دلیل (اسم الله)

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۳ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«دَليل»، صفت مشبّهه از «دَلّ، يَدُلُّ» و از اوصاف فعل خدا به معناى هدايت و ارشاد و توفيق كردار درست به بندگان از سوى خداوند است.[۱]

نسبت فعلی اين صفت در قرآن به خداوند سبحان، در يک مورد آمده است: «ياَيُّهَا الَّذينَ ءامَنوا هَل اَدُلُّكُم عَلى تِجارَة تُنجيكُم مِن عذابٍ ألیم...».[۲]

در «دعای جوشن کبیر» نیز، این کلمه -به صورت اسمی- به عنوان صفت و اسم الهی در موارد متعددی به کار رفته است: «یَا دَلِیلُ»، «یَا دَلِیلِی عِنْدَ حَیْرَتِی»، «یَا دَلِیلَ الْمُتَحَیِّرِینَ»، «یَا دَلِیلَنَا»، «یَا دَلِیلَ مَنْ لا دَلِیلَ لَه».[۳]

پانویس

  1. اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج۱، ص۴۷۰.
  2. سوره صف، ۱۰.
  3. مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، دعای جوشن کبیر.


منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه