حسین شفیعی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۱: سطر ۱:
−
'''حاج آقا حسین شفیعى''' (۱۳۰۲-۱۳۷۸ ش)، حکیم، عارف و ادیب [[شیعه]] معاصر، و از شاگردان [[حاج آقا رحیم ارباب |حاج آقا رحیم ارباب]] و [[میرزا علی آقا شیرازی]] بود. وی در [[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، [[فلسفه]]، [[علم کلام|کلام]]، [[عرفان]] و [[اخلاق]] تخصص داشت و سالها در این حوزه‌ها تدریس می‌نمود. کتاب «[[سخن آشنا (شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه) (کتاب)|سخن آشنا؛ شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه]]» از آثار مهم اوست.
+
'''«حاج آقا حسین شفیعى»''' (۱۳۰۲-۱۳۷۸ ش)، حکیم، عارف، شاعر و ادیب [[شیعه]] معاصر، و از شاگردان [[حاج آقا رحیم ارباب |حاج آقا رحیم ارباب]] و [[میرزا علی آقا شیرازی]] بود. وی در [[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، [[فلسفه]]، [[علم کلام|کلام]]، [[عرفان]] و [[اخلاق]] تخصص داشت و سالها در این حوزه‌ها تدریس می‌نمود. کتاب «[[سخن آشنا (شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه) (کتاب)|سخن آشنا؛ شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه]]» از آثار مهم اوست.
 
{{شناسنامه عالم
 
{{شناسنامه عالم
 
||نام کامل = حسین شفیعى
 
||نام کامل = حسین شفیعى
سطر ۱۴: سطر ۱۴:
 
حسین شفیعى در سال ۱۳۰۲ شمسى در [[اصفهان]] به دنیا آمد. او علوم و معارف متداول اسلامى، از [[صرف]] و [[علم نحو|نحو]] و [[منطق]] و [[فقه]] و [[علم کلام|کلام]] و [[فلسفه]] را نزد علمای بزرگ زمان خود تحصیل کرده و از خرمن هریک خوشه‌ها چیده بود.   
 
حسین شفیعى در سال ۱۳۰۲ شمسى در [[اصفهان]] به دنیا آمد. او علوم و معارف متداول اسلامى، از [[صرف]] و [[علم نحو|نحو]] و [[منطق]] و [[فقه]] و [[علم کلام|کلام]] و [[فلسفه]] را نزد علمای بزرگ زمان خود تحصیل کرده و از خرمن هریک خوشه‌ها چیده بود.   
  
−
وی مقدمات را نزد آقای شیخ محمد جواد فریدنی آموخت، [[حکمت]] و [[فلسفه]] را نزد حکیم و عارف و [[فقیه|فقیه]] بزرگوار آیت‌اللّه [[حاج آقا رحیم ارباب |حاج آقا رحیم ارباب]] (م، ۱۳۹۶ ق) و متکلم و حکیم معروف [[اصفهان]] مرحوم صدرالدین هاطلى کوپائى (م، ۱۳۷۲ ق) و [[فصوص الحکم ابن عربی (کتاب)|فصوص الحکم]] [[محیی الدین ابن عربی|محی الدین عربی]] را نزد فیلسوف و عارف وارسته مرحوم شیخ اسداللّه ایزدگشسب (م، ۱۳۶۶ ق) و همچنین از اصولى و متکلم بزرگ مرحوم حاج حیدرعلى خان برومند و مخصوصا از حوزه درس پربرکت فقیه و عارف وارسته آیت‌اللّه [[میرزا علی آقا شیرازی]] اعلى‌اللّه مقامه بهره‌ها برد؛ به ویژه از درس [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] آن عالم ربانى بسیار استفاده نمود و مدت پانزده سال پیوسته ملازم آن بزرگوار بود. در سیر و سلوک از مرحوم ذو الریاستین بهره مند گردید.   
+
وی مقدمات را نزد آقای شیخ محمدجواد فریدنی آموخت، [[حکمت]] و [[فلسفه]] را نزد حکیم و عارف و [[فقیه|فقیه]] بزرگوار آیت‌اللّه [[حاج آقا رحیم ارباب |حاج آقا رحیم ارباب]] (م، ۱۳۹۶ ق) و متکلم و حکیم معروف [[اصفهان]] مرحوم صدرالدین هاطلى کوپائى (م، ۱۳۷۲ ق) و «[[فصوص الحکم ابن عربی (کتاب)|فصوص الحکم]]» [[محیی الدین ابن عربی|محی‌الدین عربی]] را نزد فیلسوف و عارف وارسته مرحوم شیخ اسداللّه ایزدگشسب (م، ۱۳۶۶ ق) و همچنین از اصولى و متکلم بزرگ مرحوم حیدرعلى خان برومند و مخصوصا از حوزه درس پربرکت فقیه و عارف وارسته آیت‌اللّه [[میرزا علی آقا شیرازی]] اعلى‌اللّه مقامه بهره‌ها برد؛ به ویژه از درس «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» آن عالم ربانى بسیار استفاده نمود و مدت پانزده سال پیوسته ملازم آن بزرگوار بود. در سیر و سلوک نیز از مرحوم ذو الریاستین بهره مند گردید.   
  
−
استاد حسین شفیعی شخصیت خویش را پرورش یافته سه کس می دانست: مرحوم میرزا عبدالحسین ذوالریاستین شیرازی، مرحوم آیت الله ارباب و مرحوم حاج میرزا علی آقا شیرازی.  
+
استاد حسین شفیعی شخصیت خویش را پرورش یافتۀ سه کس می دانست: مرحوم میرزا عبدالحسین ذوالریاستین شیرازی، مرحوم آیت الله ارباب و مرحوم حاج میرزا علی آقا شیرازی.  
  
−
سایر اساتید استاد شفیعی عبارتند از: سید نورالدین شیرازی، [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|آیت الله مرعشی]]، [[آیت الله بروجردی]]، شیخ محمدحسن نجف آبادی، [[سید محمدباقر درچه ای]].  
+
سایر اساتید استاد شفیعی عبارتند از: سید نورالدین شیرازی، [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|آیت الله مرعشی نجفی]]، [[آیت الله بروجردی]]، شیخ محمدحسن نجف آبادی، [[سید محمدباقر درچه ای|سید محمدباقر درچه‌ای]].
 +
 
 +
==تدریس و شاگردان==
 +
بیشترین تلاش مرحوم حسین شفیعی در مسیر تربیت شاگردان بود و الحق که در این راه نهایت تلاش خویش را انجام داد. سالهاى طولانى، خانه خود را محل تدریس قرار داده بود، هر روز چندین درس مى‌داد؛ براى خانمها جدا و براى آقایان هم جدا تدریس مى‌نمود.
 +
 
 +
گاهى از کتب [[عرفان]] مثل «منازل السائرین»، «شرح [[فصوص الحکم ابن عربی (کتاب)|فصوص‌الحکم]]»، «مصباح الانس»، «شرح [[گلشن راز (کتاب)|گلشن راز]]»، «تائیه» [[ابن فارض]] و امثال اینها تدریس مى‌نمود و زمانى کتب [[اخلاق|اخلاقى]] مانند «[[مکارم الاخلاق (کتاب)|مکارم‌الاخلاق]]»، «مشکوة‌الانوار»، «[[تحف العقول (کتاب)|تحف‌ العقول]]»، «[[ارشاد القلوب (کتاب)|ارشاد القلوب]]» و «چهل حدیث» [[امام خمینی|امام خمینى]] را بیان مى‌نمود و گاهى [[منطق]] و [[فلسفه]]، مثل «[[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه]]» [[حاج ملاهادی سبزواری|حاجى سبزوارى]] و «[[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]]» [[ملاصدرا]] را حوزه درس خود قرار مى‌داد و زمانى هم به تدریس [[فقه]] مى‌پرداخت. ولى در تدریس و بیان «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» حالتى ملکوتى مى‌یافت، بیانات او از دل برمى‌خاست لاجرم بر دلها مى‌نشست.
 +
 
 +
مى‌توان گفت که او عاشقِ یافتن علم و فضیلت و تدریس و بخشش آنها به عاشقان دین و دانش راستین بود، معمولا براى مطالب استناد به اشعار [[مولوی|مولانا]] مى‌نمود و خود در هاله‌اى از نور و معنویت قرار مى‌گرفت. گاهى محفل درس او به شرح «[[مثنوی معنوی (کتاب)|مثنوى]]» یا [[غزل|غزلیات]] [[حافظ شیرازی|حافظ]] برگزار مى‌گردید. استاد شفیعى خود در سرودن [[شعر]] استاد بود و اشعار نغزى در [[عرفان]] و [[اخلاق]] به صورت [[قصیده|قصیده]] و [[غزل]] دارد.
 +
 
 +
ایشان مدتی نیز در دوره کارشناسی ارشد فلسفه در دانشگاه [[اصفهان]] به تدریس اخلاق، [[حکمت]] عملی و «[[فتوحات مکیه (کتاب)|فتوحات مکیه]]» [[محیی الدین ابن عربی|ابن عربی]] مشغول بود. علی کرباسی‌زاده اصفهانی و عبدالقائم شوشتری از افرادی بودند که نزد او شاگردی کرده‌اند.
  
