مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

محدثان شیعه: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن اول تا چهارم ==
+
{{عالی}}
مولای متقیان حضرت علی (ع) نخستین كسی بود كه به املاء رسول خدا (ص) احادیث آن بزرگوار را تدوین كرد، و هم احادیث شریف مصحف فاطمه و جعفر و جامعه را به قلم مبارك خویش تحریر فرمود، و نیز شصت و چند نوع از انواع علوم قرآن را بر شیعیان خود املاء نمود و قواعد كلی و اصول اساسی علوم بسیاری ـ از جمله كلام، طب و ... ـ را بر آنان القا كرد و عهدنامه و اندرزنامه‌های زیادی از آن حضرت صادر گردید كه سید شریف رضی، گزیده‌هایی از آنها را در نهج البلاغه فراهم آورده است. از سائر ائمه اطهار (ع) نیز آثاری در فنون گوناگون كلام و فقه و تفسیر و دعا و طب و غیره، بر جای مانده كه بهترین ذخایر علم حدیث است، و آخرین آنها توقیعاتی است كه از حضرت ولی عصر (عج) صادر گردیده است (توقیعات) . همچنین جمعی از صحابه باوفای پیامبر اكرم (ص) به حضرت امیر (ع) اقتدا كردند و در ضبط و نقل و حفظ و تدوین حدیث بسی كوشیدند، كه قسمتی از آثار ارزشمند آنان تا روزگار ما باقی مانده است، پس از آن نیز با وجود فشارهای شدید زمامداران ستمكار، اصحاب ائمه اطهار (ع) هرگز از تعلم و تعلیم و نشر و استنساخ حدیث، دست بر نداشتند و از سختیها و مشقتها نهراسیدند، و هزاران كتاب و اصل و نسخه تألیف نمودند، كه قسمتی از آنها در الذریعه، 6/303ـ .374 معرفی شده است
+
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن اول تا چهارم==
 +
مولای متقیان [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] (ع) نخستین کسی بود که به املاء [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (ص) [[حدیث|احادیث]] آن بزرگوار را تدوین کرد، و هم احادیث شریف مصحف [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه]] و [[جفر]] و [[کتاب جامعه|جامعه]] را به قلم مبارک خویش تحریر فرمود، و نیز شصت و چند نوع از انواع [[علوم قرآن]] را بر [[شیعه|شیعیان]] خود املاء نمود و قواعد کلی و اصول اساسی علوم بسیاری ـ از جمله [[علم کلام|کلام]]، [[طب]] و ... ـ را بر آنان القا کرد و عهدنامه و اندرزنامه‌های زیادی از آن حضرت صادر گردید که [[سید رضی|سید شریف رضی]]، گزیده‌هایی از آنها را در [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] فراهم آورده است. از سائر [[ائمه اطهار]] (ع) نیز آثاری در فنون گوناگون کلام و [[فقه]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[دعا]] و طب و غیره، بر جای مانده که بهترین ذخایر علم حدیث است، و آخرین آنها [[توقیعات امام زمان (عج)|توقیعاتی]] است که از حضرت [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|ولی عصر]] (عج) صادر گردیده است.  
 +
 
 +
همچنین جمعی از [[صحابی|صحابه]] باوفای [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (ص) به حضرت امیر (ع) اقتدا کردند و در ضبط و نقل و حفظ و تدوین حدیث بسی کوشیدند، که قسمتی از آثار ارزشمند آنان تا روزگار ما باقی مانده است، پس از آن نیز با وجود فشارهای شدید زمامداران ستمکار، اصحاب ائمه اطهار (ع) هرگز از تعلم و تعلیم و نشر و استنساخ حدیث، دست بر نداشتند و از سختیها و مشقتها نهراسیدند، و هزاران کتاب و اصل و نسخه تألیف نمودند، که قسمتی از آنها در [[الذریعه الی تصانیف الشیعه|الذریعه]]، ۶/ ۳۰۳- ۳۷۴ معرفی شده است.
 
