زاد المعاد (کتاب)
 | |
| نویسنده | محمدباقر مجلسی |
| موضوع | دعا / زیارتنامهها |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | ۱ |
| محقق | علاءالدین الاعلمی |
|
| |
کتاب «زاد المعاد» تألیف علامه ملا محمدباقر مجلسی (م، ۱۱۱۰ ق) است. در این کتاب، منتخبی از اعمال سال و فضایل ایام و لیالی شریفه متبرکه و اعمال آنها که به اسانید صحیحه و معتبره در کتب ادعیه وارد شده، توسط مؤلف گرامی جمعآوری گردیده است.
محتویات
مؤلف
علامه محمدباقر مجلسى (۱۰۳۷-۱۱۱۰ ق) فرزند محمدتقی مجلسی، فقیه، محدث و متکلم، شیخ الاسلام اصفهان و از دانشمندان بزرگ شیعه در اواخر حکومت صفوی است.
از جمله اساتید علامه مجلسی، بزرگانی چون ملا صالح مازندرانی، فیض کاشانی و ملا خلیل قزوینی می باشند؛ و از شاگردان ایشان می توان به سید نعمت الله جزایری و میر محمدصالح خاتون آبادی اشاره کرد. او با پشتکار فراوان و حوصله پرتوانش توفیق یافت از راه تألیف و تصنیف کتابها و تدریس علوم و فنون اسلامی و تعلیم و تربیت شاگردان بسیار و اداره امور دینی شیعیان عصر خویش، خدمت سازنده ای به مردم مسلمان و شیعه ایران نمود.
کتاب بحار الأنوار علامه مجلسى، گستردهترین کتاب حدیثی شیعه است که در طول چهل سال تدوین شده است. از دیگر آثار ایشان، مرآة العقول، حلیة المتقین، حیاة القلوب، جلاءالعیون، حلیة المتقین و زاد المعاد را می توان نام برد.
علامه مجلسی در ۲۷ ماه مبارک رمضان سال ۱۱۱۰ هـ.ق در اصفهان به جهان باقی شتافت. آرامگاه او در کنار مسجد جامع اصفهان واقع است.
انگیزه تألیف
علامه مجلسى در مقدمه کتاب می گوید که: «چون از ائمه معصومین ادعیه و اعمال کثیرى نقل شده و من هم اکثر آنها را در کتاب «بحار الانوار» جمع کرده ام و دیدم که تحصیل آنها و عمل به آن براى اغلب مردم به سبب اشتغال آنان به مشاغل دنیوى میسر نیست، لذا دوست داشتم که در این رساله، منتخبى از اعمال سنت و فضائل ایام و لیالى شریفه و اعمالى که به سند صحیح و معتبر وارد شده را بیاورم، تا عامه ى مردم از برکات آن محروم نمانند». وى در ادامه، این کتاب را تحفه اى دانسته که مورد قبول شاه سلطان حسین صفوى بهادر خان واقع شود.
مرحوم مجلسی کتاب «زاد المعاد» را در سال ۱۱۰۷ ق. یعنى در اواخر عمر شریفش به زبان عربى نوشته است.
محتوای کتاب
کتاب «زاد المعاد» ابتدا با ترجمه اى راجع به علامه مجلسى توسط علاءالدین اعلمى محقق این کتاب آغاز مى گردد و سپس مقدمه اى از مؤلف ذکر مى شود درباره اینکه به چه علت این مجموعه را گردآورى کرده و بعد از این مقدمه، اصل کتاب «زاد المعاد» در ۱۴ باب و یک خاتمه ادامه مى یابد.
در نُه باب اول «زاد المعاد» از فضیلت و اعمال ماههاى قمرى مطالبى عنوان شده و در باب دهم اعمالى را ذکر مى کند که در همه ماهها مشترک باشد مانند دعاهایى که هنگام رؤیت هلال ماه وارد شده است.
در باب یازدهم، زیاراتى که در مورد رسول اکرم و ائمه صلوات الله علیهم وارد شده و در ابواب قبلى ذکر نگردیده را متذکر مى شود. باب سیزدهم متعلق به احکام اموات و آداب هنگام احتضار و غسل و دفن میت است. و بالاخره در باب آخر، مجملى از احکام زکات و خمس و اعتکاف را بیان مى کند. در خاتمه نیز، به بیان کفارات مى پردازد.
در پایان این کتاب، کتاب دیگرى وجود دارد که در حاشیه «زاد المعاد» چاپ شده بوده، تحت عنوان «مفتاح الجنان» پیرامون تعقیبات نمازها و زیارات مختلفى که درباره ائمه و اعمال مربوط به اماکن مشرفه آنان و دعاهایى که در دفع بعضى از امراض و آلام از اهل بیت به سند صحیح وارد شده است. همچنین طلسمهایى در قضاء حوائج و ایام هفته براى دفع آفات و بلایا ذکر شده است.
منابع
- نرم افزار مجموعه آثار مجلسیین، مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى نور.
- کتابشناسی طهور.