 
==آثار و تألیفات==
 
==آثار و تألیفات==
−
مرحوم شفیعی مانند استادان خود بیشتر به تألیف کتب انفسی می پرداخت و اکثر اوقات گرانبهای خود را صرف خدمت به خلق و تدریس و تربیت شاگردان می کرد. او معتقد بود کتاب برای [[انسان]] شدن کم نیست، آنچه مسلمانان احتیاج دارند کتاب نیست، عمل کردن به وظایف مورد نیاز آنان است تا دردهای ظاهر و باطن مردم التیام پیدا کند. با این حال به مناسبتهایی مطالبی نگاشته است، از جمله:
+
مرحوم شفیعی مانند استادان خود اکثر اوقات گرانبهایش را صرف خدمت به خلق و تدریس و تربیت شاگردان می کرد. او معتقد بود کتاب برای [[انسان]] شدن کم نیست، آنچه مسلمانان احتیاج دارند کتاب نیست، عمل کردن به وظایف مورد نیاز آنان است تا دردهای ظاهر و باطن مردم التیام پیدا کند. با این حال به مناسبتهایی مطالبی نگاشته است، از جمله:
  
 
#بهجة الطالبین، در [[منطق]]
 
#بهجة الطالبین، در [[منطق]]
−
#نور الیقین، در شرح [[خطبه متقین]] از [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]
+
#نور الیقین، در شرح «[[خطبه متقین]]» از «[[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]»
−
#تجلی فضیلت، در دو جلد که توسط عالم بزرگ حاج سید ابوالفضل میرلوحی از [[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید]] جمع آوری شده و توسط استاد شفیعی ترجمه شده است. موضوع جلد اول این کتاب برگزیده ای از فضایل و مناقب [[امیرالمومنین]] علیه السلام از شرح [[ابن ابی الحدید|ابن ابی الحدید معتزلی]] (م، ۶۵۵ ق) است و موضوع جلد دوم شرحی از وقایع بعد از رحلت [[پیامبر اسلام|رسول اکرم]] صلی الله علیه و گوشه ای از زندگانی [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] علیه السلام که آن هم برگزیده شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید است.
+
#تجلّی فضیلت، در دو جلد که توسط سید ابوالفضل میرلوحی از «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابی‌الحدید]]» جمع آوری شده و توسط استاد شفیعی ترجمه شده است. موضوع جلد اول این کتاب برگزیده ای از فضایل و مناقب [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام از شرح [[ابن ابی الحدید|ابن ابی‌الحدید معتزلی]] (م، ۶۵۵ ق) است و موضوع جلد دوم شرحی از وقایع بعد از رحلت [[پیامبر اسلام|رسول اکرم]] صلی الله علیه وآله و گوشه‌ای از زندگانی [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] علیه السلام.
−
#دارالجنون عشق، [[دیوان (شعر)|دیوان]] اشعار استاد است که به همراه کتاب نورالیقین پس از وفات ایشان به چاپ رسیده است.
+
#دارالجنون عشق، [[دیوان (شعر)|دیوان]] اشعار استاد شفیعی است که به همراه کتاب «نورالیقین» پس از وفات ایشان به چاپ رسیده است.
−
#ترجمه دست نوشته [[حاج آقا رحیم ارباب|آیت الله ارباب]] در مورد «لک وحدانیة العدد». (این مکتوب در کتاب آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان چاپ شده است).
+
#ترجمه دست نوشته [[حاج آقا رحیم ارباب|آیت الله رحیم ارباب]] در مورد «لکَ وحدانیة العدد». (این مکتوب در کتاب «آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان» چاپ شده است).
−
#[[سخن آشنا]]؛ شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه، با مقدمه دکتر سید محمدباقر کتابی. این کتاب درس های نهج البلاغه استاد است که توسط شاگردانشان جمع آوری و تدوین شده است.
+
#[[سخن آشنا]]؛ شرح عرفانی اخلاقی «نهج البلاغه»، با مقدمه دکتر سید محمدباقر کتابی. این کتاب درس های «نهج البلاغه» استاد شفیعی است که توسط شاگردانشان جمع آوری و تدوین شده است.
  