   
 
   
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهارم و پنجم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهارم و پنجم==
مهمترین جوامع حدیث در این دو قرن تألیف گردید، و تبویب و ترتیب حدیث انجام شد، مشهورترین آثاری كه در این دو قرن تدوین یافته، چهار كتاب گرانبهای: كافی، تألیف ثقه الاسلام شیخ ابو جعفر كلینی 328 ق)، من لا یحضره الفقیه، تألیف شیخ صدوق بابویه قمی (م 381 ق)، تهذیب الاحكام، و استبصار، تألیف شیخ الطائفه ابو جعفر طوسی (م 460 ق) می‌باشد، كه بیشتر احادیث احكام در این چهار كتاب فراهم آمده است، و از جمله محدثان بزرگ این دوره: شیخ اجل، ابن قولویه قمی (م 369 ق) مؤلف كامل الزیاره، و شیخ ابو محمد هارون تلعكبری 385 ق) و رجالی مشهور شیخ ابو العباس نجاشی (م 450 یا 463 ق) و شیخ مفید ابو عبدالله محمد عكبری 413 ق) و سید شریف مرتضی علم الهدی (م 436 ق) بوده‌اند.  
+
مهمترین جوامع حدیث در این دو قرن تألیف گردید، و تبویب و ترتیب [[حدیث]] انجام شد. مشهورترین آثاری که در این دو قرن تدوین یافته، چهار کتاب گرانبهای: [[الکافی|کافی]]، تألیف ثقه الاسلام [[شیخ کلینی|شیخ ابو جعفر کلینی]] ۳۲۸ ق)، [[من لایحضره الفقیه|من لا یحضره الفقیه]]، تألیف [[شیخ صدوق|شیخ صدوق بابویه قمی]] ۳۸۱ ق)، [[تهذیب الأحكام|تهذیب الاحکام]]، و [[الاستبصار|استبصار]]، تألیف [[شیخ طوسی|شیخ الطائفه ابو جعفر طوسی]] ۴۶۰ ق) می‌باشد، که بیشتر احادیث [[احکام]] در این چهار کتاب فراهم آمده است، و از جمله محدثان بزرگ این دوره: شیخ اجل، [[جعفر بن محمد بن قولویه|جعفر بن محمد بن قولویه قمی]] ۳۶۹ ق) مؤلف [[کامل الزیارات]]، و شیخ ابو محمد هارون تلعکبری ۳۸۵ ق) و رجالی مشهور [[احمد بن علی نجاشی|شیخ ابو العباس نجاشی]] ۴۵۰ یا ۴۶۳ ق) و [[شیخ مفید]] ابو عبدالله محمد عکبری ۴۱۳ ق) و [[سید مرتضی|سید شریف مرتضی]] علم الهدی (م ۴۳۶ ق) بوده‌اند.  
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن ششم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن ششم==
از محدثان نامدار این دوره: شیخ ابو علی حسن طوسی، ملقب به مفید دوم، فرزند شیخ الطائفه (م ب 515 ق)، شیخ قطب الدین ابو حسین راوندی (م 573 ق)، و فرزند برومندش شهید ابو عبدالله نصیر الدین حسین و شیخ امین الدین ابوعلی طبرسی (م 548 ق) و شیخ رشید الدین ابو عبدالله ابن شهر آشوب (م 588 ق)، و شیخ منتجب الدین علی بابویه (م 585 ق)
+
از محدثان نامدار این دوره: شیخ ابو علی حسن طوسی، ملقب به مفید دوم، فرزند شیخ الطائفه (م ب ۵۱۵ ق)، شیخ [[قطب راوندى|قطب الدین ابو حسین راوندی]] ۵۷۳ ق)، و فرزند برومندش شهید ابو عبدالله نصیر الدین حسین و شیخ [[شیخ طبرسی|امین الدین ابوعلی طبرسی]] ۵۴۸ ق) و شیخ رشید الدین ابو عبدالله [[ابن شهر آشوب]] ۵۸۸ ق)، و شیخ منتجب الدین علی بابویه (م ۵۸۵ ق).
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن هفتم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن هفتم==
