمله «فتح الباری شرح صحیح البخاری»، نوشته ابن حجر عسقلانى (م، ۸۵۲ ق).
صحیح مسلم
صفحه اصلی: صحیح مسلم
کتاب «الجامع الصحیح» معروف به «صحیح مسلم»، تألیف مسلم بن حجاج نیشابوری، متولد سال ۲۶۱ هـ.ق در نیشابور و متوفای ۲۰۴ هـ.ق است.
«صحیح مسلم»، دومین کتاب از «صحاح ستّه» که با «صحیح بخاری» به «صحیحَین» مشهور بوده و اهل سنت، بعد از «صحیح بخاری» آن را معتبرترین کتب حدیث می دانند. مجموعه احادیث «صحیح مسلم» را بین ۱۲۰۰۰ تا ۷۰۰۰ حدیث دانسته اند، که اینها به ابواب مختلف، دسته بندی شده است.
این کتاب بارها در هند و مصر و استانبول چاپ و شروح متعددی بر آن نوشته شده است، که معروفترین آنها «المنهاج فی شرح صحیح مسلم بن حجاج» اثر یحیی بن شرف نووی (م، ۶۷۶ ق) و «الدیباج علی صحیح مسلم بن الحجاج» اثر جلال الدین سیوطی (م، ۹۱۱ ق) می باشند.
سنن ابی داود
صفحه اصلی: سنن ابی داود
نویسنده این کتاب، سلیمان بن اشعث معروف به ابو داوود سجستانی یک ایرانی عرب نژاد، متولد سال ۲۰۲ هـ.ق در سیستان و متوفای سال ۲۷۵ هـ.ق در بصره است. به گفته وی، پانصد هزار حدیث نبوی نوشته که از میان آنها حدود ۴۸۰۰ حدیث را انتخاب و در این کتاب آورده است. این کتاب که در بین اهل تسنن بسیار شهرت و رواج دارد، بعد از تألیف، به نظر احمد بن حنبل -یکی از چهار امام فقهی اهل تسنن که معاصر ابوداود سجستانی بود-، رسید و مورد تشویق و تحسین قرار گرفت. بر «سنن ابی داود» شروح متعددی -از جمله «مرقاة الصعود إلی سنن أبیداوود»، اثر جلال الدین سیوطی- نوشته شده، و بارها در مصر و جاهای دیگر چاپ گردیده است.
جامع ترمذی
صفحه اصلی: سنن ترمذی
کتاب «جامع ترمذی» معروف به «سنن ترمذی»، تألیف محمد بن عیسی ترمذی متوفای سال ۲۷۹ هـ.ق، محدث معروف اهل سنت در قرن سوم و از شاگردان محمد بن اسماعیل بخاری است. این کتاب که مجموعه احادیث نبوی به زبان عربی است، شامل حدود پنج هزار حديث می باشد. «جامع ترمذى» بارها در مصر و هند و استانبول چاپ شده و حواشى و شروحی بر آن نوشته شده كه از آن جمله، شرح جلال الدین سیوطی به نام «قوت المغتذى على جامع الترمذى» می باشد.
سنن نسائی
صفحه اصلی: سنن نسائی
«سنن نسائی» تألیف احمد بن علی شعیب نسائی از محدثین اهل نساء از توابع خراسان می باشد. وی در سال ۳۰۳ هـ.ق حدود هشتاد سالگی وفات کرد. نسائی اول کتاب «سنن» خود را تألیف و بعد احادیث غیرصحیح و ضعیف السند آن را خلاصه و استخراج کرد و نام «المجتبی» بر آن گذاشت. کتاب «سنن نسائی» همین «المجتبی» یا «السنن الصغیر» بوده و در اصطلاح اهل حدیث، هر جا حدیثی از کتاب نسائی یکی از صحاح ستّه نقل کنند، مرادشان همین کتاب «المجتبی» است. جلال الدین سیوطی شرح و تعلیقی بر آن با عنوان «زهر الربى على المجتبى» نوشته است.
سنن ابن ماجه
صفحه اصلی: سنن ابن ماجه
نویسنده آن، محمد بن یزید بن ماجه قزوینی معروف به «ابن ماجه» از محدثین اهل تسنن، متولد سال ۲۰۹ هـ.ق در قزوین و متوفای ۲۷۳ هـ.ق است. نام اولیه کتاب او «السنن» و معروف به «سنن ابن ماجه» است که شامل ۴۰۰۰ حدیث می باشد. این کتاب به جهت احادیث ضعیف، ابتدا آنقدر مورد توجه نبود، ولی از اواخر قرن ۶ هـ.ق جزء «صحاح ستّه» شد. غیر از شرحی که جلال الدین سیوطی با عنوان «مصباح الزجاجة على سنن ابن ماجه» بر آن نوشته، شروح دیگری نیز دارد.
منابع
- "صحاح سته"، کتابخانه طهور، تاریخ بازیابی: ۹ مهر ۱۳۹۲.
- فرهنگ فقه، ج ۵، ص ۴۷.