 
==ویژگی‌های علمی==
 
==ویژگی‌های علمی==
−
استاد حسین شفیعى، الفیه ابن مالک و سیوطى و مغنى در [[صرف]] و [[علم نحو|نحو]] را به خوبى در حافظه داشت و گاهى تدریس مى‌نمود. مطوّل تفتازانى در [[علم معانی|معانى]] و [[علم بیان|بیان]] و کتاب شمسیه و شرح مطالع در حافظه علمى او به خوبى قرار گرفته بود.   
+
استاد حسین شفیعى، «الفیه ابن مالک» و «سیوطى» و «مُغنى» در [[صرف]] و [[علم نحو|نحو]] را به خوبى در حافظه داشت و گاهى تدریس مى‌نمود. «[[المطوّل (کتاب)|مطوّل]]» [[مسعود بن عمر تفتازانی|تفتازانی]] در [[علم معانی|معانى]] و [[علم بیان|بیان]] و کتاب «شمسیه» و «شرح مطالع»، در حافظه علمى او به خوبى قرار گرفته بود.   
−
 
 
−
با دنیاى [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] آشنایى کامل داشت و کتابهاى معمول در این علوم مثل تبصره [[علامه حلی|علامه]]، [[مختصر النافع (کتاب)|مختصرالنافع]] [[محقق حلی|محقق حلّى]]، [[شرح لمعه]] و شرح کبیر (ریاض) تا [[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]] [[میرزای قمی|میرزاى قمى]] و [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم‌الاصول]] و [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] را در خدمت استادان مبرز فرا گرفته بود و تدریس می کرد.
 
−
 
 
−
همچنین در علوم عقلى و [[فلسفه|فلسفى]] و [[علم کلام|کلامى]] مثل کتاب [[تجرید الاعتقاد (کتاب)|تجرید]] و [[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه]] [[حاج ملاهادی سبزواری|حاجى سبزوارى]] و [[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]] [[ملاصدرا]] رنجها برده بود.<ref>محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۱.</ref> با سفر به شهرهای [[قم]] و [[تهران]] از محضر بزرگان علم و استفاده برد، با افراد بسیار مجالست نمود، با نحله های گوناگون فکری آشنا شد و از محضر اوتاد و رجال [[شریعت]] و طریقت و مکتب بزرگان [[فلسفه]] و [[عرفان]] بهره ها برد.
 
  
−
در اصلاح و [[تهذیب نفس|پرورش نفس]] مجاهدتها کرد و سرانجام نجات و صلاح خویش را در «عشق» یافت.<ref>حسین شفیعی، وب گاه شهرداری اصفهان.</ref> گرچه تحصیلات وی در حوزه و نزد اساتید بزرگ آن بود، ولی به تأسی از استاد خود [[حاج آقا رحیم ارباب]] و ایشان نیز به پیروی از استاد خود [[جهانگیر خان قشقایی|جهانگیرخان قشقایی]] لباس روحانیت نپوشید.
+
او با دنیاى [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] آشنایى کامل داشت و کتابهاى معمول در این علوم مثل «[[تبصرة المتعلمین فی احکام الدین (کتاب)|تبصره]]» [[علامه حلی|علامه حلی]]، «[[مختصر النافع (کتاب)|مختصرالنافع]]» [[محقق حلی|محقق حلّى]]، «[[شرح لمعه]]»، «[[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]]» [[میرزای قمی|میرزاى قمى]] و «[[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم‌الاصول]]» و «[[مکاسب (کتاب)|مکاسب]]» [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] را در خدمت استادان مبرّز فرا گرفته بود و تدریس می کرد.  
  
−
استاد حسین شفیعى با آثار شاعران بزرگ عرفان و ادب فارسى آشنایى کامل داشت؛ [[مثنوی معنوی (کتاب)|مثنوى مولانا]] انیس همیشگى او بود، مطالعه در آثار [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[سنائی|سنائى]]، [[سعدی|سعدى]] و مخصوصا [[حافظ شیرازی|حافظ]] سهمى از زندگى روزمره او را اشغال کرده بود.<ref>محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۳.</ref>  
+
همچنین در علوم عقلى و [[فلسفه|فلسفى]] و [[علم کلام|کلامى]] مثل کتاب «[[تجرید الاعتقاد (کتاب)|تجرید]]» [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه طوسی]] و «[[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه]]» [[حاج ملاهادی سبزواری|حاجى سبزوارى]] و «[[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]]» [[ملاصدرا]] رنجها برده بود.<ref>محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۱.</ref> با سفر به شهرهای [[قم]] و [[تهران]] از محضر بزرگان علم و استفاده برد، با افراد بسیار مجالست نمود، با نحله های گوناگون فکری آشنا شد و از محضر اوتاد و رجال [[شریعت]] و طریقت و مکتب بزرگان [[فلسفه]] و [[عرفان]] بهره ها برد.
  