از محدثان و مشایخ بزرگوار این قرن، شیخ ابوالحسین ورام نخعی (م 605 ق) و سید اجل رضی الدین علی بن طاووس حلی (م 664 ق) و خواجه نصیر الدین طوسی (م 673 ق) و سید جمال الدین احمد بن طاووس حلی (م 673 ق) و محقق حلی شیخ نجم الدین ابوالقاسم جعفر هذلی حلی (م 676 ق) و شیخ عماد الدین حسن طبری، مؤلف كامل بهائی و شیخ علی إربلی (م 693 ق) مؤلف كشف الغمه فی معرفه الائمه بوده‌اند
+
از محدثان و مشایخ بزرگوار این قرن، شیخ ابوالحسین ورام نخعی (م ۶۰۵ ق) و سید اجل رضی الدین [[سید بن طاووس|علی بن طاووس حلی]] ۶۶۴ ق) و [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه نصیر الدین طوسی]] ۶۷۳ ق) و سید جمال الدین احمد بن طاووس حلی (م ۶۷۳ ق) و [[محقق اول|محقق حلی]] شیخ نجم الدین ابوالقاسم جعفر هذلی حلی (م ۶۷۶ ق) و شیخ عماد الدین حسن طبری، مؤلف کامل بهائی و [[علی بن عیسی اربلی|شیخ علی إربلی]] ۶۹۳ ق) مؤلف [[کشف الغمة|کشف الغمه فی معرفه الائمه]] بوده‌اند.
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن هشتم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن هشتم==
از مشاهیر اعلام و مشایخ حدیث، شیخ ابو محمد حسن دیلمی، مؤلف ارشاد القلوب، و اعلام الدین و ... و چند تن از بنی زهره و شیخ جمال الدین ابو منصور علامه حلی (م 726 ق) و فرزندش فخر المحققین محمد (م 771 ق) و شهید اول شیخ محمد بن جمال الدین مكی 786 ق) و سید بهاء الدین نیلی و ...  
+
از مشاهیر اعلام و مشایخ حدیث، شیخ [[حسن دیلمی|ابو محمد حسن دیلمی]]، مؤلف [[ارشاد القلوب]]، و [[اعلام الدین]] و ... و چند تن از بنی زهره و شیخ [[علامه حلی|جمال الدین ابو منصور علامه حلی]] ۷۲۶ ق) و فرزندش فخر المحققین محمد (م ۷۷۱ ق) و [[شهید اول|شهید اول شیخ محمد بن جمال الدین مکی]] ۷۸۶ ق) و سید بهاء الدین نیلی و ... .  
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن نهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن نهم==
شیخ زین الدین ابو محمد عاملی بیاضی (م 877 ق) كه از آثار معروف اوست: الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم، و شیخ عز الدین ابو محمد حلی عاملی و شیخ ابوالعباس حلی (م 841 ق)
+
شیخ زین الدین ابو محمد عاملی بیاضی (م ۸۷۷ ق) که از آثار معروف اوست: الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم، و شیخ عز الدین ابو محمد حلی عاملی و شیخ ابوالعباس حلی (م ۸۴۱ ق).
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن دهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن دهم==
محقق ثانی شیخ علی بن عبدالعالی كركی عاملی (م 940 ق) و شهید ثانی شیخ زین الدین عاملی (ش 966 ق) و شیخ عز الدین حسین جبعی حارثی (م 984 ق) ـ پدر شیخ بهائی ـ و شیخ عبداللطیف حارثی عاملی، مؤلف جامع الاخبار فی ایضاح الاستبصار
+
[[محقق ثــانی|محقق ثانی شیخ علی بن عبدالعالی کرکی عاملی]] ۹۴۰ ق) و [[شهید ثانی|شهید ثانی شیخ زین الدین عاملی]] ۹۶۶ ق) و شیخ عز الدین حسین جبعی حارثی (م ۹۸۴ ق) ـ پدر [[شیخ بهایی|شیخ بهائی]] ـ و شیخ عبداللطیف حارثی عاملی، مؤلف جامع الاخبار فی ایضاح الاستبصار.
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن یازدهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن یازدهم==
شیخ ابو منصور حسن فرزند شهید ثانی و مؤلف منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان (م 1011 ق) و شیخ بهاء الدین عاملی (م 1031 ق) و علامه شیخ محمد تقی مجلسی اول (م 1070 ق) و شیخ قاسم بن محمد معروف به ابن الوندی و فقیه كاظمی مؤلف شرح الاستبصار فی احادیث الائمه الاطهار و شیخ فخر الدین طریحی (م 1085 ق) و ملا محمد محسن فیض كاشانی 1091 ق) مؤلف الوافی از جوامع بزرگ حدیث
+
[[حسن بن زين الدين|ابو منصور حسن بن زین الدین]] مؤلف [[منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح والحسان|منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان]] ۱۰۱۱ ق) و [[شیخ بهایی|شیخ بهاء الدین عاملی]] ۱۰۳۱ ق) و علامه [[محمدتقی مجلسی|محمد تقی مجلسی اول]] ۱۰۷۰ ق) و شیخ قاسم بن محمد معروف به ابن الوندی و فقیه کاظمی مؤلف شرح الاستبصار فی احادیث الائمه الاطهار و شیخ [[فخرالدین طریحی|فخر الدین طریحی]] ۱۰۸۵ ق) و [[فیض کاشانی|ملا محمد محسن فیض کاشانی]] ۱۰۹۱ ق) مؤلف [[الوافى|الوافی]] از جوامع بزرگ حدیث.
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن دوازدهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن دوازدهم==
محدث والامقام شیخ محمد حر عاملی (م 1104 ق) و محدث جلیل سید هاشم بحرانی (م 1107 یا 1109 ق) و علامه بزرگوار ملا محمد باقر مجلسی (م 1111 ق) و شیخ محمد رضا بن عبداللطیف تبریزی (م 1185 ق) مؤلف الشفا فی حدیث آل المصطفی ـ كه گفته شده: جامعترین جوامع حدیث است ـ و شیخ عبدالله بن نور الله بحرانی، مؤلف عوالم العلوم.
+
محدث والامقام [[شیخ حر عاملى|شیخ محمد حر عاملی]] ۱۱۰۴ ق) و محدث جلیل [[سید هاشم بحرانی]] ۱۱۰۷ یا ۱۱۰۹ ق) و علامه بزرگوار [[علامه مجلسى|ملا محمد باقر مجلسی]] ۱۱۱۱ ق) و شیخ محمد رضا بن عبداللطیف تبریزی (م ۱۱۸۵ ق) مؤلف الشفا فی حدیث آل المصطفی ـ که گفته شده: جامعترین جوامع حدیث است ـ و شیخ عبدالله بن نور الله بحرانی، مؤلف عوالم العلوم.
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن سیزدهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن سیزدهم==
استاد اكبر شیخ محمد باقر معروف به وحید بهبهانی (م 1205 ق)، علامه بحر العلوم سید محمد مهدی طباطبائی (م 1212 ق) و محدث والا مقام سید عبدالله شبر (م 1243 ق) و شهید ثالث ملا محمد تقی برغانی (م 1264 ق) و برادرش ملا محمد صالح برغانی (م 1275 ق) و حجه الاسلام سید محمد باقر شفتی اصفهانی (م 1260 ق) .
+
استاد اکبر شیخ محمد باقر معروف به [[وحید بهبهانی]] ۱۲۰۵ ق)، علامه [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|بحر العلوم سید محمد مهدی طباطبائی]] ۱۲۱۲ ق) و محدث والا مقام [[سید عبدالله شبر]] ۱۲۴۳ ق) و [[شهید ثالث|شهید ثالث ملا محمد تقی برغانی]] ۱۲۶۴ ق) و برادرش ملا محمد صالح برغانی (م ۱۲۷۵ ق) و حجة الاسلام [[سید محمد باقر شفتی|سید محمد باقر شفتی اصفهانی]] ۱۲۶۰ ق).
 