−
حسین شفیعی استاد مسلم [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] و حافظ آن بود، با نهج البلاغه مولا [[امیرالمومنین]] علیه السلام زندگی می کرد و پایه اعتقادات و روش زندگی اش را بر اساس آن قرار داده بود.
+
در اصلاح و [[تهذیب نفس|پرورش نفس]] مجاهدتها کرد و سرانجام نجات و صلاح خویش را در «عشق» یافت.<ref>حسین شفیعی، وب گاه شهرداری اصفهان.</ref> گرچه تحصیلات وی در حوزه و نزد اساتید بزرگ آن بود، ولی به تأسی از استاد خود [[حاج آقا رحیم ارباب]] و ایشان نیز به پیروی از استاد خود [[جهانگیر خان قشقایی|جهانگیرخان قشقایی]]، لباس روحانیت نپوشید.
  
−
وی کتابشناس بی نظیری در شناخت کتاب های خطی از نظر نگارش، جلد، سبک و ... بود.<ref>اعظم رجالی، آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، ص۳۴۳. </ref>
+
استاد حسین شفیعى با آثار شاعران بزرگ [[عرفان]] و ادب فارسى آشنایى کامل داشت؛ [[مثنوی معنوی (کتاب)|مثنوى مولانا]] انیس همیشگى او بود، مطالعه در آثار [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[سنائی|سنائى]]، [[سعدی|سعدى]] و مخصوصا [[حافظ شیرازی|حافظ]]، سهمى از زندگى روزمره او را اشغال کرده بود.<ref>محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۳.</ref>
−
از خدمات بزرگ او شناساندن قبور علما و عرفا در شهر [[اصفهان]] بود که با همکاری شهردار وقت، آرامگاه این بزرگان احیا گشته و اینک [[تخت فولاد]] اصفهان که گنجینه عالمان و عارفان برجسته در طول سالیان دراز بوده است، زیارتگاه اهل دل و معنا است.
 
−
 
 
−
==حوزه تدریس==
 
−
بیشترین تلاش مرحوم حسین شفیعی در مسیر تربیت شاگردان بود و الحق که در این راه نهایت تلاش خویش را انجام داد. سالهاى طولانى، خانه خود را محل تدریس قرار داده بود، هر روز چندین درس مى‌داد؛ براى خانمها جدا و براى آقایان هم جدا تدریس مى‌نمود.  
 
  
−
گاهى از کتب [[عرفان]] مثل منازل السائرین، شرح [[فصوص الحکم ابن عربی (کتاب)|فصوص‌الحکم]]، مصباح الانس، شرح [[گلشن راز (کتاب)|گلشن راز]]، تائیه [[ابن فارض]] و امثال اینها تدریس مى‌نمود و زمانى کتب [[اخلاق|اخلاقى]] مانند [[مکارم الاخلاق (کتاب)|مکارم‌الاخلاق]]، مشکوة‌الانوار، [[تحف العقول (کتاب)|تحف‌ العقول]]، [[ارشاد القلوب (کتاب)|ارشاد القلوب]]، چهل حدیث [[امام خمینی|امام خمینى]] علیه‌الرحمه را بیان مى‌نمود و گاهى [[منطق]] و [[فلسفه]]، مثل [[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه]] حاجى سبزوارى و [[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]] ملاصدرا را حوزه درس خود قرار مى‌داد و زمانى هم به تدریس [[فقه]] مى‌پرداخت. ولى در تدریس و بیان [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] حالتى ملکوتى مى‌یافت، بیانات او از دل برمى‌خاست لاجرم بر دلها مى‌نشست.
+
حسین شفیعی استاد مسلم «[[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]» و حافظ آن بود، با «نهج البلاغه» مولا [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام زندگی می کرد و پایه [[عقاید|اعتقادات]] و روش زندگی اش را بر اساس آن قرار داده بود.
  
−
مى‌توان گفت که او عاشقِ یافتن علم و فضیلت و تدریس و بخشش آنها به عاشقان دین و دانش راستین بود، معمولا براى مطالب استناد به اشعار [[مولوی|مولانا]] مى‌نمود و خود در هاله‌اى از نور و معنویت قرار مى‌گرفت. گاهى محفل درس او به شرح [[مثنوی معنوی (کتاب)|مثنوى]] یا غزلیات [[حافظ شیرازی|حافظ]] برگزار مى‌گردید. استاد شفیعى خود در سرودن [[شعر]] استاد بود و اشعار نغزى در [[عرفان]] و [[اخلاق]] به صورت [[قصیده|قصیده]] و [[غزل]] دارد.
+
وی همچنین، کتابشناس کم‌نظیری در شناخت کتاب های [[نسخه خطی|خطی]] از نظر نگارش، جلد، سبک و ... بود.<ref>اعظم رجالی، آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، ص۳۴۳. </ref>
  
−
ایشان مدتی نیز در دوره کارشناسی ارشد فلسفه در دانشگاه [[اصفهان]] به تدریس اخلاق، حکمت عملی و «[[فتوحات مکیه (کتاب)|فتوحات مکیه]]» [[محیی الدین ابن عربی|ابن عربی]] مشغول بود. علی کرباسی زاده اصفهانی و عبدالقائم شوشتری از افرادی بودند که نزد او شاگردی کرده‌اند.
+
از خدمات بزرگ او، شناساندن محل [[قبر|قبور]] علما و عرفا در شهر [[اصفهان]] بود که با همکاری شهردار وقت، آرامگاه این بزرگان احیا گشته و اینک [[تخت فولاد]] اصفهان که گنجینه عالمان و عارفان برجسته در طول سالیان دراز بوده است، زیارتگاه اهل دل و معنا است.
  
 
==وفات==
 
==وفات==
سطر ۶۰: سطر ۶۱:
 
<references />
 
<references />
 
==منابع==
 
==منابع==
−
*درس های نهج البلاغه استاد شفیعی، سخن آشنا، اصفهان، انتشارات کانون پژوهش، جلد اول، ۱۳۸۶.
 
−
*دکتر اعظم رجالی، آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، دانشگاه آزاد خوراسکان، چاپ اول، ۱۳۸۳.
 
−
*حسین شفیعی، [http://isfahan.ir/ShowPage.aspx?Page_=article&PageID=219&PageIDF=60&backpage=1&Lang=1&Sub=42، وبگاه شهرداری اصفهان]، بازیابی: ۸ دی ۱۳۹۶.
 
−
*حسین شفیعی، دارالجنون عشق به انضمام نورالیقین، انتشارات همشهری، چاپ اول، زمستان ۱۳۷۹.
 
  
 +
*سخن آشنا؛ درس‌های نهج‌البلاغه استاد شفیعی، اصفهان، انتشارات کانون پژوهش، جلد اول، ۱۳۸۶.
 +
*دارالجنون عشق به انضمام نورالیقین، حسین شفیعی، انتشارات همشهری، چاپ اول، زمستان ۱۳۷۹.
 +
*آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، اعظم رجالی، دانشگاه آزاد خوراسگان، چاپ اول، ۱۳۸۳.
 +
*"حسین شفیعی"، [http://isfahan.ir/ShowPage.aspx?Page_=article&PageID=219&PageIDF=60&backpage=1&Lang=1&Sub=42، وبگاه شهرداری اصفهان]، بازیابی: ۸ دی ۱۳۹۶.
 +
 +
[[رده:علمای معاصر|شفیعی، حسین]]
 +
[[رده:علماء شیعه]]
 
[[رده:عارفان|شفیعی، حسین]]
 
[[رده:عارفان|شفیعی، حسین]]
 
[[رده:فیلسوفان|شفیعی، حسین]]
 
[[رده:فیلسوفان|شفیعی، حسین]]
−
[[رده:علمای معاصر|شفیعی، حسین]]
+
[[رده:ادیبان]]
 +
[[رده:شعرای پارسی گوی معاصر]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۳

«حاج آقا حسین شفیعى» (۱۳۰۲-۱۳۷۸ ش)، حکیم، عارف، شاعر و ادیب شیعه معاصر، و از شاگردان حاج آقا رحیم ارباب و میرزا علی آقا شیرازی بود. وی در فقه، اصول، فلسفه، کلام، عرفان و اخلاق تخصص داشت و سالها در این حوزه‌ها تدریس می‌نمود. کتاب «سخن آشنا؛ شرح عرفانی اخلاقی نهج البلاغه» از آثار مهم اوست.

۲۳۰px
نام کامل حسین شفیعى
زادروز ۱۳۰۲ شمسی
زادگاه اصفهان
وفات ۱۳۷۸ شمسی
مدفن اصفهان، باغ رضوان

Line.png

اساتید

حاج آقا رحیم ارباب، میرزا علی آقا شیرازی، آیت الله بروجردی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی،...

شاگردان

علی کرباسی‌زاده اصفهانی، عبدالقائم شوشتری،...

آثار

سخن آشنا، بهجة الطالبین، نور الیقین، تجلی فضیلت، دارالجنون عشق،...

تحصیلات و استادان

حسین شفیعى در سال ۱۳۰۲ شمسى در اصفهان به دنیا آمد. او علوم و معارف متداول اسلامى، از صرف و نحو و منطق و فقه و کلام و فلسفه را نزد علمای بزرگ زمان خود تحصیل کرده و از خرمن هریک خوشه‌ها چیده بود.