   
 
   
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهاردهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهاردهم==
محدث فرزانه حاج میرزا حسین نوری (م 1320 ق) مؤلف مستدرك الوسائل و علامه سید حسن صدر (م 1345 ق)، علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی (م 1389 ق) علامه شیخ عبدالحسین امینی (م 1390 ق) مؤلف الغدیر فی الكتاب و السنه و الادب، حاج شیخ عباس قمی، مؤلف سفینه البحار، حاج سید محمد تقی موسوی اصفهانی، مؤلف مكیال المكارم فی فوائد الدعاء للقائم (عج)، آیه الله حاج آقا حسین بروجردی (م 1380 ق) كتاب جامع احادیث الشیعه به سرپرستی ایشان تألیف گردیده است
+
محدث فرزانه حاج [[محدث نوری|میرزا حسین نوری]] ۱۳۲۰ ق) مؤلف [[مستدرک الوسائل|مستدرک الوسائل]] و علامه [[سيد حسن صدر|سید حسن صدر]] ۱۳۴۵ ق)، علامه [[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] ۱۳۸۹ ق) علامه [[علامه امینی|شیخ عبدالحسین امینی]] ۱۳۹۰ ق) مؤلف [[الغدیر|الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب]]، حاج [[حاج شیخ عباس قمی|شیخ عباس قمی]]، مؤلف [[سفینة البحار|سفینه البحار]]، حاج سید محمد تقی موسوی اصفهانی، مؤلف [[مکیال المکارم|مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم (عج)]]، آیت الله [[آیت الله بروجردی|حاج آقا حسین بروجردی]] ۱۳۸۰ ق) کتاب [[جامع احادیث الشیعه]] به سرپرستی ایشان تألیف گردیده است
  
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن پانزدهم==
 
==مشاهیر محدثان شیعه در قرن پانزدهم==
  
علامه سید حسن طباطبائی میر جهانی (م 1413 ق) مؤلف مستدرك نهج البلاغه، علامه محمد باقر محمودی، نهج السعاده، (م 1427 ه)، آیه الله حاج سید ابوالقاسم خوئی (م 1413 ق)، نوائب الدهور فی علائم الظهور، آیه الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی (م 1411 ق)، علامه محقق سید عبدالعزیز طباطبائی (م 1416 ق)، آیه الله حاج شیخ محمد غروی.
+
علامه سید حسن طباطبائی میر جهانی (م ۱۴۱۳ ق) مؤلف مستدرک نهج البلاغه، علامه محمد باقر محمودی، نهج السعاده، (م ۱۴۲۷ ه)، آیت الله حاج [[آیت الله سید ابوالقاسم خویی|سید ابوالقاسم خوئی]] ۱۴۱۳ ق)، نوائب الدهور فی علائم الظهور، آیت الله [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی]] ۱۴۱۱ ق)، علامه محقق سید عبدالعزیز طباطبائی (م ۱۴۱۶ ق)، آیه الله حاج شیخ محمد غروی.
  
 
==منبع==
 
==منبع==
  
سيد مهدي حائري، دايرة المعارف تشيع، ج ذیل عنوان "تاریخ تدوین حدیث و مشاهیر محدثان شیعه"
+
سید مهدی حائری، دایرة المعارف تشیع، ج ۶، ذیل عنوان "تاریخ تدوین حدیث و مشاهیر محدثان شیعه".
  
 
{{حدیث}}
 
{{حدیث}}
سطر ۴۵: سطر ۴۸:
 
[[رده:حدیث]]
 
[[رده:حدیث]]
 
[[رده:فهرست ها]]
 
[[رده:فهرست ها]]
 +
[[رده: مقاله های مهم]]
 +
{{سنجش کیفی
 +
|سنجش=شده
 +
|شناسه= خوب
 +
|عنوان بندی مناسب= خوب
 +
|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
 +
|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
 +
|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
 +
|جامعیت= خوب
 +
|رعایت اختصار= خوب
 +
|سیر منطقی= خوب
 +
|کیفیت پژوهش= خوب
 +
|رده= دارد
 +
}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۹

مشاهیر محدثان شیعه در قرن اول تا چهارم

مولای متقیان حضرت علی (ع) نخستین کسی بود که به املاء رسول خدا (ص) احادیث آن بزرگوار را تدوین کرد، و هم احادیث شریف مصحف فاطمه و جفر و جامعه را به قلم مبارک خویش تحریر فرمود، و نیز شصت و چند نوع از انواع علوم قرآن را بر شیعیان خود املاء نمود و قواعد کلی و اصول اساسی علوم بسیاری ـ از جمله کلام، طب و ... ـ را بر آنان القا کرد و عهدنامه و اندرزنامه‌های زیادی از آن حضرت صادر گردید که سید شریف رضی، گزیده‌هایی از آنها را در نهج البلاغه فراهم آورده است. از سائر ائمه اطهار (ع) نیز آثاری در فنون گوناگون کلام و فقه و تفسیر و دعا و طب و غیره، بر جای مانده که بهترین ذخایر علم حدیث است، و آخرین آنها توقیعاتی است که از حضرت ولی عصر (عج) صادر گردیده است.