وی مقدمات را نزد آقای شیخ محمدجواد فریدنی آموخت، حکمت و فلسفه را نزد حکیم و عارف و فقیه بزرگوار آیت‌اللّه حاج آقا رحیم ارباب (م، ۱۳۹۶ ق) و متکلم و حکیم معروف اصفهان مرحوم صدرالدین هاطلى کوپائى (م، ۱۳۷۲ ق) و «فصوص الحکم» محی‌الدین عربی را نزد فیلسوف و عارف وارسته مرحوم شیخ اسداللّه ایزدگشسب (م، ۱۳۶۶ ق) و همچنین از اصولى و متکلم بزرگ مرحوم حیدرعلى خان برومند و مخصوصا از حوزه درس پربرکت فقیه و عارف وارسته آیت‌اللّه میرزا علی آقا شیرازی اعلى‌اللّه مقامه بهره‌ها برد؛ به ویژه از درس «نهج‌البلاغه» آن عالم ربانى بسیار استفاده نمود و مدت پانزده سال پیوسته ملازم آن بزرگوار بود. در سیر و سلوک نیز از مرحوم ذو الریاستین بهره مند گردید.

استاد حسین شفیعی شخصیت خویش را پرورش یافتۀ سه کس می دانست: مرحوم میرزا عبدالحسین ذوالریاستین شیرازی، مرحوم آیت الله ارباب و مرحوم حاج میرزا علی آقا شیرازی.

سایر اساتید استاد شفیعی عبارتند از: سید نورالدین شیرازی، آیت الله مرعشی نجفی، آیت الله بروجردی، شیخ محمدحسن نجف آبادی، سید محمدباقر درچه‌ای.

تدریس و شاگردان

بیشترین تلاش مرحوم حسین شفیعی در مسیر تربیت شاگردان بود و الحق که در این راه نهایت تلاش خویش را انجام داد. سالهاى طولانى، خانه خود را محل تدریس قرار داده بود، هر روز چندین درس مى‌داد؛ براى خانمها جدا و براى آقایان هم جدا تدریس مى‌نمود.

گاهى از کتب عرفان مثل «منازل السائرین»، «شرح فصوص‌الحکم»، «مصباح الانس»، «شرح گلشن راز»، «تائیه» ابن فارض و امثال اینها تدریس مى‌نمود و زمانى کتب اخلاقى مانند «مکارم‌الاخلاق»، «مشکوة‌الانوار»، «تحف‌ العقول»، «ارشاد القلوب» و «چهل حدیث» امام خمینى را بیان مى‌نمود و گاهى منطق و فلسفه، مثل «منظومه» حاجى سبزوارى و «اسفار» ملاصدرا را حوزه درس خود قرار مى‌داد و زمانى هم به تدریس فقه مى‌پرداخت. ولى در تدریس و بیان «نهج‌البلاغه» حالتى ملکوتى مى‌یافت، بیانات او از دل برمى‌خاست لاجرم بر دلها مى‌نشست.

مى‌توان گفت که او عاشقِ یافتن علم و فضیلت و تدریس و بخشش آنها به عاشقان دین و دانش راستین بود، معمولا براى مطالب استناد به اشعار مولانا مى‌نمود و خود در هاله‌اى از نور و معنویت قرار مى‌گرفت. گاهى محفل درس او به شرح «مثنوى» یا غزلیات حافظ برگزار مى‌گردید. استاد شفیعى خود در سرودن شعر استاد بود و اشعار نغزى در عرفان و اخلاق به صورت قصیده و غزل دارد.

ایشان مدتی نیز در دوره کارشناسی ارشد فلسفه در دانشگاه اصفهان به تدریس اخلاق، حکمت عملی و «فتوحات مکیه» ابن عربی مشغول بود. علی کرباسی‌زاده اصفهانی و عبدالقائم شوشتری از افرادی بودند که نزد او شاگردی کرده‌اند.

آثار و تألیفات

مرحوم شفیعی مانند استادان خود اکثر اوقات گرانبهایش را صرف خدمت به خلق و تدریس و تربیت شاگردان می کرد. او معتقد بود کتاب برای انسان شدن کم نیست، آنچه مسلمانان احتیاج دارند کتاب نیست، عمل کردن به وظایف مورد نیاز آنان است تا دردهای ظاهر و باطن مردم التیام پیدا کند. با این حال به مناسبتهایی مطالبی نگاشته است، از جمله:

  1. بهجة الطالبین، در منطق
  2. نور الیقین، در شرح «خطبه متقین» از «نهج البلاغه»
  3. تجلّی فضیلت، در دو جلد که توسط سید ابوالفضل میرلوحی از «شرح نهج البلاغه ابن ابی‌الحدید» جمع آوری شده و توسط استاد شفیعی ترجمه شده است. موضوع جلد اول این کتاب برگزیده ای از فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علیه السلام از شرح ابن ابی‌الحدید معتزلی (م، ۶۵۵ ق) است و موضوع جلد دوم شرحی از وقایع بعد از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه وآله و گوشه‌ای از زندگانی حضرت علی علیه السلام.
  4. دارالجنون عشق، دیوان اشعار استاد شفیعی است که به همراه کتاب «نورالیقین» پس از وفات ایشان به چاپ رسیده است.
  5. ترجمه دست نوشته آیت الله رحیم ارباب در مورد «لکَ وحدانیة العدد». (این مکتوب در کتاب «آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان» چاپ شده است).
  6. سخن آشنا؛ شرح عرفانی اخلاقی «نهج البلاغه»، با مقدمه دکتر سید محمدباقر کتابی. این کتاب درس های «نهج البلاغه» استاد شفیعی است که توسط شاگردانشان جمع آوری و تدوین شده است.