همچنین جمعی از صحابه باوفای پیامبر اکرم (ص) به حضرت امیر (ع) اقتدا کردند و در ضبط و نقل و حفظ و تدوین حدیث بسی کوشیدند، که قسمتی از آثار ارزشمند آنان تا روزگار ما باقی مانده است، پس از آن نیز با وجود فشارهای شدید زمامداران ستمکار، اصحاب ائمه اطهار (ع) هرگز از تعلم و تعلیم و نشر و استنساخ حدیث، دست بر نداشتند و از سختیها و مشقتها نهراسیدند، و هزاران کتاب و اصل و نسخه تألیف نمودند، که قسمتی از آنها در الذریعه، ۶/ ۳۰۳- ۳۷۴ معرفی شده است.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهارم و پنجم

مهمترین جوامع حدیث در این دو قرن تألیف گردید، و تبویب و ترتیب حدیث انجام شد. مشهورترین آثاری که در این دو قرن تدوین یافته، چهار کتاب گرانبهای: کافی، تألیف ثقه الاسلام شیخ ابو جعفر کلینی (م ۳۲۸ ق)، من لا یحضره الفقیه، تألیف شیخ صدوق بابویه قمی (م ۳۸۱ ق)، تهذیب الاحکام، و استبصار، تألیف شیخ الطائفه ابو جعفر طوسی (م ۴۶۰ ق) می‌باشد، که بیشتر احادیث احکام در این چهار کتاب فراهم آمده است، و از جمله محدثان بزرگ این دوره: شیخ اجل، جعفر بن محمد بن قولویه قمی (م ۳۶۹ ق) مؤلف کامل الزیارات، و شیخ ابو محمد هارون تلعکبری (م ۳۸۵ ق) و رجالی مشهور شیخ ابو العباس نجاشی (م ۴۵۰ یا ۴۶۳ ق) و شیخ مفید ابو عبدالله محمد عکبری (م ۴۱۳ ق) و سید شریف مرتضی علم الهدی (م ۴۳۶ ق) بوده‌اند.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن ششم

از محدثان نامدار این دوره: شیخ ابو علی حسن طوسی، ملقب به مفید دوم، فرزند شیخ الطائفه (م ب ۵۱۵ ق)، شیخ قطب الدین ابو حسین راوندی (م ۵۷۳ ق)، و فرزند برومندش شهید ابو عبدالله نصیر الدین حسین و شیخ امین الدین ابوعلی طبرسی (م ۵۴۸ ق) و شیخ رشید الدین ابو عبدالله ابن شهر آشوب (م ۵۸۸ ق)، و شیخ منتجب الدین علی بابویه (م ۵۸۵ ق).

مشاهیر محدثان شیعه در قرن هفتم

از محدثان و مشایخ بزرگوار این قرن، شیخ ابوالحسین ورام نخعی (م ۶۰۵ ق) و سید اجل رضی الدین علی بن طاووس حلی (م ۶۶۴ ق) و خواجه نصیر الدین طوسی (م ۶۷۳ ق) و سید جمال الدین احمد بن طاووس حلی (م ۶۷۳ ق) و محقق حلی شیخ نجم الدین ابوالقاسم جعفر هذلی حلی (م ۶۷۶ ق) و شیخ عماد الدین حسن طبری، مؤلف کامل بهائی و شیخ علی إربلی (م ۶۹۳ ق) مؤلف کشف الغمه فی معرفه الائمه بوده‌اند.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن هشتم

از مشاهیر اعلام و مشایخ حدیث، شیخ ابو محمد حسن دیلمی، مؤلف ارشاد القلوب، و اعلام الدین و ... و چند تن از بنی زهره و شیخ جمال الدین ابو منصور علامه حلی (م ۷۲۶ ق) و فرزندش فخر المحققین محمد (م ۷۷۱ ق) و شهید اول شیخ محمد بن جمال الدین مکی (ش ۷۸۶ ق) و سید بهاء الدین نیلی و ... .

مشاهیر محدثان شیعه در قرن نهم

شیخ زین الدین ابو محمد عاملی بیاضی (م ۸۷۷ ق) که از آثار معروف اوست: الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم، و شیخ عز الدین ابو محمد حلی عاملی و شیخ ابوالعباس حلی (م ۸۴۱ ق).

مشاهیر محدثان شیعه در قرن دهم

محقق ثانی شیخ علی بن عبدالعالی کرکی عاملی (م ۹۴۰ ق) و شهید ثانی شیخ زین الدین عاملی (ش ۹۶۶ ق) و شیخ عز الدین حسین جبعی حارثی (م ۹۸۴ ق) ـ پدر شیخ بهائی ـ و شیخ عبداللطیف حارثی عاملی، مؤلف جامع الاخبار فی ایضاح الاستبصار.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن یازدهم

ابو منصور حسن بن زین الدین مؤلف منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان (م ۱۰۱۱ ق) و شیخ بهاء الدین عاملی (م ۱۰۳۱ ق) و علامه محمد تقی مجلسی اول (م ۱۰۷۰ ق) و شیخ قاسم بن محمد معروف به ابن الوندی و فقیه کاظمی مؤلف شرح الاستبصار فی احادیث الائمه الاطهار و شیخ فخر الدین طریحی (م ۱۰۸۵ ق) و ملا محمد محسن فیض کاشانی (م ۱۰۹۱ ق) مؤلف الوافی از جوامع بزرگ حدیث.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن دوازدهم

محدث والامقام شیخ محمد حر عاملی (م ۱۱۰۴ ق) و محدث جلیل سید هاشم بحرانی (م ۱۱۰۷ یا ۱۱۰۹ ق) و علامه بزرگوار ملا محمد باقر مجلسی (م ۱۱۱۱ ق) و شیخ محمد رضا بن عبداللطیف تبریزی (م ۱۱۸۵ ق) مؤلف الشفا فی حدیث آل المصطفی ـ که گفته شده: جامعترین جوامع حدیث است ـ و شیخ عبدالله بن نور الله بحرانی، مؤلف عوالم العلوم.

مشاهیر محدثان شیعه در قرن سیزدهم

استاد اکبر شیخ محمد باقر معروف به وحید بهبهانی (م ۱۲۰۵ ق)، علامه بحر العلوم سید محمد مهدی طباطبائی (م ۱۲۱۲ ق) و محدث والا مقام سید عبدالله شبر (م ۱۲۴۳ ق) و شهید ثالث ملا محمد تقی برغانی (م ۱۲۶۴ ق) و برادرش ملا محمد صالح برغانی (م ۱۲۷۵ ق) و حجة الاسلام سید محمد باقر شفتی اصفهانی (م ۱۲۶۰ ق).

مشاهیر محدثان شیعه در قرن چهاردهم

محدث فرزانه حاج میرزا حسین نوری (م ۱۳۲۰ ق) مؤلف مستدرک الوسائل و علامه سید حسن صدر (م ۱۳۴۵ ق)، علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی (م ۱۳۸۹ ق) علامه شیخ عبدالحسین امینی (م ۱۳۹۰ ق) مؤلف الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، حاج شیخ عباس قمی، مؤلف سفینه البحار، حاج سید محمد تقی موسوی اصفهانی، مؤلف مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم (عج)، آیت الله حاج آقا حسین بروجردی (م ۱۳۸۰ ق) کتاب جامع احادیث الشیعه به سرپرستی ایشان تألیف گردیده است

مشاهیر محدثان شیعه در قرن پانزدهم

علامه سید حسن طباطبائی میر جهانی (م ۱۴۱۳ ق) مؤلف مستدرک نهج البلاغه، علامه محمد باقر محمودی، نهج السعاده، (م ۱۴۲۷ ه)، آیت الله حاج سید ابوالقاسم خوئی (م ۱۴۱۳ ق)، نوائب الدهور فی علائم الظهور، آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی (م ۱۴۱۱ ق)، علامه محقق سید عبدالعزیز طباطبائی (م ۱۴۱۶ ق)، آیه الله حاج شیخ محمد غروی.

منبع

سید مهدی حائری، دایرة المعارف تشیع، ج ۶، ذیل عنوان "تاریخ تدوین حدیث و مشاهیر محدثان شیعه".