ویژگی‌های علمی

استاد حسین شفیعى، «الفیه ابن مالک» و «سیوطى» و «مُغنى» در صرف و نحو را به خوبى در حافظه داشت و گاهى تدریس مى‌نمود. «مطوّل» تفتازانی در معانى و بیان و کتاب «شمسیه» و «شرح مطالع»، در حافظه علمى او به خوبى قرار گرفته بود.

او با دنیاى فقه و اصول آشنایى کامل داشت و کتابهاى معمول در این علوم مثل «تبصره» علامه حلی، «مختصرالنافع» محقق حلّى، «شرح لمعه»، «قوانین» میرزاى قمى و «معالم‌الاصول» و «مکاسب» شیخ انصارى را در خدمت استادان مبرّز فرا گرفته بود و تدریس می کرد.

همچنین در علوم عقلى و فلسفى و کلامى مثل کتاب «تجرید» خواجه طوسی و «منظومه» حاجى سبزوارى و «اسفار» ملاصدرا رنجها برده بود.[۱] با سفر به شهرهای قم و تهران از محضر بزرگان علم و استفاده برد، با افراد بسیار مجالست نمود، با نحله های گوناگون فکری آشنا شد و از محضر اوتاد و رجال شریعت و طریقت و مکتب بزرگان فلسفه و عرفان بهره ها برد.

در اصلاح و پرورش نفس مجاهدتها کرد و سرانجام نجات و صلاح خویش را در «عشق» یافت.[۲] گرچه تحصیلات وی در حوزه و نزد اساتید بزرگ آن بود، ولی به تأسی از استاد خود حاج آقا رحیم ارباب و ایشان نیز به پیروی از استاد خود جهانگیرخان قشقایی، لباس روحانیت نپوشید.

استاد حسین شفیعى با آثار شاعران بزرگ عرفان و ادب فارسى آشنایى کامل داشت؛ مثنوى مولانا انیس همیشگى او بود، مطالعه در آثار عطار، سنائى، سعدى و مخصوصا حافظ، سهمى از زندگى روزمره او را اشغال کرده بود.[۳]

حسین شفیعی استاد مسلم «نهج البلاغه» و حافظ آن بود، با «نهج البلاغه» مولا امیرالمؤمنین علیه السلام زندگی می کرد و پایه اعتقادات و روش زندگی اش را بر اساس آن قرار داده بود.

وی همچنین، کتابشناس کم‌نظیری در شناخت کتاب های خطی از نظر نگارش، جلد، سبک و ... بود.[۴]

از خدمات بزرگ او، شناساندن محل قبور علما و عرفا در شهر اصفهان بود که با همکاری شهردار وقت، آرامگاه این بزرگان احیا گشته و اینک تخت فولاد اصفهان که گنجینه عالمان و عارفان برجسته در طول سالیان دراز بوده است، زیارتگاه اهل دل و معنا است.

وفات

مرحوم حاج آقا حسین شفیعى، به سال ۱۳۷۸ چشم از جهان فرو بست و در قطعه نام آوران باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.

پانویس

  1. ↑ محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۱.
  2. ↑ حسین شفیعی، وب گاه شهرداری اصفهان.
  3. ↑ محمدباقر کتابی، مقدمه کتاب سخن آشنا، ج۱ ص۲۳.
  4. ↑ اعظم رجالی، آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، ص۳۴۳.

منابع

  • سخن آشنا؛ درس‌های نهج‌البلاغه استاد شفیعی، اصفهان، انتشارات کانون پژوهش، جلد اول، ۱۳۸۶.
  • دارالجنون عشق به انضمام نورالیقین، حسین شفیعی، انتشارات همشهری، چاپ اول، زمستان ۱۳۷۹.
  • آثار و افکار حکما و عرفای مشهور اصفهان، اعظم رجالی، دانشگاه آزاد خوراسگان، چاپ اول، ۱۳۸۳.
  • "حسین شفیعی"، وبگاه شهرداری اصفهان، بازیابی: ۸ دی ۱۳۹۶.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه